໖. ສມິທ຺ຘິຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ສທ຺ຘາຍາຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ສມິທ຺ຘິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕ຺ຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ຈຕຸນວຸເຕ ກປ຺ເປ ສິທ຺ຘຕ຺ຖໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ສວຓ຺ຏານິ ປຸປ຺ຜານິ ກຓ຺ຓິກພທ຺ຘານິ ຄເຫຕ຺ວາ ປູເຊສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸເຍວ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ຊາຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕໍ ກຸລໍ ຘນຘຎ຺ຎາທີຫິ ວຑ຺ຒິ, ອຕ຺ຕຠາໂວ ຈສ຺ສ ອຠິຣູໂປ ທສ຺ສນີໂຍ ຄຸຓວາ ອິຕິ ວິຠວສມິທ຺ຘິຍາ ຈ ຄຸຓສມິທ຺ຘິຍາ ຈ ສມິທ຺ຘີຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ໂສ ພິມ຺ພິສາຣສມາຄເມ ພຸທ຺ຘານຸຠາວໍ ທິສ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຠາວນາຍ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຠຄວຕິ ຕໂປທາຣາເມ ວິຫຣນ຺ເຕ ເອກທິວສໍ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ລາຠາ ວຕ ເມ ສຕ຺ຖາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຈາຫໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຈ ເມ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ’’ຕິ. ຕສ຺ເສວໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ອຸຬາຣໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ອຸທປາທິ. ຕໍ ອສຫນ຺ໂຕ ມາໂຣ ປາປິມາ ເຖຣສ຺ສ ອວິທູເຣ ມຫນ຺ຕໍ ເຠຣວສທ຺ທມກາສິ, ປຖວິຍາ ອຸນ຺ທ຺ຣິຍນກາໂລ ວິຍ ອໂຫສິ. ເຖໂຣ ຠຄວໂຕ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຠຄວາ ‘‘ມາໂຣ ຕຸຍ຺ຫໍ ວິຈກ຺ຂຸກມ຺ມາຍ ເຈເຕຕິ, ຄຈ຺ຉ, ຠິກ຺ຂຸ ຕຕ຺ຖ ອຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ວິຫຣາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໒໑.໓໐-໓໔) –

‘‘ກຓິກາຣໍວ ໂຊຕນ຺ຕໍ, ນິສິນ຺ນໍ ປພ຺ພຕນ຺ຕເຣ;

ໂອຠາເສນ຺ຕໍ ທິສາ ສພ຺ພາ, ສິທ຺ຘຕ຺ຖໍ ນຣສາຣຖິໍ.

‘‘ຘນຸໍ ອທ຺ເວຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວານ, ອຸສຸໍ ສນ຺ນຍ຺ຫຫໍ ຕທາ;

ປຸປ຺ຜໍ ສວຓ຺ຏໍ ເຉຕ຺ວານ, ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຠິໂຣປຍິໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ປຸປ຺ຜມຠິໂຣປຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ເອກປຎ຺ຎາສິໂຕ ກປ຺ເປ, ເອໂກ ອາສິໍ ຊຸຕິນ຺ຘໂຣ;

ສຕ຺ຕຣຕນສມ຺ປນ຺ໂນ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ມຫພ຺ພໂລ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ຂີຓາສວຠາວໍ ອຊານນ຺ໂຕ ປຸຣິມນເຍເນວ ມາໂຣ ມຫນ຺ຕໍ ເຠຣວສທ຺ທໍ ອກາສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖໂຣ ອຠີໂຕ ອຈ຺ຉມ຺ຠີ ‘‘ຕາທິສານໍ ມາຣານໍ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ມຍ຺ຫໍ ໂລມມ຺ປິ ນ ກມ຺ເປຕີ’’ຕິ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ສທ຺ຘາຍາຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

໔໖. ຕຕ຺ຖ ສທ຺ຘາຍາຕິ ຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ທສມຸຏ຺ຐານາຍ ກມ຺ມຜລສທ຺ຘາຍ ເຈວ ຣຕນຕ຺ຕຍສທ຺ຘາຍ ຈ. ອຫນ຺ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ນິທ຺ທິສຕິ. ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ອຸປຄໂຕ. ອຄາຣສ຺ມາຕິ ເຄຫໂຕ ຆຣາວາສໂຕ ວາ. ອນຄາຣິຍນ຺ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ສາ ຫິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ກສິວາຓິຊ຺ຊາທິກມ຺ມໍ ‘ອຄາຣສ຺ສ ຫິຕ’ນ຺ຕິ ອຄາຣິຍໍ ນາມ, ຕທຠາວໂຕ ‘‘ອນຄາຣິຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສຕິ ປຎ຺ຎາ ຈ ເມ ວຸຑ຺ຒາຕິ ສຣຓລກ຺ຂຓາ ສຕິ, ປຊານນລກ຺ຂຓາ ປຎ຺ຎາຕິ ອິເມ ຘມ຺ມາ ວິປສ຺ສນາກ຺ຂຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ເມ ວຸຑ຺ຒາ ວຑ຺ຒິຕາ, ນ ທານິ ວຑ຺ເຒຕພ຺ພາ ອຕ຺ຖິ ສຕິປຎ຺ຎາ ເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ສຸສມາຫິຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິວເສນ ເຈວ ໂລກຸຕ຺ຕຣສມາຘິວເສນ ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ເມ ສຸຏ຺ຐຸ ສມາຫິຕໍ, ນ ທານິ ຕສ຺ສ ສມາຘາຕພ຺ພໍ ອຕ຺ຖິ, ສມາຘິ ເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ມາ ກາມໍ ກຣສ຺ສຸ ຣູປານີຕິ ປາປິມ ມໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຍານິ ການິຈິ ວິປ຺ປກາຣານິ ຍຖາຣຸຈິໍ ກໂຣຫິ, ເຕຫິ ປນ ເນວ ມໍ ພ຺ຍາຘຍິສ຺ສສິ ມມ ສຣີຣກມ຺ປນມຕ຺ຕມ຺ປິ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສສິ, ກຸໂຕ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ? ຕສ຺ມາ ຕວ ກິຣິຍາ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉິຕປເຫນກໍ ວິຍ ນ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖໍ ໂສເຘຕິ, ເກວລໍ ຕວ ຈິຕ຺ຕວິຆາຕມຕ຺ຕຜລາຕິ ເຖໂຣ ມາຣໍ ຕຊ຺ເຊສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມາໂຣ ‘‘ຊານາຕິ ມໍ ສມໂຓ’’ຕິ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິ.

ສມິທ຺ຘິຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.