໔. ສຸນ຺ທຣີເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ເປຕານິ ໂຠຕິ ປຸຕ຺ຕານີຕິອາທິກາ ສຸນ຺ທຣິຍາ ເຖຣິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ຕີ ອິໂຕ ເອກຕິໍສກປ຺ເປ ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານສາ ຠິກ຺ຂໍ ທຕ຺ວາ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ວນ຺ທິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສາ ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາທໍ ຎຕ຺ວາ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ສາ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸຕາ ອປຣາປຣໍ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ຕີ ປຣິປກ຺ກຎາຓາ ຫຸຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ພາຣາຓສິຍໍ ສຸຊາຕສ຺ສ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຘີຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສາ ຣູປສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຸນ຺ທຣີຕິ ນາມໍ ອໂຫສິ. ວຍປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ຈສ຺ສາ ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ກາລມກາສິ. ອຖສ຺ສາ ປິຕາ ປຸຕ຺ຕໂສເກນ ອຠິຠູໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິຈຣນ຺ໂຕ ວາສິຏ຺ຐິຕ຺ເຖຣິຍາ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ໂສກວິໂນທນກາຣຓໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘‘ເປຕານິ ໂຠຕິ ປຸຕ຺ຕານີ’’ຕິອາທິກາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ອຠາສິ. ເຖຣີ ຕໍ ໂສກາຠິຠູຕໍ ຎຕ຺ວາ ໂສກໍ ວິໂນເທຕຸກາມາ ‘‘ພຫູນິ ປຸຕ຺ຕສຕານີ’’ຕິອາທິກາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອໂສກຠາວໍ ກເຖສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ກຖໍ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ເອວໍ ອໂສກາ ຊາຕາ’’ຕິ ອາຫ. ຕສ຺ສ ເຖຣີ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓໍ ກເຖສິ.

ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ກຸຫິໍ ສຕ຺ຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ມິຖິລາຍໍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາວເທວ ຣຖໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຣເຖນ ມິຖິລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ຆເຏນ຺ໂຕ ວາຍມນ຺ໂຕ ຕຕິເຍ ທິວເສ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຖ ສາຣຖິ ຣຖໍ ອາທາຍ ພາຣາຓສິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສິ. ສຸນ຺ທຣີ ອຕ຺ຕໂນ ປິຕຸ ປພ຺ພຊິຕຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ອມ຺ມ, ອຫມ຺ປິ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມາຕຣໍ ອາປຸຈ຺ຉິ. ມາຕາ ‘‘ຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ເຄເຫ ໂຠຄຊາຕໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ສນ຺ຕກໍ, ຕ຺ວໍ ອິມສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ທາຍາທິກາ ປຏິປຊ຺ຊ, ອິມໍ ສພ຺ພໂຠຄໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊ, ມາ ປພ຺ພຊີ’’ຕິ ອາຫ. ສາ ‘‘ນ ມຍ຺ຫໍ ໂຠເຄຫິ ອຕ຺ໂຖ, ປພ຺ພຊິສ຺ສາເມວາຫໍ, ອມ຺ມາ’’ຕິ ມາຕຣໍ ອນຸຊານາເປຕ຺ວາ ມຫຕິໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ເຂຬປິຓ຺ຑໍ ວິຍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຈ ສິກ຺ຂມານາເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ຆເຏນ຺ຕີ ວາຍມນ຺ຕີ ເຫຕຸສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ຎາຓສ຺ສ ປຣິປາກໍ ຄຕຕ຺ຕາ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ –

‘‘ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ, ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ມເຫສິໂນ;

ກຏຈ຺ຉຸຠິກ຺ຂມຸຄ຺ຄຍ຺ຫ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສທາສຫໍ.

‘‘ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ເວສ຺ສຠູ ໂລກນາຍໂກ;

ວີຖິຍາ ສຓ຺ຐິໂຕ ສຕ຺ຖາ, ອກາ ເມ ອນຸໂມທນໍ.

‘‘ກຏຈ຺ຉຸຠິກ຺ຂໍ ທຕ຺ວານ, ຕາວຕິໍສໍ ຄມິສ຺ສສິ;

ຉຕ຺ຕິໍສເທວຣາຊູນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສສິ.

‘‘ປຎ຺ຎາສໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີນໍ, ມເຫສິຕ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສສິ;

ມນສາ ປຕ຺ຖິຕໍ ສພ຺ພໍ, ປຏິລຈ຺ຉສິ ສພ຺ພທາ.

‘‘ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸໂຠຕ຺ວານ, ປພ຺ພຊິສ຺ສສິ ກິຎ຺ຈນາ;

ສພ຺ພາສເວ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ນິພ຺ພາຍິສ຺ສສິນາສວາ.

‘‘ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ເວສ຺ສຠູ ໂລກນາຍໂກ;

ນຠໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄມີ ວີໂຣ, ຫໍສຣາຊາວ ອມ຺ພເຣ.

‘‘ສຸທິນ຺ນໍ ເມ ທານວຣໍ, ສຸຍິຏ຺ຐາ ຍາຄສມ຺ປທາ;

ກຏຈ຺ຉຸຠິກ຺ຂໍ ທຕ຺ວານ, ປຕ຺ຕາຫໍ ອຈລໍ ປທໍ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ທານມທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຠິກ຺ຂາທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ຜລສຸເຂນ ນິພ຺ພານສຸເຂນ ຈ ວິຫຣນ຺ຕີ ອປຣຠາເຄ ‘‘ສຕ຺ຖຸ ປຸຣໂຕ ສີຫນາທໍ ນທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ພາຣາຓສິໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສມ຺ພຫຸລາຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ອນຸກ຺ກເມນ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ສຕ຺ຖາຣາ ກຕປຏິສນ຺ຖາຣາ ສຕ຺ຖຸ ໂອຣສຘີຕຸຠາວາທິວິຠາວເນນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ. ອຖສ຺ສາ ມາຕຣໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ໂພ ຎາຕິຄໂຓ ປຣິຊໂນ ຈ ປພ຺ພຊິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປິຕຣາ ວຸຕ຺ຕຄາຖໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ອຸທານວເສນ –

໓໑໓. ‘‘ເປຕານິ ໂຠຕິ ປຸຕ຺ຕານິ, ຂາທມານາ ຕຸວໍ ປຸເຣ;

ຕຸວໍ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ, ອຕີວ ປຣິຕປ຺ປສິ.

໓໑໔. ‘‘ສາຊ຺ຊ ສພ຺ພານິ ຂາທິຕ຺ວາ, ສຕປຸຕ຺ຕານິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ;

ວາເສຏ຺ຐິ ເກນ ວຓ຺ເຓນ, ນ ພາຬ຺ຫໍ ປຣິຕປ຺ປສິ.

໓໑໕. ‘‘ພຫູນິ ປຸຕ຺ຕສຕານິ, ຎາຕິສງ຺ຆສຕານິ ຈ;

ຂາທິຕານິ ອຕີຕໍເສ, ມມ ຕຸຎ຺ຫຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ.

໓໑໖. ‘‘ສາຫໍ ນິສ຺ສຣຓໍ ຎຕ຺ວາ, ຊາຕິຍາ ມຣຓສ຺ສ ຈ;

ນ ໂສຈາມິ ນ ໂຣທາມິ, ນ ຈາປິ ປຣິຕປ຺ປຍິໍ.

໓໑໗. ‘‘ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ ວາເສຏ຺ຐິ, ວາຈໍ ຠາສສິ ເອທິສິໍ;

ກສ຺ສ ຕ຺ວໍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ຄິຣໍ ຠາສສິ ເອທິສິໍ.

໓໑໘. ‘‘ເອສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ນຄຣໍ ມິຖິລໍ ປຕິ;

ສພ຺ພທຸກ຺ຂປ຺ປຫານາຍ, ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ ປາຓິນໍ.

໓໑໙. ‘‘ຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ເມ ອຣຫໂຕ, ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ນິຣູປຘິໍ;

ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຕສທ຺ຘມ຺ມາ, ປຸຕ຺ຕໂສກໍ ພ຺ຍປານຸທິໍ.

໓໒໐. ‘‘ໂສ ອຫມ຺ປິ ຄມິສ຺ສາມິ, ນຄຣໍ ມິຖິລໍ ປຕິ;

ອປ຺ເປວ ມໍ ໂສ ຠຄວາ, ສພ຺ພທຸກ຺ຂາ ປໂມຈເຍ.

໓໒໑. ‘‘ອທ຺ທສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພຸທ຺ຘໍ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕໍ ນິຣູປຘິໍ;

ສ຺ວສ຺ສ ຘມ຺ມມເທເສສິ, ມຸນິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປາຣຄູ.

໓໒໒. ‘‘ທຸກ຺ຂໍ ທຸກ຺ຂສມຸປ຺ປາທໍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ອຕິກ຺ກມໍ;

ອຣິຍໍ ຈຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ, ທຸກ຺ຂູປສມຄາມິນໍ.

໓໒໓. ‘‘ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຕສທ຺ຘມ຺ໂມ, ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ສມໂຣຈຍິ;

ສຸຊາໂຕ ຕີຫິ ຣຕ຺ຕີຫິ, ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອຜສ຺ສຍິ.

໓໒໔. ‘‘ເອຫິ ສາຣຖິ ຄຈ຺ຉາຫິ, ຣຖໍ ນິຍ຺ຍາທຍາຫິມໍ;

ອາໂຣຄ຺ຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ວຊ຺ຊ, ປພ຺ພຊິ ທານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ;

ສຸຊາໂຕ ຕີຫິ ຣຕ຺ຕີຫິ, ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອຜສ຺ສຍິ.

໓໒໕. ‘‘ຕໂຕ ຈ ຣຖມາທາຍ, ສຫສ຺ສຎ຺ຈາປິ ສາຣຖິ;

ອາໂຣຄ຺ຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍໂວຈ, ‘ປພ຺ພຊິ ທານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ;

ສຸຊາໂຕ ຕີຫິ ຣຕ຺ຕີຫິ, ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອຜສ຺ສຍິ.

໓໒໖. ‘‘ເອຕຎ຺ຈາຫໍ ອສ຺ສຣຖໍ, ສຫສ຺ສຎ຺ຈາປິ ສາຣຖິ;

ເຕວິຊ຺ຊໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສຸຕ຺ວາ, ປຸຓ຺ຓປຕ຺ຕໍ ທທາມິ ເຕ.

໓໒໗. ‘‘ຕຸຍ຺ເຫວ ໂຫຕ຺ວສ຺ສຣໂຖ, ສຫສ຺ສຎ຺ຈາປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິ;

ອຫມ຺ປິ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມິ, ວຣປຎ຺ຎສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ.

໓໒໘. ‘‘ຫຕ຺ຖີ ຄວສ຺ສໍ ມຓິກຸຓ຺ຑລຎ຺ຈ, ຜີຕຎ຺ຈິມໍ ຄຫວິຠວໍ ປຫາຍ;

ປິຕາ ປພ຺ພຊິໂຕ ຕຸຍ຺ຫໍ, ຠຸຎ຺ຊ ໂຠຄານິ ສຸນ຺ທຣີ;

ຕຸວໍ ທາຍາທິກາ ກຸເລ.

໓໒໙. ‘‘ຫຕ຺ຖີ ຄວສ຺ສໍ ມຓິກຸຓ຺ຑລຎ຺ຈ, ຣມ຺ມໍ ຈິມໍ ຄຫວິຠວໍ ປຫາຍ;

ປິຕາ ປພ຺ພຊິໂຕ ມຍ຺ຫໍ, ປຸຕ຺ຕໂສເກນ ອຏ຺ຏິໂຕ;

ອຫມ຺ປິ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມິ, ຠາຕຸໂສເກນ ອຏ຺ຏິຕາ.

໓໓໐. ‘‘ໂສ ເຕ ອິຊ຺ຌຕຸ ສງ຺ກປ຺ໂປ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ປຕ຺ເຖສິ ສຸນ຺ທຣີ;

ອຸຕ຺ຕິຏ຺ຐປິຓ຺ໂຑ ອຸຎ຺ໂຉ ຈ, ປໍສຸກູລຎ຺ຈ ຈີວຣໍ;

ເອຕານິ ອຠິສມ຺ໂຠນ຺ຕີ, ປຣໂລເກ ອນາສວາ.

໓໓໑. ‘‘ສິກ຺ຂມານາຍ ເມ ອຍ຺ເຍ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິໂສຘິຕໍ;

ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມິ, ຍຕ຺ຖ ເມ ວຸສິຕໍ ປຸເຣ.

໓໓໒. ‘‘ຕຸວໍ ນິສ຺ສາຍ ກລ຺ຍາຓິ, ເຖຣິ ສງ຺ຆສ຺ສ ໂສຠເນ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

໓໓໓. ‘‘ອນຸຊານາຫິ ເມ ອຍ຺ເຍ, ອິຈ຺ເຉ ສາວຕ຺ຖິ ຄນ຺ຕເວ;

ສີຫນາທໍ ນທິສ຺ສາມິ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ.

໓໓໔. ‘‘ປສ຺ສ ສຸນ຺ທຣິ ສຕ຺ຖາຣໍ, ເຫມວຓ຺ຓໍ ຫຣິຕ຺ຕຈໍ;

ອທນ຺ຕານໍ ທເມຕາຣໍ, ສມ຺ພຸທ຺ຘມກຸໂຕຠຍໍ.

໓໓໕. ‘‘ປສ຺ສ ສຸນ຺ທຣິມາຍນ຺ຕິໍ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕໍ ນິຣູປຘິໍ;

ວີຕຣາຄໍ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ, ກຕກິຈ຺ຈມນາສວໍ.

໓໓໖. ‘‘ພາຣາຓສິໂຕ ນິກ຺ຂມ຺ມ, ຕວ ສນ຺ຕິກມາຄຕາ;

ສາວິກາ ເຕ ມຫາວີຣ, ປາເທ ວນ຺ທຕິ ສຸນ຺ທຣີ.

໓໓໗. ‘‘ຕຸວໍ ພຸທ຺ໂຘ ຕຸວໍ ສຕ຺ຖາ, ຕຸຍ຺ຫໍ ຘີຕາມ຺ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ;

ໂອຣສາ ມຸຂໂຕ ຊາຕາ, ກຕກິຈ຺ຈາ ອນາສວາ.

໓໓໘. ‘‘ຕສ຺ສາ ເຕ ສ຺ວາຄຕໍ ຠທ຺ເທ, ຕໂຕ ເຕ ອທຸຣາຄຕໍ;

ເອວຎ຺ຫິ ທນ຺ຕາ ອາຍນ຺ຕິ, ສຕ຺ຖຸ ປາທານິ ວນ຺ທິກາ;

ວີຕຣາຄາ ວິສໍຍຸຕ຺ຕາ, ກຕກິຈ຺ຈາ ອນາສວາ’’ຕິ. –

ອິມາ ຄາຖາ ປຈ຺ຈຸທາຫາສິ.

ຕຕ຺ຖ ເປຕານີຕິ ມຕານິ. ໂຠຕີຕິ ຕໍ ອາລປຕິ. ປຸຕ຺ຕານີຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ເປເຕ ປຸຕ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອໂກ ເອວ ຈ ຕສ຺ສາ ປຸຕ຺ໂຕ ມໂຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປນ ‘‘ຈິຣກາລໍ ອຍໍ ໂສເກນ ອຏ຺ຏາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣິ, ພຫູ ມຎ຺ເຎ ອິມິສ຺ສາ ປຸຕ຺ຕາ ມຕາ’’ຕິ ເອວໍສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸວຈເນນາຫ. ຕຖາ ຈ ‘‘ສາຊ຺ຊ ສພ຺ພານິ ຂາທິຕ຺ວາ ສຕປຸຕ຺ຕານີ’’ຕິ. ຂາທມານາຕິ ໂລກໂວຫາຣວເສນ ຂຸໍສນວຈນເມຕໍ. ໂລເກ ຫິ ຍສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ຊາຕຊາຕາ ປຸຕ຺ຕາ ມຣນ຺ຕິ, ຕໍ ຄຣຫນ຺ຕາ ‘‘ປຸຕ຺ຕຂາທິນີ’’ຕິອາທິໍ ວທນ຺ຕິ. ອຕີວາຕິ ອຕິວິຍ ຠຸສໍ. ປຣິຕປ຺ປສີຕິ ສນ຺ຕປ຺ປສິ, ປຸເຣຕິ ໂຍຊນາ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ໂຠຕິ ວາເສຏ຺ຐິ, ປຸພ຺ເພ ຕ຺ວໍ ມຕປຸຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ໂສຈນ຺ຕີ ປຣິເທວນ຺ຕີ ອຕິວິຍ ໂສກາຍ ສມປ຺ປິຕາ ຄາມນິຄມຣາຊຘານິໂຍ ອາຫິຓ຺ຑສິ.

ສາຊ຺ຊາຕິ ສາ ອຊ຺ຊ, ສາ ຕ຺ວໍ ເອຕຣຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສຊ຺ຊາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ. ເກນ ວຓ຺ເຓນາຕິ ເກນ ກາຣເຓນ.

ຂາທິຕານີຕິ ເຖຣີປິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວຸຕ຺ຕປຣິຍາເຍເນວ ວທຕິ. ຂາທິຕານິ ວາ ພ຺ຍຄ຺ຆທີປິພິຬາຣາທິຊາຕິໂຍ ສນ຺ຘາເຍວມາຫ. ອຕີຕໍເສຕິ ອຕີຕໂກຏ຺ຐາເສ, ອຕິກ຺ກນ຺ຕຠເວສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມມ ຕຸຍ຺ຫຎ຺ຈາຕິ ມຍາ ຈ ຕຍາ ຈ.

ນິສ຺ສຣຓໍ ຎຕ຺ວາ ຊາຕິຍາ ມຣຓສ຺ສ ຈາຕິ ຊາຕິຊຣາມຣຓານໍ ນິສ຺ສຣຓຠູຕໍ ນິພ຺ພານໍ ມຄ຺ຄຎາເຓນ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ. ນ ຈາປິ ປຣິຕປ຺ປຍິນ຺ຕິ ນ ຈາປິ ອຸປາຍາສາສິໍ, ອຫໍ ອຸປາຍາສໍ ນ ອາປຊ຺ຊິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕາຕິ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ. ຕຎ຺ຫິ ອພ຺ຠຸຕໍ ປຸພ຺ເພ ອຠູຕໍ ອພ຺ຠຸຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອທິສິນ຺ຕິ ເອວຣູປິໍ, ‘‘ນ ໂສຈາມິ ນ ໂຣທາມິ, ນ ຈາປິ ປຣິຕປ຺ປຍິ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ໂສຈນາທີນໍ ອຠາວທີປນິໍ ວາຈໍ. ກສ຺ສ ຕ຺ວໍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍາຕິ ເກວລໍ ຍຖາ ເອທິໂສ ຘມ຺ໂມ ລທ຺ຘຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຕສ຺ມາ ກສ຺ສ ນາມ ສຕ຺ຖຸໂນ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ຄິຣໍ ຠາສສິ ເອທິສນ຺ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ສາສນຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ນິຣູປຘິນ຺ຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ຂໍ. ວິຎ຺ຎາຕສທ຺ຘມ຺ມາຕິ ປຏິວິທ຺ຘອຣິຍສຈ຺ຈຘມ຺ມາ. ພ຺ຍປານຸທິນ຺ຕິ ນີຫຣິໍ ປຊຫິໍ.

ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສພ຺ພໂສ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ສພ຺ພກິເລເສຫິ ສພ຺ພຠເວຫິ ຈ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ. ສ຺ວສ຺ສາຕິ ໂສ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ສໍ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມເທສນາຍໍ.

ຣຖໍ ນິຍ຺ຍາທຍາຫິມນ຺ຕິ ອິມໍ ຣຖໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ນິຍ຺ຍາເທຫິ.

ສຫສ຺ສຎ຺ຈາປີຕິ ມຄ຺ຄປຣິພ຺ພຍຕ຺ຖໍ ນີຕໍ ກຫາປຓສຫສ຺ສຎ຺ຈາປິ ອາທາຍ ນິຍ຺ຍາເທຫີຕິ ໂຍຊນາ.

ອສ຺ສຣຖນ຺ຕິ ອສ຺ສຍຸຕ຺ຕຣຖໍ. ປຸຓ຺ຓປຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕຸຏ຺ຐິທານໍ.

ເອວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ຕຸຏ຺ຐິທາເນ ທິຍ຺ຍມາເນ ຕໍ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສາຣຖິ ‘‘ຕຸຍ຺ເຫວ ໂຫຕູ’’ຕິ ຄາຖໍ ວຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກເມວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ປພ຺ພຊິເຕ ປນ ສາຣຖິມ຺ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ອຕ຺ຕໂນ ຘີຕຣໍ ສຸນ຺ທຣິໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຆຣາວາເສ ນິໂຍເຊນ຺ຕີ ‘‘ຫຕ຺ຖີ ຄວສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖີຕິ ຫຕ຺ຖິໂນ. ຄວສ຺ສນ຺ຕິ ຄາໂວ ຈ ອສ຺ສາ ຈ. ມຓິກຸຓ຺ຑລຎ຺ຈາຕິ ມຓິ ຈ ກຸຓ຺ຑລານິ ຈ. ຜີຕຎ຺ຈິມໍ ຄຫວິຠວໍ ປຫາຍາຕິ ອິມໍ ຫຕ຺ຖິອາທິປ຺ປເຠທໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ອວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖຸຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓາທິເຠທໍ ຜີຕໍ ປຫູຕຎ຺ຈ ຄຫວິຠວໍ ເຄຫູປກຣຓໍ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທາສິທາສາທິກໍ ສພ຺ພໍ ປຫາຍ ຕວ ປິຕາ ປພ຺ພຊິໂຕ. ຠຸຎ຺ຊ ໂຠຄານິ ສຸນ຺ທຣີຕິ ສຸນ຺ທຣິ, ຕ຺ວໍ ອິເມ ໂຠເຄ ຠຸຎ຺ຊສ຺ສຸ. ຕຸວໍ ທາຍາທິກາ ກຸເລຕິ ຕຸວຎ຺ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ກຸເລ ທາຍຊ຺ຊາຣຫາຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສຸນ຺ທຣີ ອຕ຺ຕໂນ ເນກ຺ຂມ຺ມຊ຺ຌາສຍໍ ປກາເສນ຺ຕີ ‘‘ຫຕ຺ຖີຄວສ຺ສ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ອຖ ນໍ ມາຕາ ເນກ຺ຂມ຺ເມເຍວ ນິໂຍເຊນ຺ຕີ ‘‘ໂສ ເຕ ອິຊ຺ຌຕູ’’ຕິອາທິນາ ທິຍຑ຺ຒຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ຕ຺ວໍ ປຕ຺ເຖສິ ສຸນ຺ທຣີຕິ ສຸນ຺ທຣິ ຕ຺ວໍ ອິທານິ ຍໍ ປຕ຺ເຖສິ ອາກງ຺ຂສິ. ໂສ ຕວ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ສງ຺ກປ຺ໂປ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ຉນ຺ໂທ ອິຊ຺ຌຕຸ ອນນ຺ຕຣາເຍນ ສິຊ຺ຌຕຸ. ອຸຕ຺ຕິຏ຺ຐປິຓ຺ໂຑຕິ ຆເຣ ຆເຣ ປຕິຏ຺ຐິຕ຺ວາ ລທ຺ຘພ຺ພຠິກ຺ຂາປິຓ຺ໂຑ. ອຸຎ຺ໂຉຕິ ຕທຕ຺ຖໍ ຆຣປຏິປາຏິຍາ ອາຫິຓ຺ຑນໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຐານຎ຺ຈ. ເອຕານີຕິ ອຸຕ຺ຕິຏ຺ຐປິຓ຺ຑາທີນິ. ອຠິສມ຺ໂຠນ຺ຕີຕິ ອນິພ຺ພິນ຺ນຣູປາ ຊງ຺ຆພລໍ ນິສ຺ສາຍ ອຠິສມ຺ຠວນ຺ຕີ, ສາເຘນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຖ ສຸນ຺ທຣີ ‘‘ສາຘຸ, ອມ຺ມາ’’ຕິ ມາຕຸຍາ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສິກ຺ຂມານາເຍວ ສມານາ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ‘‘ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສິກ຺ຂມານາຍ ເມ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ສິກ຺ຂມານາຍ ເມຕິ ສິກ຺ຂມານາຍ ສມານາຍ ມຍາ. ອຍ຺ເຍຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ອາລປຕິ.

ຕຸວໍ ນິສ຺ສາຍ ກລ຺ຍາຓິ, ເຖຣິ ສງ຺ຆສ຺ສ ໂສຠເນຕິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ວຸທ຺ຘຕຣຠາເວນ ຖິຣຄຸຓໂຍເຄນ ຈ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣິ ໂສຠເນຫິ ສີລາທີຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ໂສຠເນ ກລ຺ຍາຓິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ມຍາ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ອິຈ຺ເຉຕິ ອິຈ຺ຉາມິ. ສາວຕ຺ຖິ ຄນ຺ຕເວຕິ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ສີຫນາທໍ ນທິສ຺ສາມີຕິ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓເມວ ສນ຺ຘາຍາຫ.

ອຖ ສຸນ຺ທຣີ ອນຸກ຺ກເມນ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ຘມ຺ມາສເນ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ອຸຬາຣໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍມານາ ອຕ຺ຕານເມວ ອາລປນ຺ຕີ ອາຫ ‘‘ປສ຺ສ ສຸນ຺ທຣີ’’ຕິ. ເຫມວຓ຺ຓນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ. ຫຣິຕ຺ຕຈນ຺ຕິ ກຎ຺ຈນສນ຺ນິຠຕ຺ຕຈໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຠຄວາ ປີຕວຓ຺ເຓນ ‘‘ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ມເທວ ຆໍສິຕ຺ວາ ຊາຕິຫິງ຺ຄຸລເກນ ອນຸລິມ຺ປິຕ຺ວາ ສຸປຣິມຊ຺ຊິຕກຎ຺ຈນາທາສສນ຺ນິໂຠຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຫມວຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຫຣິຕ຺ຕຈ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປສ຺ສ ສຸນ຺ທຣິມາຍນ຺ຕິນ຺ຕິ ຕໍ ສຸນ຺ທຣິນາມິກໍ ມໍ ຠຄວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ປສ຺ສ. ‘‘ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີ ປີຕິວິປ຺ຜາຣວເສນ ວທຕິ.

ກຸໂຕ ປນ ອາຄຕາ, ກຕ຺ຖ ຈ ອາຄຕາ, ກີທິສາ ຈາຍໍ ສຸນ຺ທຣີຕິ ອາສງ຺ກນ຺ຕານໍ ອາສງ຺ກໍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ‘‘ພາຣາຓສິໂຕ’’ຕິ ຄາຖໍ ວຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ‘‘ສາວິກາ ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ປາກຏຕຣໍ ກາຕຸໍ ‘‘ຕຸວໍ ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອິມສ຺ມິໍ ສເທວເກ ໂລເກ ຕຸວເມເວໂກ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ໂຘ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ເຖຫິ ຍຖາຣຫໍ ອນຸສາສນໂຕ ຕຸວໍ ເມ ສຕ຺ຖາ, ອຫຎ຺ຈ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ຠຄວາ ຕຸຍ຺ຫໍ ອຸເຣ ວາຍາມ ຊນິຕາຠິຊາຕິຕາຍ ໂອຣສາ, ມຸຂໂຕ ປວຕ຺ຕຘມ຺ມໂຆເສນ ສາສນສ຺ສ ຈ ມຸຂຠູເຕນ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ຊາຕຕ຺ຕາ ມຸຂໂຕ ຊາຕາ, ນິຏ຺ຐິຕປຣິຎ຺ຎາຕາທິກຣຓີຍຕາຍ ກຕກິຈ຺ຈາ, ສພ຺ພໂສ ອາສວານໍ ເຂປິຕຕ຺ຕາ ອນາສວາຕິ.

ອຖສ຺ສາ ສຕ຺ຖາ ອາຄມນໍ ອຠິນນ຺ທນ຺ໂຕ ‘‘ຕສ຺ສາ ເຕ ສ຺ວາຄຕ’’ນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍາ ຕ຺ວໍ ມຍາ ອຘິຄຕໍ ຘມ຺ມໍ ຍາຖາວໂຕ ອຘິຄຈ຺ຉິ. ຕສ຺ສາ ເຕ, ຠທ຺ເທ ສຸນ຺ທຣິ, ອິຘ ມມ ສນ຺ຕິເກ ອາຄຕໍ ອາຄມນໍ ສຸອາຄຕໍ. ຕໂຕ ເອວ ຕໍ ອທຸຣາຄຕໍ ນ ທຸຣາຄຕໍ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ເອວຎ຺ຫິ ທນ຺ຕາ ອາຍນ຺ຕີຕິ, ຍຖາ ຕ຺ວໍ ສຸນ຺ທຣິ, ເອວຎ຺ຫິ ອຸຕ຺ຕເມນ ອຣິຍມຄ຺ຄທມເຖນ ທນ຺ຕາ ຕໂຕ ເອວ ສພ຺ພຘິ ວີຕຣາຄາ, ສພ຺ເພສໍ ສໍໂຍຊນານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ວິສໍຍຸຕ຺ຕາ ກຕກິຈ຺ຈາ ອນາສວາ ສຕ຺ຖຸ ປາທານໍ ວນ຺ທິກາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສາ ເຕ ສ຺ວາຄຕໍ ອທຸຣາຄຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ສຸນ຺ທຣີເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.