໔. ຂິຕກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ລຫຸໂກ ວຕ ເມ ກາໂຍຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ຂິຕກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຍກ຺ຂເສນາປຕິ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ຍກ຺ຂສມາຄເມ ນິສິນ຺ໂນ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຬາຣໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ປເວເທນ຺ໂຕ ອປ຺ໂຜເຏນ຺ໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຂິຕໂກຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ມຫິທ຺ຘິກຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອິທ຺ຘິມາ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸພ຺ພເຫຕຸນາ ໂຈທິຍມາໂນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສມຖວິປສ຺ສນາສຸ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໑໗.໑-໖) –

‘‘ປທຸໂມ ນາມ ນາເມນ, ທ຺ວິປທິນ຺ໂທ ນຣາສໂຠ;

ປວນາ ອຠິນິກ຺ຂມ຺ມ, ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ຈກ຺ຂຸມາ.

‘‘ຍກ຺ຂານໍ ສມໂຍ ອາສິ, ອວິທູເຣ ມເຫສິໂນ;

ເຍນ ກິຈ຺ເຈນ ສມ຺ປຕ຺ຕາ, ອຊ຺ຌາເປກ຺ຂິໍສຸ ຕາວເທ.

‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຄິຣມຎ຺ຎາຍ, ອມຕສ຺ສ ຈ ເທສນໍ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ອປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐຫິໍ.

‘‘ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ຜລໍ ປສ຺ສ, ອຸປຏ຺ຐານສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ;

ຕິໍສກປ຺ປສຫສ຺ເສສຸ, ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນຸປປຊ຺ຊຫໍ.

‘‘ອູນຕິໍເສ ກປ຺ປສເຕ, ສມລງ຺ກຕນາມໂກ;

ສຕ຺ຕຣຕນສມ຺ປນ຺ໂນ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ມຫພ຺ພໂລ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ສວິເສສໍ ອິທ຺ຘີສຸ ວສີຠາເວນ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠນ຺ໂຕ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິເຍນ ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິເຍນ ຈ ສຕ຺ຕານໍ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂູຫິ, ‘‘ກຖໍ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອິທ຺ຘິ ວຬຎ຺ເຊສີ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ຕມຕ຺ຖໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ –

໑໐໔. ‘‘ລຫຸໂກ ວຕ ເມ ກາໂຍ, ຜຸຏ຺ໂຐ ຈ ປີຕິສຸເຂນ ວິປຸເລນ;

ຕູລມິວ ເອຣິຕໍ ມາລຸເຕນ, ປິລວຕີວ ເມ ກາໂຍ’’ຕິ. –

ຄາຖໍ ອຠາສິ. ‘‘ອຸທານວເສນາ’’ຕິປິ ວທນ຺ຕິເຍວ.

ຕຕ຺ຖ ລຫຸໂກ ວຕ ເມ ກາໂຍຕິ ນີວຣຓາທິວິກ຺ຂມ຺ຠເນນ ຈຸທ຺ທສວິເຘນ ຈິຕ຺ຕປຣິທມເນນ ຈຕຸຣິທ຺ຘິປາທກຠາວນາຍ ສຸຏ຺ຐຸ ຈິຓ຺ຓວສີຠາເວນ ຈ ເມ ຣູປກາໂຍ ສລ຺ລຫຸໂກ ວຕ, ເຍນ ທນ຺ຘໍ ມຫາຠູຕປຈ຺ຈຍມ຺ປິ ນາມ ອິມໍ ກຣຊກາຍໍ ຈິຕ຺ຕວເສນ ປຣິຓາເມມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຜຸຏ຺ໂຐ ຈ ປີຕິສຸເຂນ ວິປຸເລນາຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖກເມວ ຜຣນ຺ເຕນ ມຫຕາ ອຸຬາເຣນ ປີຕິສຫິເຕນ ສຸເຂນ ຜຸຏ຺ໂຐ ຈ ເມ ກາໂຍຕິ ໂຍຊນາ. ອິທຎ຺ຈ ຍຖາ ກາໂຍ ລຫຸໂກ ອໂຫສິ, ຕໍ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຂສຎ຺ໂຎກ຺ກມເນນ ຫິ ສທ຺ຘິໍເຍວ ລຫຸສຎ຺ໂຎກ຺ກມນໍ ໂຫຕິ. ສຸຂສ຺ສ ຜຣຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຕໍສມຸຏ຺ຐານຣູປວເສນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ກຖໍ ປນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສມງ຺ຄິໂນ ປີຕິສຸຂຜຣຓໍ, ສມຕິກ຺ກນ຺ຕປີຕິສຸຂຎ຺ຫິ ຕນ຺ຕິ ເຈ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ອິທໍ ປນ ນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານລກ຺ຂຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ປຸພ຺ພຠາຄວເສນ. ‘‘ປີຕິສຸເຂນາ’’ຕິ ປນ ປີຕິສຫິຕສທິເສນ ສຸເຂນ, ອຸເປກ຺ຂາ ຫິ ອິຘ ສນ຺ຕສຠາວຕາຍ ຎາຓວິເສສໂຍຄໂຕ ຈ ສຸຂນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ໂອກ຺ກມຕີ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໐໑). ປາທກຊ຺ຌານາຣມ຺ມເຓນ ຣູປກາຍາຣມ຺ມເຓນ ວາ ອິທ຺ຘິຈິຕ຺ເຕນ ສຫຊາຕໍ ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ໂອກ຺ກມຕິ ປວິສຕິ ຜຸສຕິ ສມ຺ປາປຸຓາຕີຕິ ອຍມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖາ ຈາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ປຏິ. ມ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓.໑໒) – ‘‘ສຸຂສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ສຎ຺ຎາ. ອຸເປກ຺ຂາ ຫິ ສນ຺ຕໍ ສຸຂນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສາເຍວ ສຎ຺ຎາ ນີວຣເຓຫິ ເຈວ ວິຕກ຺ກາທິປຈ຺ຈນີເກຫິ ຈ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ລຫຸສຎ຺ຎາຕິປິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ປນສ຺ສ ກຣຊກາໂຍປິ ຕູລປິຈຸ ວິຍ ສລ຺ລຫຸໂກ ໂຫຕິ. ໂສ ເອວໍ ວາຕກ຺ຂິຕ຺ຕຕູລປິຈຸໂນ ວິຍ ສລ຺ລຫຸເກນ ທິສ຺ສມາເນນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕູລມິວ ເອຣິຕໍ ມາລຸເຕນ, ປິລວຕີວ ເມ ກາໂຍ’’ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍທາຫໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຎ຺ຎໍ ວາ ອິທ຺ຘິຍາ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ໂຫມິ, ຕທາ ມາລຸເຕນ ວາຍຸນາ ເອຣິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕູລປິຈຸ ວິຍ ອາກາສໍ ລງ຺ຆນ຺ໂຕເຍວ ເມ ກາໂຍ ໂຫຕີຕິ.

ຂິຕກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.