໓. ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣວຓ຺ຓນາ

ປທສມ຺ພນ຺ຘວຓ຺ຓນາ

ອິທານິ ຍທິທໍ ເອວໍ ທສຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ ປຣິສຸທ຺ຘປໂຍຄສ຺ສ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາສຍປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຖໍ ຈິຕ຺ຕຠາວນຕ຺ຖຎ຺ຈ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທາ ອປ຺ປວຕ຺ຕປຸພ຺ພໍ ສພ຺ພຕິຕ຺ຖິຍານໍ ອວິສຍຠູຕໍ ເຕສຸ ເຕສຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ –

‘‘ເອກຘມ຺ໂມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາວິໂຕ ພຫຸລີກໂຕ ມຫໂຕ ສໍເວຄາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ມຫໂຕ ອຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ມຫໂຕ ໂຍຄກ຺ເຂມາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ມຫໂຕ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຎາຓທສ຺ສນປ຺ປຏິລາຠາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ກຕໂມ ເອກຘມ຺ໂມ? ກາຍຄຕາ ສຕິ. ອມຕໍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເຍ ກາຍຄຕາສຕິໍ ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ອມຕໍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເຍ ກາຍຄຕາສຕິໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ອມຕໍ ເຕສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປຣິຠຸຕ຺ຕໍ ປຣິຠຸຕ຺ຕໍ, ປຣິຫີນໍ ອປຣິຫີນໍ, ວິຣທ຺ຘໍ ອາຣທ຺ຘໍ, ເຍສໍ ກາຍຄຕາ ສຕິ ອາຣທ຺ຘາ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໑.໕໖໔-໕໗໐) –

ເອວໍ ຠຄວຕາ ອເນກາກາເຣນ ປສໍສິຕ຺ວາ –

‘‘ກຖໍ ຠາວິຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍຄຕາສຕິ ກຖໍ ພຫຸລີກຕາ ມຫພ຺ພລາ ໂຫຕິ ມຫານິສໍສາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໑໕໔) –

ອາທິນາ ນເຍນ ອານາປານປພ຺ພໍ ອິຣິຍາປຖປພ຺ພໍ ຈຕຸສມ຺ປຊຎ຺ຎປພ຺ພໍ ປຏິກູລມນສິກາຣປພ຺ພໍ ຘາຕຸມນສິກາຣປພ຺ພໍ ນວ ສິວຖິກປພ຺ພານີຕິ ອິເມສໍ ຈຸທ຺ທສນ຺ນໍ ປພ຺ພານໍ ວເສນ ກາຍຄຕາສຕິກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ຕສ຺ສ ຠາວນານິທ຺ເທໂສ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອິຣິຍາປຖປພ຺ພໍ ຈຕຸສມ຺ປຊຎ຺ຎປພ຺ພໍ ຘາຕຸມນສິກາຣປພ຺ພນ຺ຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ວິປສ຺ສນາວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ນວ ສິວຖິກປພ຺ພານິ ວິປສ຺ສນາຎາເຓສຸເຍວ ອາທີນວານຸປສ຺ສນາວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຍາປິ ເຈຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທີສຸ ສມາຘິຠາວນາ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ສາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອສຸຠຠາວນານິທ຺ເທເສ ປກາສິຕາ ເອວ. ອານາປານປພ຺ພໍ ປນ ປຏິກູລມນສິກາຣປພ຺ພຎ຺ເຈຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ທ຺ເວ ສມາຘິວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸ ອານາປານປພ຺ພໍ ອານາປານສ຺ສຕິວເສນ ວິສຸໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍເຍວ. ຍໍ ປເນຕໍ –

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິມເມວ ກາຍໍ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ ຕຈປຣິຍນ຺ຕໍ ປູຣໍ ນານປ຺ປກາຣສ຺ສ ອສຸຈິໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ ‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ, ໂລມາ…ເປ… ມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໑໕໔).

ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ເຊນ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເທສິຕໍ ກາຍຄຕາສຕິໂກຏ຺ຐາສຠາວນາປຣິຍາຍໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອາຣທ຺ຘໍ, ຕສ຺ສາຍໍ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ –

ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິນ຺ຕິ ຍ຺ວາຍໍ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ ຕຈປຣິຍນ຺ໂຕ ປູໂຣ ນານປ຺ປກາຣສ຺ສ ອສຸຈິໂນຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມິໍ. ກາເຍຕິ ສຣີເຣ. ສຣີຣຎ຺ຫິ ອສຸຈິສຎ຺ຈຍໂຕ, ກຸຈ຺ຉິຕານໍ ວາ ເກສາທີນຎ຺ເຈວ ຈກ຺ຂຸໂຣຄາທີນຎ຺ຈ ໂຣຄສຕານໍ ອາຍຠູຕໂຕ ກາໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເກສາ…ເປ… ມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອເຕ ເກສາທໂຍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣາ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ ອຕ຺ຖິ ໂລມາ’’ຕິ ເອວໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕນ ກິໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕິ? ອິມສ຺ມິໍ ປາທຕລາ ປຏ຺ຐາຍ ອຸປຣິ, ເກສມຕ຺ຖກາ ປຏ຺ຐາຍ ເຫຏ຺ຐາ, ຕຈໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິໂຕຕິ ເອຕ຺ຕເກ ພ຺ຍາມມຕ຺ເຕ ກເຬວເຣ ສພ຺ພາກາເຣນາປິ ວິຈິນນ຺ໂຕ ນ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ມຸຕ຺ຕໍ ວາ ມຓິໍ ວາ ເວຬຸຣິຍໍ ວາ ອຄຣຸໍ ວາ ຈນ຺ທນໍ ວາ ກຸງ຺ກຸມໍ ວາ ກປ຺ປູຣໍ ວາ ວາສຈຸຓ຺ຓາທິໍ ວາ ອຓຸມຕ຺ຕມ຺ປິ ສຸຈິຠາວໍ ປສ຺ສຕິ, ອຖ ໂຂ ປຣມທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ຉໍ ອສ຺ສິຣິກທສ຺ສນໍ ນານປ຺ປກາຣໍ ເກສໂລມາທິເຠທໍ ອສຸຈິເມວ ປສ຺ສຕີຕິ.

ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ປທສມ຺ພນ຺ຘໂຕ ວຓ຺ຓນາ.

ອສຸຠຠາວນາ

ອສຸຠຠາວນາວເສນ ປນສ຺ສ ເອວໍ ວຓ຺ຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ – ເອວເມຕສ຺ມິໍ ປາຓາຕິປາຕາເວຣມຓິສິກ຺ຂາປທາທິເຠເທ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິເຕນ ປໂຍຄສຸທ຺ເຘນ ອາທິກມ຺ມິເກນ ກຸລປຸຕ຺ເຕນ ອາສຍສຸທ຺ຘິຍາ ອຘິຄມນຕ຺ຖໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນານຸໂຍຄມນຸຍຸຎ຺ຊິຕຸກາເມນ ປຐມໍ ຕາວສ຺ສ ອາວາສກຸລລາຠຄຓກມ຺ມທ຺ຘານຎາຕິຄນ຺ຖໂຣຄອິທ຺ຘິປລິໂພເຘນ ກິຕ຺ຕິປລິໂພເຘນ ວາ ສຫ ທສ ປລິໂພຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖາເນນ ອາວາສກຸລລາຠຄຓຎາຕິກິຕ຺ຕີສຸ ສງ຺ຄປ຺ປຫາເນນ, ກມ຺ມທ຺ຘານຄນ຺ເຖສຸ ອພ຺ຍາປາເຣນ, ໂຣຄສ຺ສ ຕິກິຈ຺ຉາຍາຕິ ເອວໍ ເຕ ທສ ປລິໂພຘາ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທິຕພ຺ພາ, ອຖາເນນ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນປລິໂພເຘນ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ນເນກ຺ຂມ຺ມາຠິລາເສນ ໂກຏິປ຺ປຕ຺ຕສລ຺ເລຂວຸຕ຺ຕິຕໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກມ຺ປິ ວິນຍາຈາຣໍ ອປ຺ປຊຫນ຺ເຕນ ອາຄມາຘິຄມສມນ຺ນາຄໂຕ ຕໂຕ ອຎ຺ຎຕຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂຕ ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານທາຍໂກ ອາຈຣິໂຍ ວິນຍານຸຣູເປນ ວິຘິນາ ອຸປຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ວຕ຺ຕສມ຺ປທາຍ ຈ ອາຣາຘິຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອຘິປ຺ປາໂຍ ນິເວເທຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕຊ຺ຌາສຍຈຣິຍາຘິມຸຕ຺ຕິເຠທໍ ຎຕ຺ວາ ຍທິ ເອຕໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານມນຸຣູປໍ, ອຖ ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ອຕ຺ຕນາ ວສຕິ, ຍທິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ໂສປິ ວສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ສງ຺ເຂປໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ທາຕພ຺ພໍ. ອຖ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ປຫາຕພ຺ພປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາທິກຖນວເສນ ສປຸເຣກ຺ຂາຣໍ ຣາຄຈຣິຕານຸກຸລາທິກຖນວເສນ ສປ຺ປເຠທໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ກເຖຕພ຺ພໍ. ເຕນ ຕໍ ສປຸເຣກ຺ຂາຣໍ ສປ຺ປເຠທໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈຣິຍໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຍານິ ຕານິ –

‘‘ມຫາວາສໍ ນວາວາສໍ, ຊຣາວາສຎ຺ຈ ປນ຺ຖນິໍ;

ໂສຓ຺ຑິໍ ປຓ຺ຓຎ຺ຈ ປຸປ຺ຜຎ຺ຈ, ຜລໍ ປຕ຺ຖິຕເມວ ຈ.

‘‘ນຄຣໍ ທາຣຸນາ ເຂຕ຺ຕໍ, ວິສຠາເຄນ ປຏ຺ຏນໍ;

ປຈ຺ຈນ຺ຕສີມາສປ຺ປາຍໍ, ຍຕ຺ຖ ມິຕ຺ໂຕ ນ ລພ຺ຠຕິ.

‘‘ອຏ຺ຐາຣເສຕານິ ຐານານິ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຍ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ອາຣກາ ປຣິວຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ມຄ຺ຄໍ ສປ຺ປຏິຠຍໍ ຍຖາ’’ຕິ. (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໕໒) –

ເອວໍ ອຏ຺ຐາຣສ ເສນາສນານິ ປຣິວຊ຺ເຊຕພ຺ພານີຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຕານິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ຍໍ ຕໍ –

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ເສນາສນໍ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເສນາສນໍ ນາຕິທູຣໍ ໂຫຕິ, ນຈ຺ຈາສນ຺ນໍ, ຄມນາຄມນສມ຺ປນ຺ນໍ, ທິວາ ອປ຺ປາກິຓ຺ຓໍ, ຣຕ຺ຕິໍ ອປ຺ປສທ຺ທໍ ອປ຺ປນິຄ຺ໂຆສໍ ອປ຺ປຑໍສມກສວາຕາຕປສຣີສປສມ຺ຜສ຺ສໍ. ຕສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ ເສນາສເນ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ອປ຺ປກສິເຣນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣາ. ຕສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ ເສນາສເນ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫຣນ຺ຕິ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ອາຄຕາຄມາ ຘມ຺ມຘຣາ ວິນຍຘຣາ ມາຕິກາຘຣາ, ເຕ ກາເລນ ກາລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉຕິ ປຣິປຎ຺ຫຕິ ‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຖໍ, ອິມສ຺ສ ໂກ ອຕ຺ໂຖ’ຕິ? ຕສ຺ສ, ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອວິວຏຎ຺ເຈວ ວິວຣນ຺ຕິ, ອນຸຕ຺ຕານີກຕຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕານິໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອເນກວິຫິເຕສຸ ຈ ກງ຺ຂາຐານິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ກງ຺ຂໍ ປຏິວິໂນເທນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເສນາສນໍ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑໐.໑໑). –

ເອວໍ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ເສນາສນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາຣູປໍ ເສນາສນໍ ອຸປຄມ຺ມ ກຕສພ຺ພກິຈ຺ເຈນ ກາເມສຸ ອາທີນວໍ, ເນກ຺ຂມ຺ເມ ຈ ອານິສໍສໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘສຸພຸທ຺ຘຕາຍ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕາຍ ສງ຺ຆສຸປ຺ປຏິປນ຺ນຕາຍ ຈ ອນຸສ຺ສຣເຓນ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ ຍໍ ຕໍ –

‘‘ວຈສາ ມນສາ ເຈວ, ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານໂຕ ທິສາ;

ໂອກາສໂຕ ປຣິຈ຺ເຉທາ, ສຕ຺ຕຘຸຄ຺ຄຫຓໍ ວິທູ’’ຕິ. –

ເອວໍ ສຕ຺ຕວິຘໍ ອຸຄ຺ຄຫໂກສລ຺ລໍ; ອນຸປຸພ຺ພໂຕ, ນາຕິສີຆໂຕ, ນາຕິສຓິກໂຕ, ວິກ຺ເຂປປ຺ປຏິພາຫນໂຕ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິສມຕິກ຺ກມໂຕ, ອນຸປຸພ຺ພມຸຎ຺ຈນໂຕ, ອປ຺ປນາໂຕ, ຕໂຍ ຈ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕາຕິ ເອວໍ ທສວິຘໍ ມນສິກາຣໂກສລ຺ລຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອປຣິຈ຺ຈຊນ຺ເຕນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣຠາວນາ ອາຣຠິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຫິ ອາຣຠໂຕ ສພ຺ພາກາເຣນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣຠາວນາ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ ໂນ ອຎ຺ຎຖາ.

ຕຕ຺ຖ ອາທິໂຕວ ຕຈປຎ຺ຈກໍ ຕາວ ຄເຫຕ຺ວາ ອປິ ເຕປິຏເກນ ‘‘ເກສາ ໂລມາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນຸໂລມໂຕ, ຕສ຺ມິໍ ປຄຸຓີຠູເຕ ‘‘ຕໂຈ ທນ຺ຕາ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ນເຍນ ປຏິໂລມໂຕ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ປຄຸຓີຠູເຕ ຕທຸຠຍນເຍເນວ ອນຸໂລມປ຺ປຏິໂລມໂຕ ພຫິ ວິສຏວິຕກ຺ກວິຈ຺ເຉທນຕ຺ຖໍ ປາຬິປຄຸຓີຠາວຕ຺ຖຎ຺ຈ ວຈສາ ໂກຏ຺ຐາສສຠາວປຣິຄ຺ຄຫຕ຺ຖໍ ມນສາ ຈ ອທ຺ຘມາສໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ. ວຈສາ ຫິສ຺ສ ຠາວນາ ພຫິ ວິສຏວິຕກ຺ເກ ວິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ມນສາ ຠາວນາຍ ປາຬິປຄຸຓຕາຍ ຈ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ມນສາ ຠາວນາ ອສຸຠວຓ຺ຓລກ຺ຂຓານໍ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ປຣິຄ຺ຄຫສ຺ສ, ອຖ ເຕເນວ ນເຍນ ວກ຺ກປຎ຺ຈກໍ ອທ຺ຘມາສໍ, ຕໂຕ ຕທຸຠຍມທ຺ຘມາສໍ, ຕໂຕ ປປ຺ຜາສປຎ຺ຈກມທ຺ຘມາສໍ, ຕໂຕ ຕໍ ປຎ຺ຈກຕ຺ຕຍມ຺ປິ ອທ຺ຘມາສໍ, ອຖ ອນ຺ເຕ ອວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ປຖວີຘາຕຸອາກາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຠາວນຕ຺ຖໍ ອິຘ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄປຎ຺ຈກໍ ອທ຺ຘມາສໍ, ຕໂຕ ປຎ຺ຈກຈຕຸກ຺ກມ຺ປິ ອທ຺ຘມາສໍ, ອຖ ເມທຉກ຺ກມທ຺ຘມາສໍ, ຕໂຕ ເມທຉກ຺ເກນ ສຫ ປຎ຺ຈກຈຕຸກ຺ກມ຺ປິ ອທ຺ຘມາສໍ, ອຖ ມຸຕ຺ຕຉກ຺ກມທ຺ຘມາສໍ, ຕໂຕ ສພ຺ພເມວ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣມທ຺ຘມາສນ຺ຕິ ເອວໍ ຉ ມາເສ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານທິໂສກາສປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ວວຕ຺ຖເປນ຺ເຕນ ຠາເວຕພ຺ພໍ. ເອຕໍ ມຊ຺ຌິມປຎ຺ຎໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ມນ຺ທປຎ຺ເຎນ ຕຸ ຍາວຊີວໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎສ຺ສ ນ ຈິເຣເນວ ຠາວນາ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ.

ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ກຖໍ ປນາຍມິມໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕີ’’ຕິ? ອຍຎ຺ຫິ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ນເຍນ ຕຈປຎ຺ຈກາທິວິຠາຄໂຕ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ເກສາ ຕາວ ວຓ຺ຓໂຕ ກາຬກາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ຍາທິສກາ ວາເນນ ທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ທີຆວຏ຺ຏລິກາ ຕຸລາທຓ຺ຑມິວາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ທິສໂຕ ປນ ຍສ຺ມາ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ນາຠິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ອຸປຣິມາ ທິສາ ອໂຘ ເຫຏ຺ຐິມາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ໂອກາສໂຕ ນລາຏນ຺ຕກຓ຺ຓຈູຬິກຄລວາຏກປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ສີສຈມ຺ເມ ຊາຕາຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ວມ຺ມິກມຕ຺ຖເກ ຊາຕານິ ກຸຓ຺ຐຕິຓານິ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ວມ຺ມິກມຕ຺ຖເກ ຊາຕານີ’’ຕິ; ນປິ ວມ຺ມິກມຕ຺ຖໂກ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ກຸຓ຺ຐຕິຓານິ ຊາຕານີ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ເກສາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ສີສຈມ຺ເມ ຊາຕາ’’ຕິ, ນປິ ສີສຈມ຺ມໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ເກສາ ຊາຕາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ ອເຈຕນາ ອພ຺ຍາກຕາ ສຸຎ຺ຎາ ປຣມທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ຉປ຺ປຏິກູລາ, ນ ສຕ຺ໂຕ ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕຕິ ທຸວິໂຘ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ສຠາຄວິສຠາຄວເສນ. ຕຕ຺ຖ ເກສາ ເຫຏ຺ຐາ ປຕິຏ຺ຐິຕຈມ຺ມຕເລນ ຕຕ຺ຖ ວີຫຄ຺ຄມຕ຺ຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐິເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ມູລຕເລນ ຈ ອຸປຣິ ອາກາເສນ ຕິຣິຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ເອວໍ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉທໂຕ, ເກສາ ນ ອວເສສເອກຕິໍສາກາຣາ. ອວເສສາ ເອກຕິໍສາ ນ ເກສາຕິ ເອວໍ ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເອວໍ ຕາວ ເກເສ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ອວເສເສສຸ ໂລມາ ວຓ຺ຓໂຕ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ນີລວຓ຺ຓາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ຍາທິສກາ ວາເນນ ທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອຓຕຈາປສຓ຺ຐານາ, ອຸປຣິ ວງ຺ກຕາລຫີຣສຓ຺ຐານາ ວາ, ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕາ, ໂອກາສໂຕ ຫຕ຺ຖຕລປາທຕເລ ຐເປຕ຺ວາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອວເສສສຣີຣຈມ຺ເມ ຊາຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປຸຣາຓຄາມຏ຺ຐາເນ ຊາຕານິ ທພ຺ພຕິຓານິ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ປຸຣາຓຄາມຏ຺ຐາເນ ຊາຕານີ’’ຕິ, ນ ຈ ປຸຣາຓຄາມຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ທພ຺ພຕິຓານິ ຊາຕານີ’’ຕິ, ເອວເມວ ນ ໂລມາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ສຣີຣຈມ຺ເມ ຊາຕາ’’ຕິ, ນປິ ສຣີຣຈມ຺ມໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ໂລມາ ຊາຕາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ ອເຈຕນາ ອພ຺ຍາກຕາ ສຸຎ຺ຎາ ປຣມທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ຉປຏິກູລາ, ນ ສຕ຺ໂຕ ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ປຕິຏ຺ຐິຕຈມ຺ມຕເລນ ຕຕ຺ຖ ລິກ຺ຂາມຕ຺ຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐິເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ມູເລນ ຈ ອຸປຣິ ອາກາເສນ ຕິຣິຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມເຕສໍ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ໂລເມ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ນຂາ ຍສ຺ສ ປຣິປຸຓ຺ຓາ, ຕສ຺ສ ວີສຕິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ວຓ຺ຓໂຕ ມໍສວິນິມຸຕ຺ໂຕກາເສ ເສຕາ, ມໍສສມ຺ພນ຺ເຘ ຕມ຺ພວຓ຺ຓາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ຍຖາສກປຕິຏ຺ຐິໂຕກາສສຓ຺ຐານາ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ມຘຸກຜລຏ຺ຐິກສຓ຺ຐານາ, ມຈ຺ຉສກລິກສຓ຺ຐານາ ວາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕາ, ໂອກາສໂຕ ອງ຺ຄຸລີນໍ ອຄ຺ເຄສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ນາມ ຄາມທາຣເກຫິ ທຓ຺ຑກຄ຺ເຄສຸ ມຘຸກຜລຏ຺ຐິກາ ຐປິຕາ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ທຓ຺ຑກຄ຺ເຄສຸ ຐປິຕາ’’ຕິ, ນປິ ທຓ຺ຑກາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫສຸ ມຘຸກຜລຏ຺ຐິກາ ຐປິຕາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນຂາ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ອງ຺ຄຸລີນໍ ອຄ຺ເຄສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຄ຺ເຄສຸ ນຂາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ ອເຈຕນາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ມູເລ ຈ ອງ຺ຄຸລິມໍເສນ, ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕຕເລນ ວາ ອຸປຣິ ອຄ຺ເຄ ຈ ອາກາເສນ, ອຸຠໂຕປສ຺ເສສຸ ອງ຺ຄຸລີນໍ ອຸຠໂຕໂກຏິຈມ຺ເມນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມເຕສໍ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ນເຂ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ທນ຺ຕາ ຍສ຺ສ ປຣິປຸຓ຺ຓາ, ຕສ຺ສ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕວຓ຺ຓາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ຍສ຺ສ ສມສຓ຺ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຂຣປຕ຺ຕຈ຺ຉິນ຺ນສງ຺ຂປຏລມິວ ສມຄນ຺ຖິຕເສຕກຸສຸມມກຸຬມາລາ ວິຍ ຈ ຂາຍນ຺ຕິ. ຍສ຺ສ ວິສມສຓ຺ຐິຕາ, ຕສ຺ສ ຊິຓ຺ຓອາສນສາລາປີຐກປຏິປາຏິ ວິຍ ນານາສຓ຺ຐານາຕິ ສຓ຺ຐານໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເຕສຎ຺ຫິ ອຸຠຍທນ຺ຕປນ຺ຕິປຣິໂຍສາເນສຸ ເຫຏ຺ຐໂຕ ອຸປຣິໂຕ ຈ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ທນ຺ຕາ ຈຕຸໂກຏິກາ ຈຕຸມູລິກາ ອາສນ຺ທິກສຓ຺ຐານາ, ເຕສໍ ໂອຣໂຕ ເຕເນວ ກເມນ ສນ຺ນິວິຏ຺ຐາ ອຏ຺ຐ ທນ຺ຕາ ຕິໂກຏິກາ ຕິມູລິກາ ສິງ຺ຆາຏກສຓ຺ຐານາ. ເຕສມ຺ປິ ໂອຣໂຕ ເຕເນວ ກເມນ ເຫຏ຺ຐໂຕ ອຸປຣິໂຕ ຈ ເອກເມກໍ ກຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທນ຺ຕາ ທ຺ວິໂກຏິກາ ທ຺ວິມູລິກາ ຍານກູປຕ຺ຖມ຺ຠິນີສຓ຺ຐານາ. ເຕສມ຺ປິ ໂອຣໂຕ ເຕເນວ ກເມນ ສນ຺ນິວິຏ຺ຐາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທາຐາທນ຺ຕາ ເອກໂກຏິກາ ເອກມູລິກາ ມລ຺ລິກາມກຸຬສຓ຺ຐານາ. ຕໂຕ ອຸຠຍທນ຺ຕປນ຺ຕິເວມຊ຺ເຌ ເຫຏ຺ຐາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຸປຣິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ທນ຺ຕາ ເອກໂກຏິກາ ເອກມູລິກາ ຕຸມ຺ພພີຊສຓ຺ຐານາ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕາ. ໂອກາສໂຕ ອຸປຣິມາ ອຸປຣິມຫນຸກຏ຺ຐິເກ ອໂຘໂກຏິກາ, ເຫຏ຺ຐິມາ ເຫຏ຺ຐິມຫນຸກຏ຺ຐິເກ ອຸທ຺ຘໍໂກຏິກາ ຫຸຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ນວກມ຺ມິກປຸຣິເສນ ເຫຏ຺ຐາ ສິລາຕເລ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ ອຸປຣິມຕເລ ປເວສິຕາ ຖມ຺ຠາ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ເຫຏ຺ຐາສິລາຕເລ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ, ອຸປຣິມຕເລ ປເວສິຕາ’’ຕິ, ນ ເຫຏ຺ຐາສິລາຕລໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ຖມ຺ຠາ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ’’ຕິ, ນ ອຸປຣິມຕລໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ຖມ຺ຠາ ປວິຏ຺ຐາ’’ຕິ; ເອວເມວ ທນ຺ຕາ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ເຫຏ຺ຐາຫນຸກຏ຺ຐິເກ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ອຸປຣິມຫນຸກຏ຺ຐິເກ ປວິຏ຺ຐາ’’ຕິ, ນາປິ ເຫຏ຺ຐາຫນຸກຏ຺ຐິກໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ທນ຺ຕາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ, ນ ອຸປຣິມຫນຸກຏ຺ຐິກໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ທນ຺ຕາ ປວິຏ຺ຐາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຫນຸກຏ຺ຐິກູເປນ ຫນຸກຏ຺ຐິກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐິເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ມູລຕເລນ ຈ ອຸປຣິ ອາກາເສນ ຕິຣິຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມເຕສໍ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ທນ຺ເຕ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ນານາກຸຓປສຎ຺ຈຍປ຺ປຏິຈ຺ຉາທກໍ ຕໂຈ ວຓ຺ຓໂຕ ເສໂຕຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ໂສ ຫິ ຍທິປິ ຉວິຣາຄຣຎ຺ຊິຕຕ຺ຕາ ກາຬໂກທາຕາທິວຓ຺ຓວເສນ ນານາວຓ຺ໂຓ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ, ຕຖາປິ ສຠາຄວຓ຺ເຓນ ເສໂຕ ເອວ. ໂສ ປນສ຺ສ ເສຕຠາໂວ ອຄ຺ຄິຊາລາຠິຆາຕປຫຣຓປຫາຣາທີຫິ ວິທ຺ຘໍສິຕາຍ ຉວິຍາ ປາກໂຏ ໂຫຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ສງ຺ເຂເປນ ກຎ຺ຈຸກສຓ຺ຐາໂນ, ວິຕ຺ຖາເຣນ ນານາສຓ຺ຐາໂນຕິ. ຕຖາ ຫິ ປາທງ຺ຄຸລິຕ຺ຕໂຈ ໂກສກາຣກໂກສສຓ຺ຐາໂນ, ປິຏ຺ຐິປາທຕ຺ຕໂຈ ປຸຏພທ຺ຘູປາຫນສຓ຺ຐາໂນ, ຊງ຺ຆຕ຺ຕໂຈ ຠຕ຺ຕປຸຏກຕາລປຓ຺ຓສຓ຺ຐາໂນ, ອູຣຸຕ຺ຕໂຈ ຕຓ຺ຑຸລຠຣິຕທີຆຕ຺ຖວິກສຓ຺ຐາໂນ, ອານິສທຕ຺ຕໂຈ ອຸທກປູຣິຕປຏປຣິສ຺ສາວນສຓ຺ຐາໂນ, ປິຏ຺ຐິຕ຺ຕໂຈ ຜລໂກນທ຺ຘຈມ຺ມສຓ຺ຐາໂນ, ກຸຈ຺ຉິຕ຺ຕໂຈ ວີຓາໂທຓິໂກນທ຺ຘຈມ຺ມສຓ຺ຐາໂນ, ອຸຣຕ຺ຕໂຈ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຈຕຸຣສ຺ສສຓ຺ຐາໂນ, ທ຺ວິພາຫຸຕ຺ຕໂຈ ຕູຓີໂຣນທ຺ຘຈມ຺ມສຓ຺ຐາໂນ, ປິຏ຺ຐິຫຕ຺ຖຕ຺ຕໂຈ ຂຸຣໂກສສຓ຺ຐາໂນ ຜຓກຕ຺ຖວິກສຓ຺ຐາໂນ ວາ, ຫຕ຺ຖງ຺ຄຸລິຕ຺ຕໂຈ ກຸຎ຺ຈິກາໂກສສຓ຺ຐາໂນ, ຄີວຕ຺ຕໂຈ ຄລກຎ຺ຈຸກສຓ຺ຐາໂນ, ມຸຂຕ຺ຕໂຈ ຉິທ຺ທາວຉິທ຺ທກິມິກຸລາວກສຓ຺ຐາໂນ, ສີສຕ຺ຕໂຈ ປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກສຓ຺ຐາໂນຕິ.

ຕຈປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫເກນ ຈ ໂຍຄາວຈເຣນ ອຸຕ຺ຕໂຣຏ຺ຐໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕຈສ຺ສ ມໍສສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣນ ຈິຕ຺ຕໍ ເປເສນ຺ເຕນ ປຐມໍ ຕາວ ມຸຂຕ຺ຕໂຈ ວວຕ຺ຖເປຕພ຺ໂພ, ຕໂຕ ສີສຕ຺ຕໂຈ, ອຖ ພຫິຄີວຕ຺ຕໂຈ, ຕໂຕ ອນຸໂລເມນ ປຏິໂລເມນ ຈ ທກ຺ຂິຓຫຕ຺ຖຕ຺ຕໂຈ. ອຖ ເຕເນວ ກເມນ ວາມຫຕ຺ຖຕ຺ຕໂຈ, ຕໂຕ ປິຏ຺ຐິຕ຺ຕໂຈ, ອຖ ອານິສທຕ຺ຕໂຈ, ຕໂຕ ອນຸໂລເມນ ປຏິໂລເມນ ຈ ທກ຺ຂິຓປາທຕ຺ຕໂຈ, ອຖ ວາມປາທຕ຺ຕໂຈ, ຕໂຕ ວຕ຺ຖິອຸທຣຫທຍອພ຺ຠນ຺ຕຣຄີວຕ຺ຕໂຈ, ຕໂຕ ເຫຏ຺ຐິມຫນຸກຕ຺ຕໂຈ, ອຖ ອຘໂຣຏ຺ຐຕ຺ຕໂຈ. ເອວໍ ຍາວ ປຸນ ອຸປຣິ ໂອຏ຺ຐຕ຺ຕໂຈຕິ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາໂຕ. ໂອກາສໂຕ ສກລສຣີຣໍ ປຣິໂຍນນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐິໂຕຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອລ຺ລຈມ຺ມປຣິໂຍນທ຺ຘາຍ ເປຬາຍ ນ ອລ຺ລຈມ຺ມໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ເປຬາ ປຣິໂຍນທ຺ຘາ’’ຕິ, ນປິ ເປຬາ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອລ຺ລຈມ຺ເມນ ປຣິໂຍນທ຺ຘາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ຕໂຈ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ອິທໍ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກໍ ສຣີຣໍ ໂອນທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອິທໍ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກໍ ສຣີຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຕເຈນ ໂອນທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ເກວລໍ ຕຸ –

‘‘ອລ຺ລຈມ຺ມປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ, ນວທ຺ວາໂຣ ມຫາວໂຓ;

ສມນ຺ຕໂຕ ປຄ຺ຆຣຕິ, ອສຸຈິປູຕິຄນ຺ຘິໂຍ’’ຕິ.

ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ມໍເສນ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕຕເລນ ວາ ອຸປຣິ ຉວິຍາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ຕຈໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ນວເປສິສຕປ຺ປເຠທໍ ມໍສໍ ວຓ຺ຓໂຕ ຣຕ຺ຕໍ ປາລິຠທ຺ທກປຸປ຺ຜສນ຺ນິຠນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ນານາສຓ຺ຐານນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ຕຕ຺ຖ ຊງ຺ຆມໍສໍ ຕາລປຕ຺ຕປຸຏຠຕ຺ຕສຓ຺ຐານໍ, ອວິກສິຕເກຕກີມກຸຬສຓ຺ຐານນ຺ຕິປິ ເກຈິ. ອູຣຸມໍສໍ ສຸຘາປິສນນິສທໂປຕກສຓ຺ຐານໍ, ອານິສທມໍສໍ ອຸທ຺ຘນໂກຏິສຓ຺ຐານໍ, ປິຏ຺ຐິມໍສໍ ຕາລຄຸຬປຏລສຓ຺ຐານໍ, ຜາສຸກທ຺ວຍມໍສໍ ວໍສມຍໂກຏ຺ຐກຸຈ຺ຉິປເທສມ຺ຫິ ຕນຸມຕ຺ຕິກາເລປສຓ຺ຐານໍ, ຖນມໍສໍ ວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອວກ຺ຂິຕ຺ຕທ຺ຘມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ຑສຓ຺ຐານໍ, ທ຺ເວພາຫຸມໍສໍ ນງ຺ຄຸຏ຺ຐສີສປາເທ ເຉຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຐປິຕມຫາມູສິກສຓ຺ຐານໍ, ມໍສສູນກສຓ຺ຐານນ຺ຕິປິ ເອເກ. ຄຓ຺ຑມໍສໍ ຄຓ຺ຑປ຺ປເທເສ ຐປິຕກຣຎ຺ຊພີຊສຓ຺ຐານໍ, ມຓ຺ຑູກສຓ຺ຐານນ຺ຕິປິ ເອເກ. ຊິວ຺ຫາມໍສໍ ນຸຫີປຕ຺ຕສຓ຺ຐານໍ, ນາສາມໍສໍ ໂອມຸຂນິກ຺ຂິຕ຺ຕປຓ຺ຓໂກສສຓ຺ຐານໍ, ໐.ອກ຺ຂິກູປມໍສໍ ອທ຺ຘປກ຺ກອຸທຸມ຺ພຣສຓ຺ຐານໍ, ສີສມໍສໍ ປຕ຺ຕປຈນກຏາຫຕນຸເລປສຓ຺ຐານນ຺ຕິ. ມໍສປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫເກນ ຈ ໂຍຄາວຈເຣນ ເອຕາເນວ ໂອຬາຣິກມໍສານິ ສຓ຺ຐານໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕພ຺ພານິ. ເອວຎ຺ຫິ ວວຕ຺ຖາປຍໂຕ ສຸຂຸມານິ ມໍສານິ ຎາຓສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ສາຘິການິ ຕີຓິ ອຏ຺ຐິສຕານິ ອນຸລິມ຺ປິຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຖູລມຕ຺ຕິການຸລິຕ຺ຕາຍ ຠິຕ຺ຕິຍາ ນ ຖູລມຕ຺ຕິກາ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ຠິຕ຺ຕິ ອນຸລິຕ຺ຕາ’’ຕິ, ນປິ ຠິຕ຺ຕິ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຖູລມຕ຺ຕິກາຍ ອນຸລິຕ຺ຕາ’’ຕິ, ເອວເມວໍ ນ ນວເປສິສຕປ຺ປເຠທໍ ມໍສໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ອຏ຺ຐິສຕຕ຺ຕຍໍ ອນຸລິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອຏ຺ຐິສຕຕ຺ຕຍໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ນວເປສິສຕປ຺ປເຠເທນ ມໍເສນ ອນຸລິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ເກວລໍ ຕຸ –

‘‘ນວເປສິສຕາ ມໍສາ, ອນຸລິຕ຺ຕາ ກເຬວຣໍ;

ນານາກິມິກຸລາກິຓ຺ຓໍ, ມີຬ຺ຫຏ຺ຐານໍວ ປູຕິກ’’ນ຺ຕິ.

ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ອຏ຺ຐິສງ຺ຆາເຏນ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕຕເລນ ວາ ອຸປຣິ ຕເຈນ ຕິຣິຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ມໍສໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ນວສຕປ຺ປເຠທາ ນ຺ຫາຣູ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ມຘຸວຓ຺ຓາຕິປິ ເອເກ. ສຓ຺ຐານໂຕ ນານາສຓ຺ຐານາຕິ. ຕຖາ ຫິ ຕຕ຺ຖ ມຫນ຺ຕາ ມຫນ຺ຕາ ນ຺ຫາຣູ ກນ຺ທລມກຸຬສຓ຺ຐານາ, ຕໂຕ ສຸຂຸມຕຣາ ສູກຣວາຄຸຣຣຊ຺ຊຸສຓ຺ຐານາ, ຕໂຕ ອຓຸກຕຣາ ປູຕິລຕາສຓ຺ຐານາ, ຕໂຕ ອຓຸກຕຣາ ສີຫຬມຫາວີຓາຕນ຺ຕິສຓ຺ຐານາ, ຕໂຕ ອຓຸກຕຣາ ຖູລສຸຕ຺ຕກສຓ຺ຐານາ, ຫຕ຺ຖປິຏ຺ຐິປາທປິຏ຺ຐີສຸ ນ຺ຫາຣູ ສກຸຓປາທສຓ຺ຐານາ, ສີເສ ນ຺ຫາຣູ ຄາມທາຣການໍ ສີເສ ຐປິຕວິຣຬຕຣທຸກູລສຓ຺ຐານາ, ປິຏ຺ຐິຍາ ນ຺ຫາຣູ ເຕເມຕ຺ວາ ອາຕເປ ປສາຣິຕມຈ຺ຉຊາລສຓ຺ຐານາ, ອວເສສາ ອິມສ຺ມິໍ ສຣີເຣ ຕໍຕໍອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄານຸຄຕາ ນ຺ຫາຣູ ສຣີເຣ ປຏິມຸກ຺ກຊາລກຎ຺ຈຸກສຓ຺ຐານາຕິ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕາ. ເຕສຸ ຈ ທກ຺ຂິຓກຓ຺ຓຈູຬິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈ ກຓ຺ຑຣນາມກາ ມຫານ຺ຫາຣູ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ວິນນ຺ຘມານາ ວາມປສ຺ສໍ ຄຕາ, ວາມກຓ຺ຓຈູຬິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ວິນນ຺ຘມານາ ທກ຺ຂິຓປສ຺ສໍ ຄຕາ, ທກ຺ຂິຓຄລວາຏກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ວິນນ຺ຘມານາ ວາມປສ຺ສໍ ຄຕາ, ວາມຄລວາຏກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ວິນນ຺ຘມານາ ທກ຺ຂິຓປສ຺ສໍ ຄຕາ, ທກ຺ຂິຓຫຕ຺ຖໍ ວິນນ຺ຘມານາ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຈາຕິ ທສ ກຓ຺ຑຣນາມກາ ເອວ ມຫານ຺ຫາຣູ ອາຣຸຬ຺ຫາ. ຕຖາ ວາມຫຕ຺ຖໍ, ທກ຺ຂິຓປາທໍ, ວາມປາທຎ຺ຈາຕິ ເອວເມເຕ ສຏ຺ຐິ ມຫານ຺ຫາຣູ ສຣີຣຘາຣກາ ສຣີຣນິຍາມກາຕິປິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ໂອກາສໂຕ ສກລສຣີເຣ ອຏ຺ຐິຈມ຺ມານໍ ອຏ຺ຐິມໍສານຎ຺ຈ ອນ຺ຕເຣ ອຏ຺ຐີນິ ອາພນ຺ຘມານາ ຐິຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ວລ຺ລິສນ຺ຕານພທ຺ເຘສຸ ກຸຏ຺ຏທາຣູສຸ ນ ວລ຺ລິສນ຺ຕານາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ກຸຏ຺ຏທາຣູນິ ອາພທ຺ຘານີ’’ຕິ, ນປິ ກຸຏ຺ຏທາຣູນິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ວລ຺ລິສນ຺ຕາເນຫິ ອາພທ຺ຘານີ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ນ຺ຫາຣູ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ຕີຓິ ອຏ຺ຐິສຕານິ ອາພທ຺ຘານີ’’ຕິ, ນປິ ຕີຓິ ອຏ຺ຐິສຕານິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ນ຺ຫາຣູຫິ ອາພທ຺ຘານີ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ເກວລໍ ຕຸ –

‘‘ນວນ຺ຫາຣຸສຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ພ຺ຍາມມຕ຺ເຕ ກເຬວເຣ;

ພນ຺ຘນ຺ຕິ ອຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏໍ, ອຄາຣມິວ ວລ຺ລິໂຍ’’ຕິ.

ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຕີຫິ ອຏ຺ຐິສເຕຫິ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕຕເລຫິ ວາ ອຸປຣິ ຕຈມໍເສຫິ ຕິຣິຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມເຕສໍ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ນ຺ຫາຣູ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສທນ຺ຕຏ຺ຐິການໍ ວິສຸໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ເສສານິ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ຫຕ຺ຖຏ຺ຐິການິ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ປາທຏ຺ຐິການິ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ມຸທຸກຏ຺ຐິການິ ມໍສນິສ຺ສິຕານິ ທ຺ເວ ປຓ຺ຫິກຏ຺ຐີນິ ເອເກກສ຺ມິໍ ປາເທ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐິການິ ທ຺ເວ ຊງ຺ຆຏ຺ຐິການິ ເອກໍ ຊຓ຺ຓຸກຏ຺ຐິ ເອກໍ ອູຣຸຏ຺ຐິ ທ຺ເວ ກຏິຏ຺ຐີນິ ອຏ຺ຐາຣສ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກຏ຺ຐີນິ ຈຕຸວີສຕິ ຜາສຸກຏ຺ຐີນິ ຈຸທ຺ທສ ອຸຣຏ຺ຐີນິ ເອກໍ ຫທຍຏ຺ຐິ ທ຺ເວ ອກ຺ຂກຏ຺ຐີນິ ທ຺ເວ ປິຏ຺ຐິພາຫຏ຺ຐີນິ ທ຺ເວ ພາຫຏ຺ຐີນິ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄພາຫຏ຺ຐີນິ ສຕ຺ຕ ຄີວຏ຺ຐີນິ ທ຺ເວ ຫນຸກຏ຺ຐີນິ ເອກໍ ນາສິກຏ຺ຐິ ທ຺ເວ ອກ຺ຂິຏ຺ຐີນິ ທ຺ເວ ກຓ຺ຓຏ຺ຐີນິ ເອກໍ ນລາຏຏ຺ຐິ ເອກໍ ມຸທ຺ຘຏ຺ຐິ ນວ ສີສກປາລຏ຺ຐີນີຕິ ເອວມາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປເຠທານິ ອຏ຺ຐີນິ ສພ຺ພາເນວ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕານີຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ສຓ຺ຐານໂຕ ນານາສຓ຺ຐານານິ. ຕຖາ ຫິ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄປາທງ຺ຄຸລິຍຏ຺ຐີນິ ກຕກພີຊສຓ຺ຐານານິ, ຕທນນ຺ຕຣານິ ອງ຺ຄຸລີນໍ ມຊ຺ຌປພ຺ພຏ຺ຐີນິ ອປຣິປຸຓ຺ຓປນສຏ຺ຐິສຓ຺ຐານານິ, ມູລປພ຺ພຏ຺ຐີນິ ປຓວສຓ຺ຐານານິ, ໂມຣສກລິສຓ຺ຐານານີຕິປິ ເອເກ. ປິຏ຺ຐິປາທຏ຺ຐີນິ ໂກຏ຺ຏິຕກນ຺ທລກນ຺ທຣາສິສຓ຺ຐານານິ ປຓ຺ຫິກຏ຺ຐີນິ ເອກຏ຺ຐິຕາລຜລພີຊສຓ຺ຐານານິ, ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐີນິ ເອກໂຕພທ຺ຘກີຬາໂຄຬກສຓ຺ຐານານິ, ຊງ຺ຆຏ຺ຐິເກສຸ ຂຸທ຺ທກໍ ຘນຸທຓ຺ຑສຓ຺ຐານໍ, ມຫນ຺ຕໍ ຂຸປ຺ປິປາສາມິລາຕຘມນິປິຏ຺ຐິສຓ຺ຐານໍ, ຊງ຺ຆຏ຺ຐິກສ຺ສ ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐິເກສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕຏ຺ຐານໍ ອປນີຕຕຈຂຊ຺ຊູຣີກຬີຣສຓ຺ຐານໍ, ຊງ຺ຆຏ຺ຐິກສ຺ສ ຊຓ຺ຓຸກຏ຺ຐິເກ ປຕິຏ຺ຐິຕຏ຺ຐານໍ ມຸທິງ຺ຄມຕ຺ຖກສຓ຺ຐານໍ ຊຓ຺ຓຸກຏ຺ຐິ ເອກປສ຺ສໂຕ ຆຏ຺ຏິຕເຜຓສຓ຺ຐານໍ, ອູຣຸຏ຺ຐີນິ ທຸຕ຺ຕຈ຺ຉິຕວາສິຜຣສຸທຓ຺ຑສຓ຺ຐານານິ, ອູຣຸຏ຺ຐິກສ຺ສ ກຏຏ຺ຐິເກ ປຕິຏ຺ຐິຕຏ຺ຐານໍ ສຸວຓ຺ຓກາຣານໍ ອຄ຺ຄິຊາລນກສລາກາພຸນ຺ທິສຓ຺ຐານໍ, ຕປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕກາໂສ ອຄ຺ຄຈ຺ຉິນ຺ນປຸນ຺ນາຄຜລສຓ຺ຐາໂນ, ກຏິຏ຺ຐີນິ ທ຺ເວປິ ເອກາພທ຺ຘານິ ຫຸຕ຺ວາ ກຸມ຺ຠກາເຣຫິ ກຕຈຸລ຺ລິສຓ຺ຐານານິ, ຕາປສຠິສິກາສຓ຺ຐານານີຕິປິ ເອເກ. ອານິສທຏ຺ຐີນິ ເຫຏ຺ຐາມຸຂຐປິຕສປ຺ປຜຓສຓ຺ຐານານິ, ສຕ຺ຕຏ຺ຐຏ຺ຐາເນສຸ ຉິທ຺ທາວຉິທ຺ທານິ ອຏ຺ຐາຣສ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກຏ຺ຐີນິ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໂຕ ອຸປຣູປຣິ ຐປິຕສີສກປຏ຺ຏເວຐກສຓ຺ຐານານິ, ພາຫິຣໂຕ ວຏ຺ຏນາວລິສຓ຺ຐານານິ, ເຕສໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ກກຈທນ຺ຕສທິສານິ ທ຺ເວ ຕີຓິ ກຓ຺ຏການິ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຕຸວີສຕິຍາ ຜາສຸກຏ຺ຐີສຸ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ປຣິປຸຓ຺ຓສີຫຬທາຕ຺ຕສຓ຺ຐານານິ, ອປຣິປຸຓ຺ຓານິ ອປຣິປຸຓ຺ຓສີຫຬທາຕ຺ຕສຓ຺ຐານານິ, ສພ຺ພາເນວ ໂອທາຕກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ປສາຣິຕປກ຺ຂທ຺ວຍສຓ຺ຐານານີຕິປິ ເອເກ. ຈຸທ຺ທສ ອຸຣຏ຺ຐີນິ ຊິຓ຺ຓສນ຺ທມານິກຜລກປນ຺ຕິສຓ຺ຐານານິ, ຫທຍຏ຺ຐິ ທພ຺ພິຜຓສຓ຺ຐານໍ, ອກ຺ຂກຏ຺ຐີນິ ຂຸທ຺ທກໂລຫວາສິທຓ຺ຑສຓ຺ຐານານິ, ເຕສໍ ເຫຏ຺ຐາ ອຏ຺ຐິ ອທ຺ຘຈນ຺ທສຓ຺ຐານໍ, ປິຏ຺ຐິພາຫຏ຺ຐີນິ ຜຣສຸຜຓສຓ຺ຐານານິ, ອຸປຑ຺ຒຈ຺ຉິນ຺ນສີຫຬກຸທາລສຓ຺ຐານານີຕິປິ ເອເກ. ພາຫຏ຺ຐີນິ ອາທາສທຓ຺ຑສຓ຺ຐານານິ, ມຫາວາສິທຓ຺ຑສຓ຺ຐານານີຕິປິ ເອເກ. ອຄ຺ຄພາຫຏ຺ຐີນິ ຍມກຕາລກນ຺ທສຓ຺ຐານານິ, ມຓິພນ຺ຘຏ຺ຐີນິ ເອກໂຕ ອລ຺ລິຍາເປຕ຺ວາ ຐປິຕສີສກປຏ຺ຏເວຐກສຓ຺ຐານານິ, ປິຏ຺ຐິຫຕ຺ຖຏ຺ຐີນິ ໂກຏ຺ຏິຕກນ຺ທລກນ຺ທຣາສິສຓ຺ຐານານິ, ຫຕ຺ຖງ຺ຄຸລິມູລປພ຺ພຏ຺ຐີນິ ປຓວສຓ຺ຐານານິ, ມຊ຺ຌປພ຺ພຏ຺ຐີນິ ອປຣິປຸຓ຺ຓປນສຏ຺ຐິສຓ຺ຐານານິ, ອຄ຺ຄປພ຺ພຏ຺ຐີນິ ກຕກພີຊສຓ຺ຐານານິ, ສຕ຺ຕ ຄີວຏ຺ຐີນິ ທຓ຺ເຑ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຏິປາຏິຍາ ຐປິຕວໍສກຬີຣຂຓ຺ຑສຓ຺ຐານານິ, ເຫຏ຺ຐິມຫນຸກຏ຺ຐິ ກມ຺ມາຣານໍ ອໂຍກູຏໂຍຕ຺ຕກສຓ຺ຐານໍ, ອຸປຣິມຫນຸກຏ຺ຐິ ອວເລຂນສຕ຺ຖກສຓ຺ຐານໍ, ອກ຺ຂິນາສກູປຏ຺ຐີນິ ອປນີຕມິຎ຺ຊຕຣຸຓຕາລຏ຺ຐິສຓ຺ຐານານິ, ນລາຏຏ຺ຐິ ອໂຘມຸຂຐປິຕຠິນ຺ນສງ຺ຂກປາລສຓ຺ຐານໍ, ກຓ຺ຓຈູຬິກຏ຺ຐີນິ ນ຺ຫາປິຕຂຸຣໂກສສຓ຺ຐານານິ, ນລາຏກຓ຺ຓຈູຬິການໍ ອຸປຣິ ປຏ຺ຏພນ຺ຘໂນກາເສ ອຏ຺ຐິພຫລຆຏປຸຓ຺ຓປຏປິໂລຕິກຂຓ຺ຑສຓ຺ຐານໍ, ມຸທ຺ຘນຏ຺ຐິ ມຸຂຈ຺ຉິນ຺ນວງ຺ກນາຬິເກຣສຓ຺ຐານໍ, ສີສຏ຺ຐີນິ ສິພ຺ເພຕ຺ວາ ຐປິຕຊຊ຺ຊຣາລາພຸກຏາຫສຓ຺ຐານານີຕິ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕານິ.

ໂອກາສໂຕ ອວິເສເສນ ສກລສຣີເຣ ຐິຕານິ, ວິເສເສນ ຕຸ ສີສຏ຺ຐີນິ ຄີວຏ຺ຐິເກສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ, ຄີວຏ຺ຐີນິ ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກຏ຺ຐີສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ, ປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກຏ຺ຐີນິ ກຏິຏ຺ຐີສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ, ກຏິຏ຺ຐີນິ ອູຣຸຏ຺ຐິເກສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ, ອຸຣຸຏ຺ຐີນິ ຊຓ຺ຓຸກຏ຺ຐິເກສຸ, ຊຓ຺ຓຸກຏ຺ຐີນິ ຊງ຺ຆຏ຺ຐິເກສຸ, ຊງ຺ຆຏ຺ຐີນິ ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐິເກສຸ, ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐີນິ ປິຏ຺ຐິປາທຏ຺ຐິເກສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ, ປິຏ຺ຐິປາທຏ຺ຐິການິ ຈ ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐີນິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐິຕານິ, ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐີນິ ຊງ຺ຆຏ຺ຐີນິ…ເປ… ຄີວຏ຺ຐີນິ ສີສຏ຺ຐີນິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐິຕານີຕິ ເອເຕນານຸສາເຣນ ອວເສສານິປິ ອຏ຺ຐີນິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອິຏ຺ຐກໂຄປານສິຈຍາທີສຸ ນ ອຸປຣິມາ ອິຏ຺ຐກາທໂຍ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ເຫຏ຺ຐິເມສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ເຫຏ຺ຐິມາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ອຸປຣິມານິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐິຕາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ສີສຏ຺ຐິການິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ຄີວຏ຺ຐິເກສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານີ’’ຕິ…ເປ… ນ ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐິການິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ປິຏ຺ຐິປາທຏ຺ຐິເກສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານີ’’ຕິ, ນປິ ປິຏ຺ຐິປາທຏ຺ຐິການິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ໂຄປ຺ຜກຏ຺ຐີນິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐິຕານີ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ເກວລໍ ຕຸ ອິມານິ ສາຘິການິ ຕີຓິ ອຏ຺ຐິສຕານິ ນວຫິ ນ຺ຫາຣຸສເຕຫິ ນວຫິ ຈ ມໍສເປສິສເຕຫິ ອາພທ຺ຘານຸລິຕ຺ຕານິ, ເອກຆນຈມ຺ມປຣິໂຍນທ຺ຘານິ, ສຕ຺ຕຣສຫຣຓີສຫສ຺ສານຸຄຕສິເນຫສິເນຫິຕານິ, ນວນວຸຕິໂລມກູປສຫສ຺ສປຣິສ຺ສວມານເສທຊລ຺ລິການິ ອສີຕິກິມິກຸລານິ, ກາໂຍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຕານິ, ຍໍ ສຠາວໂຕ ອຸປປຣິກ຺ຂນ຺ໂຕ ໂຍຄາວຈໂຣ ນ ກິຎ຺ຈິ ຄຍ຺ຫູປຄໍ ປສ຺ສຕິ, ເກວລໍ ຕຸ ນ຺ຫາຣຸສມ຺ພນ຺ຘໍ ນານາກຸຓປສງ຺ກິຓ຺ຓໍ ອຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏເມວ ປສ຺ສຕິ. ຍໍ ທິສ຺ວາ ທສພລສ຺ສ ປຸຕ຺ຕຠາວໍ ອຸເປຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ປຏິປາຏິຍຏ຺ຐີນິ ຐິຕານິ ໂກຏິຍາ,

ອເນກສນ຺ຘິຍມິໂຕ ນ ເກຫິຈິ;

ພທ຺ໂຘ ນຫາຣູຫິ ຊຣາຍ ໂຈທິໂຕ,

ອເຈຕໂນ ກຏ຺ຐກລິງ຺ຄຣູປໂມ.

‘‘ກຸຓປໍ ກຸຓເປ ຊາຕໍ, ອສຸຈິມ຺ຫິ ຈ ປູຕິນິ;

ທຸຄ຺ຄນ຺ເຘ ຈາປິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ, ເຠທນມ຺ຫິ ຈ ວຍຘມ຺ມໍ.

‘‘ອຏ຺ຐິປຸເຏ ອຏ຺ຐິປຸໂຏ, ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ປູຕິນິ ປູຕິກາຍມ຺ຫິ;

ຕມ຺ຫິ ຈ ວິເນຖ ຉນ຺ທໍ, ເຫສ຺ສຖ ປຸຕ຺ຕາ ທສພລສ຺ສາ’’ຕິ ຈ.

ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອນ຺ໂຕ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ເຊນ ອຸປຣິໂຕ ມໍເສນ ອຄ຺ເຄ ມູເລ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນານີຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມເຕສໍ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ອຏ຺ຐີນິ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ຍຖາວຸຕ຺ຕປ຺ປເຠທານໍ ອຏ຺ຐີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄຕໍ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສສຓ຺ຐານນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ມຫນ຺ຕມຫນ຺ຕານໍ ອຏ຺ຐີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄຕໍ ເສເທຕ຺ວາ ວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ມຫນ຺ເຕສຸ ວໍສນຬກປພ຺ເພສຸ ປກ຺ຂິຕ຺ຕມຫາເວຕ຺ຕງ຺ກຸຣສຓ຺ຐານໍ, ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄຕໍ ເສເທຕ຺ວາ ວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທເກສຸ ວໍສນຬກປພ຺ເພສຸ ປກ຺ຂິຕ຺ຕຕນຸເວຕ຺ຕງ຺ກຸຣສຓ຺ຐານນ຺ຕິ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ອຏ຺ຐີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປຕິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ເວຬຸນຬກາທີນໍ ອນ຺ໂຕຄຕານິ ທຘິຜາຓິຕານິ ນ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍໍ ເວຬຸນຬກາທີນໍ ອນ຺ໂຕຄຕານີ’’ຕິ, ນປິ ເວຬຸນຬກາທໂຍ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ທຘິຜາຓິຕານິ ອມ຺ຫາກໍ ອນ຺ໂຕຄຕານີ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອຏ຺ຐີນໍ ອນ຺ໂຕຄຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອຏ຺ຐີນິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອມ຺ຫາກໍ ອນ຺ໂຕຄຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອຏ຺ຐີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຕເລຫິ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊຠາເຄນ ຈ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີຣສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທ຺ວິໂຄຬກປ຺ປເຠທໍ ວກ຺ກໍ ວຓ຺ຓໂຕ ມນ຺ທຣຕ຺ຕໍ ປາຬິຠທ຺ທກຏ຺ຐິວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ຄາມທາຣການໍ ສຸຕ຺ຕາວຸຕກີຬາໂຄຬກສຓ຺ຐານໍ, ເອກວຓ຺ຏສຫກາຣທ຺ວຍສຓ຺ຐານນ຺ຕິປິ ເອເກ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ຄລວາຏກາ ວິນິກ຺ຂນ຺ເຕນ ເອກມູເລນ ໂຖກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ເນນ ຖູລນ຺ຫາຣຸນາ ວິນິພທ຺ຘໍ ຫຸຕ຺ວາ ຫທຍມໍສໍ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ວຓ຺ຏູປນິພທ຺ຘໍ ສຫກາຣທ຺ວຍໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ວຓ຺ເຏນ ອຸປນິພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ວຓ຺ຏໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ສຫກາຣທ຺ວຍໍ ອຸປນິພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ວກ຺ກໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຖູລນ຺ຫາຣຸນາ ອຸປນິພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ຖູລນ຺ຫາຣຸ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ວກ຺ກໍ ອຸປນິພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ວກ຺ກໍ ວກ຺ກຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ວກ຺ກໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີຣສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຫທຍໍ ວຓ຺ຓໂຕ ຣຕ຺ຕໍ ຣຕ຺ຕປທຸມປຕ຺ຕປິຏ຺ຐິວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ພາຫິຣປຕ຺ຕານິ ອປເນຕ຺ວາ ອໂຘມຸຂຐປິຕປທຸມມກຸຬສຓ຺ຐານໍ, ຕຎ຺ຈ ອຄ຺ຄຈ຺ຉິນ຺ນປຸນ຺ນາຄຜລມິວ ວິວເຏກປສ຺ສໍ ພຫິ ມຏ຺ຐໍ ອນ຺ໂຕ ໂກສາຕກີຜລສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕຣສທິສໍ. ປຎ຺ຎາພຫຸລານໍ ໂຖກໍ ວິກສິຕໍ, ມນ຺ທປຎ຺ຎານໍ ມກຸຬິຕເມວ. ຍໍ ຣູປໍ ນິສ຺ສາຍ ມໂນຘາຕຸ ຈ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ຈ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕໍ ອປເນຕ຺ວາ ອວເສສມໍສປິຓ຺ຑສງ຺ຂາຕຫທຍພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອທ຺ຘປສຕມຕ຺ຕໍ ໂລຫິຕໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຕໍ ຣາຄຈຣິຕສ຺ສ ຣຕ຺ຕໍ, ໂທສຈຣິຕສ຺ສ ກາຬກໍ, ໂມຫຈຣິຕສ຺ສ ມໍສໂຘວໂນທກສທິສໍ, ວິຕກ຺ກຈຣິຕສ຺ສ ກຸລຕ຺ຖຍູສວຓ຺ຓໍ, ສທ຺ຘາຈຣິຕສ຺ສ ກຓິກາຣປຸປ຺ຜວຓ຺ຓໍ, ປຎ຺ຎາຈຣິຕສ຺ສ ອຈ຺ຉໍ ວິປ຺ປສນ຺ນມນາວິລໍ, ນິທ຺ໂຘຕຊາຕິມຓິ ວິຍ ຊຸຕິມນ຺ຕໍ ຂາຍຕິ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ມຊ຺ເຌ ປຕິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາຕປານກວາຏການໍ ມຊ຺ເຌ ຐິໂຕ ອຄ຺ຄຬຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາຕປານກວາຏການໍ ມຊ຺ເຌ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ວາຕປານກວາຏການິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ມຊ຺ເຌ ອຄ຺ຄຬຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ຐິໂຕ’’ຕິ; ເອວເມວໍ ນ ຫທຍໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ມຊ຺ເຌ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ຖນານິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ຫທຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ມຊ຺ເຌ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ຫທຍໍ ຫທຍຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ຫທຍໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີຣສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຍກນສຎ຺ຎິຕໍ ຍມກມໍສປິຓ຺ຑໍ ວຓ຺ຓໂຕ ຣຕ຺ຕໍ ຣຕ຺ຕກຸມຸທພາຫິຣປຕ຺ຕປິຏ຺ຐິວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ເອກມູລໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຄ຺ເຄ ຍມກໍ ໂກວິຬາຣປຕ຺ຕສຓ຺ຐານໍ, ຕຎ຺ຈ ທນ຺ຘານໍ ເອກໍເຍວ ໂຫຕິ ມຫນ຺ຕໍ, ປຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ຂຸທ຺ທການີຕິ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທກ຺ຂິຓປສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປິຐຣກປສ຺ເສ ລຄ຺ຄາ ມໍສເປສິ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ປິຐຣກປສ຺ເສ ລຄ຺ຄາ’’ຕິ, ນປິ ປິຐຣກປສ຺ສໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ມໍສເປສິ ລຄ຺ຄາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ຍກນໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທກ຺ຂິຓປສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ຖນານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທກ຺ຂິຓປສ຺ສໍ ຊານາຕິ ‘‘ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຍກນໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ປນ ຍກນໍ ຍກນຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ຍກນໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາປຏິຈ຺ຉນ຺ນເຠທໂຕ ທຸວິຘໍ ກິໂລມກໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕໍ ທຸກູລປິໂລຕິກວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກິໂລມກໍ ຫທຍຎ຺ຈ ວກ຺ກຎ຺ຈ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ, ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກິໂລມກໍ ສກລສຣີເຣ ຈມ຺ມສ຺ສ ເຫຏ຺ຐໂຕ ມໍສໍ ປຣິໂຍນນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປິໂລຕິກາຍ ປລິເວຐິເຕ ມໍເສ ນ ປິໂລຕິກາ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ມໍສໍ ປລິເວຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ມໍສໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ປິໂລຕິກາຍ ປລິເວຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ກິໂລມກໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ຫທຍວກ຺ການິ ສກລສຣີເຣ ຈ ຈມ຺ມສ຺ສ ເຫຏ຺ຐໂຕ ມໍສໍ ປລິເວຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ນປິ ຫທຍວກ຺ການິ ສກລສຣີເຣ ຈ ມໍສໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ກິໂລມເກນ ປລິເວຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ມໍເສນ ອຸປຣິ ຈມ຺ເມນ ຕິຣິຍໍ ກິໂລມກຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ກິໂລມກໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີຣສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປິຫກໍ ວຓ຺ຓໂຕ ນີລໍ ມີລາຕນິຄ຺ຄຸຓ຺ຑີປຸປ຺ຜວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ສຕ຺ຕງ຺ຄຸລປ຺ປມາຓໍ ອພນ຺ຘນໍ ກາຬວຈ຺ຉກຊິວ຺ຫາສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ຫທຍສ຺ສ ວາມປສ຺ເສ ອຸທຣປຏລສ຺ສ ມຕ຺ຖກປສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕໍ, ຍມ຺ຫິ ປຫຣຓປຫາເຣນ ພຫິ ນິກ຺ຂນ຺ເຕ ສຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕກ຺ຂໂຍ ໂຫຕີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ໂກຏ຺ຐກມຕ຺ຖກປສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ ນ ໂຄມຍປິຓ຺ຑິ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ໂກຏ຺ຐກມຕ຺ຖກປສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ໂກຏ຺ຐກມຕ຺ຖກປສ຺ສໍ ຊານາຕິ ‘‘ໂຄມຍປິຓ຺ຑິ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ປິຫກໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອຸທຣປຏລສ຺ສ ມຕ຺ຖກປສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອຸທຣປຏລສ຺ສ ມຕ຺ຖກປສ຺ສໍ ຊານາຕິ ‘‘ປິຫກໍ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ປິຫກໍ ປິຫກຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ປິຫກໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີຣສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສມໍສຂຓ຺ຑປ຺ປເຠທໍ ປປ຺ຜາສໍ ວຓ຺ຓໂຕ ຣຕ຺ຕໍ ນາຕິປຣິປກ຺ກອຸທຸມ຺ພຣວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ວິສມຈ຺ຉິນ຺ນປູວສຓ຺ຐານໍ, ຉທນິຏ຺ຐກຂຓ຺ຑປຸຎ຺ຊສຓ຺ຐານນ຺ຕິປິ ເອເກ. ຕເທຕໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອສິຕປີຕາທີນໍ ອຠາເວ ອຸຄ຺ຄເຕນ ກມ຺ມຊເຕຊຸສ຺ມນາ ອພ຺ຠາຫຕຕ຺ຕາ ສງ຺ຂາທິຕປລາລປິຓ຺ຑມິວ ນິຣສໍ ນິໂຣຊໍ ໂຫຕິ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຫທຍຎ຺ຈ ຍກນຎ຺ຈ ອຸປຣິ ຉາເທຕ຺ວາ ໂອລມ຺ພນ຺ຕໍ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຊິຓ຺ຓໂກຏ຺ຐພ຺ຠນ຺ຕເຣ ລມ຺ພມາໂນ ສກຸຓກຸລາວໂກ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຊິຓ຺ຓໂກຏ຺ຐພ຺ຠນ຺ຕເຣ ລມ຺ພມາໂນ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ຊິຓ຺ຓໂກຏ຺ຐພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ສກຸຓກຸລາວໂກ ມຍິ ລມ຺ພມາໂນ ຐິໂຕ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ປປ຺ຜາສໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ອນ຺ຕເຣ ລມ຺ພມານໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຖນານໍ ອນ຺ຕຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ປປ຺ຜາສໍ ລມ຺ພມານໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ປປ຺ຜາສໍ ປປ຺ຜາສຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ປປ຺ຜາສໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ປຸຣິສສ຺ສ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສຫຕ຺ຖໍ, ອິຕ຺ຖິຍາ ອຏ຺ຐວີສຕິຫຕ຺ຖໍ, ເອກວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ໂອຠຄ຺ຄໍ ອນ຺ຕໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕໍ ສກ຺ຂຣສຸຘາວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ສີສໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ໂລຫິຕໂທຓິຍໍ ສໍເວລ຺ເລຕ຺ວາ ຐປິຕຘມ຺ມນິສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ອຸປຣິ ຄລວາຏເກ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ກຣີສມຄ຺ເຄ ວິນິພນ຺ຘຕ຺ຕາ ຄລວາຏກກຣີສມຄ຺ຄປຣິຍນ຺ເຕ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ໂລຫິຕໂທຓິຍໍ ຐປິຕໍ ຉິນ຺ນສີສໍ ຘມ຺ມນິກເຬວຣໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ໂລຫິຕໂທຓິຍໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ໂລຫິຕໂທຓິ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ຉິນ຺ນສີສໍ ຘມ຺ມນິກເຬວຣໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ອນ຺ຕໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ອນ຺ຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ອນ຺ຕໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ອນ຺ຕນ຺ຕເຣ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕໍ ທກສີຕລິກມູລວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ທກສີຕລິກມູລສຓ຺ຐານເມວາຕິ, ໂຄມຸຕ຺ຕສຓ຺ຐານນ຺ຕິປິ ເອເກ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ກຸທາລຜຣສຸກມ຺ມາທີນິ ກໂຣນ຺ຕານໍ ຍນ຺ຕາກຑ຺ຒນກາເລ ຍນ຺ຕສຸຕ຺ຕກມິວ ຍນ຺ຕຜລການິ ອນ຺ຕໂຠເຄ ເອກໂຕ ອຄ຺ຄຬນ຺ເຕ ອາພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປາທປຸຎ຺ຉນຣຊ຺ຊຸມຓ຺ຑລກສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ຕໍ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ຐິຕຣຊ຺ຊຸກາ ວິຍ ເອກວີສຕິຍາ ອນ຺ຕໂຠຄານໍ ອນ຺ຕຣາ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປາທປຸຎ຺ຉນຣຊ຺ຊຸມຓ຺ຑລກໍ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ຐິຕຣຊ຺ຊຸກາ ນ ຊານາຕິ ‘‘ມຍາ ປາທປຸຎ຺ຉນຣຊ຺ຊຸມຓ຺ຑລກໍ ສິພ຺ພິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ປາທປຸຎ຺ຉນຣຊ຺ຊຸມຓ຺ຑລກໍ ຊານາຕິ ‘‘ຣຊ຺ຊຸກາ ມໍ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ຐິຕາ’’ຕິ, ເອວເມວ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອນ຺ຕໍ ເອກວີສຕິໂຠຄພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອາພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອນ຺ຕໍ ຊານາຕິ ‘‘ອນ຺ຕຄຸຓໍ ມໍ ອາພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ອນ຺ຕຄຸຓຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ອຸທຣິຍໍ ວຓ຺ຓໂຕ ອຊ຺ໂຌຫຏາຫາຣວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ປຣິສ຺ສາວເນ ສິຖິລພທ຺ຘຕຓ຺ຑຸລສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ອຸທເຣ ຐິຕນ຺ຕິ. ອຸທຣໍ ນາມ ອຸຠໂຕ ນິປ຺ປີຬິຍມານສ຺ສ ອລ຺ລສາຏກສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ສຎ຺ຊາຕໂຜຏກສທິສໍ ອນ຺ຕປຏລໍ, ພຫິ ມຏ຺ຐໍ, ອນ຺ໂຕ ມໍສກສມ຺ພຸປລິເວຐິຕໍ, ກິລິຏ຺ຐປາວາຣປຸປ຺ຜສທິສໍ, ກຸຖິຕປນສຜລສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕຣສທິສນ຺ຕິປິ ເອເກ. ຕຕ຺ຖ ຕກ຺ໂກລກາ ຄຓ຺ຑຸປ຺ປາທກາຕາລຫີຣກາສູຈິມຸຂກາປຏຕນ຺ຕຸສຸຕ຺ຕກາຕິ ເອວມາທິທ຺ວຕ຺ຕິໍສກຸລປ຺ປເຠທາ ກິມໂຍ ອາກຸລພ຺ຍາກຸລາ ສຓ຺ຑສຓ຺ຑຈາຣິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ນິວສນ຺ຕິ, ເຍ ປານໂຠຊນາທິມ຺ຫິ ອວິຊ຺ຊມາເນ ອຸລ຺ລງ຺ຆິຕ຺ວາ ວິຣວນ຺ຕາ ຫທຍມໍສໍ ອຠິຕຸທນ຺ຕິ ປານໂຠຊນາທີນິ ອຊ຺ໂຌຫຣຓເວລາຍຎ຺ຈ ອຸທ຺ຘໍມຸຂາ ຫຸຕ຺ວາ ປຐມຊ຺ໂຌຫເຏ ທ຺ເວ ຕໂຍ ອາໂລເປ ຕຸຣິຕຕຸຣິຕາ ວິລຸມ຺ປນ຺ຕິ. ຍໍ ເອເຕສໍ ກິມີນໍ ປສູຕິຆຣໍ ວຈ຺ຈກຸຏິ ຄິລານສາລາ ສຸສານຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ຍຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຈຓ຺ຑາລຄາມທ຺ວາເຣ ຈນ຺ທນິກາຍ ສຣທສມເຍ ຖູລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ອຸທເກນ ອາວູຬ຺ຫໍ ມຸຕ຺ຕກຣີສຈມ຺ມຏ຺ຐິນ຺ຫາຣຸຂຓ຺ຑເຂຬສິງ຺ຆາຓິກາໂລຫິຕປ຺ປຠຸຕິນານາກຸຓປຊາຕໍ ນິປຕິຕ຺ວາ ກທ຺ທໂມທກາລຸຬິຕໍ ສຎ຺ຊາຕກິມິກຸລາກຸລໍ ຫຸຕ຺ວາ ທ຺ວີຫຕີຫຈ຺ຈເຍນ ສູຣິຍາຕປສນ຺ຕາປເວຄກຸຖິຕໍ ອຸປຣິ ເຜຓປຸປ຺ຜຸຬເກ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕໍ ອຠິນີລວຓ຺ຓໍ ປຣມທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ຉໍ ອຸປຄນ຺ຕຸໍ ວາ ທຏ຺ຐຸໍ ວາ ອນຣຫຣູປຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ປເຄວ ຆາຍິຕຸໍ ວາ ສາຍິຕຸໍ ວາ; ເອວເມວ ນານປ຺ປກາຣປານໂຠຊນາທິ ທນ຺ຕມຸສລສໍຈຸຓ຺ຓິຕໍ ຊິວ຺ຫາຫຕ຺ຖສມ຺ປຣິວຕ຺ຕິຕໍ ເຂຬລາລາປລິພຸທ຺ຘໍ ຕງ຺ຂຓວິຄຕວຓ຺ຓຄນ຺ຘຣສາທິສມ຺ປທໍ ໂກລິຍຂລິສຸວານວມຖຸສທິສໍ ນິປຕິຕ຺ວາ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫວາຕປລິເວຐິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸທຣຄ຺ຄິສນ຺ຕາປເວຄກຸຖິຕໍ ກິມິກຸລາກຸລໍ ອຸປຣູປຣິ ເຜຓປຸປ຺ຜຸຬການິ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕໍ ປຣມກສມ຺ພຸທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ຉຠາວມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຍໍ ສຸຕ຺ວາປິ ປານໂຠຊນາທີສຸ ອມນຸຎ຺ຎຕາ ສຓ຺ຐາຕິ, ປເຄວ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ. ຍຕ຺ຖ ຈ ປຕິຕໍ ປານໂຠຊນາທິ ປຎ຺ຈຘາ ວິເວກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອກໍ ຠາຄໍ ປາຓກາ ຂາທນ຺ຕິ, ເອກໍ ຠາຄໍ ອຸທຣຄ຺ຄິ ຌາເປຕິ, ເອໂກ ຠາໂຄ ມຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ເອໂກ ຠາໂຄ ກຣີສໍ ໂຫຕິ, ເອໂກ ຠາໂຄ ຣສຠາວໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ໂສຓິຕມໍສາທີນິ ອຸປພ຺ຣູຫຍຕີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປຣມເຊຄຸຈ຺ຉາຍ ສຸວານໂທຓິຍາ ຐິໂຕ ສຸວານວມຖຸ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສຸວານໂທຓິຍາ ຐິໂຕ’’ຕິ; ນປິ ສຸວານໂທຓິ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ສຸວານວມຖຸ ຐິໂຕ’’ຕິ. ເອວເມວ ນ ອຸທຣິຍໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອິມສ຺ມິໍ ປຣມທຸຄ຺ຄນ຺ຘເຊຄຸຈ຺ເຉ ອຸທເຣ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ນປິ ອຸທຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ອຸທຣິຍໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອຸທຣິຍໍ ອຸທຣິຍຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ອຸທຣິຍໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ກຣີສໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອຊ຺ໂຌຫຏາຫາຣວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ, ທິສໂຕ ເຫຏ຺ຐິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ, ໂອກາສໂຕ ປກ຺ກາສເຍ ຐິຕນ຺ຕິ. ປກ຺ກາສໂຍ ນາມ ເຫຏ຺ຐາ ນາຠິປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກມູລານໍ ອນ຺ຕເຣ ອນ຺ຕາວສາເນ ອຸພ຺ເພເຘນ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ໂຕ ວໍສນຬກພ຺ຠນ຺ຕຣສທິໂສ ປເທໂສ, ຍຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອຸປຣິຠູມິຠາເຄ ປຕິຕໍ ວສ຺ໂສທກໍ ໂອຄຬິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາຠູມິຠາຄໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວເມວ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອາມາສເຍ ປຕິຕໍ ປານໂຠຊນາທິກໍ ອຸທຣຄ຺ຄິນາ ເຜຓຸທ຺ເທຫກໍ ປກ຺ກໍ ປກ຺ກໍ ສຓ຺ຫກຣຓິຍາ ປິຏ຺ຐມິວ ສຓ຺ຫຠາວໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອນ຺ຕພິເລນ ໂອຄຬິຕ຺ວາ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ວໍສນຬເກ ປກ຺ຂິຕ຺ຕປຓ຺ຑຸມຕ຺ຕິກາ ວິຍ ສນ຺ນິຈິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ວໍສນຬເກ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕປຓ຺ຑຸມຕ຺ຕິກາ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ວໍສນຬເກ ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ວໍສນຬໂກ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ປຓ຺ຑຸມຕ຺ຕິກາ ຐິຕາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ກຣີສໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ປກ຺ກາສເຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ປກ຺ກາສໂຍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ກຣີສໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ກຣີສໍ ກຣີສຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ກຣີສໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ສີສກຏາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕໍ ອຫິຉຕ຺ຕກປິຓ຺ຑິວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ປກ຺ກຸຖິຕທຸທ຺ຘວຓ຺ຓນ຺ຕິປິ ເອເກ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ສີສກຏາຫສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສິພ຺ພິນິມຄ຺ເຄ ນິສ຺ສາຍ ສໂມຘາຍ ຐປິຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປິຏ຺ຐປິຓ຺ຑິກາ ວິຍ ສໂມຫິຕໍ ຈຕຸມຕ຺ຖລຸງ຺ຄປິຓ຺ຑປ຺ປເຠທໍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປຸຣາຓລາພຸກຏາເຫ ປກ຺ຂິຕ຺ຕປິຏ຺ຐປິຓ຺ຑິ ປກ຺ກຸຖິຕທຸທ຺ຘໍ ວາ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ປຸຣາຓລາພຸກຏາເຫ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ປຸຣາຓລາພຸກຏາຫໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ປິຏ຺ຐປິຓ຺ຑິ ປກ຺ກຸຖິຕທຸທ຺ຘໍ ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສີສກຏາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ສີສກຏາຫພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ພທ຺ຘາພທ຺ຘເຠທໂຕ ທຸວິຘມ຺ປິ ປິຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓໂຕ ພຫລມຘຸກເຕລວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ມິລາຕພກຸລປຸປ຺ຜວຓ຺ຓນ຺ຕິປິ ເອເກ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ອພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ເກສໂລມນຂທນ຺ຕານໍ ມໍສວິນິມຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ຖທ຺ຘສຸກ຺ຂຈມ຺ມຎ຺ຈ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸທກມິວ ເຕລພິນ຺ທຸ ອວເສສສຣີຣໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕໍ, ຍມ຺ຫິ ກຸປິເຕ ອກ຺ຂີນິ ປີຕການິ ໂຫນ຺ຕິ ຠມນ຺ຕິ, ຄຕ຺ຕໍ ກມ຺ປຕິ ກຓ຺ຑູຍຕິ. ພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ຫທຍປປ຺ຜາສານມນ຺ຕເຣ ຍກນມໍສໍ ນິສ຺ສາຍ ປຕິຏ຺ຐິເຕ ມຫາໂກສາຕກິໂກສກສທິເສ ປິຕ຺ຕໂກສເກ ຐິຕໍ, ຍມ຺ຫິ ກຸປິເຕ ສຕ຺ຕາ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາ ໂຫນ຺ຕິ, ວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕາ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ອກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຠາສິຕພ຺ພໍ ຠາສນ຺ຕິ, ອຈິນ຺ຕິຕພ຺ພໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອຸທກໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕໍ ເຕລໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອຸທກໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອຸທກໍ ຊານາຕິ ‘‘ເຕລໍ ມໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ອພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສຣີຣໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ສຣີຣໍ ຊານາຕິ ‘‘ອພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ມໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ໂກສາຕກິໂກສເກ ຐິຕໍ ວສ຺ໂສທກໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ໂກສາຕກິໂກສເກ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ໂກສາຕກິໂກສໂກ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ວສ຺ໂສທກໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ປິຕ຺ຕໂກສເກ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ປິຕ຺ຕໂກສໂກ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ພທ຺ຘປິຕ຺ຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ປິຕ຺ຕໍ ປິຕ຺ຕຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ປິຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ ເອກປຕ຺ຕປູຣປ຺ປມາຓໍ ເສມ຺ຫໍ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕໍ ກຈ຺ຉກປຓ຺ຓຣສວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ອຸທຣປຏເລ ຐິຕນ຺ຕິ. ຍໍ ປານໂຠຊນາທິອຊ຺ໂຌຫຣຓກາເລ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອຸທເກ ເສວາລປຓກໍ ກຏ຺ເຐ ວາ ກຖເລ ວາ ປຕນ຺ເຕ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທ຺ວິຘາ ຫຸຕ຺ວາ ປຸນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວເມວ ປານໂຠຊນາທິມ຺ຫິ ນິປຕນ຺ເຕ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທ຺ວິຘາ ຫຸຕ຺ວາ ປຸນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຍມ຺ຫິ ຈ ມນ຺ທີຠູເຕ ປກ຺ກມິວ ຄຓ຺ຑໍ ປູຕິກມິວ ກຸກ຺ກຸຏຓ຺ຑໍ ອຸທຣປຏລໍ ປຣມເຊຄຸຈ຺ຉກຸຓປຄນ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ອຸຄ຺ຄເຕນ ຈ ຄນ຺ເຘນ ອຸຄ຺ຄາໂຣປິ ມຸຂມ຺ປິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ປູຕິກຸຓປສທິສໍ ໂຫຕິ, ໂສ ຈ ປຸຣິໂສ ‘‘ອເປຫິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ວາຍສີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຍຎ຺ຈ ອຠິວຑ຺ຒິຕໍ ພຫລຕ຺ຕມາປນ຺ນໍ ປຏິກຸຊ຺ຊນຜລກມິວ ວຈ຺ຈກຸຏິຍາ ອຸທຣປຏລພ຺ຠນ຺ຕເຣ ເອວ ກຸຓປຄນ຺ຘໍ ສນ຺ນິຣຸມ຺ຠິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຈນ຺ທນິກາຍ ອຸປຣິເຜຓປຏລໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຈນ຺ທນິກາຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ຈນ຺ທນິກາ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ເຜຓປຏລໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ເສມ຺ຫໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອຸທຣປຏເລ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອຸທຣປຏລໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ເສມ຺ຫໍ ຐິຕນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເສມ຺ຫໍ ເສມ຺ຫຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ເສມ຺ຫໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ປຸພ຺ໂພ ວຓ຺ຓໂຕ ປຓ຺ຑຸປລາສວຓ຺ໂຓຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐາໂນ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາໂຕ. ໂອກາສໂຕ ປຸພ຺ພສ຺ສ ໂອກາໂສ ນາມ ນິພທ຺ໂຘ ນຕ຺ຖິ. ຍຕ຺ຖ ປຸພ຺ໂພ ສນ຺ນິຈິໂຕ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ຍຕ຺ຣ ຍຕ຺ຣ ຂາຓຸກຓ຺ຏກປ຺ປຫຣຓຄ຺ຄິຊາລາທີຫິ ອຠິຫເຕ ສຣີຣປ຺ປເທເສ ໂລຫິຕໍ ສຓ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຕິ, ຄຓ຺ຑປິຬກາທໂຍ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ຣ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຜຣສຸຘາຣາທີຫິ ປຫຕປ຺ປເທເສ ອວຄຬິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ນິຍ຺ຍາໂສ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປຫຕປ຺ປເທເສ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປຫຕປ຺ປເທໂສ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ນິຍ຺ຍາໂສ ຐິໂຕ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ປຸພ຺ໂພ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສຣີຣສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຂາຓຸກຓ຺ຏກາທີຫິ ອຠິຫຕປ຺ປເທເສ ຄຓ຺ຑປິຬກາທີນໍ ອຸຏ຺ຐິຕປ຺ປເທເສ ວາ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ສຣີຣປ຺ປເທໂສ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ປຸພ຺ໂພ ຐິໂຕ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ປຸພ຺ໂພ ປຸພ຺ພຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ປຸພ຺ພໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ສນ຺ນິຈິຕໂລຫິຕໍ ສໍສຣຓໂລຫິຕນ຺ຕິ ເອວໍ ທຸວິເຘ ໂລຫິເຕ ສນ຺ນິຈິຕໂລຫິຕໍ ຕາວ ວຓ຺ຓໂຕ ພຫລກຸຖິຕລາຂາຣສວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ສໍສຣຓໂລຫິຕໍ ອຈ຺ຉລາຂາຣສວຓ຺ຓນ຺ຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ສພ຺ພມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ສນ຺ນິຈິຕໂລຫິຕໍ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ, ສໍສຣຓໂລຫິຕໍ ທ຺ວີສຸປີຕິ. ໂອກາສໂຕ ສໍສຣຓໂລຫິຕໍ ເກສໂລມນຂທນ຺ຕານໍ ມໍສວິນິມຸຕ຺ຕຏ຺ຐານຎ຺ເຈວ ຖທ຺ຘສຸກ຺ຂຈມ຺ມຎ຺ຈ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຘມນິຊາລານຸສາເຣນ ສພ຺ພໍ ອຸປາທິນ຺ນກສຣີຣໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ສນ຺ນິຈິຕໂລຫິຕໍ ຍກນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາຠາຄໍ ປູເຣຕ຺ວາ ເອກປຕ຺ຕປູຣຓມຕ຺ຕໍ ວກ຺ກຫທຍປປ຺ຜາສານໍ ອຸປຣິ ໂຖກໍ ໂຖກໍ ພິນ຺ທຸໍ ປາເຕນ຺ຕໍ ວກ຺ກຫທຍຍກນປປ຺ຜາເສ ເຕເມນ຺ຕໍ ຐິຕໍ, ຍມ຺ຫິ ວກ຺ກຫທຍາທີນິ ອເຕເມນ຺ເຕ ສຕ຺ຕາ ປິປາສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຊຊ຺ຊຣກປາເລ ຐິຕໍ ອຸທກໍ ເຫຏ຺ຐາ ເລຑ຺ຑຸຂຓ຺ຑາທີນິ ເຕເມນ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຊຊ຺ຊຣກປາເລ ຐິຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ເລຑ຺ຑຸຂຓ຺ຑາທີນິ ເຕເມມີ’’ຕິ, ນປິ ຊຊ຺ຊຣກປາລໍ ເຫຏ຺ຐາ ເລຑ຺ຑຸຂຓ຺ຑາທີນິ ວາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍິ ອຸທກໍ ຐິຕໍ, ອມ຺ເຫ ວາ ເຕເມນ຺ຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ໂລຫິຕໍ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຍກນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາຠາເຄ ວກ຺ກຫທຍາທີນິ ເຕເມນ຺ຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ຍກນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາຠາຄຏ຺ຐານໍ ວກ຺ກຫທຍາທີນິ ວາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ມຍິ ໂລຫິຕໍ ຐິຕໍ, ອມ຺ເຫ ວາ ເຕເມນ຺ຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ໂລຫິຕໍ ໂລຫິຕຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ໂລຫິຕໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ເສໂທ ວຓ຺ຓໂຕ ປສນ຺ນຕິລເຕລວຓ຺ໂຓຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐາໂນ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາໂຕ. ໂອກາສໂຕ ເສທສ຺ສ ໂອກາໂສ ນາມ ນິພທ຺ໂຘ ນຕ຺ຖິ, ຍຕ຺ຖ ເສໂທ ໂລຫິຕໍ ວິຍ ສທາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ວາ ຍທາ ອຄ຺ຄິສນ຺ຕາປສູຣິຍສນ຺ຕາປອຸຕຸວິກາຣາທີຫິ ສຣີຣໍ ສນ຺ຕປຕິ, ອຖ ອຸທກໂຕ ອພ຺ພູຬ຺ຫມຕ຺ຕວິສມຈ຺ຉິນ຺ນຠິສມຸຬາລກຸມຸທນາລກລາປອຸທກມິວ ສພ຺ພເກສໂລມກູປວິວເຣຫິ ປຄ຺ຆຣຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ເກສໂລມກູປວິວຣານໍ ວເສນ ຕໍ ສຓ຺ຐານໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ‘‘ເສທປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫເກນ ຈ ໂຍຄາວຈເຣນ ເກສໂລມກູປວິວເຣ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕວເສເນວ ເສໂທ ມນສິກາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸພ຺ພາຈຣິເຍຫິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຠິສມຸຬາລກຸມຸທນາລກລາປວິວເຣຫິ ປຄ຺ຆຣນ຺ຕໍ ອຸທກໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຠິສມຸຬາລກຸມຸທນາລກລາປວິວເຣຫິ ປຄ຺ຆຣາມີ’’ຕິ, ນປິ ຠິສມຸຬາລກຸມຸທນາລກລາປວິວຣາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ອຸທກໍ ປຄ຺ຆຣຕີ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ເສໂທ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ເກສໂລມກູປວິວເຣຫິ ປຄ຺ຆຣາມີ’’ຕິ, ນປິ ເກສໂລມກູປວິວຣາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫຫິ ເສໂທ ປຄ຺ຆຣຕີ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເສໂທ ເສທຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ເສທໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ຈມ຺ມມໍສນ຺ຕເຣ ເມໂທ ວຓ຺ຓໂຕ ຜາລິຕຫລິທ຺ທິວຓ຺ໂຓຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐາໂນ. ຕຖາ ຫິ ສຸຂິໂນ ຖູລສຣີຣສ຺ສ ຈມ຺ມມໍສນ຺ຕເຣ ຜຣິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຫລິທ຺ທິຣຕ຺ຕທຸກູລປິໂລຕິກສຓ຺ຐາໂນ, ກິສສຣີຣສ຺ສ ຊງ຺ຆມໍສອູຣຸມໍສປິຏ຺ຐິກຓ຺ຏກນິສ຺ສິຕປິຏ຺ຐິມໍສອຸທຣປຏລມໍສານິ ນິສ຺ສາຍ ສໍເວລ຺ລິຕ຺ວາ ຐປິຕຫລິທ຺ທິຣຕ຺ຕທຸກູລປິໂລຕິກຂຓ຺ຑສຓ຺ຐາໂນ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາໂຕ. ໂອກາສໂຕ ຖູລສຣີຣສ຺ສ ສກລສຣີຣໍ ຜຣິຕ຺ວາ ກິສສ຺ສ ຊງ຺ຆາມໍສາທີນິ ນິສ຺ສາຍ ຐິໂຕ, ໂຍ ສິເນຫສງ຺ຂາໂຕປິ ຫຸຕ຺ວາ ປຣມເຊຄຸຈ຺ຉຕ຺ຕາ ນ ມຕ຺ຖກເຕລຕ຺ຖໍ ນ ຄຓ຺ຑູສເຕລຕ຺ຖໍ ນ ທີປຊາລນຕ຺ຖໍ ສງ຺ຄຍ຺ຫຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ ຫລິທ຺ທິຣຕ຺ຕທຸກູລປິໂລຕິກາ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ມໍສປຸຎ຺ໂຊ ຊານາຕິ ‘‘ຫລິທ຺ທິຣຕ຺ຕທຸກູລປິໂລຕິກາ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ເມໂທ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສກລສຣີຣໍ ຊງ຺ຆາທີສຸ ວາ ມໍສໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ສກລສຣີຣໍ ຊານາຕິ ຊງ຺ຆາທີສຸ ວາ ມໍສໍ ‘‘ເມໂທ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິໂຕ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເມໂທ ເຫຏ຺ຐາ ມໍເສນ, ອຸປຣິ ຈມ຺ເມນ, ສມນ຺ຕໂຕ ເມທຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ເມທໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ອສ຺ສຸ ວຓ຺ຓໂຕ ປສນ຺ນຕິລເຕລວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ອກ຺ຂິກູປເກສຸ ຐິຕນ຺ຕິ. ນ ເຈຕໍ ປິຕ຺ຕໂກສເກ ປິຕ຺ຕມິວ ອກ຺ຂິກູປເກສຸ ສທາ ສນ຺ນິຈິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ກິນ຺ຕຸ ຍທາ ໂສມນສ຺ສຊາຕາ ສຕ຺ຕາ ມຫາຫສິຕໍ ຫສນ຺ຕິ, ໂທມນສ຺ສຊາຕາ ໂຣທນ຺ຕິ ປຣິເທວນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປໍ ວິສມາຫາຣໍ ວາ ຫຣນ຺ຕິ, ຍທາ ຈ ເຕສໍ ອກ຺ຂີນິ ຘູມຣຊປໍສຸກາທີຫິ ອຠິຫຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕທາ ເອເຕຫິ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສວິສມາຫາຣາທີຫິ ສມຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອສ຺ສຸ ອກ຺ຂິກູປເກສຸ ປູເຣຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ ປຄ຺ຆຣຕິ ຈ. ‘‘ອສ຺ສຸປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫເກນ ຈ ໂຍຄາວຈເຣນ ອກ຺ຂິກູປເກ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕວເສເນວ ຕໍ ມນສິກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປຸພ຺ພາຈຣິຍາ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ມຕ຺ຖກຈ຺ຉິນ຺ນຕຣຸຓຕາລຏ຺ຐິກູປເກສຸ ຐິຕໍ ອຸທກໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ມຕ຺ຖກຈ຺ຉິນ຺ນຕຣຸຓຕາລຏ຺ຐິກູປເກສຸ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ມຕ຺ຖກຈ຺ຉິນ຺ນຕຣຸຓຕາລຏ຺ຐິກູປກາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫສຸ ອຸທກໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ອສ຺ສຸ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອກ຺ຂິກູປເກສຸ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອກ຺ຂິກູປກາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫສຸ ອສ຺ສຸ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ອສ຺ສຸ ອສ຺ສຸຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ອສ຺ສຸໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ວິລີນສິເນຫສງ຺ຂາຕາ ວສາ ວຓ຺ຓໂຕ ອາຈາເມ ອາສິຕ຺ຕເຕລວຓ຺ຓາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານາ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕາ. ໂອກາສໂຕ ຫຕ຺ຖຕລຫຕ຺ຖປິຏ຺ຐິປາທຕລປາທປິຏ຺ຐິນາສາປຸຏນລາຏອໍສກູເຏສຸ ຐິຕາຕິ. ນ ເຈສາ ເອເຕສຸ ໂອກາເສສຸ ສທາ ວິລີນາ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ກິນ຺ຕຸ ຍທາ ອຄ຺ຄິສນ຺ຕາປສູຣິຍສນ຺ຕາປອຸຕຸວິສຠາຄຘາຕຸວິສຠາເຄຫິ ເຕ ປເທສາ ອຸສ຺ມາຊາຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ຕຕ຺ຖ ວິລີນາວ ຫຸຕ຺ວາ ປສນ຺ນສລິລາສຸ ອຸທກໂສຓ຺ຑິກາສຸ ນີຫາໂຣ ວິຍ ສຣຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອຸທກໂສຓ຺ຑິໂຍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ນີຫາໂຣ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອຸທກໂສຓ຺ຑິໂຍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ອຸທກໂສຓ຺ຑິໂຍ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ນີຫາໂຣ ອມ຺ເຫ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິໂຕ’’ຕິ; ເອວເມວ ນ ວສາ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ຫຕ຺ຖຕລາທີນິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ຫຕ຺ຖຕລາທີນິ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ວສາ ອມ຺ເຫ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິຕາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ວສາ ວສາຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕິສ຺ສາ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ວສໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ມຸຂສ຺ສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ເຂໂຬ ວຓ຺ຓໂຕ ເສໂຕ ເຜຓວຓ຺ໂຓຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐາໂນຕິ, ສມຸທ຺ທເຜຓສຓ຺ຐາໂນຕິປິ ເອເກ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາໂຕ. ໂອກາສໂຕ ອຸໂຠຫິ ກໂປລປສ຺ເສຫິ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ຊິວ຺ຫາຍ ຐິໂຕຕິ. ນ ເຈໂສ ເອຕ຺ຖ ສທາ ສນ຺ນິຈິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ກິນ຺ຕຸ ຍທາ ສຕ຺ຕາ ຕຖາຣູປໍ ອາຫາຣໍ ປສ຺ສນ຺ຕິ ວາ ສຣນ຺ຕິ ວາ, ອຸຓ຺ຫຕິຕ຺ຕກຏຸກໂລຓມ຺ພິລານໍ ວາ ກິຎ຺ຈິ ມຸເຂ ຐເປນ຺ຕິ. ຍທາ ຈ ເຕສໍ ຫທຍໍ ອາຄິລາຍຕິ, ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ວາ ຊິຄຸຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ເຂໂຬ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸໂຠຫິ ກໂປລປສ຺ເສຫິ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ຊິວ຺ຫາຍ ສຓ຺ຐາຕິ. ອຄ຺ຄຊິວ຺ຫາຍ ເຈສ ເຂໂຬ ຕນຸໂກ ໂຫຕິ, ມູລຊິວ຺ຫາຍ ພຫໂລ, ມຸເຂ ປກ຺ຂິຕ຺ຕຎ຺ຈ ປຸຖຸກໍ ວາ ຕຓ຺ຑຸລໍ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ກິຎ຺ຈິ ຂາທນີຍໍ ນທິປຸລິເນ ຂຕກູປສລິລມິວ ປຣິກ຺ຂຍມຄຈ຺ຉນ຺ໂຕວ ສທາ ເຕມນສມຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ນທິປຸລິເນ ຂຕກູປຕເລ ສຓ຺ຐິຕໍ ອຸທກໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ກູປຕເລ ສຓ຺ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ກູປຕລໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ອຸທກໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ເຂໂຬ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອຸໂຠຫິ ກໂປລປສ຺ເສຫິ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ຊິວ຺ຫາຕເລ ສຓ຺ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ຊິວ຺ຫາຕລໍ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ອຸໂຠຫິ ກໂປລປສ຺ເສຫິ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ເຂໂຬ ສຓ຺ຐິໂຕ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ເຂໂຬ ເຂຬຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ເຂຬໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຣີເຣ ສິງ຺ຆາຓິກາ ວຓ຺ຓໂຕ ເສຕາ ຕຣຸຓຕາລມິຎ຺ຊວຓ຺ຓາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານາ, ເສເທຕ຺ວາ ເສເທຕ຺ວາ ນາສາປຸເຏ ນິຣນ຺ຕຣໍ ປກ຺ຂິຕ຺ຕເວຕ຺ຕງ຺ກຸຣສຓ຺ຐານາຕິປິ ເອເກ. ທິສໂຕ ອຸປຣິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕາ. ໂອກາສໂຕ ນາສາປຸເຏ ປູເຣຕ຺ວາ ຐິຕາຕິ. ນ ເຈສາ ເອຕ຺ຖ ສທາ ສນ຺ນິຈິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ກິນ຺ຕຸ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຣິໂສ ປທຸມິນິປຕ຺ເຕ ທຘິໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ປທຸມິນິປຕ຺ຕໍ ກຓ຺ຏເກນ ວິຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ອຖ ເຕນ ຉິທ຺ເທນ ທຘິປິຓ຺ຑໍ ຄຬິຕ຺ວາ ພຫິ ປປເຕຍ຺ຍ; ເອວເມວ ຍທາ ສຕ຺ຕາ ໂຣທນ຺ຕິ, ວິສຠາຄາຫາຣອຸຕຸວເສນ ວາ ສຎ຺ຊາຕຘາຕຸກ຺ໂຂຠາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕທາ ອນ຺ໂຕສີສໂຕ ປູຕິເສມ຺ຫຠາວໍ ອາປນ຺ນໍ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ຄຬິຕ຺ວາ ຕາລຸມຕ຺ຖກວິວເຣນ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ນາສາປຸເຏ ປູເຣຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ສິປ຺ປິກາຍ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ປູຕິທຘິ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ສິປ຺ປິກາຍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ສິປ຺ປິກາ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ປູຕິກໍ ທຘິ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ສິງ຺ຆາຓິກາ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ນາສາປຸເຏສຸ ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ນາສາປຸຏາ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ອມ຺ເຫສຸ ສິງ຺ຆາຓິກາ ຐິຕາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ສິງ຺ຆາຓິກາ ສິງ຺ຆາຓິກຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕິສ຺ສາ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ສິງ຺ຆາຓິກໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ລສິກາຕິ ສຣີຣສນ຺ຘີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປິຈ຺ຉິລກຸຓປໍ. ສາ ວຓ຺ຓໂຕ ກຓິກາຣນິຍ຺ຍາສວຓ຺ຓາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ໂອກາສສຓ຺ຐານາ. ທິສໂຕ ທ຺ວີສຸ ທິສາສຸ ຊາຕາ. ໂອກາສໂຕ ອຏ຺ຐິສນ຺ຘີນໍ ອພ຺ຠຎ຺ຊນກິຈ຺ຈໍ ສາຘຍມານາ ອສີຕິສຕສນ຺ຘີນໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຐິຕາຕິ. ຍສ຺ສ ເຈສາ ມນ຺ທາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສ ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ສມິຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປສາເຣນ຺ຕສ຺ສ ອຏ຺ຐິການິ ກຏກຏາຍນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉຣິກາສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຍ ວິຈຣຕິ, ເອກໂຍຊນທ຺ວິໂຍຊນມຕ຺ຕມ຺ປິ ອທ຺ຘານໍ ຄຕສ຺ສ ວາໂຍຘາຕຸ ກຸປ຺ປຕິ, ຄຕ຺ຕານິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ປນ ເຈສາ ພຫຸກາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ອຸຏ຺ຐານນິສຊ຺ຊາທີສຸ ນ ອຏ຺ຐີນິ ກຏກຏາຍນ຺ຕິ, ທີຆມ຺ປິ ອທ຺ຘານໍ ຄຕສ຺ສ ນ ວາໂຍຘາຕຸ ກຸປ຺ປຕິ, ນ ຄຕ຺ຕານິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອພ຺ຠຎ຺ຊນເຕລໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອກ຺ຂໍ ອພ຺ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ອກ຺ໂຂ ຊານາຕິ ‘‘ມໍ ເຕລໍ ອພ຺ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ; ເອວເມວ ນ ລສິກາ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອສີຕິສຕສນ຺ຘິໂຍ ອພ຺ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕາ’’ຕິ, ນປິ ອສີຕິສຕສນ຺ຘິໂຍ ຊານນ຺ຕິ ‘‘ລສິກາ ອມ຺ເຫ ອພ຺ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕາ’’ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ລສິກາ ລສິກຠາເຄນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕິສ຺ສາ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ລສິກໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສຣີເຣ ມຸຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓໂຕ ມາສຂາໂຣທກວຓ຺ຓນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ສຓ຺ຐານໂຕ ອຸທກໍ ປູເຣຕ຺ວາ ອໂຘມຸຂຐປິຕອຸທກກຸມ຺ຠອນ຺ຕຣຄຕອຸທກສຓ຺ຐານໍ. ທິສໂຕ ເຫຏ຺ຐິມາຍ ທິສາຍ ຊາຕໍ. ໂອກາສໂຕ ວຕ຺ຖິສ຺ສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຐິຕນ຺ຕິ. ວຕ຺ຖິ ນາມ ວຕ຺ຖິປຸໂຏ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຍຕ຺ຖ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຈນ຺ທນິກາຍ ປກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອມຸເຂ ເປຬາຆເຏ ຈນ຺ທນິກາຣໂສ ປວິສຕິ, ນ ຈສ຺ສ ປວິສນມຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຎາຍຕິ; ເອວເມວ ສຣີຣໂຕ ມຸຕ຺ຕໍ ປວິສຕິ, ນ ຈສ຺ສ ປວິສນມຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຎາຍຕິ ນິກ຺ຂມນມຄ຺ໂຄ ເອວ ຕຸ ປາກໂຏ ໂຫຕິ, ຍມ຺ຫິ ຈ ມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠຣິເຕ ‘‘ປສ຺ສາວໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ສຕ຺ຕານໍ ອາຍູຫນໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຈນ຺ທນິກາຍ ປກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອມຸເຂ ເປຬາຆເຏ ຐິໂຕ ຈນ຺ທນິກາຣໂສ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ອມຸເຂ ເປຬາຆເຏ ຐິໂຕ’’ຕິ, ນປິ ເປຬາຆໂຏ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ຈນ຺ທນິກາຣໂສ ຐິໂຕ’’ຕິ; ເອວເມວ ມຸຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ ‘‘ອຫໍ ວຕ຺ຖິມ຺ຫິ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ, ນປິ ວຕ຺ຖິ ຊານາຕິ ‘‘ມຍິ ມຸຕ຺ຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວິຣຫິຕາ ຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ…ເປ… ນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ວຕ຺ຖິອພ຺ຠນ຺ຕເຣນ ເຈວ ມຸຕ຺ຕຠາເຄນ ຈ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອຍເມຕສ຺ສ ສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ, ວິສຠາຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ເກສສທິໂສ ເອວາຕິ ເອວໍ ມຸຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເອວມຍໍ ອິມໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ວຓ຺ຓາທິໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຕສ຺ເສວໍ ອິມໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ວຓ຺ຓາທິວເສນ ວວຕ຺ຖເປນ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ຕໍ ຠາວນານຸໂຍຄໍ ອາຄມ຺ມ ເກສາທໂຍ ປຄຸຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂກຏ຺ຐາສຠາເວນ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ຕໂຕ ປຠຸຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຈກ຺ຂຸມໂຕ ປຸຣິສສ຺ສ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສວຓ຺ຓານໍ ປຸປ຺ຜານໍ ເອກສຸຕ຺ຕຄນ຺ຖິຕໍ ມາລໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ສພ຺ພປຸປ຺ຜານິ ອປຸພ຺ພາປຣິຍມິວ ປາກຏານິ ໂຫນ຺ຕິ; ເອວເມວ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ’’ຕິ ອິມໍ ກາຍໍ ສຕິຍາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ສພ຺ເພ ເຕ ຘມ຺ມາ ອປຸພ຺ພາປຣິຍມິວ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ. ເກເສສຸ ອາວຊ຺ຊິເຕສຸ ອສຓ຺ຐຫມານາວ ສຕິ ຍາວ ມຸຕ຺ຕໍ, ຕາວ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕໂຕ ປຠຸຕິ ຕສ຺ສ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ຕາ ມນຸສ຺ສຕິຣຈ຺ຉານາທໂຍ ຈ ສຕ຺ຕາກາຣໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ໂກຏ຺ຐາສຣາສິວເສເນວ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ເຕຫິ ຈ ອຊ຺ໂຌຫຣິຍມານໍ ປານໂຠຊນາທິ ໂກຏ຺ຐາສຣາສິມ຺ຫິ ປກ຺ຂິປ຺ປມານມິວ ອຸປຏ຺ຐາຕີຕິ.

ເອຕ຺ຖາຫ ‘‘ອຖາເນນ ຕໂຕ ປຣໍ ກິໍ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ຕເທວ ນິມິຕ຺ຕໍ ອາເສວິຕພ຺ພໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ ພຫຸລີກາຕພ຺ພໍ ສຸວວຕ຺ຖິຕໍ ວວຕ຺ຖເປຕພ຺ພໍ. ກຖໍ ປນາຍໍ ຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອາເສວຕິ ຠາເວຕິ ພຫຸລີກໂຣຕິ ສຸວວຕ຺ຖິຕໍ ວວຕ຺ຖເປຕີຕິ? ອຍຎ຺ຫິ ຕໍ ເກສາທີນໍ ໂກຏ຺ຐາສຠາເວນ ອຸປຏ຺ຐານນິມິຕ຺ຕໍ ອາເສວຕິ, ສຕິຍາ ອລ຺ລິຍຕິ ຠຊຕິ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ສຕິຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫາເປຕິ. ຕຕ຺ຖ ລທ຺ຘໍ ວາ ສຕິໍ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ຕໍ ຠາເວຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ພຫຸລີກໂຣຕີຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ສຕິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣພ຺ຠາຫຕໍ ກໂຣຕິ. ສຸວວຕ຺ຖິຕໍ ວວຕ຺ຖເປຕີຕິ ຍຖາ ສຸຏ຺ຐຸ ວວຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ, ນ ປຸນ ອນ຺ຕຣຘານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕຖາ ຕໍ ສຕິຍາ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ອຸປຘາເຣຕິ ອຸປນິພນ຺ຘຕິ.

ອຖ ວາ ຍໍ ປຸພ຺ເພ ອນຸປຸພ຺ພໂຕ, ນາຕິສີຆໂຕ, ນາຕິສຓິກໂຕ, ວິກ຺ເຂປປ຺ປຫານໂຕ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິສມຕິກ຺ກມນໂຕ, ອນຸປຸພ຺ພມຸຎ຺ຈນໂຕ, ລກ຺ຂຓໂຕ, ຕໂຍ ຈ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕາຕິ ເອວໍ ທສວິຘໍ ມນສິກາຣໂກສລ຺ລໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອນຸປຸພ຺ພໂຕ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ອາເສວຕິ, ນາຕິສີຆໂຕ ນາຕິສຓິກໂຕ ຈ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ຠາເວຕິ, ວິກ຺ເຂປປ຺ປຫານໂຕ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ພຫຸລີ ກໂຣຕິ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິສມຕິກ຺ກມນາທິໂຕ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ສຸວວຕ຺ຖິຕໍ ວວຕ຺ຖເປຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອຕ຺ຖາຫ ‘‘ກຖໍ ປນາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພາທິວເສນ ເອເຕ ຘມ຺ເມ ມນສິ ກໂຣຕີ’’ຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ອຍຎ຺ຫິ ເກເສ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ໂລເມ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ນເຂ. ຕຖາ ໂລເມ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ນເຂ ມນສິ ກໂຣຕິ, ນ ທນ຺ເຕ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ກສ຺ມາ? ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ ຫິ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອກຸສໂລ ປຸຣິໂສ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສປທໍ ນິສ຺ເສຓິໍ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ ອາໂຣຫນ຺ໂຕ ກິລນ຺ຕກາໂຍ ຕໂຕ ນິສ຺ເສຓິໂຕ ປປຕຕິ, ນ ອາໂຣຫນໍ ສມ຺ປາເທຕິ; ເອວເມວ ຠາວນາສມ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພສ຺ສ ອສ຺ສາທສ຺ສ ອນຘິຄມນໂຕ ກິລນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣຠາວນາໂຕ ປປຕຕິ, ນ ຠາວນໍ ສມ຺ປາເທຕີຕິ.

ອນຸປຸພ຺ພໂຕ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕປິ ຈ ເກສາ ໂລມາຕິ ນາຕິສີຆໂຕປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຕິສີຆໂຕ ຫິ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອທ຺ຘານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ສມວິສມຣຸກ຺ຂຖລນິນ຺ນທ຺ເວຘາປຖາທີນິ ມຄ຺ຄນິມິຕ຺ຕານິ ອຸປລກ຺ເຂຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕໂຕ ນ ມຄ຺ຄກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອທ຺ຘານຎ຺ຈ ປຣິກ຺ຂຍໍ ເນຕິ; ເອວເມວ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທີນິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣນິມິຕ຺ຕານິ ອຸປລກ຺ເຂຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕໂຕ ນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ກຸສໂລ ໂຫຕິ, ກມ຺ມຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຣິກ຺ຂຍໍ ເນຕິ.

ຍຖາ ຈ ນາຕິສີຆໂຕ, ເອວໍ ນາຕິສຓິກໂຕປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຕິສຓິກໂຕ ຫິ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຣິໂສ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ໂນ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຣຸກ຺ຂປພ຺ພຕຕຬາກາທີສຸ ວິລມ຺ພມາໂນ ອິຈ຺ຉິຕປ຺ປເທສໍ ອປາປຸຓນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄເຍວ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທີຫິ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓາຕິ; ເອວເມວ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣຠາວນາສມ຺ປທໍ ອປາປຸຓນ຺ໂຕ ຠາວນາວິຈ຺ເຉເທນ ອນ຺ຕຣາເຍວ ກາມວິຕກ຺ກາທີຫິ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓາຕິ.

ນາຕິສຓິກໂຕ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕປິ ຈ ວິກ຺ເຂປປ຺ປຫານໂຕປິ ມນສິ ກໂຣຕິ. ວິກ຺ເຂປປ຺ປຫານໂຕ ນາມ ຍຖາ ອຎ຺ເຎສຸ ນວກມ຺ມາທີສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ວິກ຺ຂິປຕິ, ຕຖາ ມນສິ ກໂຣຕິ. ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ເຂປມານຈິຕ຺ໂຕ ຫິ ເກສາທີສ຺ເວວ ອສມາຫິຕເຈໂຕວິຕກ຺ໂກ ຠາວນາສມ຺ປທໍ ອປາປຸຓິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາວ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ຕກ຺ກສິລາຄມເນ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ສຫາຍກາ ວິຍ. ອວິກ຺ຂິປມານຈິຕ຺ໂຕ ປນ ເກສາທີສ຺ເວວ ສມາຫິຕເຈໂຕວິຕກ຺ໂກ ຠາວນາສມ຺ປທໍ ປາປຸຓາຕິ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ວິຍ ຕກ຺ກສິລຣຊ຺ຊສມ຺ປທນ຺ຕິ. ຕສ຺ເສວໍ ວິກ຺ເຂປປ຺ປຫານໂຕ ມນສິກໂຣໂຕ ອຘິກາຣຈຣິຍາຘິມຸຕ຺ຕີນໍ ວເສນ ເຕ ຘມ຺ມາ ອສຸຠໂຕ ວາ ວຓ຺ຓໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎໂຕ ວາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ.

ອຖ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິສມຕິກ຺ກມນໂຕ ເຕ ຘມ຺ເມ ມນສິ ກໂຣຕິ. ປຓ຺ຓຕ຺ຕິສມຕິກ຺ກມນໂຕຕິ ເກສາ ໂລມາຕິ ເອວມາທິໂວຫາຣໍ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍຖູປຏ຺ຐິຕານໍ ອສຸຠາທີນໍເຍວ ວເສນ ມນສິ ກໂຣຕິ. ກຖໍ? ຍຖາ ອຣຎ຺ຎນິວາສູປຄຕາ ມນຸສ຺ສາ ອປຣິຈິຕຠູມິຠາຄຕ຺ຕາ ອຸທກຏ຺ຐານສຎ຺ຊານນຕ຺ຖໍ ສາຂາຠງ຺ຄາທິນິມິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ຕທນຸສາເຣນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ຍທາ ປນ ປຣິຈິຕຠູມິຠາຄາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຖ ຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອມນສິກຕ຺ວາວ ອຸທກຏ຺ຐານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ເອວເມວາຍໍ ເກສາ ໂລມາຕິອາທິນາ ຕໍຕໍໂວຫາຣສ຺ສ ວເສນ ປຐມໍ ເຕ ຘມ຺ເມ ມນສາກາສິ, ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອສຸຠາທີນໍ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ເຕສຸ ຕໍ ໂວຫາຣໍ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອສຸຠາທິໂຕວ ມນສິ ກໂຣຕິ.

ເອຕ຺ຖາຫ ‘‘ກຖໍ ປນສ຺ສ ເອເຕ ຘມ຺ມາ ອສຸຠາທິໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ກຖໍ ວຓ຺ຓໂຕ, ກຖໍ ສຸຎ຺ຎໂຕ ວາ, ກຖຎ຺ຈາຍເມເຕ ອສຸຠໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ, ກຖໍ ວຓ຺ຓໂຕ, ກຖໍ ສຸຎ຺ຎໂຕ ວາ’’ຕິ? ເກສາ ຕາວສ຺ສ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານຄນ຺ຘາສໂຍກາສວເສນ ປຎ຺ຈຘາ ອສຸຠໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ປຎ຺ຈຘາ ເອວ ອຍເມເຕ ອສຸຠໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເກສາ ນາເມເຕ ວຓ຺ຓໂຕ ອສຸຠາ ປຣມປ຺ປຏິກູລເຊຄຸຈ຺ຉາ. ຕຖາ ຫິ ມນຸສ຺ສາ ທິວາ ປານໂຠຊເນ ປຕິຕໍ ເກສວຓ຺ຓໍ ວາກໍ ວາ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ທິສ຺ວາ ເກສສຎ຺ຎາຍ ມໂນຣມມ຺ປິ ປານໂຠຊນໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິ ວາ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ວາ. ສຓ຺ຐານໂຕປິ ອສຸຠາ. ຕຖາ ຫິ ຣຕ຺ຕິໍ ປານໂຠຊເນ ປຕິຕໍ ເກສສຓ຺ຐານໍ ວາກໍ ວາ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ເກສສຎ຺ຎາຍ ມໂນຣມມ຺ປິ ປານໂຠຊນໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິ ວາ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ວາ. ຄນ຺ຘໂຕປິ ອສຸຠາ. ຕຖາ ຫິ ເຕລມກ຺ຂນປຸປ຺ຜຘູມາທິສງ຺ຂາເຣຫິ ວິຣຫິຕານໍ ເກສານໍ ຄນ຺ໂຘ ປຣມເຊຄຸຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ, ອຄ຺ຄີສຸ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ເກສສ຺ສ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາ ນາສິກໍ ປິເຘນ຺ຕິ, ມຸຂມ຺ປິ ວິກຸຊ຺ເຊນ຺ຕິ. ອາສຍໂຕປິ ອສຸຠາ. ຕຖາ ຫິ ນານາວິເຘນ ມນຸສ຺ສາສຸຈິນິສ຺ສນ຺ເທນ ສງ຺ກາຣຏ຺ຐາເນ ຕຓ຺ຑຸເລຍ຺ຍກາທີນິ ວິຍ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫປຸພ຺ພໂລຫິຕນິສ຺ສນ຺ເທນ ເຕ ອາຈິຕາ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ຄມິຕາຕິ. ໂອກາສໂຕປິ ອສຸຠາ. ຕຖາ ຫິ ສງ຺ກາຣຏ຺ຐາເນ ວິຍ ຕຓ຺ຑຸເລຍ຺ຍກາທີນິ ປຣມເຊຄຸຈ຺ເຉ ໂລມາທິເອກຕິໍສກຸຓປຣາສິມຕ຺ຖເກ ມນຸສ຺ສານໍ ສີສປລິເວຐເກ ອລ຺ລຈມ຺ເມ ຊາຕາຕິ. ເອສ ນໂຍ ໂລມາທີສຸ. ເອວໍ ຕາວ ອຍເມເຕ ຘມ຺ເມ ອສຸຠໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ເຕ ອສຸຠໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ.

ຍທິ ປນສ຺ສ ວຓ຺ຓໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ອຖ ເກສາ ນີລກສິຓວເສນ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ໂລມາ ທນ຺ຕາ ໂອທາຕກສິຓວເສນາຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ຕໍຕໍກສິຓວເສເນວ ອຍເມເຕ ມນສິ ກໂຣຕິ, ເອວໍ ວຓ຺ຓໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ເຕ ວຓ຺ຓໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ. ຍທິ ປນສ຺ສ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ອຖ ເກສາ ຆນວິນິພ຺ໂຠຄວວຕ຺ຖາເນນ ໂອຊຏ຺ຐມກສມູຫວເສນ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ໂລມາທໂຍ, ຍຖາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ອຍເມເຕ ຕເຖວ ມນສິ ກໂຣຕິ. ເອວໍ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ເຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ.

ເອວໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ອຍເມເຕ ຘມ຺ເມ ອນຸປຸພ຺ພມຸຎ຺ຈນໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອນຸປຸພ຺ພມຸຎ຺ຈນໂຕຕິ ອສຸຠາທີນໍ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ອຸປຏ຺ຐິເຕ ເກເສ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂລເມ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຊລູກາ ນງ຺ຄຸຏ຺ເຐນ ຄຫິຕປ຺ປເທເສ ສາເປກ຺ຂາວ ຫຸຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ເຑນ ອຎ຺ຎໍ ປເທສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຄຫິເຕ ຈ ຕສ຺ມິໍ ອິຕຣໍ ມຸຎ຺ຈຕິ, ເອວເມວ ເກເສສຸ ສາເປກ຺ໂຂວ ຫຸຕ຺ວາ ໂລເມ ມນສິ ກໂຣຕິ, ໂລເມສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐິເຕ ມນສິກາເຣ ເກເສ ມຸຎ຺ຈຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ເອວໍ ຫິສ຺ສ ອນຸປຸພ຺ພມຸຎ຺ຈນໂຕ ມນສິກໂຣໂຕ ອສຸຠາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ເຕ ຘມ຺ມາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕາ ອນວເສສໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ປາກຏຕຣູປຏ຺ຐານາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ.

ອຖ ຍສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມາ ອສຸຠໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ປາກຏຕຣູປຏ຺ຐານາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ມກ຺ກໂຏ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສຕາລເກ ຕາລວເນ ພ຺ຍາເຘນ ປຣິປາຕິຍມາໂນ ເອກຣຸກ຺ເຂປິ ອສຓ຺ຐຫນ຺ໂຕ ປຣິຘາວິຕ຺ວາ ຍທາ ນິວຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກິລນ຺ໂຕ, ອຖ ເອກເມວ ຆນຕາລປຓ຺ຓປຣິເວຐິຕໍ ຕາລສຸຈິໍ ນິສ຺ສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ; ເອວເມວ ຈິຕ຺ຕມກ຺ກໂຏ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສໂກຏ຺ຐາສເກ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເຕເນວ ໂຍຄິນາ ປຣິປາຕິຍມາໂນ ເອກໂກຏ຺ຐາສເກປິ ອສຓ຺ຐຫນ຺ໂຕ ປຣິຘາວິຕ຺ວາ ຍທາ ອເນກາຣມ຺ມຓວິຘາວເນ ອຠິລາສາຠາເວນ ນິວຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກິລນ຺ໂຕ. ອຖ ຍ຺ວາສ຺ສ ເກສາທີສຸ ຘມ຺ໂມ ປຄຸຓຕໂຣ ຈຣິຕານຸຣູປຕໂຣ ວາ, ຍຕ຺ຖ ວາ ປຸພ຺ເພ ກຕາຘິກາໂຣ ໂຫຕິ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປຈາຣວເສນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອຖ ຕເມວ ນິມິຕ຺ຕໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຕກ຺ກາຫຕໍ ວິຕກ຺ກາຫຕໍ ກຣິຕ຺ວາ ຍຖາກ຺ກມໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາຍ ວິປສ຺ສນມາຣຠິຕ຺ວາ ອຣິຍຠູມິໍ ປາປຸຓາຕິ.

ຍສ຺ສ ປນ ເຕ ຘມ຺ມາ ວຓ຺ຓໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ສາປິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ມກ຺ກໂຏ…ເປ… ອຖ ຍ຺ວາສ຺ສ ເກສາທີສຸ ຘມ຺ໂມ ປຄຸຓຕໂຣ ຈຣິຕານຸຣູປຕໂຣ ວາ, ຍຕ຺ຖ ວາ ປຸພ຺ເພ ກຕາຘິກາໂຣ ໂຫຕິ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປຈາຣວເສນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອຖ ຕເມວ ນິມິຕ຺ຕໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຕກ຺ກາຫຕໍ ວິຕກ຺ກາຫຕໍ ກຣິຕ຺ວາ ຍຖາກ຺ກມໍ ນີລກສິຓວເສນ ປີຕກສິຓວເສນ ວາ ປຎ຺ຈປິ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານານິ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ເຕສຎ຺ຈ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ປຕິຏ຺ຐາຍ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ອຣິຍຠູມິໍ ປາປຸຓາຕິ.

ຍສ຺ສ ປນ ເຕ ຘມ຺ມາ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ໂສ ລກ຺ຂຓໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ, ລກ຺ຂຓໂຕ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຈຕຸຘາຕຸວວຕ຺ຖານວເສນ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານໍ ປາປຸຓາຕິ. ອຖ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ເຕ ຘມ຺ເມ ອນິຈ຺ຈທຸກ຺ຂານຕ຺ຕສຸຕ຺ຕຕ຺ຕຍວເສນ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຍມສ຺ສ ວິປສ຺ສນານໂຍ. ໂສ ອິມໍ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ຍຖາກ຺ກມຎ຺ຈ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຣິຍຠູມິໍ ປາປຸຓາຕີຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ກຖໍ ປນາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພາທິວເສນ ເອເຕ ຘມ຺ເມ ມນສິ ກໂຣຕີ’’ຕິ, ຕໍ ພ຺ຍາກຕໍ ໂຫຕິ. ຍຎ຺ຈາປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຠາວນາວເສນ ປນສ຺ສ ເອວໍ ວຓ຺ຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ປກາສິໂຕ ໂຫຕີຕິ.

ປກິຓ຺ຓກນໂຍ

ອິທານິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ວຓ຺ຓນາປຣິຈຍປາຏວຕ຺ຖໍ ອຍໍ ປກິຓ຺ຓກນໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ –

‘‘ນິມິຕ຺ຕໂຕ ລກ຺ຂຓໂຕ, ຘາຕຸໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕປິ ຈ;

ຂນ຺ຘາທິໂຕ ຈ ວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ, ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣນິຈ຺ຉໂຍ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ນິມິຕ຺ຕໂຕຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣ ອິມສ຺ມິໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ສຏ຺ຐິສຕໍ ນິມິຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຍສໍ ວເສນ ໂຍຄາວຈໂຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ໂກຏ຺ຐາສໂຕ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເກສສ຺ສ ວຓ຺ຓນິມິຕ຺ຕໍ, ສຓ຺ຐານນິມິຕ຺ຕໍ, ທິສານິມິຕ຺ຕໍ, ໂອກາສນິມິຕ຺ຕໍ, ປຣິຈ຺ເຉທນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຈ ນິມິຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂລມາທີສຸ.

ລກ຺ຂຓໂຕຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ອຏ຺ຐວີສຕິສຕໍ ລກ຺ຂຓານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຍສໍ ວເສນ ໂຍຄາວຈໂຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ລກ຺ຂຓໂຕ ມນສິ ກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເກສສ຺ສ ຖທ຺ຘລກ຺ຂຓໍ, ອາພນ຺ຘນລກ຺ຂຓໍ, ອຸຓ຺ຫຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ, ສມຸທີຣຓລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ລກ຺ຂຓານິ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂລມາທີສຸ.

ຘາຕຸໂຕຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ‘‘ຉຘາຕຸໂຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຍໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໓໔໓-໓໔໔) ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕາສຸ ຘາຕູສຸ ອຏ຺ຐວີສຕິສຕໍ ຘາຕຸໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ໂຍຄາວຈໂຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ຘາຕຸໂຕ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຍາ ເກເສ ຖທ຺ຘຕາ, ສາ ປຖວີຘາຕຸ; ຍາ ອາພນ຺ຘນຕາ, ສາ ອາໂປຘາຕຸ; ຍາ ປຣິປາຈນຕາ, ສາ ເຕໂຊຘາຕຸ; ຍາ ວິຕ຺ຖມ຺ຠນຕາ, ສາ ວາໂຍຘາຕູຕິ ຈຕສ຺ໂສ ຘາຕຸໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂລມາທີສຸ.

ສຸຎ຺ຎໂຕຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ອຏ຺ຐວີສຕິສຕໍ ສຸຎ຺ຎຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ໂຍຄາວຈໂຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ສຸຎ຺ຎໂຕ ວິປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເກເສ ຕາວ ປຖວີຘາຕຸ ອາໂປຘາຕ຺ວາທີຫິ ສຸຎ຺ຎາ, ຕຖາ ອາໂປຘາຕ຺ວາທໂຍ ປຖວີຘາຕ຺ວາທີຫີຕິ ຈຕສ຺ໂສ ສຸຎ຺ຎຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂລມາທີສຸ.

ຂນ຺ຘາທິໂຕຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ເກສາທີສຸ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ສງ຺ຄຍ຺ຫມາເນສຸ ‘‘ເກສາ ກຕິ ຂນ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ, ກຕິ ອາຍຕນານິ, ກຕິ ຘາຕຸໂຍ, ກຕິ ສຈ຺ຈານິ, ກຕິ ສຕິປຏ຺ຐານານີ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ນເຍນ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວຎ຺ຈສ຺ສ ວິຊານໂຕ ຕິຓກຏ຺ຐສມູໂຫ ວິຍ ກາໂຍ ຂາຍຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ໂຕ ນໂຣ ໂປໂສ, ປຸຄ຺ຄໂລ ນູປລພ຺ຠຕິ;

ສຸຎ຺ຎຠູໂຕ ອຍໍ ກາໂຍ, ຕິຓກຏ຺ຐສມູປໂມ’’ຕິ.

ອຖສ຺ສ ຍາ ສາ –

‘‘ສຸຎ຺ຎາຄາຣໍ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ, ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕາທິໂນ;

ອມານຸສີ ຣຕິ ໂຫຕິ, ສມ຺ມາ ຘມ຺ມໍ ວິປສ຺ສໂຕ’’ຕິ. –

ເອວໍ ອມານຸສີ ຣຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ສາ ອທູຣຕຣາ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ຍໍ ຕໍ –

‘‘ຍໂຕ ຍໂຕ ສມ຺ມສຕິ, ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ;

ລຠຕີ ປີຕິປາໂມຊ຺ຊໍ, ອມຕໍ ຕໍ ວິຊານຕ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໗໓-໓໗໔) –

ເອວໍ ວິປສ຺ສນາມຍໍ ປີຕິປາໂມຊ຺ຊາມຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ນ ຈິເຣເນວ ອຣິຍຊນເສວິຕໍ ອຊຣາມຣໍ ນິພ຺ພານາມຕໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກປາຐ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.