ກິຎ຺ຈາປິ ໂສຕິຄາຖາວຓ຺ຓນາ

໑໒. ເອວໍ ສຕ຺ຕ ຠເວ ອາທິຍໂຕປິ ອຎ຺ເຎຫິ ອປ຺ປຫີນຠວາທາເນຫິ ປຸຄ຺ຄເລຫິ ວິສິຏ຺ຐຄຸເຓນ ສງ຺ຆາຘິຏ຺ຐານໍ ສຈ຺ຈໍ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ນ ເກວລໍ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ຉ ອຠິຐານານິ ອຠພ຺ໂພ ກາຕຸໍ, ກິນ຺ຕຸ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທນາຍປິ ອຠພ຺ໂພຕິ ປມາທວິຫາຣິໂນປິ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ກຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນາຠາວຄຸເຓນ ວຕ຺ຕຸມາຣທ຺ໂຘ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ກມ຺ມ ກໂຣຕິ ປາປກ’’ນ຺ຕິ.

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂສ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ກິຎ຺ຈາປິ ສຕິສມ຺ໂມເສນ ປມາທວິຫາຣໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ຕໍ ຠຄວຕາ ໂລກວຊ຺ຊໍ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິກ຺ກມນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍໍ ມຍາ ສາວການໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຕໍ ມມ ສາວກາ ຊີວິຕເຫຕຸປິ ນາຕິກ຺ກມນ຺ຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໓໘໕; ອຸທາ. ໔໕) ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ກຸຏິກາຣສຫເສຍ຺ຍາທິໍ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊວີຕິກ຺ກມສງ຺ຂາຕໍ ພຸທ຺ຘປ຺ປຕິກຸຏ຺ຐໍ ກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ປທໂສຘມ຺ມອຸຕ຺ຕຣິຉປ຺ປຎ຺ຈວາຈາຘມ຺ມເທສນສມ຺ຜປ຺ປລາປຜຣຸສວຈນາທິໍ ວາ ວາຈາຍ , ອຸທ ເຈຕສາ ວາ ກຕ຺ຖຈິ ໂລຠໂທສຸປ຺ປາທນໍ ຊາຕຣູປາທິສາທິຍນໍ ຈີວຣາທິປຣິໂຠເຄສຸ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາທິໍ ວາ ປາປກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ. ອຠພ຺ໂພ ໂສ ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉທາຍ ນ ໂສ ຕໍ ‘‘ອິທໍ ອກປ຺ປິຍມກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ ຊານິຕ຺ວາ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ຕໍຂຓໍ ເອວ ປນ ສຕ຺ຖຣິ ວາ ວິຎ຺ຎູສຸ ວາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອາວິ ກຕ຺ວາ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກໂຣຕິ, ‘‘ນ ປຸນ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ສໍວຣິຕພ຺ພໍ ວາ ສໍວຣຕິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ອຠພ຺ພຕາ ທິຏ຺ຐປທສ຺ສ ວຸຕ຺ຕາ, ເອວຣູປມ຺ປິ ປາປກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທາຍ ທິຏ຺ຐນິພ຺ພານປທສ຺ສ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຠພ຺ພຕາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ກຖໍ?

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຫໂຣ ກຸມາໂຣ ມນ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍໂກ ຫຕ຺ເຖນ ວາ ປາເທນ ວາ ອງ຺ຄາຣໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ຂິປ຺ປເມວ ປຏິສໍຫຣຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມຕາ ເອສາ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ, ກິຎ຺ຈາປິ ຕຖາຣູປິໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຍຖາຣູປາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວຸຏ຺ຐານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອຖ ໂຂ ນໍ ຂິປ຺ປເມວ ສຕ຺ຖຣິ ວາ ວິຎ຺ຎູສຸ ວາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ເທເສຕິ ວິວຣຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຕິ, ເທເສຕ຺ວາ ວິວຣິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕານີກຕ຺ວາ ອາຍຕິໍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໙໖).

ເອວໍ ຠຄວາ ປມາທວິຫາຣິໂນປິ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ກຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນາຠາວຄຸເຓນ ສງ຺ຆຣຕນສ຺ສ ຄຸຓໍ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ຕເມວ ຄຸຓໍ ນິສ຺ສາຍ ສຈ຺ຈວຈນໍ ປຍຸຎ຺ຊຕິ ‘‘ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ’’ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິມິສ຺ສາປິ ຄາຖາຍ ອາຓາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬສຸ ອມນຸສ຺ເສຫິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕາຕິ.