໔. ເມຕ຺ຕຄູມາຓວສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑໘. ຈຕຸຕ຺ເຖ ເມຕ຺ຕຄູສຸຕ຺ເຕ – ມຎ຺ຎາມິ ຕໍ ເວທຄູ ຠາວິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ອຍໍ ເວທຄູ’’ຕິ ຈ ‘‘ຠາວິຕຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຈ ເອວໍ ຕໍ ມຎ຺ຎາມິ.

ອປຣິຕ຺ໂຕຕິ ນ ອປ຺ໂປ. ມຫນ຺ໂຕຕິ ນ ຂຸທ຺ທໂກ. ຄມ຺ຠີໂຣຕິ ນ ອຸຕ຺ຕາໂນ. ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍຕິ ມິນິຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍ. ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາຬ຺ໂຫຕິ ອວຄາຫິຕຸໍ ໂອຕຣິຕຸໍ ທຸກ຺ໂຂ. ພຫຸຣຕໂນ ສາຄຣູປໂມຕິ ພຫູນໍ ຘມ຺ມຣຕນານໍ ອາກຣຕ຺ຕາ ອເນກວິຘຣຕນສມ຺ປນ຺ໂນ ມຫາສມຸທ຺ໂທ ວິຍ ພຫຸຣຕໂນ ສາຄຣສທິໂສ.

ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕີຕິ ນ ວິກຸຓິຕມຸໂຂ ໂຫຕິ. ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕຕິ ໂທສວເສນ ນ ຆນີຠູຕຈິຕ຺ໂຕ. ອລີນມນໂສຕິ ນ ສງ຺ກຸຈິຕຈິຕ຺ໂຕ. ອພ຺ຍາປນ຺ນເຈຕໂສຕິ ນ ປູຕິຈິຕ຺ໂຕ.

ທິຏ຺ເຐ ທິຏ຺ຐມຕ຺ໂຕຕິ ຈກ຺ຂຸວິສເຍ ຣູປາຣມ຺ມເຓ ທິຏ຺ຐມຕ຺ໂຕເຍວ ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ກຕ຺ຕາ ວາ ກາເຣຕາ ວາ ນຕ຺ຖິ. ຍໍ ຈກ຺ຂຸນາ ທິຏ຺ຐໍ ວຓ຺ຓາຍຕນເມວ. ສຸຕາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອປິ ຈ ທິຏ຺ເຐຕິ ທສ຺ສນໂຍເຄນ ວຓ຺ຓາຍຕນໍ, ສວນໂຍເຄນ ສທ຺ທາຍຕນໍ, ມຸຕໂຍເຄນ ຆານຊິວ຺ຫາກາຍາຍຕນານິ ທສ຺ເສຕິ. ຆານສ຺ສ ຄນ຺ຘາຍຕນໍ, ຊິວ຺ຫາຍ ຣສາຍຕນໍ, ກາຍສ຺ສ ປຖວີ ເຕໂຊ ວາຍູຕິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນໍ, ວິຎ຺ຎາຕໂຍເຄນ ຘມ຺ມາຍຕນໍ ທສ຺ເສຕິ. ທິຏ຺ເຐ ອນູປໂຍຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ທິຏ຺ເຐ ຣາຄູປຍວິຣຫິໂຕ. ອນປາໂຍຕິ ໂກຘວິຣຫິໂຕ ອປ຺ປຏິໂຆ. ອນິສ຺ສິໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ອນລ຺ລີໂນ. ອປ຺ປຏິພທ຺ໂຘຕິ ມາເນນ ນ ພທ຺ໂຘ. ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕຕິ ສພ຺ພາຣມ຺ມຓໂຕ ມຸຕ຺ໂຕ. ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ໂຕຕິ ກິເລເສຫິ ວິຍຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຐິໂຕ.

ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ຈກ຺ຂູຕິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປກຕິມໍສຈກ຺ຂຸ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ປສ຺ສຕີຕິ ທກ຺ຂຕິ ໂອໂລເກຕິ. ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ. ຉນ຺ທຣາໂຄຕິ ຕຓ຺ຫາຉນ຺ໂທ.

ທນ຺ຕໍ ນຍນ຺ຕິ ສມິຕິນ຺ຕິ ອຸຍ຺ຍານກີຬາມຓ຺ຑລາທີສຸ ຫິ ມຫາຊນມຊ຺ຌໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ທນ຺ຕເມວ ໂຄຓໍ ວາ ທນ຺ຕໍ ອສ຺ສາຊານີຍໍ ວາ ຍາເນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ນຍນ຺ຕິ. ຣາຊາຕິ ຕຖາຣູປາເນວ ຐານານິ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຣາຊາປິ ທນ຺ຕເມວ ອຠິຣຸຫຕິ. ມນຸສ຺ເສສູຕິ ມນຸສ຺ເສສຸປິ ຈຕູຫິ ອຣິຍມຄ຺ເຄຫິ ທນ຺ໂຕ ນິພ຺ພິເສວໂນວ ເສຏ຺ໂຐ. ໂຍຕິວາກ຺ຍນ຺ຕິ ເອວຣູປໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມວຈນໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ວຸຈ຺ຈມານມ຺ປິ ຕິຕິກ຺ຂຕິ ນປ຺ປຕິປ຺ຜຣຕິ ນ ວິຫຎ຺ຎຕິ, ເອວຣູໂປ ທນ຺ໂຕ ເສຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອສ຺ສຕຣາຕິ ວຬວາຍ ຄທ຺ຣເຠນ ຊາຕາ. ອາຊານີຍາຕິ ຍໍ ອສ຺ສທມ຺ມສາຣຖິ ກາຣຓໍ ກາເຣຕິ, ຕສ຺ສ ຂິປ຺ປໍ ຊານນສມຕ຺ຖາ. ສິນ຺ຘວາຕິ ສິນ຺ຘວຣຏ຺ເຐ ຊາຕາ ອສ຺ສາ. ມຫານາຄາຕິ ກຸຎ຺ຊຣສງ຺ຂາຕາ ມຫາຫຕ຺ຖິໂນ. ອຕ຺ຕທນ຺ໂຕຕິ ເອເຕ ອສ຺ສຕຣາ ວາ ສິນ຺ຘວາ ວາ ກຸຎ຺ຊຣາ ວາ ທນ຺ຕາວ, ນ ອທນ຺ຕາ. ໂຍ ປນ ຈຕຸມຄ຺ຄສງ຺ຂາເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ທນ຺ຕຕາຍ ອຕ຺ຕທນ຺ໂຕ ນິພ຺ພິເສວໂນ, ອຍໍ ຕໂຕປິ ວຣໍ, ສພ຺ເພຫິປິ ເອເຕຫິ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ນ ຫິ ເອເຕຫິ ຍາເນຫີຕິ ຍານິ ເອຕານິ ຫຕ຺ຖິຍານາທີນິ ອຸຕ຺ຕມຍານານິ, ເອເຕຫິ ຍາເນຫິ ໂກຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຸປິນນ຺ເຕນປິ ອຄຕປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອຄຕ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຂາຕໍ ນິພ຺ພານທິສໍ ຕຖາ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຍຖາ ປຸພ຺ພຠາເຄ ອິນ຺ທ຺ຣິຍທເມນ ທນ຺ເຕນ, ອປຣຠາເຄ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນາຍ ສຸທນ຺ເຕນ ທນ຺ໂຕ ນິພ຺ພິເສວໂນ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕໍ ອຄຕປຸພ຺ພໍ ທິສໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ທນ຺ຕຠູມິໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕທມນເມວ ວຣຕຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໒໒; ມຫານິ. ອຏ຺ຐ. ໙໐).

ວິຘາສຸ ນ ວິກມ຺ປນ຺ຕີຕິ ນວວິຘມານໂກຏ຺ຐາເສສຸ ນ ຈລນ຺ຕິ ນ ເວເຘນ຺ຕິ. ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ປຸນພ຺ຠວາຕິ ກມ຺ມກິເລສໂຕ ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ມຸຕ຺ຕາ. ທນ຺ຕຠູມິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ຐິຕາ. ເຕ ໂລເກ ວິຊິຕາວິໂນຕິ ເຕ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ຂີຓາສວາ ສຕ຺ຕໂລເກ ວິຊິຕວິຊຍາ ນາມ (ສໍ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓.໗໖; ມຫານິ. ອຏ຺ຐ. ໙໐).

ຍສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຠາວິຕານີຕິ ຍສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ສທ຺ຘາທິປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ປາເປຕ຺ວາ ວຑ຺ຒິຕານິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ພຫິທ຺ຘາ ຈາຕິ ຈກ຺ຂາທິອຊ຺ຌຕ຺ຕາຍຕນານິ ຈ ຣູປາທິພຫິທ຺ຘາຍຕນານິ ຈ ນິພ຺ພິເສວນານິ ກຕານິ. ສພ຺ພໂລເກຕິ ສກລເຕຘາຕຸເກ ໂລເກ ຈ. ນິພ຺ພິຊ຺ຌ ອິມໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກນ຺ຕິ ອິມຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຠາວໍ ປຣໂລເກ ຈ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຂີຓາສໂວ. ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ຠາວິໂຕ ສ ທນ຺ໂຕຕິ ໂສ ຂີຓາສໂວ ຈກ຺ຂາທິໂຕ ທນ຺ໂຕ ວຑ຺ຒິຕຈິຕ຺ໂຕ ມຣຓກາລໍ ປຕ຺ເຖຕິ (ສຸ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໒໒; ມຫານິ. ອຏ຺ຐ. ໙໐).

ເຍສໍ ຘມ຺ມານໍ ອາທິໂຕ ສມຸທາຄມນໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຍສໍ ຂນ຺ຘາທິຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອຕ຺ຖງ຺ຄມໂຕ ນິໂຣໂຘຕິ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນວເສນ ເຕສໍເຍວ ອຠາໂວ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ກມ຺ມສນ຺ນິສ຺ສິໂຕ ວິປາໂກຕິ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມນິສ຺ສິໂຕ ວິປາໂກ ກມ຺ມໍ ອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນໂຕ ວິປາໂກປິ ກມ຺ມສນ຺ນິສ຺ສິໂຕວ ນາມ. ນາມສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ຣູປນ຺ຕິ ສພ຺ພຣູປໍ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນໂຕ ນາມສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ນາມ ຊາຕໍ. ຊາຕິຍາ ອນຸຄຕນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ກມ຺ມາທິກໍ ຊາຕິຍາ ອນຸປວິຏ຺ຐໍ. ຊຣາຍ ອນຸສຏນ຺ຕິ ຊຣາຍ ປຕ຺ຖຏໍ. ພ຺ຍາຘິນາ ອຠິຠູຕນ຺ຕິ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ເຂນ ອຠິມທ຺ທິຕໍ. ມຣເຓນ ອພ຺ຠາຫຕນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸນາ ອຠິຫຏໍ ປຫຏໍ. ອຕາຓນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕາທີຫິປິ ຕາຍນສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອຕາຍນໍ ອນາຣກ຺ຂໍ ອລພ຺ຠເຓຍ຺ຍໍ ເຂມໍ ວາ. ອເລຓນ຺ຕິ ອລ຺ລີຍິຕຸໍ ນິສ຺ສຍິຕຸໍ ອນຣຫໍ, ອລ຺ລີນານມ຺ປິ ນ ເລຓກິຈ຺ຈກຣຓໍ. ອສຣຓນ຺ຕິ ນິສ຺ສິຕານໍ ນ ຠຍຫາຣກໍ, ນ ຠຍວິນາສກໍ. ອສຣຓີຠູຕນ຺ຕິ ປຸເຣ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ອຠາເວເນວ ອສຣຓໍ, ອຸປ຺ປຕ຺ຕິສມກາລເມວ ອສຣຓຠູຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໙. ອປຸຈ຺ຉສີຕິ ເອຕ຺ຖ ອ-ອິຕິ ປທປູຣຓມຕ຺ເຕ ນິປາໂຕ, ປຸຈ຺ຉສິຕ຺ເວວ ອຕ຺ໂຖ. ປວກ຺ຂາມິ ຍຖາ ປຊານນ຺ຕິ ຍຖາ ປຊານນ຺ໂຕ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ເອວໍ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ. ອຸປຘິນິທານາ ປຠວນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາຕິ ຕຓ຺ຫາທິອຸປຘິນິທານາ ຊາຕິອາທິທຸກ຺ຂວິເສສາ ປຠວນ຺ຕິ.

ຕຓ຺ຫູປຘີຕິ ຕຓ຺ຫາ ເອວ ຕຓ຺ຫູປຘິ. ສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິ ເອວ ທິຏ຺ຐູປຘິ. ຣາຄາທິກິເລສາ ເອວ ກິເລສູປຘິ. ປຸຎ຺ຎາທິກມ຺ມານິ ເອວ ກມ຺ມູປຘິ. ຕິວິຘທຸຈ຺ຈຣິຕານິເຍວ ທຸຈ຺ຈຣິຕູປຘິ. ກພຬີກາຣາທໂຍ ອາຫາຣາ ເອວ ອາຫາຣູປຘິ. ໂທສປຏິໂຆ ເອວ ປຏິຆູປຘິ. ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານາ ກມ຺ເມເນວ ຄຫິຕາ ປຖວາທໂຍ ຈຕສ຺ໂສ ຘາຕຸໂຍວ ຈຕສ຺ໂສ ອຸປາທິນ຺ນຘາຕຸໂຍ ອຸປຘີ. ຈກ຺ຂາທິຉອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ ເອວ ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ ອຸປຘີ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິຉວິຎ຺ຎາຓກາຍາວ ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາຍາ ອຸປຘີ. ສພ຺ພມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ທຸກ຺ຂມນຏ຺ເຐນາຕິ ສພ຺ພເຕຠູມກໍ ທຸກ຺ຂໍ ທຸສ຺ສຫນຏ຺ເຐນ ອຸປຘິ.

໒໐. ເອວໍ ອຸປຘິນິທານໂຕ ປຠວນ຺ເຕສຸ ທຸກ຺ເຂສຸ – ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ປຊານນ຺ຕິ ສງ຺ຂາເຣ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ຊານນ຺ໂຕ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິປ຺ປຠວານຸປສ຺ສີຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິກາຣຓໍ ‘‘ອຸປຘີ’’ຕິ ອນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ. ອິມິສ຺ສາ ຄາຖາຍ ນິທ຺ເທເສ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ.

໒໑. ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈາຕິ ໂສກຎ຺ຈ ປຣິເທວຎ຺ຈ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມຕິ ຍຖາ ຍຖາ ສຕ຺ຕາ ຊານນ຺ຕິ, ຕຖາ ຕຖາ ຎາປນວເສນ ວິທິໂຕ ເອສ ຕຍາ ຘມ຺ໂມຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕຣນ຺ຕີຕິ ປຐມມຄ຺ເຄນ ທິຏ຺ໂຐຆໍ ຕຣນ຺ຕິ. ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕີຕິ ທຸຕິຍມຄ຺ເຄນ ກາໂມຆໍ ຕນຸກຣຓວເສນ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຣນ຺ຕິ. ປຕຣນ຺ຕີຕິ ຕເມວ ນິຣວເສສປ຺ປຫານວເສນ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ ວິເສເສນ ຕຣນ຺ຕິ. ສມຕິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ຠໂວຆອວິຊ຺ໂຊຆປ຺ປຫານວເສນ ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ເຄນ ສມ຺ມາ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕິ. ວີຕິວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ຜລໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ.

໒໒. ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ເຕ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ນິພ຺ພານຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພານຄາມິນິປຏິປທາຘມ຺ມຎ຺ຈ ເຕ ເທສຍິສ຺ສາມິ. ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມຕິ ທິຏ຺ເຐວ ທຸກ຺ຂາທິຘມ຺ເມ, ອິມສ຺ມິໍເຍວ ວາ ອຕ຺ຕຠາເວ. ອນີຕິຫນ຺ຕິ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂໍ. ຍໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ປ. ໒໗໗; ເຖຣຄາ. ໖໗໖; ກຖາ. ໗໕໓) ນເຍນ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ວິທິຕ຺ວາ.

ຕຕ຺ຖ ອາທິກລ຺ຍາຓນ຺ຕິ ຫິຕ຺ວາປິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ວິເວກສຸຂໍ ຘມ຺ມໍ ຕວ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອປ຺ປໍ ວາ ພຫຸໍ ວາ ກິຕ຺ຕຍນ຺ໂຕ ອາທິກລ຺ຍາຓາທິປ຺ປກາຣເມວ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ. ອາທິມ຺ຫິ ກລ຺ຍາຓໍ ຠທ຺ທກໍ ອນວຊ຺ຊເມວ ກຕ຺ວາ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ. ມຊ຺ເຌປິ. ປຣິໂຍສາເນປິ ຠທ຺ທກໍ ອນວຊ຺ຊເມວ ກຕ຺ວາ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ຠຄວາ ເອກຄາຖມ຺ປິ ເທເສສິ, ສາ ສມນ຺ຕຠທ຺ທກຕ຺ຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຐມປາເທນ ອາທິກລ຺ຍາຓາ, ທຸຕິຍຕຕິຍປາເທຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ, ປຈ຺ຉິມປາເທນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ. ເອການຸສນ຺ຘິກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນິທາເນນ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ນິຄມເນນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ, ເສເສນ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ. ນານານຸສນ຺ຘິກໍ ສຸຕ຺ຕໍ ປຐມານຸສນ຺ຘິນາ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ປຈ຺ຉິເມນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ, ເສເສຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ.

ອປິ ຈ ສນິທານອຸປ຺ປຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ, ເວເນຍ຺ຍານໍ ອນຸຣູປໂຕ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອວິປຣີຕຕາຍ ຈ ເຫຕຸທາຫຣຓຍຸຕ຺ຕໂຕ ຈ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ, ໂສຕູນໍ ສທ຺ຘາປຏິລາຠຊນເນນ ນິຄມເນນ ຈ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ.

ສກໂລ ຫິ ສາສນຘມ຺ໂມ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖຠູເຕນ ສີເລນ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜເລຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ນິພ຺ພາເນນ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ. ສີລສມາຘີຫິ ວາ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ວິປສ຺ສນາມຄ຺ເຄຫິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ຜລນິພ຺ພາເນຫິ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ. ພຸທ຺ຘສຸໂພຘິຕາຍ ວາ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕາຍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ສງ຺ຆສຸປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປນ຺ເນນ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພາຍ ອຠິສມ຺ໂພຘິຍາ ວາ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ປຈ຺ເຈກໂພຘິຍາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ສາວກໂພຘິຍາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓ.

ສຸຍ຺ຍມາໂນ ເຈສ ນີວຣຓວິກ຺ຂມ຺ຠນໂຕ ຠວເນນປິ ກລ຺ຍາຓເມວ ອາວຫຕີຕິ ອາທິກລ຺ຍາໂຓ, ປຏິປຊ຺ຊິຍມາໂນ ສມຖວິປສ຺ສນາສຸຂາວຫນໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິຍາປິ ກລ຺ຍາຓເມວ ອາວຫຕີຕິ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາໂຓ, ຕຖາປຏິປນ຺ໂນ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑) ຈ ປຏິປຕ຺ຕິຜເລ ນິຏ຺ຐິເຕ ຕາທິຠາວາວຫນໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິຜເລນປິ ກລ຺ຍາຓເມວ ອາວຫຕີຕິ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາໂຓຕິ.

ຍໍ ປເນສ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈ ປກາເສຕິ, ນານານເຍຫິ ທີເປຕິ. ຕໍ ຍຖານຸຣູປໍ ອຕ຺ຖສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສາຕ຺ຖໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊນສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ສງ຺ກາສນປກາສນວິວຣຓວິຠຊນອຸຕ຺ຕານີກຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິອຕ຺ຖປທສມາໂຍຄໂຕ ສາຕ຺ຖໍ. ອກ຺ຂຣປທພ຺ຍຎ຺ຊນາກາຣນິຣຸຕ຺ຕິນິທ຺ເທສສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ອຕ຺ຖຄມ຺ຠີຣຕາປຏິເວຘຄມ຺ຠີຣຕາຫິ ສາຕ຺ຖໍ. ຘມ຺ມຄມ຺ຠີຣຕາເທສນາຄມ຺ຠີຣຕາຫິ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ອຕ຺ຖປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາວິສຍໂຕ ສາຕ຺ຖໍ. ຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາວິສຍໂຕ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍໂຕ ສຣິກ຺ຂກຊນປ຺ປສາທກນ຺ຕິ ສາຕ຺ຖໍ. ສທ຺ເຘຍ຺ຍໂຕ ໂລກິຍຊນປ຺ປສາທກນ຺ຕິ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ຄມ຺ຠີຣາຘິປ຺ປາຍໂຕ ສາຕ຺ຖໍ. ອຸຕ຺ຕານປທໂຕ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ອຸປເນຕພ຺ພສ຺ສ ອຠາວໂຕ ສກລປຣິປຸຓ຺ຓຠາເວນ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ. ອປເນຕພ຺ພສ຺ສ ອຠາວໂຕ ນິທ຺ໂທສຠາເວນ ປຣິສຸທ຺ຘໍ.

ອປິ ຈ – ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຘິຄມພ຺ຍຕ຺ຕິໂຕ ສາຕ຺ຖໍ. ປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ອາຄມພ຺ຍຕ຺ຕິໂຕ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ສີລາທິປຎ຺ຈຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘຍຸຕ຺ຕໂຕ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ. ນິຣຸປກ຺ກິເລສໂຕ ນິຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖາຍ ປວຕ຺ຕິໂຕ ໂລກາມິສນິຣເປກ຺ຂໂຕ ຈ ປຣິສຸທ຺ຘໍ. ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຠູເຕຫິ ເສຏ຺ເຐຫິ ຈຣິຕພ຺ພໂຕ, ເຕສຎ຺ຈ ຈຣິຍຠາວໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑).

ເອວໍ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ’’ຕິ ອາຫ. ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນິພ຺ພານຎ຺ຈາ’’ຕິ ອາຫ. ນິພ຺ພານຄາມິນິຎ຺ຈ ປຏິປທນ຺ຕິ ປຸພ຺ພຠາຄສີລສມາຘິວິປສ຺ສນາຘມ຺ມຎ຺ຈ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ.

ທຸກ຺ເຂ ທິຏ຺ເຐຕິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈ ສຣສລກ຺ຂເຓນ ທິຏ຺ເຐ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ປກາເສສ຺ສາມິ. ສມຸທຍາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໒໓. ຕຎ຺ຈາຫໍ ອຠິນນ຺ທາມີຕິ ຕໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣຘມ຺ມໂຊຕກໍ ຕວ ວຈນໍ ອຫໍ ປຕ຺ຖຍາມິ. ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ຕຎ຺ຈ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມໍ ອຠິນນ຺ທາມິ.

ຕຕ຺ຖ ມຫໂຕ ຕໂມກາຍສ຺ສ ປທາລນນ຺ຕິ ມຫໂຕ ອວິຊ຺ຊາຣາສິສ຺ສ ເຉທນໍ. ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓວເສນ ເອສີ. ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓວເສນ ຄເວສີ. ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓວເສນ ສມນ຺ຕໂຕ ປຣິເຍສີ. ມຫໂຕ ວິປລ຺ລາສສ຺ສ ປເຠທນນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕສ຺ສ ອສຸເຠ ສຸຠນ຺ຕິອາທິທ຺ວາທສວິຘສ຺ສ ວິປລ຺ລາສສ຺ສ ເຠທນໍ. ມຫໂຕ ຕຓ຺ຫາສລ຺ລສ຺ສ ອພ຺ພຫນນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕຕຸທນຏ຺ເຐນ ຕຓ຺ຫາກຓ຺ຏກສ຺ສ ລຸຎ຺ຈນໍ. ທິຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏສ຺ສ ວິນິເວຐນນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິເຍວ ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນປ຺ປວຕ຺ຕິໂຕ ສງ຺ຆຏິຕຏ຺ເຐນ ສງ຺ຆາໂຏ, ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏສ຺ສ ນິວຕ຺ຕນໍ. ມານຘຊສ຺ສ ປາຕນນ຺ຕິ ອຸສ຺ສິຕຏ຺ເຐນ ອຸນ຺ນຕິລກ຺ຂຓສ຺ສ ມານທ຺ຘຊສ຺ສ ປາຕນໍ. ອຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ວູປສມນ຺ຕິ ປຸຎ຺ຎາທິອຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ອຸປສມນໍ. ໂອຆສ຺ສ ນິຕ຺ຖຣຓນ຺ຕິ ວຏ຺ເຏ ໂອສີທາປນສ຺ສ ກາໂມຆາທິໂອຆສ຺ສ ນິຕ຺ຖຣຓໍ ນິກ຺ຂມນໍ. ຠາຣສ຺ສ ນິກ຺ເຂປນນ຺ຕິ ຣູປາທິປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຠາຣສ຺ສ ຂິປນໍ ຉຑ຺ຑນໍ. ສໍສາຣວຏ຺ຏສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉທນ຺ຕິ ຂນ຺ຘາທິປຏິປາຏິສໍສາຣວຏ຺ຏສ຺ສ ເຫຕຸນສ຺ສເນນ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນໍ. ສນ຺ຕາປສ຺ສ ນິພ຺ພາປນນ຺ຕິ ກິເລສສນ຺ຕາປສ຺ສ ນິພ຺ພຸຕິໍ. ປຣິຬາຫສ຺ສ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘນ຺ຕິ ກິເລສປຣິຬາຫສ຺ສ ວູປສມໍ ປຏິປສ຺ສມ຺ຠນໍ. ຘມ຺ມຘຊສ຺ສ ອຸສ຺ສາປນນ຺ຕິ ນວວິຘໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສ຺ສ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ຐປນໍ. ປຣມຕ຺ຖໍ ອມຕໍ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ປຣມຕ຺ຖໍ. ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ມຣຓສງ຺ຂາຕໍ ມຕນ຺ຕິ ອມຕໍ. ກິເລສວິສປຏິປກ຺ຂຕ຺ຕາ ອຄທນ຺ຕິປິ ອມຕໍ. ສໍສາຣທຸກ຺ຂປຏິປກ຺ຂຠູຕຕ຺ຕາ ນິພ຺ພຸຕນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ. ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕໍ ວານນ຺ຕິປິ ນິພ຺ພານໍ.

ມເຫສກ຺ເຂຫິ ສຕ຺ເຕຫີຕິ ມຫານຸຠາເວຫິ ສກ຺ກາທີຫິ ສຕ຺ເຕຫິ. ປຣິເຍສິໂຕຕິ ປຣິຍິຏ຺ໂຐ. ກຫໍ ເທວເທໂວຕິ ເທວານໍ ອຕິເທໂວ ກຸຫິໍ. ກຫໍ ນຣາສໂຠຕິ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິໂສ.

໒໔. ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອນາຄຕທ຺ຘາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອໂຘຕິ ອຕີຕທ຺ຘາ. ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນທ຺ຘາ. ເອເຕສຸ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ, ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ເອເຕສຸ ອຸທ຺ຘາທີສຸ ຕຓ຺ຫຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິນິເວສນຎ຺ຈ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ປນຸເທຫິ. ປນຸທິຕ຺ວາ ຈ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕ ທຸວິເຘປິ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ. ເອວໍ ຕາວ ປນຸຊ຺ຊສທ຺ທສ຺ສ ປນຸເທຫີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປນຸທິຕ຺ວາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປນ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຕິ ອຍເມວ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕານິ ນນ຺ທີນິເວສນວິຎ຺ຎາຓານິ ປນຸທິຕ຺ວາ ທຸວິເຘປິ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ.

ສໂຫກາສວເສນ ເທວໂລໂກ ອຸທ຺ຘໍ. ອປາຍໂລໂກ ອໂຘ. ມນຸສ຺ສໂລໂກ ມຊ຺ເຌ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ ອປາຍໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອຸປຣິ ປຏິສນ຺ຘິທານໂຕ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປາເຍສຸ ປຏິສນ຺ຘິທານໂຕ ອໂຘຕິ. ຕທຸຠຍວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາກຕາ ຘມ຺ມາ ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ສພ຺ໂພປຣິວເສນ ອຣູປຘາຕຸ ອຸທ຺ຘໍ. ສພ຺ພອໂຘວເສນ ກາມຘາຕຸ ອໂຘ. ຕທຸຠຍນ຺ຕຣວເສນ ຣູປຘາຕຸ ມຊ຺ເຌ. ກາຍຈິຕ຺ຕາພາຘຂນນວເສນ ສຸຂາ ເວທນາ ອຸທ຺ຘໍ. ທຸກ຺ຂມນວເສນ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອໂຘ. ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ ມຊ຺ເຌ. ອຕ຺ຕຠາວວເສນ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາຕິ ປາທຕລໂຕ ອຸປຣິ. ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາຕິ ເກສມຕ຺ຖກໂຕ ອໂຘ. ມຊ຺ເຌຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອນ຺ຕຣໍ.

ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ເຕຣສວິຘປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓໍ. ອປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ທ຺ວາທສວິຘອປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓໍ. ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ກມ຺ມວິຎ຺ຎາຓໍ. ນຸຊ຺ຊາຕິ ຂິປ. ປນຸຊ຺ຊາຕິ ອຕີວ ຂິປ. ນຸທາຕິ ລຸຎ຺ຈ. ປນຸທາຕິ ອຕີວ ລຸຎ຺ຈ. ປຊຫາຕິ ຉຑ຺ເຑຫິ. ວິໂນເທຫີຕິ ທູຣໍ ກໂຣຫິ.

ກມ຺ມຠວຎ຺ຈາຕິ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣເຈຕນາວ. ປຏິສນ຺ຘິກຎ຺ຈ ປຸນພ຺ຠວນ຺ຕິ ປຏິສນ຺ຘິຍາ ຣູປາທິປຸນພ຺ຠວຎ຺ຈ. ປຊຫນ຺ໂຕ ປຐມມຄ຺ເຄນ, ວິໂນເທນ຺ໂຕ ທຸຕິຍມຄ຺ເຄນ, ພ຺ຍນ຺ຕີ ກໂຣນ຺ໂຕ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ, ອນຠາວໍ ຄເມນ຺ໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ເຄນ. ກມ຺ມຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ ປຸຎ຺ຎາທິອຠິສງ຺ຂາເຣ ນ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ.

໒໕. ເອຕານິ ວິໂນເທຕ຺ວາ ຠເວ ອຕິຏ຺ຐນ຺ໂຕ ເອໂສ – ເອວໍ ວິຫາຣີຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ອິເຘວາຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສາສເນ, ອິມສ຺ມິໍເຍວ ວາ ອຕ຺ຕຠາເວ. ອິມິສ຺ສາ ຄາຖາຍ ນິທ຺ເທໂສ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ໂຖວ.

໒໖. ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ໂຄຕມນູປຘີກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອນູປຘີກນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາລປນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ໂຄຕມນູປຘີກ’’ນ຺ຕິ.

ນິທ຺ເທເສ ກິເລສາ ຈາຕິ ອຸປຕາປນຏ຺ເຐນ ຣາຄາທໂຍ ກິເລສາ ຈ ຣາສຏ຺ເຐນ ວິປາກຠູຕາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ຈ ກຸສລາທິອຠິສງ຺ຂາຣາ ເຈຕນາ ຈ ‘‘ອຸປຘີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ກຖີຍນ຺ຕິ. ອຸປຘິປ຺ປຫານໍ ຕທງ຺ຄປ຺ປຫາເນນ, ອຸປຘິວູປສມໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນປ຺ປຫາເນນ, ອຸປຘິປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄໍ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫາເນນ ອຸປຘິປຏິປສ຺ສທ຺ຘໍ ຜເລນາຕິ.

໒໗. ນ ເກວລໍ ທຸກ຺ຂເມວ ປຫາສິ – ເຕ ຈາປີຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ, ສທາ ວາ. ຕໍ ຕໍ ນມສ຺ສາມີຕິ ຕສ຺ມາ ຕໍ ນມສ຺ສາມິ. ສເມຈ຺ຈາຕິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ. ນາຄາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາລປນ຺ໂຕ ອາຫ.

ນິທ຺ເທເສ ສເມຈ຺ຈາຕິ ຊານິຕ຺ວາ, ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວາ. ອຠິສເມຈ຺ຈາຕິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ. ສມາຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ສມ຺ມຸຂາ ຫຸຕ຺ວາ. ອຠິສມາຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ສມີປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ສມ຺ມຸຂາຕິ ສມ຺ມຸເຂ. ອາຄຸໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ປາປໍ ນ ກໂຣຕິ.

໒໘. ອິທານິ ນໍ ຠຄວາ ‘‘ອທ຺ຘາ ຫິ ຠຄວາ ປຫາສິ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວິທິໂຕປິ ອຕ຺ຕານໍ ອນຸປເນຕ຺ວາວ ປຫີນທຸກ຺ເຂນ ປຸຄ຺ຄເລນ ໂອວທນ຺ໂຕ ‘‘ຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍໍ ຕໍ ອຠິຊານນ຺ໂຕ ‘‘ອຍໍ ພາຫິຕປາປຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ເວເທຫິ ຄຕຕ຺ຕາ ເວທຄູ, ກິຎ຺ຈນາຠາວາ ອກິຎ຺ຈໂນ, ກາເມສຸ ຈ ຠເວສຸ ຈ ອສຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກາມຠເວ ອສຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຊຎ຺ຎາ ຊາເນຍ຺ຍາສິ. ອທ຺ຘາ ຫິ ໂສ ໂອຆມິມໍ ອຕາຣິ, ຕິຓ຺ໂຓ ຈ ປາຣໍ ອຂິໂລ ອກງ຺ໂຂ.

ນິທ຺ເທເສ ຣາຄກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ຣາຄປລິໂພຘໍ. ໂທສກິຎ຺ຈນນ຺ຕິອາທິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກາໂມຆໍ ຕິຓ຺ໂຓ ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ. ຠໂວຆໍ ຕິຓ຺ໂຓ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ. ທິຏ຺ໂຐຆໍ ຕິຓ຺ໂຓ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນ. ອວິຊ຺ໂຊຆໍ ຕິຓ຺ໂຓ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ. ສໍສາຣປຖໍ ຕິຓ຺ໂຓ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມປ຺ປເຠເທນາຕິ. ອຸຕ຺ຕິຓ຺ໂຓ ປຐມມຄ຺ເຄນ. ນິຕ຺ຕິຓ຺ໂຓ ທຸຕິຍມຄ຺ເຄນ. ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ. ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ເຄນ.ວີຕິວຕ຺ໂຕ ຜເລນ.

໒໙. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ວິທ຺ວາ ຈ ໂຍຕິ ຄາຖາ. ຕຕ຺ຖ ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ, ອຕ຺ຕຠາເວ ວາ. ວິສຊ຺ຊາຕິ ໂວສຊ຺ຊິຕ຺ວາ.

ນິທ຺ເທເສ ສຊ຺ຊນ຺ຕິ ມຸຎ຺ຈນໍ. ວິສຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂວສຊ຺ຊນໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວ. ເອວໍ ຠຄວາ ອິທມ຺ປິ ສຸຕ຺ຕໍ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏເນວ ເທເສສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ຈ ວຸຕ຺ຕສທິໂສ ເອວ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສີຕິ.

ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຊ຺ໂຊຕິກາຍ ຈູຬນິທ຺ເທສ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ເມຕ຺ຕຄູມາຓວສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.