໓. ພນ຺ຘຸຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ນາຫໍ ເອເຕນ ອຕ຺ຖິໂກຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ພນ຺ຘຸຣຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ໂຄປໂກ ຫຸຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ສປຣິສໍ ຣາຊງ຺ຄເຓນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ກຓເວຣປຸປ຺ຜານິ ຄເຫຕ຺ວາ ສສງ຺ຆໍ ໂລກນາຍກໍ ປູເຊສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສີລວຕີນຄເຣ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ພນ຺ຘຸໂຣຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຄໂຕ ອຸປາສເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຎາຓສ຺ສ ປຣິປາກຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໑໗.໗-໑໒) –

‘‘ສິທ຺ຘຕ຺ໂຖ ນາມ ຠຄວາ, ໂລກເຊຏ຺ໂຐ ນຣາສໂຠ;

ປຸຣກ຺ຂໂຕ ສາວເກຫິ, ນຄຣໍ ປຏິປຊ຺ຊຖ.

‘‘ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ອາສິໍ, ໂຄປໂກ ອຠິສມ຺ມໂຕ;

ປາສາເທ ອຸປວິຏ຺ໂຐຫໍ, ອທ຺ທສໍ ໂລກນາຍກໍ.

‘‘ກຓເວຣໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ສໂມກິຣິໍ;

ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວິສຸໍ ກຕ຺ວານ, ຕໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ ສໂມກິຣິໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ປຸປ຺ຜມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ສຕ຺ຕາສີຕິມ຺ຫິໂຕ ກປ຺ເປ, ຈຕຸຣາສຸໍ ມຫິທ຺ຘິກາ;

ສຕ຺ຕຣຕນສມ຺ປນ຺ນາ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ມຫພ຺ພລາ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ກຕຎ຺ຎຸຠາເວ ຐຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປກາຣສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຸປກາຣໍ ກາຕຸໍ ສີລວຕີນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ສຈ຺ຈານິ ປກາເສສິ. ຣາຊາ ສຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນຄເຣ ສຸທສ຺ສນໍ ນາມ ມຫນ຺ຕໍ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ນິຍ຺ຍາເຕສິ. ມຫາລາຠສກ຺ກາໂຣ ອໂຫສິ. ເຖໂຣ ວິຫາຣໍ ສພ຺ພຎ຺ຈ ລາຠສກ຺ກາຣໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາ ສຍໍ ປຸຣິມນິຍາເມເນວ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຍາເປນ຺ໂຕ ກຕິປາຫໍ ຕຕ຺ຖ ວສິຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ອໂຫສິ. ຠິກ຺ຂູ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ອິເຘວ ວສຖ, ສເຈ ປຈ຺ຈເຍຫິ ເວກລ຺ລໍ, ມຍໍ ຕໍ ປຣິປູເຣສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ເຖໂຣ, ‘‘ນ ມຍ຺ຫໍ, ອາວຸໂສ, ອຸຬາເຣຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ອິຕຣີຕເຣຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ຍາເປມິ, ຘມ຺ມຣເສເນວມ຺ຫິ ຕິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໑໐໓. ‘‘ນາຫໍ ເອເຕນ ອຕ຺ຖິໂກ, ສຸຂິໂຕ ຘມ຺ມຣເສນ ຕປ຺ປິໂຕ;

ປິຕ຺ວາ ຣສຄ຺ຄມຸຕ຺ຕມໍ, ນ ຈ ກາຫາມິ ວິເສນ ສນ຺ຖວ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ນາຫໍ ເອເຕນ ອຕ຺ຖິໂກຕິ ເຍນ ມໍ ຕຸມ຺ເຫ ຕປ຺ເປຕຸກາມາ ‘‘ປຣິປູເຣສ຺ສາມາ’’ຕິ ວທຖ, ເອເຕນ ອາມິສລາເຠນ ປຈ຺ຈຍາມິສຣເສນ ນາຫໍ ອຕ຺ຖິໂກ, ມຍ຺ຫໍ ເອເຕນ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖິ, ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິ ປຣມໍ ສຸຂນ຺ຕິ ອິຕຣີຕເຣເຫວ ປຈ຺ຈເຍຫິ ຍາເປມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທານິ ເຕນ ອນຕ຺ຖິກຠາເວ ປຘານກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຸຂິໂຕ ຘມ຺ມຣເສນ ຕປ຺ປິໂຕ’’ຕິ. ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມຣເສນ ເຈວ ນວວິຘໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມຣເສນ ຈ ຕປ຺ປິໂຕ ປີຓິໂຕ ສຸຂິໂຕ ອຸຕ຺ຕເມນ ສຸເຂນ ສຸຫິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິຕ຺ວາ ຣສຄ຺ຄມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ສພ຺ພຣເສສຸ ອຄ຺ຄໍ ເສຏ຺ຐໍ ຕໂຕເຍວ ອຸຕ຺ຕມໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມຣສໍ ປິວິຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ເຕນາຫ – ‘‘ສພ຺ພຣສໍ ຘມ຺ມຣໂສ ຊິນາຕີ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໓໕໔). ນ ຈ ກາຫາມິ ວິເສນ ສນ຺ຖວນ຺ຕິ ເອວຣູປໍ ຣສຸຕ຺ຕມໍ ຘມ຺ມຣສໍ ປິວິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ວິເສນ ວິສສທິເສນ ວິສຣເສນ ສນ຺ຖວໍ ສໍສຄ຺ຄໍ ນ ກຣິສ຺ສາມິ, ຕຖາກຣຓສ຺ສ ກາຣຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ພນ຺ຘຸຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.