໔. ສຸຄນ຺ຘຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອນຸວສ຺ສິໂກ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ສຸຄນ຺ຘຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ອິໂຕ ທ຺ວານວຸເຕ ກປ຺ເປ ຕິສ຺ສສ຺ສ ນາມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ກາເລ ມນຸສ຺ສໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ມິຄພ຺ຍຘເນນ ອຣຎ຺ເຎ ວິຈຣຕິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອນຸກມ຺ປາຍ ປທວຬຎ຺ຊໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຄໂຕ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ປທເຈຕິຍານິ ທິສ຺ວາ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣຕາຍ ‘‘ສເທວເກ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິມານິ ປທານີ’’ຕິ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ໂກຣຓ຺ຑກປຸປ຺ຜານິ ຄເຫຕ຺ວາ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອປຣາປຣໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸຏຸມ຺ພິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ມຫຄ຺ຆໂຄສິຕຈນ຺ທນໍ ປິສິຕ຺ວາ ເຕນ ປຣິຠຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ຖນໍ ປຏ຺ຐເປສິ – ‘‘ນິພ຺ພຕ຺ຕນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ມຍ຺ຫໍ ສຣີຣໍ ເອວໍສຸຄນ຺ຘໍ ໂຫຕູ’’ຕິ. ເອວໍ ອຎ຺ຎານິປິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ພຫູນິ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມານິ ກຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸ ເອວ ປຣິວຕ຺ຕມາໂນ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຠວສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ຕສ຺ສ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຄຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມາຕຸ ສຣີຣໍ ສກລມ຺ປິ ເຄຫໍ ສຸຣຠິຄນ຺ຘໍ ວາຍຕິ. ຊາຕທິວເສ ປນ ວິເສສໂຕ ປຣມສຸຄນ຺ຘໍ ສາມນ຺ຕເຄເຫສຸປິ ວາຍເຕວ. ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕໂນ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄໂຕ’’ຕິ ສຸຄນ຺ໂຘຕ຺ເວວ ນາມໍ ອກໍສຸ. ໂສ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ມຫາເສລຕ຺ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ເອວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໐.໑໕-໒໔) –

‘‘ວນກມ຺ມິໂກ ປຸເຣ ອາສິໍ, ປິຕຸມາຕຸມເຕນຫໍ;

ປສຸມາເຣນ ຊີວາມິ, ກຸສລໍ ເມ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ມມ ອາສຍສາມນ຺ຕາ, ຕິສ຺ໂສ ໂລກຄ຺ຄນາຍໂກ;

ປທານິ ຕີຓິ ທສ຺ເສສິ, ອນຸກມ຺ປາຍ ຈກ຺ຂຸມາ.

‘‘ອກ຺ກນ຺ເຕ ຈ ປເທ ທິສ຺ວາ, ຕິສ຺ສນາມສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ;

ຫຏ຺ໂຐ ຫຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ເຕນ, ປເທ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາທຍິໍ.

‘‘ໂກຣຓ຺ຑໍ ປຸປ຺ຜິຕໍ ທິສ຺ວາ, ປາທປໍ ຘຣຓີຣຸຫໍ;

ສໂກສກໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ປທເສຏ຺ຐໍ ອປູຊຍິໍ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ເມນ ສຸກເຕນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ຍໍ ຍໍ ໂຍນຸປປຊ຺ຊາມິ, ເທວຕ຺ຕໍ ອຖ ມານຸສໍ;

ໂກຣຓ຺ຑກຉວີ ໂຫມິ, ສຸປ຺ປຠາໂສ ຠວາມຫໍ.

‘‘ທ຺ເວນວຸເຕ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ກມ຺ມມກຣິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ປທປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ອນຸວສ຺ສິໂກ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

໒໔. ຕຕ຺ຖ ອນຸວສ຺ສິໂກຕິ ອນຸຄໂຕ ອຸປຄໂຕ ວສ຺ສໍ ອນຸວສ຺ໂສ, ອນຸວສ຺ໂສວ ອນຸວສ຺ສິໂກ. ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອຸປຄໂຕ, ປພ຺ພຊິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຄຕວສ຺ສມຕ຺ໂຕ ເອກວສ຺ສິໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ອນຸຄຕໍ ປຈ຺ຉາຄຕໍ ອປຄຕໍ ວສ຺ສໍ ອນຸວສ຺ສໍ, ຕໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອນຸວສ຺ສິໂກ. ຍສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ວສ຺ສໍ ອປຣິປຸຓ຺ຓຕາຍ ນ ຄຓນູປຄຕໍ, ໂສ ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອວສ຺ສິໂກຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປສ຺ສ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕນ຺ຕິ ຕວ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມສ຺ສ ສຸຘມ຺ມຠາວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕໍ ເອກນ຺ຕນິຍ຺ຍານິກຕໍ ປສ຺ສ, ຍຕ຺ຖ ອນຸວສ຺ສິໂກ ຕຸວໍ ປພ຺ພຊິໂຕ. ປຸພ຺ເພນິວາສຎາຓໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓໍ ອາສວກ຺ຂຍຎາຓນ຺ຕິ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຕຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ສຈ຺ຉິກຕາ, ຕໂຕ ເອວ ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ ອນຸສິຏ຺ຐິ ໂອວາໂທ ອນຸສິກ຺ຂິໂຕຕິ ກຕກິຈ຺ຈຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕານໍ ປຣໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ວທຕີຕິ.

ສຸຄນ຺ຘຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.