໑໘. ປາຣາຍນານຸຄີຕິຄາຖານິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑໐໒. ປາຣາຍນມນຸຄາຍິສ຺ສນ຺ຕິ ອສ຺ສ ອຍໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ – ຠຄວຕາ ຫິ ປາຣາຍເນ ເທສິເຕ ໂສຬສສຫສ຺ສຊຏິລາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ, ອວເສສານຎ຺ຈ ຈຸທ຺ທສໂກຏິສງ຺ຂານໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ໂປຣາເຓຫິ –

‘‘ຕໂຕ ປາສາຓເກ ຣມ຺ເມ, ປາຣາຍນສມາຄເມ;

ອມຕໍ ປາປຍີ ພຸທ຺ໂຘ, ຈຸທ຺ທສ ປາຓໂກຏິໂຍ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑໑໓໘);

ນິຏ຺ຐິຕາຍ ປນ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຕໂຕ ຕໂຕ ອາຄຕາ ມນຸສ຺ສາ ຠຄວໂຕ ອານຸຠາເວນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຄາມນິຄມາທີສ຺ເວວ ປາຕຸຣເຫສຸໍ. ຠຄວາປິ ສາວຕ຺ຖິເມວ ອຄມາສິ ປຣິຈາຣກໂສຬສາທີຫິ ອເນເກຫິ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ເສຫິ ປຣິວຸໂຕ. ຕຕ຺ຖ ປິງ຺ຄິໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ຄຈ຺ຉາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ພາວຣິສ຺ສ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທໍ ອາໂຣເຈຕຸໍ, ປຏິສ຺ສຸຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ເສວ ມຍາ’’ຕິ. ອຖ ຠຄວຕາ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ ຎາຓຄມເນເນວ ໂຄຘາວຣີຕີຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາທຄມເນນ ອສ຺ສມາຠິມຸໂຂ ອຄມາສິ. ຕເມນໍ ພາວຣີ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ໂນ ທູຣໂຕວ ຕໍ ຂາຣິຊຏາທິວິຣຫິຕໍ ຠິກ຺ຂຸເວເສນາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ນິຏ຺ຐມຄມາສິ. ສມ຺ປຕ຺ຕຎ຺ຈາປິ ນໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ, ປິງ຺ຄິຍ, ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ປາສາຓເກ ເຈຕິເຍ ນິສິນ຺ໂນ ອມ຺ຫາກໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ຕມຫໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ເທເສສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ພາວຣີ ມຫຕາ ສກ຺ກາເຣນ ສປຣິໂສ ຕໍ ປູເຊຕ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປສິ. ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ປິງ຺ຄິໂຍ ‘‘ປາຣາຍນມນຸຄາຍິສ຺ສ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ອນຸຄາຍິສ຺ສນ຺ຕິ ຠຄວໂຕ ຄີຕໍ ອນຸຄາຍິສ຺ສໍ. ຍຖາທ຺ທກ຺ຂີຕິ ຍຖາ ສາມໍ ສຈ຺ຈາຠິສມ຺ໂພເຘນ ອສາຘາຣຓຎາເຓນ ຈ ອທ຺ທກ຺ຂິ. ນິກ຺ກາໂມຕິ ປຫີນກາໂມ. ‘‘ນິກ຺ກໂມ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ວີຣິຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ວາ ອກຸສລປກ຺ຂາ. ນິພ຺ພໂນຕິ ກິເລສວນວິຣຫິໂຕ, ຕຓ຺ຫາວິຣຫິໂຕ ເອວ ວາ. ກິສ຺ສ ເຫຕຸ ມຸສາ ຠເຓຕິ ເຍຫິ ກິເລເສຫິ ມຸສາ ຠເຓຍ຺ຍ, ເອເຕ ຕສ຺ສ ປຫີນາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສວເນ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນຕິ (ສຸ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑໑໓໘).

ອມໂລຕິ ກິເລສມລວິຣຫິໂຕ. ວິມໂລຕິ ວິຄຕກິເລສມໂລ. ນິມ຺ມໂລຕິ ກິເລສມລສຸທ຺ໂຘ. ມລາປຄໂຕຕິ ກິເລສມລາ ທູຣີຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣຕິ. ມລວິປ຺ປຫີໂນຕິ ກິເລສມລປ຺ປຫີໂນ. ມລວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ສພ຺ພມລວີຕິວຕ຺ໂຕຕິ ວາສນາທິສພ຺ພກິເລສມລໍ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ. ເຕ ວນາຕິ ເອເຕ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາ ກິເລສາ.

໑໐໓. ວຓ຺ຓູປສໍຫິຕນ຺ຕິ ຄຸຓູປສໍຫິຕໍ.

໑໐໔. ສຈ຺ຈວ຺ຫໂຍຕິ ພຸທ຺ໂຘ ຫິ ສຈ຺ເຈເນວ ອວ຺ຫາເນນ ນາເມນ ຍຸຕ຺ໂຕ. ພ຺ຣຫ຺ເມຕິ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອາລປຕິ.

ຕຕ຺ຖ ໂລໂກຕິ ລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ໂລໂກ. ເອໂກ ໂລໂກ ຠວໂລໂກຕິ ເຕຠູມກວິປາໂກ. ໂສ ຫິ ຠວຕີຕິ ຠໂວ, ຠໂວ ເອວ ໂລໂກ ຠວໂລໂກ. ຠວໂລໂກ ຈ ສມ຺ຠວໂລໂກ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ເອເກໂກ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ໂຫຕິ. ຠວໂລໂກ ຫິ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວວິປຕ຺ຕິຠວວເສນ ທຸວິໂຘ. ສມ຺ຠວໂລໂກປິ ສມ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠວວິປຕ຺ຕິສມ຺ຠວວເສນ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວໂລໂກຕິ ສຸຄຕິໂລໂກ. ໂສ ຫິ ອິຏ຺ຐຜລຕ຺ຕາ ສຸນ຺ທໂຣ ໂລໂກຕິ ສມ຺ປຕ຺ຕິ, ຠວຕີຕິ ຠໂວ, ສມ຺ປຕ຺ຕິ ເອວ ຠໂວ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠໂວ, ໂສ ເອວ ໂລໂກ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວໂລໂກ. ສມ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂລໂກຕິ ສຸຄຕູປຄໍ ກມ຺ມໍ. ຕຎ຺ຫິ ສມ຺ຠວຕິ ເອຕສ຺ມາ ຜລນ຺ຕິ ສມ຺ຠໂວ, ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສມ຺ຠໂວ ສມ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠໂວ, ສມ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠໂວ ເອວ ໂລໂກ ສມ຺ປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂລໂກຕິ.

ວິປຕ຺ຕິຠວໂລໂກຕິ ອປາຍໂລໂກ. ໂສ ຫິ ອນິຏ຺ຐຜລຕ຺ຕາ ວິຣູໂປ ໂລໂກຕິ ວິປຕ຺ຕິ, ຠວຕີຕິ ຠໂວ, ວິປຕ຺ຕິ ເອວ ຠໂວ ວິປຕ຺ຕິຠໂວ, ວິປຕ຺ຕິຠໂວ ເອວ ໂລໂກ ວິປຕ຺ຕິຠວໂລໂກ. ວິປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂລໂກຕິ ອປາຍູປຄໍ ກມ຺ມໍ. ຕຎ຺ຫິ ສມ຺ຠວຕິ ເອຕສ຺ມາ ຜລນ຺ຕິ ສມ຺ຠໂວ, ວິປຕ຺ຕິຍາ ສມ຺ຠໂວ ວິປຕ຺ຕິສມ຺ຠໂວ, ວິປຕ຺ຕິສມ຺ຠໂວ ເອວ ໂລໂກ ວິປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂລໂກຕິ. ຕິສ຺ໂສ ເວທນາຕິ ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ ໂລກິຍາ ເອວ. ອາຫາຣາຕິ ປຈ຺ຈຍາ. ປຈ຺ຈຍາ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຜລໍ ອາຫຣນ຺ຕີຕິ ອາຫາຣາ. ກພຬີກາຣາຫາໂຣ ຜສ຺ສາຫາໂຣ ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຫາໂຣ ວິຎ຺ຎາຓາຫາໂຣຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ວຕ຺ຖຸວເສນ ກພຬີກຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ກພຬີກາໂຣ, ອຊ຺ໂຌຫຣິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອາຫາໂຣ, ໂອທນກຸມ຺ມາສາທິວຕ຺ຖຸກາຍ ໂອຊາເຍຕໍ ນາມໍ. ສາ ຫິ ໂອຊຏ຺ຐມກຣູປານິ ອາຫຣຕີຕິ ອາຫາໂຣ. ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສາທິໂກ ຉພ຺ພິໂຘ ຜສ຺ໂສ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ ອາຫຣຕີຕິ ອາຫາໂຣ. ມນໂສ ສຎ຺ເຈຕນາ ນ ສຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ມໂນສຎ຺ເຈຕນາ ຍຖາ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ, ມນສາ ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ສຎ຺ເຈຕນາ ມໂນສຎ຺ເຈຕນາ ຍຖາ ອາຊຎ຺ຎຣໂຖ, ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາ. ສາ ຫິ ຕໂຍ ຠເວ ອາຫຣຕີຕິ ອາຫາໂຣ. ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ເອກູນວີສຕິເຠທໍ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕຎ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິນາມຣູປໍ ອາຫຣຕີຕິ ອາຫາໂຣ.

ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາຕິ ອຸປາທານໂຄຈຣາ ຂນ຺ຘາ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ມຊ຺ເຌ ປທໂລໂປ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຸປາທານສມ຺ຠູຕາ ວາ ຂນ຺ຘາ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ຍຖາ ຕິຓຄ຺ຄິ, ຖຸສຄ຺ຄິ. ອຸປາທານວິເຘຍ຺ຍາ ວາ ຂນ຺ຘາ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ຍຖາ ຣາຊປຸຣິໂສ. ອຸປາທານປ຺ປຠວາ ວາ ຂນ຺ຘາ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ຍຖາ ປຸປ຺ຜຣຸກ຺ໂຂ, ຜລຣຸກ຺ໂຂ. ອຸປາທານານິ ປນ ກາມຸປາທານໍ ທິຏ຺ຐຸປາທານໍ ສີລພ຺ພຕຸປາທານໍ ອຕ຺ຕວາທຸປາທານນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ. ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ຠຸສໍ ອາທານນ຺ຕິ ອຸປາທານໍ. ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ປຎ຺ຈ. ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານີຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ, ໂສຕາຍຕນໍ, ຆານາຍຕນໍ, ຊິວ຺ຫາຍຕນໍ, ກາຍາຍຕນໍ, ມນາຍຕນໍ. ສຕ຺ຕ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິໂຍ ວຸຕ຺ຕນຍາ ເອວ. ຕຖາ ອຏ຺ຐ ໂລກຘມ຺ມາ. ອປິ ຈ – ລາໂຠ, ອລາໂຠ, ຍໂສ, ອຍໂສ, ນິນ຺ທາ, ປສໍສາ, ສຸຂໍ, ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ອິເມ ອຏ຺ຐ ໂລກປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ອນຸປຣິວຕ຺ຕນຘມ຺ມກຕ຺ຕາ ໂລກສ຺ສ ຘມ຺ມາຕິ ໂລກຘມ຺ມາ. ເອເຕຫິ ມຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ພຸທ຺ຘານມ຺ປິ ໂຫນ຺ຕິເຍວ. ຍຖາຫ –

‘‘ອຏ຺ຐິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກຘມ຺ມາ ໂລກໍ ອນຸປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ໂລໂກ ຈ ອຏ຺ຐ ໂລກຘມ຺ເມ ອນຸປຣິວຕ຺ຕຕິ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ລາໂຠ ຈ ອລາໂຠ ຈ…ເປ… ສຸຂຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ໂລກຘມ຺ມາ ໂລກໍ ອນຸປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ໂລໂກ ຈ ອິເມ ອຏ຺ຐ ໂລກຘມ຺ເມ ອນຸປຣິວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໘.໖).

ຕຕ຺ຖ ອນຸປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ໂລກໂຕ ນ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ລາໂຠຕິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຈີວຣາທິ, ຄຫຏ຺ຐສ຺ສ ຘນຘຎ຺ຎາທິລາໂຠ. ໂສເຍວ ອລພ຺ຠມາໂນ ລາໂຠ ອລາໂຠ ນ ລາໂຠ ອລາໂຠຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂນ ຈ ອຕ຺ຕາຠາວປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ ສິຍາ. ຍໂສຕິ ປຣິວາໂຣ. ໂສເຍວ ອລພ຺ຠມາໂນ ຍໂສ ອຍໂສ. ນິນ຺ທາຕິ ອວຓ຺ຓຠຓນໍ. ປສໍສາຕິ ວຓ຺ຓຠຓນໍ. ສຸຂນ຺ຕິ ກາມາວຈຣກາຍິກເຈຕສິກໍ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມີນໍ ກາຍິກເຈຕສິກໍ, ອນາຄາມິອຣຫນ຺ຕານໍ ກາຍິກເມວ. ສຕ຺ຕາວາສາຕິ ສຕ຺ຕານໍ ອາວາສາ, ວສນຏ຺ຐານານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕານິ ປນ ຕຖາ ປກາສິຕາ ຂນ຺ຘາ ເອວ. ສຕ຺ຕສຸ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕີສຸ ອສຎ຺ຎສຕ຺ເຕນ ຈ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕເນນ ຈ ສທ຺ຘິໍ ນວ ສຕ຺ຕາວາສາ. ທສາຍຕນານີຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ, ຣູປາຍຕນໍ, ໂສຕາຍຕນໍ, ສທ຺ທາຍຕນໍ, ຆານາຍຕນໍ, ຄນ຺ຘາຍຕນໍ, ຊິວ຺ຫາຍຕນໍ, ຣສາຍຕນໍ, ກາຍາຍຕນໍ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນນ຺ຕິ ເອວໍ ທສ. ທ຺ວາທສາຍຕນານີຕິ ມນາຍຕນຘມ຺ມາຍຕເນຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອວໍ ທ຺ວາທສ. ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍຕິ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ, ຣູປຘາຕຸ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ…ເປ… ມໂນຘາຕຸ, ຘມ຺ມຘາຕຸ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຕິ ເອເກກສ຺ມິໍ ຕີຓິ ຕີຓິ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ.

ສທິສນາໂມຕິ ເຕສໍ ສທິສນາໂມ ເອກຄຸຓວຓ຺ຓນາໂມ. ສທິສວ຺ຫໂຍຕິ ເອກຄຸຓວຓ຺ຓນາເມນ ອວ຺ຫາຍໂນ. ສຈ຺ຈສທິສວ຺ຫໂຍຕິ ອວິຕຖເອກຄຸຓວຓ຺ຓນາເມນ ອວິປຣີເຕນ ອວ຺ຫາຍໂນ.

ອາສິໂຕຕິ ອຸປສງ຺ກມິໂຕ. ອຸປາສິໂຕຕິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ເສວິໂຕ. ປຍິຣຸປາສິໂຕຕິ ຠຕ຺ຕິວເສນ ອຕີວ ເສວິໂຕ.

໑໐໕. ກຸພ຺ພນກນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕວນໍ. ພຫຸປ຺ຜລໍ ການນມາວເສຍ຺ຍາຕິ ອເນກຜລາທິວິກຕິຠຣິຕການນໍ ອາຄມ຺ມ ວເສຍ຺ຍ. ອປ຺ປທສ຺ເສຕິ ພາວຣິປ຺ປຠຸຕິເກ ປຣິຕ຺ຕປຎ຺ເຎ. ມໂຫທຘິນ຺ຕິ ອໂນຕຕ຺ຕາທິໍ ມຫນ຺ຕໍ ອຸທກຣາສິໍ.

ອປ຺ປທສ຺ສາຕິ ມນ຺ທທສ຺ສິໂນ. ປຣິຕ຺ຕທສ຺ສາຕິ ອຕິມນ຺ທທສ຺ສິໂນ. ໂຖກທສ຺ສາຕິ ປຣິຕ຺ຕໂຕປິ ອຕິປຣິຕ຺ຕທສ຺ສິໂນ. ໂອມກທສ຺ສາຕິ ເຫຏ຺ຐິມທສ຺ສິໂນ. ລາມກທສ຺ສາຕິ ອປ຺ປຘານທສ຺ສິໂນ. ຉຕຸກ຺ກທສ຺ສາຕິ ນ ອຸຕ຺ຕມທສ຺ສິໂນ. ອປ຺ປມາຓທສ຺ສນ຺ຕິ ປມາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອປ຺ປມາຓໍ ນິພ຺ພານທສ຺ສໍ. ອຄ຺ຄທສ຺ສນ຺ຕິ ‘‘ອຄ຺ຄໂຕ ເວ ປສນ຺ນານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໔.໓໔; ອິຕິວຸ. ໙໐) ນເຍນ ອຄ຺ຄຘມ຺ມທສ຺ສໍ. ເສຏ຺ຐທສ຺ສນ຺ຕິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ທ຺ວິປທເສຏ຺ໂຐຕິ ເສຏ຺ຐທສ຺ສໍ. ວິເສຏ຺ຐທສ຺ສນ຺ຕິອາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸປສຄ຺ເຄນ ວຑ຺ຒິຕານິ. ອສມນ຺ຕິ ນ ສມໍ ອສມໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໍ. ອສມສມນ຺ຕິ ອສເມຫິ ອຕີຕພຸທ຺ເຘຫິ ສມໍ ອສມສມໍ. ອປ຺ປຏິສມນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສທິສວິຣຫິຕໍ. ອປ຺ປຏິຠາຄນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິພິມ຺ພວິຣຫິຕໍ. ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄລນ຺ຕິ ປຏິມລ຺ລປຸຄ຺ຄລວິຣຫິຕໍ. ເທວາຕິເທວນ຺ຕິ ວິສຸທ຺ຘິເທວານມ຺ປິ ອຕິເທວໍ. ອຠິມງ຺ຄລສມ຺ມຕຏ຺ເຐນ ອຸສຠໍ. ອຉມ຺ຠິຕຏ຺ເຐນ ປຸຣິສສີຫໍ. ນິທ຺ໂທສຏ຺ເຐນ ປຸຣິສນາຄໍ. ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ປຸຣິສາຊຎ຺ຎໍ. ອຏ຺ຐປຣິສປຖວິໍ ອຸປ຺ປີເຬຕ຺ວາ ສເທວເກ ໂລເກ ເກນຈິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ປຈ຺ຈາມິຕ຺ເຕນ ອກມ຺ປິເຍ ອຈລຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐນຏ຺ເຐນ ປຸຣິສນິສຠໍ. ຘມ຺ມເທສນາຘຸຣວຫນຏ຺ເຐນ ປຸຣິສໂຘຣຍ຺ຫໍ.

ມານສກໍ ວາ ສຣນ຺ຕິ ມນສາ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກຕໍ ປລ຺ລໍ ວາ ນາມເມວ ວາ. ອໂນຕຕ຺ຕໍ ວາ ທຫນ຺ຕິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ທກ຺ຂິເຓນ ວາ ອຸຕ຺ຕເຣນ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ປພ຺ພຕນ຺ຕເຣນ ຕໍ ໂອຠາເສນ຺ຕິ, ອຸຊຸໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ນ ໂອຠາເສນ຺ຕິ, ເຕເນວສ຺ສ ‘‘ອໂນຕຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຂາ ອຸທປາທິ. ເອວຣູປໍ ອໂນຕຕ຺ຕໍ ວາ ທຫໍ. ອກ຺ໂຂຠໍ ອມິໂຕທກນ຺ຕິ ຈາເລຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ ອປຣິມິຕໍ ອຸທກຊລຣາສິໍ. ເອວເມວາຕິ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ, ພຸທ຺ຘໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອກ຺ໂຂຠໍ ອາສຠໍ ຐານຏ຺ຐາເນນ ຈາເລຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ. ອມິຕເຕຊນ຺ຕິ ອປຣິມິຕຎາຓເຕຊໍ. ປຠິນ຺ນຎາຓນ຺ຕິ ທສພລຎາຓາທິວເສນ ປເຠທຄຕຎາຓໍ. ວິວຏຈກ຺ຂຸນ຺ຕິ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸໍ.

ປຎ຺ຎາປເຠທກຸສລນ຺ຕິ ‘‘ຍາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ ວິຈໂຍ ປວິຈໂຍ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ສ. ໑໖; ວິຠ. ໕໒໕) ນເຍນ ປຎ຺ຎາຍ ປເຠທຊານເນ ເຉກໍ. ອຘິຄຕປຏິສມ຺ຠິທນ຺ຕິ ປຏິລທ຺ຘຈຕຸປຏິສມ຺ຠິທໍ. ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຕ ປຏິຊານໂຕ ອິເມ ຘມ຺ມາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ’’ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໑.໑໕໐; ອ. ນິ. ໔.໘) ນເຍນ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ວິສາຣທຠາວປ຺ປຕ຺ຕໍ. ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຣິສຸທ຺ເຘ ຜລສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ເຕ ອຘິມຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ປວິຏ຺ຐໍ. ເສຕປຈ຺ຈຕ຺ຕນ຺ຕິ ວາສນາຍ ວິປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ອາເວຓິກອຕ຺ຕຠາວໍ. ອທ຺ວຍຠາຓິນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນວຈນຕ຺ຕາ ທ຺ວິວຈນວິຣຫິຕໍ. ຕາທິນ຺ຕິ ຕາທິສໍ, ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ອກມ຺ປນໍ ວາ. ຕຖາ ປຏິຎ຺ຎາ ອສ຺ສາຕິ ຕຖາປຏິຎ຺ໂຎ, ຕໍ. ອປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ນ ຂຸທ຺ທກໍ. ມຫນ຺ຕນ຺ຕິ ເຕຘາຕຸໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕໍ.

ຄມ຺ຠີຣນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ທຸປ຺ປເວສໍ. ອປ຺ປເມຍ຺ຍນ຺ຕິ ອຕຸລຏ຺ເຐນ ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ. ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາຫນ຺ຕິ ປຣິໂຍຄາຫິຕຸໍ ທຸກ຺ຂປ຺ປເວສໍ. ປຫູຕຣຕນນ຺ຕິ ສທ຺ຘາທິຣຕເນຫິ ປຫູຕຣຕນໍ. ສາຄຣສມນ຺ຕິ ຣຕນາກຣໂຕ ສມຸທ຺ທສທິສໍ. ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາຍ ສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ‘‘ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕິ ນ ທຸມ຺ມໂນ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໑) ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາຍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ. ອຕຸລນ຺ຕິ ຕຸລວິຣຫິຕໍ, ຕຸລຍິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ. ວິປຸລນ຺ຕິ ອຕິມຫນ຺ຕໍ. ອປ຺ປເມຍ຺ຍນ຺ຕິ ປເມຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ. ຕໍ ຕາທິສນ຺ຕິ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຕາທິຄຸຓສມ຺ປນ຺ນໍ. ປວທຕໍ ມຄ຺ຄວາທິນນ຺ຕິ ປວທນ຺ຕານໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ກຖຍນ຺ຕໍ ວທນ຺ຕໍ ອຘິຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເມຣຸມິວ ນຄານນ຺ຕິ ປພ຺ພຕານໍ ອນ຺ຕເຣ ສິເນຣຸໍ ວິຍ. ຄຣຸຬມິວ ທິຊານນ຺ຕິ ປກ຺ຂິຊາຕານໍ ອນ຺ຕເຣ ສຸປຓ຺ຓໍ ວິຍ. ສີຫມິວ ມິຄານນ຺ຕິ ຈຕຸປ຺ປທານມນ຺ຕເຣ ສີຫໍ ວິຍ. ອຸທຘິມິວ ອຓ຺ຓວານນ຺ຕິ ວິຕ຺ຖິຓ຺ຓອຓ຺ຓວານໍ ອນ຺ຕເຣ ສມຸທ຺ທໍ ວິຍ ອຘິຄຈ຺ຉິໍ. ຊິນປວຣນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘຸຕ຺ຕມໍ.

໑໐໖. ເຍເມ ປຸພ຺ເພຕິ ເຍ ອິເມ ປຸພ຺ເພ.

໑໐໗. ຕໂມນຸທາສີໂນຕິ ຕໂມນຸໂທ ອາສີໂນ. ຠູຣິປຎ຺ຎາໂຓຕິ ຎາຓທ຺ຘໂຊ. ຠູຣິເມຘໂສຕິ ວິປຸລປຎ຺ໂຎ.

ນິທ຺ເທເສ ປຠງ຺ກໂຣຕິ ເຕຊໍກໂຣ. ອາໂລກກໂຣຕິ ອນນ຺ຘກາຣກໂຣ. ໂອຠາສກໂຣຕິ ໂອຠາສໍ ໂຊຕິໍ ກໂຣຕີຕິ ໂອຠາສກໂຣ. ທີປສທິສໍ ອາໂລກໍ ກໂຣຕີຕິ ທີປງ຺ກໂຣ. ປທີປສທິສໍ ອາໂລກໍ ກໂຣຕີຕິ ປທີປກໂຣ. ອຸຊ຺ໂຊຕກໂຣຕິ ປຕາປກໂຣ. ປຊ຺ໂຊຕກໂຣຕິ ທິສາວິທິສາ ປຕາປກໂຣ.

ຠູຣິປຎ຺ຎາໂຓຕິ ປຸຖຸລຎາໂຓ. ຎາຓປຎ຺ຎາໂຓຕິ ຎາເຓນ ປາກໂຏ. ປຎ຺ຎາຘໂຊຕິ ອຸສ຺ສິຕຏ຺ເຐນ ປຎ຺ຎາວ ຘໂຊ ອສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຎາຘໂຊ, ຘໂຊ ຣຖສ຺ສ ປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິອາທີສຸ (ຊາ. ໒.໒໒.໑໘໔໑; ຈູຬນິ. ປາຣາຍນານຸຄີຕິຄາຖານິທ຺ເທສ ໑໐໗) ວິຍ. ວິຠູຕວິຫາຣີຕິ ປາກຏວິຫາໂຣ.

໑໐໘. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກມກາລິກນ຺ຕິ ສາມໍ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ ຜລໍ, ນ ຈ ກາລນ຺ຕເຣ ປຕ຺ຕພ຺ພຜລໍ. ອນີຕິກນ຺ຕິ ກິເລສາທິອີຕິວິຣຫິຕໍ.

ສນ຺ທິຏ຺ຐິກນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ໂມ ເຍນ ອຘິຄໂຕ ໂຫຕິ, ເຕນ ປຣສທ຺ຘາຍ ຄນ຺ຕພ຺ພຕໍ ຫິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ສຍໍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ, ຕໍ ສນ຺ທິຏ຺ຐິກໍ. ອຕ຺ຕໂນ ຜລໍທານໍ ສນ຺ຘາຍ ນາສ຺ສ ກາໂລຕິ ອກາໂລ, ອກາໂລເຍວ ອກາລິໂກ. ໂຍ ເອຕ຺ຖ ອຣິຍມຄ຺ຄຘມ຺ໂມ, ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ສມນນ຺ຕຣເມວ ຜລໍ ເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ອກາລິກໍ. ເອຫິ ປສ຺ສ ອິມໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ເອຫິປສ຺ສວິຘິໍ ອຣຫຕີຕິ ເອຫິປສ຺ສິໂກ, ຕໍ ເອຫິປສ຺ສິກໍ. ອາທິຕ຺ຕໍ ເຈລໍ ວາ ສີສໍ ວາ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕ຺ວາປິ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປນຍໍ ອຣຫຕີຕິ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ, ຕໍ ໂອປເນຍ຺ຍິກໍ. ສພ຺ເພຫິປິ ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎູອາທີຫິ ‘‘ຠາວິໂຕ ເມ ມຄ຺ໂຄ, ອຘິຄຕໍ ຜລໍ, ສຈ຺ຉິກໂຕ ນິໂຣໂຘ’’ຕິ ອຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕນິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎູຫິ.

໑໐໙. ອຖ ນໍ ພາວຣີ ອາຫ ‘‘ກິໍ ນຸ ຕມ຺ຫາ’’ຕິ ທ຺ເວ ຄາຖາ.

ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ໂຖກມ຺ປິ. ຂຓມ຺ປີຕິ ນ ພຫຸກມ຺ປິ. ລຍມ຺ປີຕິ ມນມ຺ປິ. ວຍມ຺ປີຕິ ໂກຏ຺ຐາສມ຺ປິ. ອທ຺ຘມ຺ປີຕິ ທິວສມ຺ປິ.

໑໑໑-໑໑໓. ຕໂຕ ປິງ຺ຄິໂຍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກາ ອວິປ຺ປວາສເມວ ທີເປນ຺ໂຕ ‘‘ນາຫໍ ຕມ຺ຫາ’’ຕິອາທິມາຫ. ນາຫໍ ໂຍ ເມ…ເປ… ປສ຺ສາມິ ນໍ ມນສາ ຈກ຺ຂຸນາວາຕິ ຕໍ ພຸທ຺ຘໍ ມໍສຈກ຺ຂຸນາ ວິຍ ມນສາ ປສ຺ສາມິ. ນມສ຺ສມາໂນ ວິວເສມິ ຣຕ຺ຕິນ຺ຕິ ນມສ຺ສມາໂນວ ຣຕ຺ຕິໍ ອຕິນາເມມິ.

໑໑໔. ເຕນ ເຕເນວ ນໂຕຕິ ເຍນ ເຍນ ທິສາຠາເຄນ ພຸທ຺ໂຘ, ເຕນ ເຕເນວາຫມ຺ປິ ນໂຕ, ຕນ຺ນິນ຺ໂນ ຕປ຺ໂປໂຓຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໑໑໕. ທຸພ຺ພລຖາມກສ຺ສາຕິ ອປ຺ປຖາມກສ຺ສ. ອຖ ວາ ທຸພ຺ພລສ຺ສ ທຸຕ຺ຖາມກສ຺ສ ຈ, ພລວີຣິຍຫີນສ຺ສາປີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕເນວ ກາໂຍ ນ ປເລຕີຕິ ເຕເນວ ທຸພ຺ພລຕ຺ຖາມກຕ຺ເຕນ ກາໂຍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຍນ ພຸທ຺ໂຘ, ນ ເຕນ ຄຈ຺ຉຕິ. ‘‘ນ ປເຣຕີ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ໂສ ເອວຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖາຕິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ. ສງ຺ກປ຺ປຍນ຺ຕາຍາຕິ ສງ຺ກປ຺ປຄມເນນ. ເຕນ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ເຍນ ພຸທ຺ໂຘ, ເຕນ ຍຸຕ຺ໂຕ ປຍຸຕ຺ໂຕ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ເຍນ ພຸທ຺ໂຘຕິ ເຍນ ທິສາຠາເຄນ ພຸທ຺ໂຘ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພ, ເຕນ ທິສາຠາເຄນ ນ ປເລຕິ. ອຖ ວາ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ກຣຓວຈນໍ. ຍຕ຺ຖ ພຸທ຺ໂຘ ຕຕ຺ຖ ນ ປເລຕິ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ນ ວຊຕີຕິ ປຸຣໂຕ ນ ຍາຕິ. ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ນິວຕ຺ຕຕິ. ນາຕິກ຺ກມຕີຕິ ນ ອຸປສງ຺ກມຕິ.

໑໑໖. ປງ຺ເກ ສຍາໂນຕິ ກາມກທ຺ທເມ ສຍມາໂນ. ທີປາ ທີປໍ ອຸປລ຺ລວິນ຺ຕິ ສຕ຺ຖາຣາທິໂຕ ສຕ຺ຖາຣາທິໍ ອຘິຄຈ຺ຉິໍ. ອຖທ຺ທສາສິໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ໂສຫໍ ເອວໍ ທຸທິຏ຺ຐິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ວາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ອຖ ປາສາຓກເຈຕິເຍ ພຸທ຺ຘມທ຺ທກ຺ຂິໍ.

ຕຕ຺ຖ ເສມາໂນຕິ ນິສຊ຺ຊມາໂນ. ສຍມາໂນຕິ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ປຍມາໂນ. ອາວສມາໂນຕິ ວສມາໂນ. ປຣິວສມາໂນຕິ ນິຈ຺ຈໍ ວສມາໂນ.

ປລ຺ລວິນ຺ຕິ ອຸຄ຺ຄມິໍ. ອຸປລ຺ລວິນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣິໍ, ສມ຺ປລ຺ລວິນ຺ຕິ ອຸປສຄ຺ເຄນ ປທໍ ວຑ຺ຒິຕໍ. ອທ຺ທສນ຺ຕິ ນິທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ເທສປທໍ. ອທ຺ທສນ຺ຕິ ປສ຺ສິໍ. ອທ຺ທກ຺ຂິນ຺ຕິ ໂອໂລເກສິໍ. ອປສ຺ສິນ຺ຕິ ເອສິໍ. ປຏິວິຊ຺ຌິນ຺ຕິ ວິນິວິຊ຺ຌິໍ.

໑໑໗. ອິມິສ຺ສາ ຄາຖາຍ ອວສາເນ ປິງ຺ຄິຍສ຺ສ ຈ ພາວຣິສ຺ສ ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຣິປາກໍ ວິທິຕ຺ວາ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຐິໂຕເຍວ ສຸວຓ຺ໂຓຠາສໍ ມຸຎ຺ຈິ. ປິງ຺ຄິໂຍ ພາວຣິສ຺ສ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ວຓ຺ຓຍນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ໂນ ເອວ ຕໍ ໂອຠາສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ກິໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຣໂຕ ຐິຕໍ ວິຍ ທິສ຺ວາ ພາວຣິພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ອາຄໂຕ’’ຕິ ອາໂຣເຈສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາປິ ໂອຠາສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ສປ຺ປາຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ປິງ຺ຄິຍເມວ ອາລປມາໂນ ‘‘ຍຖາ ອຫູ, ວກ຺ກລີ’’ຕິ ອິມໍ ຄາຖມຠາສິ.

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ວກ຺ກລິຕ຺ເຖໂຣ ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ, ສທ຺ຘາຘຸເຣເນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ, ຍຖາ ຈ ໂສຬສນ຺ນໍ ເອໂກ ຠທ຺ຣາວຸໂຘ ນາມ, ຍຖາ ຈ ອາຬວິໂຄຕໂມ ຈ. ເອວເມວ ຕ຺ວມ຺ປິ ປມຸຎ຺ຈສ຺ສຸ ສທ຺ຘໍ, ຕໂຕ ສທ຺ຘາຍ ອຘິມຸຈ຺ຈນ຺ໂຕ ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ປ. ໒໗໗; ເຖຣຄາ. ໖໗໖; ປຏິ. ມ. ໑.໓໑; ກຖາ. ໗໕໓) ນເຍນ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ມຈ຺ຈຸເຘຍ຺ຍສ຺ສ ປາຣໍ ນິພ຺ພານໍ ຄມິສ຺ສສີຕິ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ, ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ປິງ຺ຄິໂຍ ອຣຫຕ຺ເຕ, ພາວຣີ ອນາຄາມິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ, ພາວຣິພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສິສ຺ສາ ປນ ປຎ຺ຈສຕາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອເຫສຸໍ.

ຕຕ຺ຖ ມຸຎ຺ຈສ຺ສູຕິ ໂມຈສ຺ສຸ. ປມຸຎ຺ຈສ຺ສູຕິ ໂມເຈຫິ. ອຘິມຸຎ຺ຈສ຺ສູຕິ ຕຕ຺ຖ ອຘິໂມກ຺ຂໍ ກຣສ຺ສຸ. ໂອກປ຺ເປຫີຕິ ພຫຸມານໍ ອຸປ຺ປາເທຫີຕິ. ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຏ຺ເຐນ. ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາຕິ ທຸກ຺ຂມຏ຺ເຐນ. ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາຕິ ອວສວຕ຺ຕນຏ຺ເຐນ.

໑໑໘. ອິທານິ ປິງ຺ຄິໂຍ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທໍ ນິເວເທນ຺ໂຕ ‘‘ເອສ ຠິຍ຺ໂຍຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຏິຠານວາຕິ ປຏິຠານປ຺ປຏິສມ຺ຠິທາຍ ອຸເປໂຕ.

ຠິຍ຺ໂຍ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ອຸປຣູປຣິ.

໑໑໙. ອຘິເທເວ ອຠິຎ຺ຎາຍາຕິ ອຘິເທວກເຣ ຘມ຺ເມ ຎຕ຺ວາ. ປໂຣປຣນ຺ຕິ ຫີນປຓີຕໍ, ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປຣສ຺ສ ຈ ອຘິເທວຕ຺ຕກຣໍ ສພ຺ພຘມ຺ມຊາຕໍ ອເວທີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກງ຺ຂີນໍ ປຏິຊານຕນ຺ຕິ ກງ຺ຂີນໍເຍວ ສຕໍ ‘‘ນິກ຺ກງ຺ຂມ຺ຫາ’’ຕິ ປຏິຊານນ຺ຕານໍ.

ນິທ຺ເທເສ ປາຣາຍນິກປຎ຺ຫານນ຺ຕິ ປາຣາຍນິກພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຸຈ຺ຉານໍ. ອວສານໍ ກໂຣຕີຕິ ອນ຺ຕກໂຣ. ໂກຏິໍ ກໂຣຕີຕິ ປຣິຍນ຺ຕກໂຣ. ສີມໍ ມຣິຍາທໍ ກໂຣຕີຕິ ປຣິຈ຺ເຉທກໂຣ. ນິຄມໍ ກໂຣຕີຕິ ປຣິວຏຸມກໂຣ. ສຠິຍປຎ຺ຫານນ຺ຕິ ນ ເກວລໍ ປາຣາຍນິກພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຎ຺ຫານໍ ເອວ, ອຖ ໂຂ ສຠິຍປຣິພ຺ພາຊກາທີນມ຺ປິ ປຎ຺ຫານໍ ອນ຺ຕໍ ກໂຣຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສຠິຍປຎ຺ຫານ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

໑໒໐. ອສໍຫີຣນ຺ຕິ ຣາຄາທີຫິ ອສໍຫາຣິຍໍ. ອສງ຺ກຸປ຺ປນ຺ຕິ ອສງ຺ກຸປ຺ປໍ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ. ທ຺ວີຫິປິ ປເທຫິ ນິພ຺ພານໍ ຠຓຕິ. ອທ຺ຘາ ຄມິສ຺ສາມີຕິ ເອກໍເສເນວ ຕໍ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານຘາຕຸໍ ຄມິສ຺ສາມິ. ນ ເມຕ຺ຖ ກງ຺ຂາຕິ ນຕ຺ຖິ ເມ ເອຕ຺ຖ ນິພ຺ພາເນ ກງ຺ຂາ. ເອວໍ ມໍ ຘາເຣຫິ ອຘິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປິງ຺ຄິໂຍ ‘‘ເອວເມວ ຕ຺ວມ຺ປິ ປມຸຎ຺ຈສ຺ສຸ ສທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຠຄວໂຕ ໂອວາເທນ ອຕ຺ຕນິ ສທ຺ຘໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ສທ຺ຘາຘຸເຣເນວ ຈ ວິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຕໍ ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ຕິໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາຫ – ‘‘ເອວໍ ມໍ ຘາເຣຫິ ອຘິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ ‘‘ຍຖາ ມໍ ຕ຺ວໍ ອວຈ, ເອວເມວ ມໍ ອຘິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິ.

ນ ສໍຫຣິຍຕີຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ສໍຫຣິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ. ນິໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕວຈນໍ. ອວຕ຺ຖາປນວຈນນ຺ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານວຈນໍ. ອິມສ຺ມິໍ ປາຣາຍນວຄ຺ເຄ ຍໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວ.

ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຊ຺ໂຊຕິກາຍ ຈູຬນິທ຺ເທສ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ປາຣາຍນານຸຄີຕິຄາຖານິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປາຣາຍນວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.