໙. ອຠຍາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອຠເຍ ຠິທຸໂຣ ກາໂຍຕິອາທິກາ ອຠຍຕ຺ເຖຣິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸປຈິນນ຺ຕີ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ອຣຸຓຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສີ ອໂຫສິ. ຣາຊາ ຕສ຺ສາ ເອກທິວສໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນານິ ສຕ຺ຕ ອຸປ຺ປລານິ ອທາສິ. ສາ ຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ເມ ອິເມຫິ ປິຬນ຺ຘນ຺ເຕຫິ. ຍໍນູນາຫໍ ອິເມຫິ ຠຄວນ຺ຕໍ ປູເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ນິສີທິ. ຠຄວາ ຈ ຠິກ຺ຂາຈາຣເວລາຍໍ ຣາຊນິເວສນໍ ປາວິສິ. ສາ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານສາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕຫິ ປຸປ຺ເຜຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ວນ຺ທິ. ສາ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕີ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ອຸຊ຺ເຊນິຍໍ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ອຠຍມາຕຸສຫາຍິກາ ຫຸຕ຺ວາ ຕາຍ ປພ຺ພຊິຕາຍ ຕສ຺ສາ ສິເນເຫນ ສຍມ຺ປິ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ຣາຊຄເຫ ວສມານາ ເອກທິວສໍ ອສຸຠທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ສີຕວນໍ ອຄມາສິ. ສຕ຺ຖາ ຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ນິສິນ຺ໂນວ ຕສ຺ສາ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທິຠາວໍ ປກາເສສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ສໍເວຄມານສາ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ໂອຠາສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ນິສິນ຺ນໍ ວິຍ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ –

໓໕. ‘‘ອຠເຍ ຠິທຸໂຣ ກາໂຍ, ຍຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ;

ນິກ຺ຂິປິສ຺ສາມິມໍ ເທຫໍ, ສມ຺ປຊານາ ສຕີມຕີ.

໓໖. ‘‘ພຫູຫິ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມຫິ, ອປ຺ປມາທຣຕາຍ ເມ;

ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ. ສາ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣີ ໒.໑.໗໑-໙໐) –

‘‘ນຄເຣ ອຣຸຓວຕິຍາ, ອຣຸໂຓ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ;

ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອຫຸໍ ຠຣິຍາ, ວາຣິຕໍ ວາຣຍາມຫໍ.

‘‘ສຕ຺ຕມາລໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ອຸປ຺ປລາ ເທວຄນ຺ຘິກາ;

ນິສຊ຺ຊ ປາສາທວເຣ, ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ ຕາວເທ.

‘‘ກິໍ ເມ ອິມາຫິ ມາລາຫິ, ສິຣສາໂຣປິຕາຫິ ເມ;

ວຣໍ ເມ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສ, ຎາຓມ຺ຫິ ອຠິໂຣປິຕໍ.

‘‘ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປຏິມາເນນ຺ຕີ, ທ຺ວາຣາສນ຺ເນ ນິສີທຫໍ;

ຍທາ ເອຫິຕິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ປູຊຍິສ຺ສໍ ມຫາມຸນິໍ.

‘‘ກກຸໂຘ ວິລສນ຺ໂຕວ, ມິຄຣາຊາວ ເກສຣີ;

ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສຫິໂຕ, ອາຄຈ຺ຉິ ວີຖິຍາ ຊິໂນ.

‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຣໍສິໍ ທິສ຺ວານ, ຫຏ຺ຐາ ສໍວິຄ຺ຄມານສາ;

ທ຺ວາຣໍ ອວາປຸຣິຕ຺ວານ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐມປູຊຍິໍ.

‘‘ສຕ຺ຕ ອຸປ຺ປລປຸປ຺ຜານິ, ປຣິກິຓ຺ຓານິ ອມ຺ພເຣ;

ຉທິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ, ມຕ຺ຖເກ ຘາຣຍນ຺ຕິ ເຕ.

‘‘ອຸທຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ສຸມນາ, ເວທຊາຕາ ກຕຎ຺ຊລີ;

ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ມຫາເນລສ຺ສ ຉາທນໍ, ຘາເຣນ຺ຕິ ມມ ມຸທ຺ຘນິ;

ທິພ຺ພຄນ຺ຘໍ ປວາຍາມິ, ສຕ຺ຕຸປ຺ປລສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກທາຈິ ນີຍມານາຍ, ຎາຕິສງ຺ເຆນ ເມ ຕທາ;

ຍາວຕາ ປຣິສາ ມຍ຺ຫໍ, ມຫາເນລໍ ຘຣີຍຕິ.

‘‘ສຕ຺ຕຕິ ເທວຣາຊູນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິໍ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ອິສ຺ສຣາ ຫຸຕ຺ວາ, ສໍສຣາມິ ຠວາຠເວ.

‘‘ເຕສຏ຺ຐິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິໍ;

ສພ຺ເພ ມມນຸວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ອາເທຍ຺ຍວຈນາ ອຫຸໍ.

‘‘ອຸປ຺ປລສ຺ເສວ ເມ ວຓ຺ໂຓ, ຄນ຺ໂຘ ເຈວ ປວາຍຕິ;

ທຸພ຺ພຓ຺ຓິຍໍ ນ ຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ກຸສລາ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠາວນາຣຕາ;

ອຠິຎ຺ຎາປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕາ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ສຕິປຏ຺ຐານກຸສລາ, ສມາຘິຌານໂຄຈຣາ;

ສມ຺ມປ຺ປຘານມນຸຍຸຕ຺ຕາ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ວີຣິຍໍ ເມ ຘຸຣໂຘຣຍ຺ຫໍ, ໂຍຄກ຺ເຂມາຘິວາຫນໍ;

ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓາ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ປຸປ຺ຜມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. (ອປ. ເຖຣີ ໒.໑.໗໑-໙໐);

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຸທາເນນ຺ຕີ ຕາ ເອວ ຄາຖາ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອຠເຍຕິ ອຕ຺ຕານເມວ ອາລປຕິ. ຠິທຸໂຣຕິ ຠິຊ຺ຊນສຠາໂວ, ອນິຈ຺ໂຈຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຂເຓນ ຠິຊ຺ຊນສີເລ ອສຸຈິທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ຉປຏິກ຺ກູລສຠາເວ ກາເຍ ອິເມ ອນ຺ຘປຸຖຸຊ຺ຊນາ ສຕ຺ຕາ ລຄ຺ຄາ ລຄ຺ຄິຕາ. ນິກ຺ຂິປິສ຺ສາມິມໍ ເທຫນ຺ຕິ ອຫໍ ປນ ອິມໍ ເທຫໍ ປູຕິກາຍໍ ປຸນ ອນາທາເນນ ນິຣເປກ຺ຂາ ຂິປິສ຺ສາມິ ຉຑ຺ເຑສ຺ສາມິ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ສມ຺ປຊານາ ສຕີມຕີ’’ຕິ.

ພຫູຫິ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມຫີຕິ ຊາຕິຊຣາທີຫິ ອເນເກຫິ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມຫິ ຜຸຏ຺ຐາຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອປ຺ປມາທຣຕາຍາຕິ ຕາຍ ເອວ ທຸກ຺ໂຂຕິຓ຺ຓຕາຍ ປຏິລທ຺ຘສໍເວຄຕ຺ຕາ ສຕິອວິປ຺ປວາສສງ຺ຂາເຕ ອປ຺ປມາເທ ຣຕາຍ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສຕ຺ຖາຣາ ເທສິຕນິຍາເມນ –

‘‘ນິກ຺ຂິປາຫິ ອິມໍ ເທຫໍ, ອປ຺ປມາທຣຕາຍ ເຕ;

ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍໍ ປາປຸຓາຫິ, ກໂຣຫິ ພຸທ຺ຘສາສນ’’ນ຺ຕິ. –

ປາໂຐ, ເຖຣິຍາ ວຸຕ຺ຕນິຍາເມເນວ ປນ ສໍຄີຕິໍ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ. ອປ຺ປມາທຣຕາຍ ເຕຕິ ອປ຺ປມາທຣຕາຍ ຕຍາ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຠຍາເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.