໖. ເພລຏ຺ຐສີສຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຍຖາປິ ຠທ຺ໂທ ອາຊຎ຺ໂຎຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ເພລຏ຺ຐສີສຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຠາເວນ ວິເສສໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ປນ ພຫຸໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິໂຕ ເອກຕິໍເສ ກປ຺ເປ ເວສ຺ສຠຸໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ມາຕຸລຸງ຺ຄຜລໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທເວສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ສຸຄຕິໂຕ ສຸຄຕິໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ອຠິສມ຺ໂພຘິຍາ ປຸເຣຕຣເມວ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣນ຺ໂຕ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປທມເນ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍເທສນາຍ (ມຫາວ. ໕໔; ສໍ. ນິ. ໔.໒໘) ປຸຣາຓຊຏິລສຫສ຺ເສນ ສທ຺ຘິໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໑.໖໘-໗໓) –

‘‘ກຓິກາຣໍວ ໂຊຕນ຺ຕໍ, ປຸຓ຺ຓມາເຍວ ຈນ຺ທິມໍ;

ຊລນ຺ຕໍ ທີປຣຸກ຺ຂໍວ, ອທ຺ທສໍ ໂລກນາຍກໍ.

‘‘ມາຕຸລຸງ຺ຄຜລໍ ຄຍ຺ຫ, ອທາສິໍ ສຕ຺ຖຸໂນ ອຫໍ;

ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍສ຺ສ ວີຣສ຺ສ, ປສນ຺ໂນ ເສຫິ ປາຓິຠິ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຜລໍ ອທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຜລທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ອຘິຄຕາຣຫຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິກສ຺ສ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອຍໍ ເຖໂຣ ເອກທິວສໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ຕໍ ສນ຺ຕໍ ປຓີຕໍ ນິຣາມິສໍ ສຸຂໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພໂຍຄຎ຺ຈ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປີຕິເວຄວເສນ ‘‘ຍຖາປິ ຠທ຺ໂທ ອາຊຎ຺ໂຎ’’ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

໑໖. ຕຕ຺ຖ ຍຖາປີຕິ ໂອປມ຺ມປຏິປາທນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ຠທ຺ໂທຕິ ສຸນ຺ທໂຣ ຖາມພລສມຕ຺ຖຊວປຣກ຺ກມາທິສມ຺ປນ຺ໂນ. ອາຊຎ຺ໂຎຕິ ອາຊານີໂຍ ຊາຕິມາ ກາຣຓາກາຣຓານໍ ອາຊານນໂກ. ໂສ ຕິວິໂຘ ອຸສຠາຊຎ຺ໂຎ ອສ຺ສາຊຎ຺ໂຎ ຫຕ຺ຖາຊຎ຺ໂຎຕິ. ເຕສຸ ອຸສຠາຊຎ຺ໂຎ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ. ໂສ ຈ ໂຂ ເຉກກສນກິຈ຺ເຈ ນິຍຸຕ຺ໂຕ, ເຕນາຫ ‘‘ນງ຺ຄລາວຕ຺ຕນີ’’ຕິ. ນງ຺ຄລສ຺ສ ຜາລສ຺ສ ອາວຕ຺ຕນໂກ, ນງ຺ຄລໍ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອາວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເຂຕ຺ເຕ ກສນໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນງ຺ຄລໍ ວາ ອາວຕ຺ຕຍຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ນງ຺ຄລາວຕ຺ຕໍ, ເຂຕ຺ເຕ ນງ຺ຄລປໂຖ, ຕສ຺ມິໍ ນງ຺ຄລາວຕ຺ຕນິ. ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖຎ຺ເຫຕ຺ຖ ‘‘ວຕ຺ຕນີ’’ຕິ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ສິຂີຕິ ມຕ຺ຖເກ ອວຏ຺ຐານໂຕ ສິຂາສທິສຕາຍ ສິຂາ, ສິງ຺ຄໍ. ຕທສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສິຂີ. ອປເຣ ປນ ‘‘ກກຸຘໍ ອິຘ ‘ສິຂາ’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ອຸຠຍຖາປິ ປຘານງ຺ຄກິຕ຺ຕນເມຕໍ ‘‘ສິຂີ’’ຕິ. ອປ຺ປກສິເຣນາຕິ ອປ຺ປກິລມເຖນ. ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາຕິ ຣຕ຺ຕິໂຍ ທິວາ ຈ, ເອວໍ ມມໍ ອປ຺ປກສິເຣນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ‘‘ຠທ຺ໂທ ອຸສຠາຊານີໂຍ ກສເນ ນິຍຸຕ຺ໂຕ ຆນຕິຓມູລາທິເກປິ ນງ຺ຄລປເຖ ຕໍ ອຄເຓນ຺ໂຕ ອປ຺ປກສິເຣນ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາວ ກສນຕິຓານໍ ປຣິສ຺ສມໍ ທສ຺ເສຕິ, ເອວໍ ມມໍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາປິ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ສຸເຂ ລທ຺ເຘ ນິຣາມິເສ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ກາມາມິສໂລກາມິສວຏ຺ຏາມິເສຫິ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ສນ຺ຕໍ ປຓີຕໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິສຸຂໍ ລທ຺ຘໍ, ຕສ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ເຈຕໍ ຠຸມ຺ມວຈນໍ ຍຖາ ‘‘ວນປ຺ປຄຸມ຺ເພ’’ (ຂຸ. ປາ. ໖.໑໓; ສຸ. ນິ. ໒໓໖) ‘‘ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ’’ຕິ (ກຖາ. ໑) ຈ. ອຖ ວາ ຕໂຕ ປຠຸຕິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາ ອປ຺ປກສິເຣນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວິຈາຣຓາຍ ອາຫ – ‘‘ສຸເຂ ລທ຺ເຘ ນິຣາມິເສ’’ຕິ, ນິຣາມິເສ ສຸເຂ ລທ຺ເຘ ສຕິ ຕສ຺ສ ລທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເພລຏ຺ຐສີສຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.