໓. ນນ຺ທກເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

ຣາຊາ ປິງ຺ຄລໂກ ນາມາຕິ ອິທໍ ນນ຺ທກເປຕວຕ຺ຖຸ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ສຕ຺ຖຸ ປຣິນິພ຺ພານໂຕ ວສ຺ສສຕທ຺ວຍສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສຸຣຏ຺ຐວິສເຍ ປິງ຺ຄໂລ ນາມ ຣາຊາ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ເສນາປຕິ ນນ຺ທໂກ ນາມ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີ ວິປຣີຕທສ຺ສໂນ ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ມິຈ຺ຉາຄາຫໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິຈຣິ. ຕສ຺ສ ຘີຕາ ອຸຕ຺ຕຣາ ນາມ ອຸປາສິກາ ປຕິຣູເປ ກຸເລ ທິນ຺ນາ ອໂຫສິ. ນນ຺ທໂກ ປນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ວິຎ຺ຌາຏວິຍໍ ມຫຕິ ນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ເຂ ເວມານິກເປໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ກາລກເຕ ອຸຕ຺ຕຣາ ສຸຈິສີຕລຄນ຺ໂຘທກປູຣິຕໍ ປານີຍຆຏໍ ກຸມ຺ມາສາຠິສງ຺ຂເຕຫິ ວຓ຺ຓຄນ຺ຘຣສສມ຺ປນ຺ເນຫິ ປູເວຫິ ປຣິປຸຓ຺ຓສຣາວກຎ຺ຈ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຂີຓາສວຕ຺ເຖຣສ຺ສ ທຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ທກ຺ຂິຓາ ມຍ຺ຫໍ ປິຕຸ ອຸປກປ຺ປຕູ’’ຕິ ອຸທ຺ທິສິ, ຕສ຺ສ ເຕນ ທາເນນ ທິພ຺ພປານີຍໍ ອປຣິມິຕາ ຈ ປູວາ ປາຕຸຠວິໍສຸ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ໂສ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ປາປກໍ ວຕ ມຍາ ກຕໍ, ຍໍ ມຫາຊໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’ນ຺ຕິອາທິນາ ມິຈ຺ຉາຄາຫໍ ຄາຫິໂຕ. ອິທານິ ປນ ປິງ຺ຄໂລ ຣາຊາ ຘມ຺ມາໂສກສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ໂອວາທໍ ທາຕຸໍ ຄໂຕ, ໂສ ຕໍ ຕສ຺ສ ທຕ຺ວາ ອາຄມິສ຺ສຕິ, ຫນ຺ທາຫໍ ນຕ຺ຖິກທິຏ຺ຐິໍ ວິໂນເທສ຺ສາມີ’’ຕິ. ນ ຈິເຣເນວ ຈ ປິງ຺ຄໂລ ຣາຊາ ຘມ຺ມາໂສກສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ໂອວາທໍ ທຕ຺ວາ ປຏິນິວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ.

ອຖ ໂສ ເປໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານາຠິມຸຂໍ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ນິມ຺ມິນິ. ຣາຊາ ຐິຕມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ສມເຍ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕສ຺ສ ຄຉນ຺ຕສ຺ສ ປຸຣໂຕ ມຄ຺ໂຄ ທິສ຺ສຕິ, ປິຏ຺ຐິໂຕ ປນສ຺ສ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ. ສພ຺ພປຈ຺ຉໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ມຄ຺ຄໍ ອນ຺ຕຣຫິຕໍ ທິສ຺ວາ ຠີໂຕ ວິສ຺ສຣໍ ວິຣວນ຺ໂຕ ຘາວິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ, ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາຊາ ຠີໂຕ ສໍວິຄ຺ຄມານໂສ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ເຘ ຐຕ຺ວາ ຈຕສ຺ໂສ ທິສາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ເປຕສ຺ສ ວສນນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂໍ ທິສ຺ວາ ຕທຠິມຸໂຂ ອຄມາສິ ສທ຺ຘິໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ. ອຖານຸກ຺ກເມນ ຣຎ຺ເຎ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ເຕ ເປໂຕ ສພ຺ພາຠຣຓວິຠູສິໂຕ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ປູເວ ຈ ປານີຍຎ຺ຈ ທາເປສິ. ຣາຊາ ສປຣິຊໂນ ນ຺ຫຕ຺ວາ ປູເວ ຂາທິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ປິວິຕ຺ວາ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘມຄ຺ຄກິລມໂຖ ‘‘ເທວຕາ ນຸສິ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ’’ຕິອາທິນາ ເປຕໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເປໂຕ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປວຕ຺ຕິໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ມິຈ຺ຉາທສ຺ສນໂຕ ວິໂມເຈຕ຺ວາ ສຣເຓສຸ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ –

໖໕໘. ‘‘ຣາຊາ ປິງ຺ຄລໂກ ນາມ, ສຸຣຏ຺ຐານໍ ອຘິປຕິ ອຫຸ;

ໂມຣິຍານໍ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ສຸຣຏ຺ຐໍ ປຸນຣາຄມາ.

໖໕໙. ‘‘ອຸຓ຺ເຫ ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ກາເລ, ຣາຊາ ປງ຺ກໍ ອຸປາຄມິ;

ອທ຺ທສ ມຄ຺ຄໍ ຣມຓີຍໍ, ເປຕານໍ ຕໍ ວຓ຺ຓຸປຖໍ.

໖໖໐. ສາຣຖິໍ ອາມນ຺ຕຍີ ຣາຊາ –

‘‘‘ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ ຣມຓີໂຍ, ເຂໂມ ໂສວຕ຺ຖິໂກ ສິໂວ;

ອິມິນາ ສາຣຖິ ຍາມ, ສຸຣຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຕິເກ ອິໂຕ’.

໖໖໑. ‘‘ເຕນ ປາຍາສິ ໂສຣຏ຺ໂຐ, ເສນາຍ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ;

ອຸພ຺ພິຄ຺ຄຣູໂປ ປຸຣິໂສ, ໂສຣຏ຺ຐໍ ເອຕທພ຺ຣວິ.

໖໖໒. ‘‘‘ກຸມ຺ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ນມ຺ຫາ, ຠິໍສນໍ ໂລມຫໍສນໍ;

ປຸຣໂຕ ທິສ຺ສຕິ ມຄ຺ໂຄ, ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ນ ທິສ຺ສຕິ.

໖໖໓. ‘‘‘ກຸມ຺ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ນມ຺ຫາ, ຍມປຸຣິສານ ສນ຺ຕິເກ;

ອມານຸໂສ ວາຍຕິ ຄນ຺ໂຘ, ໂຆໂສ ສຸຍ຺ຍຕິ ທາຣຸໂຓ’.

໖໖໔. ‘‘ສໍວິຄ຺ໂຄ ຣາຊາ ໂສຣຏ຺ໂຐ, ສາຣຖິໍ ເອຕທພ຺ຣວິ;

‘ກຸມ຺ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ນມ຺ຫາ, ຠິໍສນໍ ໂລມຫໍສນໍ;

ປຸຣໂຕ ທິສ຺ສຕິ ມຄ຺ໂຄ, ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ນ ທິສ຺ສຕິ.

໖໖໕. ‘‘‘ກຸມ຺ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ນມ຺ຫາ, ຍມປຸຣິສານ ສນ຺ຕິເກ;

ອມານຸໂສ ວາຍຕິ ຄນ຺ໂຘ, ໂຆໂສ ສຸຍ຺ຍຕິ ທາຣຸໂຓ’.

໖໖໖. ‘‘ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໍ ສມາຣຸຍ຺ຫ, ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຈຕຸທ຺ທິສາ;

ອທ຺ທສ ນິຄ຺ໂຣຘໍ ຣມຓີຍໍ, ປາທປໍ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ນໍ;

ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓສທິສໍ, ເມຆວຓ຺ຓສິຣີນິຠໍ.

໖໖໗. ‘‘ສາຣຖິໍ ອາມນ຺ຕຍີ ຣາຊາ, ‘ກິໍ ເອໂສ ທິສ຺ສຕິ ພ຺ຣຫາ;

ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓສທິໂສ, ເມຆວຓ຺ຓສິຣີນິໂຠ’.

໖໖໘. ‘‘ນິຄ຺ໂຣໂຘ ໂສ ມຫາຣາຊ, ປາທໂປ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ໂນ;

ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓສທິໂສ, ເມຆວຓ຺ຓສິຣີນິໂຠ.

໖໖໙. ‘‘ເຕນ ປາຍາສິ ໂສຣຏ຺ໂຐ, ເຍນ ໂສ ທິສ຺ສເຕ ພ຺ຣຫາ;

ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓສທິໂສ, ເມຆວຓ຺ຓສິຣີນິໂຠ.

໖໗໐. ‘‘ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ, ຣາຊາ ຣຸກ຺ຂໍ ອຸປາຄມິ;

ນິສີທິ ຣຸກ຺ຂມູລສ຺ມິໍ, ສາມຈ຺ໂຈ ສປຣິຊ຺ຊໂນ;

ປູຣໍ ປານີຍສຣກໍ, ປູເວ ວິຕ຺ເຕ ຈ ອທ຺ທສ.

໖໗໑. ‘‘ປຸຣິໂສ ຈ ເທວວຓ຺ຓີ, ສພ຺ພາຠຣຓຠູສິໂຕ;

ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ, ໂສຣຏ຺ຐໍ ເອຕທພ຺ຣວິ.

໖໗໒. ‘‘‘ສ຺ວາຄຕໍ ເຕ ມຫາຣາຊ, ອໂຖ ເຕ ອທຸຣາຄຕໍ;

ປິວຕຸ ເທໂວ ປານີຍໍ, ປູເວ ຂາທ ອຣິນ຺ທມ’.

໖໗໓. ‘‘ປິວິຕ຺ວາ ຣາຊາ ປານີຍໍ, ສາມຈ຺ໂຈ ສປຣິຊ຺ຊໂນ;

ປູເວ ຂາທິຕ຺ວາ ປິຕ຺ວາ ຈ, ໂສຣຏ຺ໂຐ ເອຕທພ຺ຣວິ.

໖໗໔. ‘‘ເທວຕາ ນຸສິ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ, ອທຸ ສກ຺ໂກ ປຸຣິນ຺ທໂທ;

ອຊານນ຺ຕາ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ, ກຖໍ ຊາເນມຸ ຕໍ ມຍນ຺ຕິ.

໖໗໕. ‘‘ນາມ຺ຫິ ເທໂວ ນ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ, ນາປິ ສກ຺ໂກ ປຸຣິນ຺ທໂທ;

ເປໂຕ ອຫໍ ມຫາຣາຊ, ສຸຣຏ຺ຐາ ອິຘ ມາຄໂຕຕິ.

໖໗໖. ‘‘ກິໍສີໂລ ກິໍສມາຈາໂຣ, ສຸຣຏ຺ຐສ຺ມິໍ ປຸເຣ ຕຸວໍ;

ເກນ ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ, ອານຸຠາໂວ ອຍໍ ຕວາຕິ.

໖໗໗. ‘‘ຕໍ ສຸໂຓຫິ ມຫາຣາຊ, ອຣິນ຺ທມ ຣຏ຺ຐວຑ຺ຒນ;

ອມຈ຺ຈາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈ ປຸໂຣຫິໂຕ.

໖໗໘. ‘‘ສຸຣຏ຺ຐສ຺ມິໍ ອຫໍ ເທວ, ປຸຣິໂສ ປາປເຈຕໂສ;

ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ຈ ທຸສ຺ສີໂລ, ກທຣິໂຍ ປຣິຠາສໂກ.

໖໗໙. ‘‘ທທນ຺ຕານໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ, ວາຣຍິສ຺ສໍ ພຫຸຊ຺ຊນໍ;

ອຎ຺ເຎສໍ ທທມານານໍ, ອນ຺ຕຣາຍກໂຣ ອຫໍ.

໖໘໐. ‘‘ວິປາໂກ ນຕ຺ຖິ ທານສ຺ສ, ສໍຍມສ຺ສ ກຸໂຕ ຜລໍ;

ນຕ຺ຖິ ອາຈຣິໂຍ ນາມ, ອທນ຺ຕໍ ໂກ ທເມສ຺ສຕິ.

໖໘໑. ‘‘ສມຕຸລ຺ຍານິ ຠູຕານິ, ກຸໂຕ ເຊຏ຺ຐາປຈາຍິໂກ;

ນຕ຺ຖິ ພລໍ ວີຣິຍໍ ວາ, ກຸໂຕ ອຸຏ຺ຐານໂປຣິສໍ.

໖໘໒. ‘‘ນຕ຺ຖິ ທານຜລໍ ນາມ, ນ ວິໂສເຘຕິ ເວຣິນໍ;

ລທ຺ເຘຍ຺ຍໍ ລຠເຕ ມຈ຺ໂຈ, ນິຍຕິປຣິຓາມຊໍ.

໖໘໓. ‘‘ນຕ຺ຖິ ມາຕາ ປິຕາ ຠາຕາ, ໂລໂກ ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ປຣໍ;

ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ສຸນິຫິຕໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

໖໘໔. ‘‘ໂຍປິ ຫເນຍ຺ຍ ປຸຣິສໍ, ປຣສ຺ສ ຉິນ຺ທເຕ ສິຣໍ;

ນ ໂກຈິ ກຎ຺ຈິ ຫນຕິ, ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວິວຣມນ຺ຕເຣ.

໖໘໕. ‘‘ອຈ຺ເຉຊ຺ຊາເຠຊ຺ໂຊ ຫິ ຊີໂວ, ອຏ຺ຐໍໂສ ຄຸຬປຣິມຓ຺ຑໂລ;

ໂຍຊນານໍ ສຕໍ ປຎ຺ຈ, ໂກ ຊີວໍ ເຉຕ຺ຕຸມຣຫຕິ.

໖໘໖. ‘‘ຍຖາ ສຸຕ຺ຕຄຸເຬ ຂິຕ຺ເຕ, ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕໍ ປລາຍຕິ;

ເອວເມວ ຈ ໂສ ຊີໂວ, ນິພ຺ເພເຐນ຺ໂຕ ປລາຍຕິ.

໖໘໗. ‘‘ຍຖາ ຄາມໂຕ ນິກ຺ຂມ຺ມ, ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ປວິສຕິ;

ເອວເມວ ຈ ໂສ ຊີໂວ, ອຎ຺ຎໍ ໂພນ຺ທິໍ ປວິສຕິ.

໖໘໘. ‘‘ຍຖາ ເຄຫໂຕ ນິກ຺ຂມ຺ມ, ອຎ຺ຎໍ ເຄຫໍ ປວິສຕິ;

ເອວເມວ ຈ ໂສ ຊີໂວ, ອຎ຺ຎໍ ໂພນ຺ທິໍ ປວິສຕິ.

໖໘໙. ‘‘ຈຸລ຺ລາສີຕິ ມຫາກປ຺ປິໂນ, ສຕສຫສ຺ສານິ ຫິ;

ເຍ ພາລາ ເຍ ຈ ປຓ຺ຑິຕາ, ສໍສາຣໍ ເຂປຍິຕ຺ວານ;

ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສເຣ.

໖໙໐. ‘‘ມິຕານິ ສຸຂທຸກ຺ຂານິ, ໂທເຓຫິ ປິຏເກຫິ ຈ;

ຊິໂນ ສພ຺ພໍ ປຊານາຕິ, ສມ຺ມູຬ຺ຫາ ອິຕຣາ ປຊາ.

໖໙໑. ‘‘ເອວໍທິຏ຺ຐິ ປຸເຣ ອາສິໍ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ໂມຫປາຣຸໂຕ;

ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ຈ ທຸສ຺ສີໂລ, ກທຣິໂຍ ປຣິຠາສໂກ.

໖໙໒. ‘‘ໂອຣໍ ເມ ຉຫິ ມາເສຫິ, ກາລກິຣິຍາ ຠວິສ຺ສຕິ;

ເອກນ຺ຕກຏຸກໍ ໂຆຣໍ, ນິຣຍໍ ປປຕິສ຺ສຫໍ.

໖໙໓. ‘‘ຈຕຸກ຺ກຓ຺ຓໍ ຈຕຸທ຺ວາຣໍ, ວິຠຕ຺ຕໍ ຠາຄໂສ ມິຕໍ;

ອໂຍປາກາຣປຣິຍນ຺ຕໍ, ອຍສາ ປຏິກຸຊ຺ຊິຕໍ.

໖໙໔. ‘‘ຕສ຺ສ ອໂຍມຍາ ຠູມິ, ຊລິຕາ ເຕຊສາ ຍຸຕາ;

ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນສຕໍ, ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ ສພ຺ພທາ.

໖໙໕. ‘‘ວສ຺ສານິ ສຕສຫສ຺ສານິ, ໂຆໂສ ສຸຍ຺ຍຕິ ຕາວເທ;

ລກ຺ໂຂ ເອໂສ ມຫາຣາຊ, ສຕຠາຄວສ຺ສໂກຏິໂຍ.

໖໙໖. ‘‘ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານິ, ນິຣເຍ ປຈ຺ຈເຣ ຊນາ;

ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີ ຈ ທຸສ຺ສີລາ, ເຍ ຈ ອຣິຍູປວາທິໂນ.

໖໙໗. ‘‘ຕຕ຺ຖາຫໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ, ທຸກ຺ຂໍ ເວທິສ຺ສ ເວທນໍ;

ຜລໍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ໂສຈາມຫໍ ຠຸສໍ.

໖໙໘. ‘‘ຕໍ ສຸໂຓຫິ ມຫາຣາຊ, ອຣິນ຺ທມ ຣຏ຺ຐວຑ຺ຒນ;

ຘີຕາ ມຍ຺ຫໍ ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣາ ຠທ຺ທມຕ຺ຖຸ ເຕ.

໖໙໙. ‘‘ກໂຣຕິ ຠທ຺ທກໍ ກມ຺ມໍ, ສີເລສຸໂປສເຖ ຣຕາ;

ສຎ຺ຎຕາ ສໍວິຠາຄີ ຈ, ວທຎ຺ຎູ ວີຕມຈ຺ຉຣາ.

໗໐໐. ‘‘ອຂຓ຺ຑກາຣີ ສິກ຺ຂາຍ, ສຸຓ຺ຫາ ປຣກຸເລສຸ ຈ;

ອຸປາສິກາ ສກ຺ຍມຸນິໂນ, ສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສິຣີມໂຕ.

໗໐໑. ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ຈ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ, ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ;

ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸ ສຕິມາ, ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ສຸສໍວຸໂຕ.

໗໐໒. ‘‘ສປທານໍ ຈຣມາໂນ, ອຄມາ ຕໍ ນິເວສນໍ;

ຕມທ຺ທສ ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣາ ຠທ຺ທມຕ຺ຖຸ ເຕ.

໗໐໓. ‘‘ປູຣໍ ປານີຍສຣກໍ, ປູເວ ວິຕ຺ເຕ ຈ ສາ ອທາ;

ປິຕາ ເມ ກາລກໂຕ ຠນ຺ເຕ, ຕສ຺ເສຕໍ ອຸປກປ຺ປຕຸ.

໗໐໔. ‘‘ສມນນ຺ຕຣານຸທ຺ທິຏ຺ເຐ, ວິປາໂກ ອຸທປຊ຺ຊຖ;

ຠຸຎ຺ຊາມິ ກາມກາມີຫໍ, ຣາຊາ ເວສ຺ສວໂຓ ຍຖາ.

໗໐໕. ‘‘ຕໍ ສຸໂຓຫິ ມຫາຣາຊ, ອຣິນ຺ທມ ຣຏ຺ຐວຑ຺ຒນ;

ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ, ພຸທ຺ໂຘ ອຄ຺ໂຄ ປວຸຈ຺ຈຕິ;

ຕໍ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉ, ສປຸຕ຺ຕທາໂຣ ອຣິນ຺ທມ.

໗໐໖. ‘‘ອຏ຺ຐງ຺ຄິເກນ ມຄ຺ເຄນ, ຜຸສນ຺ຕິ ອມຕໍ ປທໍ;

ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉ, ສປຸຕ຺ຕທາໂຣ ອຣິນ຺ທມ.

໗໐໗. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ປຏິປນ຺ນາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ຜເລ ຐິຕາ;

ເອສ ສງ຺ໂຆ ອຸຊຸຠູໂຕ, ປຎ຺ຎາສີລສມາຫິໂຕ;

ຕໍ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉ, ສປຸຕ຺ຕທາໂຣ ອຣິນ຺ທມ.

໗໐໘. ‘‘ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣມສ຺ສຸ ຂິປ຺ປໍ, ໂລເກ ອທິນ຺ນໍ ປຣິວຊ຺ຊຍສ຺ສຸ;

ອມຊ຺ຊໂປ ມາ ຈ ມຸສາ ອຠາຓິ, ສເກນ ທາເຣນ ຈ ໂຫຫິ ຕຸຏ຺ໂຐຕິ.

໗໐໙. ‘‘ອຕ຺ຖກາໂມສິ ເມ ຍກ຺ຂ, ຫິຕກາໂມສິ ເທວເຕ;

ກໂຣມິ ຕຸຍ຺ຫໍ ວຈນໍ, ຕ຺ວໍສິ ອາຈຣິໂຍ ມມ.

໗໑໐. ‘‘ອຸເປມິ ສຣຓໍ ພຸທ຺ຘໍ, ຘມ຺ມຎ຺ຈາປິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ;

ສງ຺ຆຎ຺ຈ ນຣເທວສ຺ສ, ຄຈ຺ຉາມິ ສຣຓໍ ອຫໍ.

໗໑໑. ‘‘ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣມາມິ ຂິປ຺ປໍ, ໂລເກ ອທິນ຺ນໍ ປຣິວຊ຺ຊຍາມິ;

ອມຊ຺ຊໂປ ໂນ ຈ ມຸສາ ຠຓາມິ, ສເກນ ທາເຣນ ຈ ໂຫມິ ຕຸຏ຺ໂຐ.

໗໑໒. ‘‘ໂອຜຸຓາມິ ມຫາວາເຕ, ນທິຍາ ສີຆຄາມິຍາ;

ວມາມິ ປາປິກໍ ທິຏ຺ຐິໍ, ພຸທ຺ຘານໍ ສາສເນ ຣໂຕ.

໗໑໓. ‘‘ອິທໍ ວຕ຺ວານ ໂສຣຏ຺ໂຐ, ວິຣມິຕ຺ວາ ປາປທສ຺ສນາ;

ນໂມ ຠຄວໂຕ ກຕ຺ວາ, ປາໂມກ຺ໂຂ ຣຖມາຣຸຫີ’’ຕິ. – ຄາຖາໂຍ ອໂວຈຸໍ;

໖໕໘-໙. ຕຕ຺ຖ ຣາຊາ ປິງ຺ຄລໂກ ນາມ, ສຸຣຏ຺ຐານໍ ອຘິປຕິ ອຫູຕິ ປິງ຺ຄລຈກ຺ຂຸຕາຍ ‘‘ປິງ຺ຄໂລ’’ຕິ ປາກຏນາໂມ ສຸຣຏ຺ຐເທສສ຺ສ ອິສ຺ສໂຣ ຣາຊາ ອໂຫສິ. ໂມຣິຍານນ຺ຕິ ໂມຣິຍຣາຊູນໍ, ຘມ຺ມາໂສກໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ສຸຣຏ຺ຐໍ ປຸນຣາຄມາຕິ ສຸຣຏ຺ຐສ຺ສ ວິສຍໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສຸຣຏ຺ຐຄາມິມຄ຺ຄໍ ປຈ຺ຈາຄຎ຺ຉິ. ປງ຺ກນ຺ຕິ ມຸທຸຠູມິໍ. ວຓ຺ຓຸປຖນ຺ຕິ ເປເຕນ ນິມ຺ມິຕໍ ມຣູຠູມິມຄ຺ຄໍ.

໖໖໐. ເຂໂມຕິ ນິພ຺ຠໂຍ. ໂສວຕ຺ຖິໂກຕິ ໂສຕ຺ຖິຠາວາວໂຫ. ສິໂວຕິ ອນຸປທ຺ທໂວ. ສຸຣຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຕິເກ ອິໂຕຕິ ອິມິນາ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ມຍໍ ສຸຣຏ຺ຐວິສຍສ຺ສ ສມີເປເຍວ.

໖໖໑-໒. ໂສຣຏ຺ໂຐຕິ ສຸຣຏ຺ຐາຘິປຕິ. ອຸພ຺ພິຄ຺ຄຣູໂປຕິ ອຸຕ຺ຣສ຺ຕສຠາໂວ. ຠິໍສນນ຺ຕິ ຠຍຊນນໍ. ໂລມຫໍສນນ຺ຕິ ຠິໍສນກຠາເວນ ໂລມານໍ ຫໍສາປນໍ.

໖໖໓. ຍມປຸຣິສານ ສນ຺ຕິເກຕິ ເປຕານໍ ສມີເປ ວຕ຺ຕາມ. ອມານຸໂສ ວາຍຕິ ຄນ຺ໂຘຕິ ເປຕານໍ ສຣີຣຄນ຺ໂຘ ວາຍຕິ. ໂຆໂສ ສຸຍ຺ຍຕິ ທາຣຸໂຓຕິ ປຈ຺ເຈກນິຣເຍສຸ ກາຣຓໍ ກາຣິຍມານານໍ ສຕ຺ຕານໍ ໂຆຣຕໂຣ ສທ຺ໂທ ສຸຍ຺ຍຕິ.

໖໖໖. ປາທປນ຺ຕິ ປາທສທິເສຫິ ມູລາວຍເວຫິ ອຸທກສ຺ສ ປິວນໂຕ ‘‘ປາທໂປ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຕຣຸໍ. ຉາຍາສມ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ສມ຺ປນ຺ນຈ຺ຉາຍໍ. ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓສທິສນ຺ຕິ ວຓ຺ເຓນ ນີລເມຆສທິສໍ. ເມຆວຓ຺ຓສິຣີນິຠນ຺ຕິ ເມຆວຓ຺ຓສຓ຺ຐານໍ ຫຸຕ຺ວາ ຂາຍມານໍ.

໖໗໐. ປູຣໍ ປານີຍສຣກນ຺ຕິ ປານີເຍນ ປຸຓ຺ຓໍ ປານີຍຠາຊນໍ. ປູເວຕິ ຂຊ຺ຊເກ. ວິຕ຺ເຕຕິ ວິຕ຺ຕິຊນເນ ມຘຸເຣ ມນຸຎ຺ເຎ ຕຫິໍ ຕຫິໍ ສຣາເວ ປູເຣຕ຺ວາ ຐປິຕປູເວ ອທ຺ທສ.

໖໗໒. ອໂຖ ເຕ ອທຸຣາຄຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອໂຖຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ອວຘາຣຓຕ຺ເຖ ວາ, ມຫາຣາຊ, ເຕ ອາຄຕໍ ທຸຣາຄຕໍ ນ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ສ຺ວາຄຕເມວາຕິ ມຍໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຣິນ຺ທມາຕິ ອຣີນໍ ທມນສີລ.

໖໗໗. ອມຈ຺ຈາ ປາຣິສຊ຺ຊາຕິ ອມຈ຺ຈາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ຈ ວຈນໍ ສຸຓນ຺ຕຸ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຸໂຣຫິໂຕ ຕໍ ສຸຓາຕູຕິ ໂຍຊນາ.

໖໗໘. ສຸຣຏ຺ຐສ຺ມິໍ ອຫນ຺ຕິ ສຸຣຏ຺ຐເທເສ ອຫໍ. ເທວາຕິ ຣາຊານໍ ອາລປຕິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີຕິ ນຕ຺ຖິກທິຏ຺ຐິຍາ ວິປຣີຕທສ຺ສໂນ. ທຸສ຺ສີໂລຕິ ນິສ຺ສີໂລ. ກທຣິໂຍຕິ ຖທ຺ຘມຈ຺ຉຣີ. ປຣິຠາສໂກຕິ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອກ຺ໂກສໂກ.

໖໗໙. ວາຣຍິສ຺ສນ຺ຕິ ວາເຣສິໍ. ອນ຺ຕຣາຍກໂຣ ອຫນ຺ຕິ ທານໍ ທທນ຺ຕານໍ ອຸປກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣາຍກໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ປເຣສໍ ທານໍ ທທມານານໍ ທານມຍປຸຎ຺ຎໂຕ ອຫໍ ພຫຸຊນໍ ວາຣຍິສ຺ສໍ ວາເຣສິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໖໘໐. ວິປາໂກ ນຕ຺ຖິ ທານສ຺ສາຕິອາທິ ວາຣິຕາກາຣທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ວິປາໂກ ນຕ຺ຖິ ທານສ຺ສາຕິ ທານໍ ທທໂຕ ຕສ຺ສ ວິປາໂກ ອາຍຕິໍ ປຕ຺ຕພ຺ພຜລໍ ນຕ຺ຖີຕິ ວິປາກໍ ປຏິພາຫຕິ. ສໍຍມສ຺ສ ກຸໂຕ ຜລນ຺ຕິ ສີລສ຺ສ ປນ ກຸໂຕ ນາມ ຜລໍ, ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນຕ຺ຖິ ອາຈຣິໂຍ ນາມາຕິ ອາຈາຣສມາຈາຣສິກ຺ຂາປໂກ ອາຈຣິໂຍ ນາມ ໂກຈິ ນຕ຺ຖິ. ສຠາວໂຕ ເອວ ຫິ ສຕ຺ຕາ ທນ຺ຕາ ວາ ອທນ຺ຕາ ວາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອທນ຺ຕໍ ໂກ ທເມສ຺ສຕີ’’ຕິ.

໖໘໑. ສມຕຸລ຺ຍານິ ຠູຕານີຕິ ອິເມ ສຕ຺ຕາ ສພ຺ເພປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສມສມາ, ຕສ຺ມາ ເຊຏ຺ໂຐ ເອວ ນຕ຺ຖິ, ກຸໂຕ ເຊຏ຺ຐາປຈາຍິໂກ, ເຊຏ຺ຐາປຈາຍນປຸຎ຺ຎໍ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນຕ຺ຖິ ພລນ຺ຕິ ຍມ຺ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ພເລ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ສຕ຺ຕາ ວີຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສໂສຠຄ຺ຍຕໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວອຣຫຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ຕໍ ວີຣິຍພລໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ວີຣິຍໍ ວາ ນຕ຺ຖິ ກຸໂຕ ອຸຏ຺ຐານໂປຣິສນ຺ຕິ ອິທໍ ໂນ ປຸຣິສວີຣິເຍນ ປຸຣິສກາເຣນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕວາທປຏິກ຺ເຂປວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໘໒. ນຕ຺ຖິ ທານຜລໍ ນາມາຕິ ທານສ຺ສ ຜລໍ ນາມ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖິ, ເທຍ຺ຍຘມ຺ມປຣິຈ຺ຈາໂຄ ຠສ຺ມນິຫິຕໍ ວິຍ ນິປ຺ຜໂລ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ວິໂສເຘຕິ ເວຣິນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເວຣິນນ຺ຕິ ເວຣວນ຺ຕໍ ເວຣານໍ ວເສນ ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ວເສນ ຈ ກຕປາປໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ທານສີລາທິວຕໂຕ ນ ວິໂສເຘຕິ, ກທາຈິປິ ສຸທ຺ຘໍ ນ ກໂຣຕິ. ປຸພ຺ເພ ‘‘ວິປາໂກ ນຕ຺ຖິ ທານສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ທານາທິໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສໍ ນິວາຣິຕາກາຣທສ຺ສນໍ, ‘‘ນຕ຺ຖິ ທານຜລໍ ນາມາ’’ຕິອາທິ ປນ ອຕ຺ຖໂນ ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສທສ຺ສນນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ລທ຺ເຘຍ຺ຍນ຺ຕິ ລທ຺ຘພ຺ພໍ. ກຖໍ ປນ ລທ຺ຘພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນິຍຕິປຣິຓາມຊ’’ນ຺ຕິ. ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ລຠນ຺ໂຕ ນິຍຕິວິປຣິຓາມວເສເນວ ລຠຕິ, ນ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ, ນ ອິສ຺ສຣາທິນາ ຈາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໘໓. ນຕ຺ຖິ ມາຕາ ປິຕາ ຠາຕາຕິ ມາຕາທີສຸ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິມິຈ຺ຉາປຏິປຕ຺ຕີນໍ ຜລາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ໂລໂກ ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ປຣນ຺ຕິ ອິໂຕ ອິຘໂລກໂຕ ປຣໂລໂກ ນາມ ໂກຈິ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ສຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ທິນ຺ນນ຺ຕິ ມຫາທານໍ. ຫຸຕນ຺ຕິ ປເຫນກສກ຺ກາໂຣ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ຜລາຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ສຸນິຫິຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຫິຕໍ. ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ ຍໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ທານໍ ນາມ ‘‘ອນຸຄາມິກນິຘີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຕສໍ ຕໍ ວາຈາວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໘໔. ນ ໂກຈິ ກຎ຺ຈິ ຫນຕີຕິ ໂຍ ປຸຣິໂສ ປຣໍ ປຸຣິສໍ ຫເນຍ຺ຍ, ປຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ, ຕຕ຺ຖ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ນ ໂກຈິ ກຎ຺ຈິ ຫນຕິ, ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກາຍານໍ ຉິທ຺ທຠາວໂຕ ຫນນ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ. ກຖໍ ສຕ຺ຖປຫາໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວິວຣມນ຺ຕເຣ’’ຕິ. ປຖວີອາທີນໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກາຍານໍ ວິວຣຠູເຕ ອນ຺ຕເຣ ຉິທ຺ເທ ສຕ຺ຖໍ ປວິສຕິ, ເຕນ ສຕ຺ຕາ ອສິອາທີຫິ ປຫຕາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ, ຊີໂວ ວິຍ ປນ ເສສກາຍາປິ ນິຈ຺ຈສຠາວຕ຺ຕາ ນ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໘໕. ອຈ຺ເຉຊ຺ຊາເຠຊ຺ໂຊ ຫິ ຊີໂວຕິ ອຍໍ ສຕ຺ຕານໍ ຊີໂວ ສຕ຺ຖາທີຫິ ນ ຉິນ຺ທິຕພ຺ໂພ ນ ຠິນ຺ທິຕພ຺ໂພ ນິຈ຺ຈສຠາວຕ຺ຕາ. ອຏ຺ຐໍໂສ ຄຸຬປຣິມຓ຺ຑໂລຕິ ໂສ ປນ ຊີໂວ ກທາຈິ ອຏ຺ຐໍໂສ ໂຫຕິ ກທາຈິ ຄຸຬປຣິມຓ຺ຑໂລ. ໂຍຊນານໍ ສຕໍ ປຎ຺ຈາຕິ ເກວລີຠາວໍ ປຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຈໂຍຊນສຕຸພ຺ເພໂຘ ໂຫຕິ. ໂກ ຊີວໍ ເຉຕ຺ຕຸມຣຫຕີຕິ ນິຈ຺ຈໍ ນິພ຺ພິກາຣໍ ຊີວໍ ໂກ ນາມ ສຕ຺ຖາທີຫິ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ອຣຫຕິ, ນ ໂສ ເກນຈິ ວິໂກປເນຍ຺ໂຍຕິ ວທຕິ.

໖໘໖. ສຸຕ຺ຕຄຸເຬຕິ ເວເຐຕ຺ວາ ກຕສຸຕ຺ຕຄຸເຬ. ຂິຕ຺ເຕຕິ ນິພ຺ເພຐນວເສນ ຂິຕ຺ເຕ. ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕໍ ປລາຍຕີຕິ ປພ຺ພເຕ ວາ ຣຸກ຺ຂຄ຺ເຄ ວາ ຐຕ຺ວາ ນິພ຺ເພຐິຍມານໍ ຂິຕ຺ຕໍ ສຸຕ຺ຕຄຸຬໍ ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕເມວ ຄຈ຺ຉຕິ, ສຸຕ຺ເຕ ຂີເຓ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວເມວນ຺ຕິ ຍຖາ ຕໍ ສຸຕ຺ຕຄຸຬໍ ນິພ຺ເພຐິຍມານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສຸຕ຺ເຕ ຂີເຓ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວເມວ ໂສ ຊີໂວ ‘‘ຈຸລ຺ລາສີຕິ ມຫາກປ຺ປິໂນ ສຕສຫສ຺ສານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕກາລເມວ ອຕ຺ຕຠາວຄຸຬໍ ນິພ຺ເພເຐນ຺ໂຕ ປລາຍຕິ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນ ປວຕ຺ຕຕິ.

໖໘໗. ເອວເມວ ຈ ໂສ ຊີໂວຕິ ຍຖາ ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ອຕ຺ຕໂນ ນິວາສຄາມໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ປວິສຕິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ, ເອວເມວ ໂສ ຊີໂວ ອິໂຕ ສຣີຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອປຣໍ ສຣີຣໍ ນິຍຕວເສນ ປວິສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ໂພນ຺ທິນ຺ຕິ ກາຍໍ.

໖໘໙. ຈຸລ຺ລາສີຕີຕິ ຈຕຸຣາສີຕິ. ມຫາກປ຺ປິໂນຕິ ມຫາກປ຺ປານໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເອກມ຺ຫາ ມຫາສຣາ ອໂນຕຕ຺ຕາທິໂຕ ວສ຺ສສເຕ ວສ຺ສສເຕ ກຸສຄ຺ເຄນ ເອເກກໍ ອຸທກພິນ຺ທຸໍ ນີຫຣນ຺ເຕ ອິມິນາ ອຸປກ຺ກເມນ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕມ຺ຫິ ສເຣ ນິຣຸທເກ ຊາເຕ ເອໂກ ມຫາກປ຺ໂປ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ເອວຣູປານໍ ມຫາກປ຺ປານໍ ຈຕຸຣາສີຕິສຕສຫສ຺ສານິ ສໍສາຣສ຺ສ ປຣິມາຓ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຍ ພາລາ ເຍ ຈ ປຓ຺ຑິຕາຕິ ເຍ ອນ຺ຘພາລາ, ເຍ ຈ ສປ຺ປຎ຺ຎາ, ສພ຺ເພປິ ເຕ. ສໍສາຣໍ ເຂປຍິຕ຺ວານາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາລປຣິຈ຺ເຉທໍ ສໍສາຣໍ ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ເຂເປຕ຺ວາ. ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສເຣຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຍນ຺ຕໍ ປຣິໂຍສານໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ປຓ຺ຑິຕາປິ ອນ຺ຕຣາ ສຸຊ຺ຌິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ພາລາປິ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນປ຺ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ຕສ຺ສ ລທ຺ຘິ.

໖໙໐. ມິຕານິ ສຸຂທຸກ຺ຂານິ, ໂທເຓຫິ ປິຏເກຫິ ຈາຕິ ສຕ຺ຕານໍ ສຸຂທຸກ຺ຂານິ ນາມ ໂທເຓຫິ ປິຏເກຫິ ມານຠາຊເນຫິ ມິຕານິ ວິຍ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາລປຣິຈ຺ເຉເທເນວ ປຣິມິຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ເຈກຎ຺ຈ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕານິ ນິຍຕິປຣິຓາມຊານິ ປຣິມິຕານິ. ຕຍິທໍ ຊິໂນ ສພ຺ພໍ ປຊານາຕິ ຊິນຠູມິຍໍ ຐິໂຕ ເກວລໍ ປຊານາຕິ ສໍສາຣສ຺ສ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ. ສໍສາເຣ ປນ ປຣິພ຺ຠມຕິ ສມ຺ມູຬ຺ຫາຍໍ ອິຕຣາ ປຊາ.

໖໙໑. ເອວໍທິຏ຺ຐິ ປຸເຣ ອາສິນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕນຕ຺ຖິກທິຏ຺ຐິໂກ ປຸພ຺ເພວ ອຫໍ ອໂຫສິໍ. ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ໂມຫປາຣຸໂຕຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ເຫຕຸຠູເຕນ ສມ຺ໂມເຫນ ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ, ຕໍສຫຊາເຕນ ປນ ໂມເຫນ ປາຣຸໂຕ, ປຏິຈ຺ຉາທິຕກຸສລພີໂຊຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໙໒. ເອວໍ ປຸພ຺ເພ ຍາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປທິຏ຺ຐິ, ຕສ຺ສາ ວເສນ ກຕໍ ປາປກມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຕ຺ຕນາ ອາຍຕິໍ ອນຸຠວິຕພ຺ພໍ ຕສ຺ສ ຜລໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂອຣໍ ເມ ຉຫິ ມາເສຫີ’’ຕິອາທິມາຫ.

໖໙໕-໗. ຕຕ຺ຖ ວສ຺ສານິ ສຕສຫສ຺ສານີຕິ ວສ຺ສານໍ ສຕສຫສ຺ສານິ, ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາຕິ ວຈນເສໂສ. ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ວາ ເອຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ, ວສ຺ເສສຸ ສຕສຫສ຺ເສສຸ ວີຕິວຕ຺ເຕສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຆໂສ ສຸຍ຺ຍຕິ ຕາວເທຕິ ຍທາ ເອຕ຺ຕໂກ ກາໂລ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕາວເທວ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ‘‘ອິຘ ປຈ຺ຈນ຺ຕານໍ ໂວ ມາຣິສາ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສປຣິມາໂຓ ກາໂລ ອຕີໂຕ’’ຕິ ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ນິຣເຍ ສທ຺ໂທ ສຸຍ຺ຍຕິ. ລກ຺ໂຂ ເອໂສ, ມຫາຣາຊ, ສຕຠາຄວສ຺ສໂກຏິໂຍຕິ ສຕຠາຄາ ສຕໂກຏ຺ຐາສາ ວສ຺ສໂກຏິໂຍ, ມຫາຣາຊ, ນິຣເຍ ປຈ຺ຈນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອາຍຸໂນ ເອໂສ ລກ຺ໂຂ ເອໂສ ປຣິຈ຺ເຉໂທຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ທສທສກໍ ສຕໍ ນາມ, ທສ ສຕານິ ສຫສ຺ສໍ ນາມ, ທສທສສຫສ຺ສານິ ສຕສຫສ຺ສໍ ນາມ, ສຕສຕສຫສ຺ສານິ ໂກຏິ ນາມ, ຕາສໍ ໂກຏີນໍ ວເສນ ສຕສຫສ຺ສວສ຺ສໂກຏິໂຍ ສຕຠາຄາ ວສ຺ສໂກຏິໂຍ. ສາ ຈ ໂຂ ເນຣຍິການໍເຍວ ວສ຺ສຄຓນາວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ, ນ ມນຸສ຺ສານໍ, ເທວານໍ ວາ. ອີທິສານິ ອເນການິ ວສ຺ສໂກຏິສຕສຫສ຺ສານິ ເນຣຍິການໍ ອາຍຸ. ເຕນາຫ ‘‘ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານິ, ນິຣເຍ ປຈ຺ຈເຣ ຊນາ’’ຕິ. ຍາທິເສນ ປນ ປາເປນ ສຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍສຸ ປຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຕໍ ນິຄມນວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີ ຈ ທຸສ຺ສີລາ, ເຍ ຈ ອຣິຍູປວາທິໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເວທິສ຺ສນ຺ຕິ ອນຸຠວິສ຺ສໍ.

໖໙໘-໗໐໖. ເອວໍ ອາຍຕິໍ ອຕ຺ຕນາ ອນຸຠວິຕພ຺ພໍ ປາປຜລໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ເກນ ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ, ອານຸຠາໂວ ອຍໍ ຕວາ’’ຕິ ຣຎ຺ຎາ ປຸຈ຺ຉິຕມຕ຺ຖໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຕໍ ສຣເຓສຸ ເຈວ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐາເປຕຸກາໂມ ‘‘ຕໍ ສຸໂຓຫິ ມຫາຣາຊາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສີເລສຸໂປສເຖ ຣຕາຕິ ນິຈ຺ຈສີເລສຸ ຈ ອຸໂປສຖສີເລສຸ ຈ ອຠິຣຕາ. ອທາຕິ ອທາສິ. ຕໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຕໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ ອມຕປທຎ຺ຈ.

໗໐໙-໑໒. ເອວໍ ເປເຕນ ສຣເຓສຸ ສີເລສຸ ຈ ສມາທປິໂຕ ຣາຊາ ປສນ຺ນມານໂສ ເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ກຕໍ ອຸປກາຣໍ ຕາວ ກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສຣຓາທີສຸ ປຕິຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ‘‘ອຕ຺ຖກາໂມ’’ຕິອາທິກາ ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ວຕ຺ວາ ປຸພ຺ເພ ອຕ຺ຕນາ ຄຫິຕາຍ ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຏິນິສ຺ສຏ຺ຐຠາວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂອຜຸຓາມີ’’ຕິ ຄາຖມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ໂອຜຸຓາມິ ມຫາວາເຕຕິ ມຫນ຺ເຕ ວາເຕ ວາຍນ຺ເຕ ຠຸສໍ ວິຍ ຕໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິໍ, ຍກ຺ຂ, ຕວ ຘມ຺ມເທສນາວາເຕ ໂອຜຸຓາມິ ນິທ຺ຘຸນາມິ. ນທິຍາ ວາ ສີຆຄາມິຍາຕິ ສີຆໂສຕາຍ ມຫານທິຍາ ວາ ຕິຓກຏ຺ຐປຓ຺ຓກສຏໍ ວິຍ ປາປິກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ປວາເຫມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວມາມິ ປາປິກໍ ທິຏ຺ຐິນ຺ຕິ ມມ ມໂນມຸຂຄຕໍ ປາປິກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ອຸຈ຺ຉຑ຺ຑຍາມິ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ພຸທ຺ຘານໍ ສາສເນ ຣໂຕ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ເອກໍເສນ ອມຕາວເຫ ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ສາສເນ ຣໂຕ ອຠິຣໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາຕໍ ວິສໍ ວມາມີຕິ ໂຍຊນາ.

໗໑໓. ຕິ ໂອສານຄາຖາ ສງ຺ຄີຕິກາເຣຫິ ຐປິຕາ. ຕຕ຺ຖ ປາໂມກ຺ໂຂຕິປາຈີນທິສາຠິມຸໂຂ ຫຸຕ຺ວາ. ຣຖມາຣຸຫີຕິ ຣາຊາ ຄມນສຊ຺ຊໍ ອຕ຺ຕໂນ ຣາຊຣຖໍ ອຠິຣຸຫິ, ອາຣຸຍ຺ຫ ຍກ຺ຂານຸຠາເວນ ຕໍ ທິວສເມວ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ປຕ຺ວາ ຣາຊຠວນໍ ປາວິສິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ອິມໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາໂຣເຈສິ, ຠິກ຺ຂູ ຕໍ ເຖຣານໍ ອາໂຣເຈສຸໍ, ເຖຣາ ຕຕິຍສງ຺ຄີຕິຍໍ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣເປສຸໍ.

ນນ຺ທກເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.