ຈຕູຫປາເຍຫີຕິຄາຖາວຓ຺ຓນາ

໑໑. ເອວມສ຺ສ ກິເລສວຏ຺ຏປ຺ປຫານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕສ຺ມິໍ ກິເລສວຏ຺ເຏ ສຕິ ເຍນ ວິປາກວຏ຺ເຏນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຕປ຺ປຫານາ ຕສ຺ສາປິ ປຫານໍ ທີເປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈຕູຫປາເຍຫິ ຈ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອປາຍາ ນາມ ນິຣຍຕິຣຈ຺ຉານເປຕ຺ຕິວິສຍອສຸຣກາຍາ. ເຕຫິ ເອສ ສຕ຺ຕ ຠເວ ອາທິຍນ຺ໂຕປິ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວມສ຺ສ ວິປາກວຏ຺ຏປ຺ປຫານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຍມສ຺ສ ວິປາກວຏ຺ຏສ຺ສ ມູລຠູຕໍ ກມ຺ມວຏ຺ຏໍ, ຕສ຺ສາປິ ປຫານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຉຈ຺ຈາຠິຐານານິ ອຠພ຺ພ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຠິຐານານີຕິ ໂອຬາຣິກຏ຺ຐານານິ, ຕານິ ເອສ ຉ ອຠພ຺ໂພ ກາຕຸໍ. ຕານິ ຈ ‘‘ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນວກາໂສ, ຍໍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໑.໒໗໑; ມ. ນິ. ໓.໑໒໘; ວິຠ. ໘໐໙) ນເຍນ ເອກກນິປາເຕ ວຸຕ຺ຕານິ ມາຕຸຆາຕປິຕຸຆາຕອຣຫນ຺ຕຆາຕໂລຫິຕຸປ຺ປາທສງ຺ຆເຠທອຎ຺ຎສຕ຺ຖາຣຸທ຺ເທສກມ຺ມານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຕານິ ຫິ ກິຎ຺ຈາປິ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ອຣິຍສາວໂກ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິກມ຺ປິ ຊີວິຕາ ນ ໂວໂຣເປຕິ, ອປິຈ ໂຂ ປນ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາວສ຺ສ ວິຄຣຫຓຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕານິ. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຫິ ອທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ເອວໍມຫາສາວຊ຺ຊານິ ອຠິຐານານິປິ ກໂຣຕິ, ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ປນ ອຠພ຺ໂພ ຕານິ ກາຕຸນ຺ຕິ. ອຠພ຺ພຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຠວນ຺ຕເຣປິ ອກຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຠວນ຺ຕເຣປິ ຫິ ເອສ ອຕ຺ຕໂນ ອຣິຍສາວກຠາວໍ ອຊານນ຺ໂຕປິ ຘມ຺ມຕາຍ ເອວ ເອຕານິ ວາ ຉ ປກຕິປາຓາຕິປາຕາທີນິ ວາ ປຎ຺ຈ ເວຣານິ ອຎ຺ຎສຕ຺ຖາຣຸທ຺ເທເສນ ສຫ ຉ ຐານານິ ນ ກໂຣຕິ, ຍານິ ສນ຺ຘາຍ ເອກຈ຺ເຈ ‘‘ຉ ຉາຠິຐານານີ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ. ມຕມຈ຺ຉຄ຺ຄາຫາທໂຍ ເຈຕ຺ຖ ອຣິຍສາວກຄາມທາຣການໍ ນິທສ຺ສນໍ.

ເອວໍ ຠຄວາ ສຕ຺ຕ ຠເວ ອາທິຍໂຕປິ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອຎ຺ເຎຫິ ອປ຺ປຫີນຠວາທາເນຫິ ປຸຄ຺ຄເລຫິ ວິສິຏ຺ຐຄຸຓວເສນ ສງ຺ຆຣຕນສ຺ສ ຄຸຓໍ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ຕເມວ ຄຸຓໍ ນິສ຺ສາຍ ສຈ຺ຈວຈນໍ ປຍຸຎ຺ຊຕິ ‘‘ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ’’ຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິມິສ຺ສາປິ ຄາຖາຍ ອາຓາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬສຸ ອມນຸສ຺ເສຫິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕາຕິ.