໒. ເອກວິຫາຣິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ປຸຣໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ວາຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ເອກວິຫາຣິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ກສ຺ສປທສພລສ຺ສ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວິເວກວາສໍ ວສິ.

ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຠຄວຕິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຘມ຺ມາໂສກຣຎ຺ໂຎ ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອໂສກມຫາຣາຊາ ກິຣ ສຕ຺ຖຸ ປຣິນິພ຺ພານໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວສ຺ສສຕານໍ ອຸປຣິ ອຏ຺ຐາຣສເມ ວສ຺ເສ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ເອກຣຊ຺ຊາຠິເສກໍ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ກນິຏ຺ຐໍ ຕິສ຺ສກຸມາຣໍ ໂອປຣຊ຺ເຊ ຐເປຕ຺ວາ ເອເກນ ອຸປາເຍນ ຕໍ ສາສເນ ອຠິປ຺ປສນ຺ນໍ ອກາສິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ມິຄວໍ ຄໂຕ ອຣຎ຺ເຎ ໂຍນກມຫາຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖຣໍ ຫຕ຺ຖິນາເຄນ ສາລສາຂໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພີຊິຍມານໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕປສາໂທ ‘‘ອໂຫ ວຕາຫມ຺ປິ ອຍໍ ມຫາເຖໂຣ ວິຍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຎຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ເສວ ອາກາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອໂສກາຣາເມ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ອຸທເກ ຐຕ຺ວາ ຈີວຣຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄຎ຺ຈ ອາກາເສ ໂອລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ນ຺ຫາຍິຕຸໍ ອາຣຠິ. ກຸມາໂຣ ເຖຣສ຺ສ ອານຸຠາວໍ ທິສ຺ວາ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ອຣຎ຺ຎໂຕ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຣາຊເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ. ຣາຊາ ຕໍ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊາຘິປ຺ປາຍໍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ໂສ ອຸປາສໂກ ຫຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊາສຸຂໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ –

໕໓໗. ‘‘ປຸຣໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ວາປິ, ອປໂຣ ເຈ ນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ອຕີວ ຜາສຸ ຠວຕິ, ເອກສ຺ສ ວສໂຕ ວເນ.

໕໓໘. ‘‘ຫນ຺ທ ເອໂກ ຄມິສ຺ສາມິ, ອຣຎ຺ຎໍ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓິຕໍ;

ຜາສຸ ເອກວິຫາຣິສ຺ສ, ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ.

໕໓໙. ‘‘ໂຍຄີ-ປີຕິກຣໍ ຣມ຺ມໍ, ມຕ຺ຕກຸຎ຺ຊຣເສວິຕໍ;

ເອໂກ ອຕ຺ຖວສີ ຂິປ຺ປໍ, ປວິສິສ຺ສາມິ ການນໍ.

໕໔໐. ‘‘ສຸປຸປ຺ຜິເຕ ສີຕວເນ, ສີຕເລ ຄິຣິກນ຺ທເຣ;

ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ, ຈງ຺ກມິສ຺ສາມິ ເອກໂກ.

໕໔໑. ‘‘ເອກາກິໂຍ ອທຸຕິໂຍ, ຣມຓີເຍ ມຫາວເນ;

ກທາຫໍ ວິຫຣິສ຺ສາມິ, ກຕກິຈ຺ໂຈ ອນາສໂວ.

໕໔໒. ‘‘ເອວໍ ເມ ກຕ຺ຕຸກາມສ຺ສ, ອຘິປ຺ປາໂຍ ສມິຊ຺ຌຕຸ;

ສາຘຍິສ຺ສາມຫໍເຍວ, ນາຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣໂກ’’ຕິ. –

ອິມາ ຉ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຣໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຣໂຕ ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ວາ, ວາ-ສທ຺ທສ຺ສ ວິກປ຺ປຕ຺ຖຕ຺ຕາ ປສ຺ສໂຕ ວາ ອປໂຣ ອຎ຺ໂຎ ຊໂນ ນ ວິຊ຺ຊຕິ ເຈ, ອຕີວ ອຕິວິຍ ຜາສຸ ຈິຕ຺ຕສຸຂໍ ຠວຕິ. ເອກວິຫາຣີຠາເວນ ເອກສ຺ສ ອສຫາຍສ຺ສ. ວເນ ວສໂຕຕິ ຈິຣປຣິຈິເຕນ ວິເວກຊ຺ຌາສເຍນ ອາກຑ຺ຒິຍມານຫທໂຍ ໂສ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ມຫາຊນປຣິວຸຕສ຺ສ ວສໂຕ ສງ຺ຄຓິກວິຫາຣໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ວິເວກສຸຂຎ຺ຈ ພຫຸໍ ມຎ຺ຎນ຺ໂຕ ວທຕິ.

ຫນ຺ທາຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ເຕນ ອິທານິ ກຣີຍມານສ຺ສ ອຣຎ຺ຎຄມນສ຺ສ ນິຈ຺ຉິຕຠາວມາຫ. ເອໂກ ຄມິສ຺ສາມີຕິ ‘‘ສຸຎ຺ຎາຄາເຣ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ຕຖາຄຕາ ອຠິຣມນ຺ຕີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ຈູຬວ. ໓໐໖) ພຸທ຺ເຘຫິ ວຓ຺ຓິຕໍ ປສຏ຺ຐໍ ອຣຎ຺ຎໍ ເອໂກ ອສຫາໂຍ ຄມິສ຺ສາມິ ວາສາຘິປ຺ປາເຍນ ອຸປຄຈ຺ຉາມິ. ຍສ຺ມາ ເອກວິຫາຣິສ຺ສ ຐານາທີສຸ ອສຫາຍຠາເວນ ເອກວິຫາຣິສ຺ສ ນິພ຺ພານໍ ປຏິເປສິຕຈິຕ຺ຕຕາຍ ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທິກາ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ສິກ຺ຂໂຕ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຣຎ຺ຎໍ ຜາສຸ ອິຏ຺ຐໍ ສຸຂາວຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ໂຍຄີ-ປີຕິກຣນ຺ຕິ ໂຍຄີນໍ ຠາວນາຍ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ອປ຺ປສທ຺ທາທິຠາເວນ ຌານວິປສ຺ສນາທິປີຕິໍ ອາວຫນໂຕ ໂຍຄີ-ປີຕິກຣໍ. ວິສຠາຄາຣມ຺ມຓາຠາເວນ ປຏິສລ຺ລານສາຣຸປ຺ປຕາຍ ຣມ຺ມໍ. ມຕ຺ຕກຸຎ຺ຊຣເສວິຕນ຺ຕິ ມຕ຺ຕວຣວາຣຓວິຈຣິຕໍ, ອິມິນາປິ ພ຺ຣຫາຣຎ຺ຎຠາເວນ ຊນວິເວກໍເຍວ ທສ຺ເສຕິ. ອຕ຺ຖວສີຕິ ອິຘ ອຕ຺ໂຖຕິ ສມຓຘມ຺ໂມ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ໂສ ເມ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ວສໍ ຄໂຕ.

ສຸປຸປ຺ຜິເຕຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປຸປ຺ຜິເຕ. ສີຕວເນຕິ ຉາຍູທກສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສີເຕ ວເນ. ອຸຠເຍນປິ ຕສ຺ສ ຣມຓີຍຕໍເຍວ ວິຠາເວຕິ. ຄິຣິກນ຺ທເຣຕິ ຄິຣີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ກນ຺ທເຣ. ກນ຺ຕິ ຫິ ອຸທກໍ, ເຕນ ທາຣິຕໍ ນິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ກນ຺ທຣໍ ນາມ. ຕາທິເສ ສີຕເລ ຄິຣິກນ຺ທເຣ ຆມ຺ມປຣິຕາປໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ຈງ຺ກມິສ຺ສາມິ ເອກໂກຕິ ກຕ຺ຖຈິ ອນາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕໍ ທສ຺ເສຕິ.

ເອກາກິໂຍຕິ ເອກາກີ ອສຫາໂຍ. ອທຸຕິໂຍຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕທຸຕິຍາຠາເວນ ອທຸຕິໂຍ. ຕຓ຺ຫາ ຫິ ປຸຣິສສ຺ສ ສພ຺ພທາ ອວິຊຫນຏ຺ເຐນ ທຸຕິຍາ ນາມ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ຕຓ຺ຫາທຸຕິໂຍ ປຸຣິໂສ, ທີຆມທ຺ຘານ ສໍສຣ’’ນ຺ຕິ (ອິຕິວຸ. ໑໕, ໑໐໕).

ເອວໍ ເມ ກຕ຺ຕຸກາມສ຺ສາຕິ ‘‘ຫນ຺ທ ເອໂກ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕວິຘິນາ ອຣຎ຺ຎໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠາວນາຠິໂຍຄໍ ກຕ຺ຕຸກາມສ຺ສ ເມ. ອຘິປ຺ປາໂຍ ສມິຊ຺ຌຕູຕິ ‘‘ກທາຫໍ ວິຫຣິສ຺ສາມິ, ກຕກິຈ຺ໂຈ ອນາສໂວ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ໂຕ ມໂນຣໂຖ ອິຊ຺ຌຕຸ ສິທ຺ຘິໍ ປາປຸຓາຕຸ. ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ຍສ຺ມາ ນ ອາຍາຈນມຕ຺ເຕນ ສິຊ຺ຌຕິ, ນາປິ ອຎ຺ເຎນ ສາເຘຕພ຺ພາ, ຕສ຺ມາ ອາຫ ‘‘ສາຘຍິສ຺ສາມຫໍເຍວ, ນາຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣໂກ’’ຕິ.

ເອວໍ ອຸປຣາຊສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ທຬ຺ຫນິຈ຺ຉຍຕໍ ຎຕ຺ວາ ຣາຊາ ອໂສກາຣາມຄມນີຍໍ ມຄ຺ຄໍ ອລງ຺ກາຣາເປຕ຺ວາ ກຸມາຣໍ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣວິຠູສິຕໍ ມຫຕິຍາ ເສນາຍ ມຫຈ຺ຈຣາຊານຸຠາເວນ ວິຫາຣໍ ເນສິ. ກຸມາໂຣ ປຘານຆຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຫາຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິ, ອເນກສຕາ ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ອນຸປພ຺ພຊິໍສຸ. ຣຎ຺ໂຎ ຠາຄິເນຍ຺ໂຍ ສງ຺ຆມິຕ຺ຕາຍ ສາມິໂກ ອຄ຺ຄິພ຺ຣຫ຺ມາປິ ຕເມວ ອນຸປພ຺ພຊິ. ໂສ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ອຕ຺ຕນາ ກາຕພ຺ພໍ ປກາເສນ຺ໂຕ –

໕໔໓. ‘‘ເອສ ພນ຺ຘາມິ ສນ຺ນາຫໍ, ປວິສິສ຺ສາມິ ການນໍ;

ນ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິສ຺ສາມິ, ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ອາສວກ຺ຂຍໍ.

໕໔໔. ‘‘ມາລຸເຕ ອຸປວາຍນ຺ເຕ, ສີເຕ ສຸຣຠິຄນ຺ຘິເກ;

ອວິຊ຺ຊໍ ທາລຍິສ຺ສາມິ, ນິສິນ຺ໂນ ນຄມຸທ຺ຘນິ.

໕໔໕. ‘‘ວເນ ກຸສຸມສຎ຺ຉນ຺ເນ, ປພ຺ຠາເຣ ນູນ ສີຕເລ;

ວິມຸຕ຺ຕິສຸເຂນ ສຸຂິໂຕ, ຣມິສ຺ສາມິ ຄິຣິພ຺ພເຊ’’ຕິ. –

ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ເອສ ພນ຺ຘາມິ ສນ຺ນາຫນ຺ຕິ ເອສາຫໍ ວີຣິຍສງ຺ຂາຕໍ ສນ຺ນາຫໍ ພນ຺ຘາມິ, ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ນິຣເປກ຺ໂຂ ວີຣິຍສນ຺ນາເຫນ ສນ຺ນຍ຺ຫາມິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ນາມ ສູໂຣ ປຸຣິໂສ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິເຕ ຕໍ ເຊຕຸກາໂມ ອຎ຺ຎໍ ກິຈ຺ຈໍ ປຫາຍ ກວຈປຏິມຸຈ຺ຈນາທິນາ ຍຸທ຺ຘາຍ ສນ຺ນຍ຺ຫຕິ, ຍຸທ຺ຘຠູມິຎ຺ຈ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກ ອເຊຕ຺ວາ ຕໂຕ ນ ນິວຕ຺ຕຕິ, ເອວມຫມ຺ປິ ກິເລສປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກ ເຊຕຸໍ ອາທິຕ຺ຕມ຺ປິ ສີສໍ ເຈລຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສນ຺ນາຫໍ ສນ຺ນຍ຺ຫາມິ, ກິເລເສ ອເຊຕ຺ວາ ກິເລສວິຊຍໂຍຄ຺ຄໍ ວິເວກຏ຺ຐານໍ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊມີຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປວິສິສ຺ສາມິ ການນໍ ນ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິສ຺ສາມິ, ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ອາສວກ຺ຂຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ມາລຸເຕ ອຸປວາຍນ຺ເຕ’’ຕິອາທິນາ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐານສ຺ສ ກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນາໂຍຄ຺ຍຕໍ ວທຕິ, ຣມິສ຺ສາມິ ນູນ ຄິຣິພ຺ພເຊຕິ ໂຍຊນາ. ປພ຺ພຕປຣິກ຺ເຂເປ ອຠິຣມິສ຺ສາມິ ມຎ຺ເຎຕິ ອນາຄຕຕ຺ຖໍ ປຣິກປ຺ເປນ຺ໂຕ ວທຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ເອວໍ ວຕ຺ວາ ເຖໂຣ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ກລິງ຺ຄຣຏ຺ຐໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖສ຺ສ ປາເທ ຈມ຺ມິກາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ຕໍ ທິສ຺ວາ ເອໂກ ເວຊ຺ໂຊ ‘‘ສປ຺ປິໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິເຍສຖ, ຕິກິຈ຺ຉິສ຺ສາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ສປ຺ປິປຣິເຍສນໍ ອກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ເອວ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ໂຣໂຄ ວຑ຺ຒຕິ, ເວຊ຺ໂຊ ເຖຣສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍເມວ ສປ຺ປິໍ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ເຖຣໍ ອໂຣຄໍ ອກາສິ. ໂສ ອໂຣໂຄ ຫຸຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໔.໑-໑໒) –

‘‘ອິມມ຺ຫິ ຠທ຺ທເກ ກປ຺ເປ, ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ ມຫາຍໂສ;

ກສ຺ສໂປ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ວທຕໍ ວໂຣ.

‘‘ນິປ຺ປປຎ຺ໂຈ ນິຣາລມ຺ໂພ, ອາກາສສມມານໂສ;

ສຸຎ຺ຎຕາພຫຸໂລ ຕາທີ, ອນິມິຕ຺ຕຣໂຕ ວສີ.

‘‘ອສງ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ນິກ຺ເລໂສ, ອສໍສຏ຺ໂຐ ກຸເລ ຄເຓ;

ມຫາກາຣຸຓິໂກ ວີໂຣ, ວິນໂຍປາຍໂກວິໂທ.

‘‘ອຸຍ຺ຍຸຕ຺ໂຕ ປຣກິຈ຺ເຈສຸ, ວິນຍນ຺ໂຕ ສເທວເກ;

ນິພ຺ພານຄມນໍ ມຄ຺ຄໍ, ຄຕິໍ ປງ຺ກວິໂສສນໍ.

‘‘ອມຕໍ ປຣມສ຺ສາທໍ, ຊຣາມຈ຺ຈຸນິວາຣຓໍ;

ມຫາປຣິສມຊ຺ເຌ ໂສ, ນິສິນ຺ໂນ ໂລກຕາຣໂກ.

‘‘ກຣວີກຣຸໂຕ ນາໂຖ, ພ຺ຣຫ຺ມໂຆໂສ ຕຖາຄໂຕ;

ອຸທ຺ຘຣນ຺ໂຕ ມຫາທຸຄ຺ຄາ, ວິປ຺ປນຏ຺ເຐ ອນາຍເກ.

‘‘ເທເສນ຺ໂຕ ວິຣຊໍ ຘມ຺ມໍ, ທິຏ຺ໂຐ ເມ ໂລກນາຍໂກ;

ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ສຸຓິຕ຺ວານ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ.

‘‘ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕທາປາຫໍ, ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ຊິນສາສນໍ;

ເອກໂກວ ວເນ ຣມ຺ເມ, ວສິໍ ສໍສຄ຺ຄປີຬິໂຕ.

‘‘ສກ຺ກາຍວູປກາໂສ ເມ, ເຫຕຸຠູໂຕ ມມາຠວີ;

ມນໂສ ວູປກາສສ຺ສ, ສໍສຄ຺ຄຠຍທສ຺ສິໂນ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ເຖເຣ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣນ຺ເຕ ຣາຊາ ໂກຏິຘນປຣິຈ຺ຈາເຄນ ໂຠຊກຄິຣິວິຫາຣໍ ນາມ ກາເຣຕ຺ວາ ເຖຣໍ ຕຕ຺ຖ ວາເສສິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຣິນິພ຺ພານກາເລ –

໕໔໖. ‘‘ໂສຫໍ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ, ຈນ຺ໂທ ປນ຺ນຣໂສ ຍຖາ;

ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີໂຓ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’’ຕິ. –

ໂອສານຄາຖມາຫ. ສາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາວ. ຕເທວ ຈ ເຖຣສ຺ສ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓໍ ອໂຫສີຕິ.

ເອກວິຫາຣິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.