໗. ສພ຺ຣຫ຺ມກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໖. ສຕ຺ຕເມ ສພ຺ຣຫ຺ມການີຕິ ສເສຏ຺ຐການິ. ເຍສນ຺ຕິ ເຍສໍ ກຸລານໍ. ປຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ປູຊິຕສທ຺ທໂຍເຄນ ຫິ ອິທໍ ກຣຓຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ອຊ຺ຌາຄາເຣຕິ ສເກ ຆເຣ. ປູຊິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ຍໍ ຆເຣ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ປຏິຊຄ຺ຄິຕາ ມນາເປນ ເຈວ ກາຍິກວາຈສິເກນ ຈ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອິຕິ ມາຕາປິຕຸປູຊການິ ກຸລານິ ‘‘ສພ຺ຣຫ຺ມການີ’’ຕິ ປສໍສິຕ຺ວາ ອຸປຣິປິ ເນສໍ ປສໍສນີຍຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສປຸພ຺ພເທວຕານີ’’ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມາຕິອາທີນິ ເຕສໍ ພ຺ຣຫ຺ມາທິຠາວສາຘນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຣາຍມຕ຺ຖວິຠາວນາ – ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ເສຏ຺ຐາຘິວຈນໍ. ຍຖາ ຫິ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ຈຕສ຺ໂສ ຠາວນາ ອວິຊຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ ເມຕ຺ຕາ, ກຣຸຓາ, ມຸທິຕາ, ອຸເປກ຺ຂາຕິ, ເອວໍ ມາຕາປິຕູນໍ ປຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕສ຺ໂສ ຠາວນາ ອວິຊຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ເວທິຕພ຺ພາ – ກຸຈ຺ຉິຄຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ທາຣເກ ‘‘ກທາ ນ ໂຂ ປຸຕ຺ຕກໍ ອໂຣຄໍ ປຣິປຸຓ຺ຓງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ມາຕາປິຕູນໍ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຍທາ ປເນສ ມນ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍໂກ ອູກາຫິ ວາ ມງ຺ກຸເລຫິ ວາ ທຏ຺ໂຐ ທຸກ຺ຂເສຍ຺ຍາຍ ວາ ປີຬິໂຕ ປໂຣທຕິ ວິຣວຕິ, ຕທາສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອາຘາວິຕ຺ວາ ວິຘາວິຕ຺ວາ ກີຬນກາເລ ປນ ໂລຠນີຍວຍສ຺ມິໍ ວາ ຐິຕກາເລ ທາຣກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສປ຺ປິມຓ຺ເຑ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສຕວິຫຕກປ຺ປາສປິຈຸປຏລໍ ວິຍ ມຸທຸກໍ ອາໂມທິຕໍ ປໂມທິຕໍ, ຕທາ ເນສໍ ມຸທິຕາ ລພ຺ຠຕິ. ຍທາ ປນ ເຕສໍ ປຸຕ຺ໂຕ ທາຣຠຣຓໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ, ຕທາ ມາຕາປິຕູນໍ ‘‘ສກ຺ໂກຕິ ທານິ ໂນ ປຸຕ຺ຕໂກ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ຊີວິຕຸ’’ນ຺ຕິ ມຊ຺ຌຕ຺ຕຠາໂວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອຸເປກ຺ຂາ ລພ຺ຠຕິ. ເອວໍ ມາຕາປິຕູນໍ ປຸຕ຺ເຕສຸ ຍຖາກາລໍ ຈຕຸພ຺ພິຘສ຺ສປິ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣສ຺ສ ລພ຺ຠນໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມສທິສວຸຕ຺ຕິຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ.

ປຸພ຺ພເທວຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ເທວາ ນາມ ຕິວິຘາ – ສມ຺ມຸຕິເທວາ, ອຸປປຕ຺ຕິເທວາ, ວິສຸທ຺ຘິເທວາຕິ. ເຕສຸ ສມ຺ມຸຕິເທວາ ນາມ ຣາຊາໂນ ຂຕ຺ຕິຍາ. ເຕ ຫິ ‘‘ເທໂວ, ເທວີ’’ຕິ ໂລເກ ໂວຫຣີຍນ຺ຕິ, ເທວາ ວິຍ ໂລກສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫານຸຄ຺ຄຫສມຕ຺ຖາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ອຸປປຕ຺ຕິເທວາ ນາມ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ຠວຄ຺ຄາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສຕ຺ຕາ. ວິສຸທ຺ຘິເທວາ ນາມ ຂີຓາສວາ ສພ຺ພກິເລສວິສຸທ຺ຘິໂຕ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວຈນຕ຺ໂຖ – ທິພ຺ພນ຺ຕິ, ກີຬນ຺ຕິ, ລຬນ຺ຕິ, ໂຊຕນ຺ຕິ ປຏິປກ຺ຂໍ ຊຍນ຺ຕິ ວາຕິ ເທວາ. ເຕສຸ ສພ຺ພເສຏ຺ຐາ ວິສຸທ຺ຘິເທວາ. ຍຖາ ເຕ ພາລຊເນຫິ ກຕໍ ອປຣາຘໍ ອຄເຓຕ຺ວາ ເອກນ຺ເຕເນວ ເຕສໍ ອນຕ຺ຖຫານິໍ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອາກງ຺ຂນ຺ຕາວ ຍຖາວຸຕ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣໂຍເຄນ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຕາຍ ຈ ເຕສໍ ກາຣານໍ ມຫປ຺ຜລຕໍ ມຫານິສໍສຕຎ຺ຈ ອາວຫນ຺ຕິ; ເອວເມວ ມາຕາປິຕໂຣປິ ປຸຕ຺ຕານໍ ອປຣາຘໍ ອຄເຓຕ຺ວາ ເອກນ຺ເຕເນວ ເຕສໍ ອນຕ຺ຖຫານິໍ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຈຕຸພ຺ພິຘສ຺ສປິ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣສ຺ສ ລພ຺ຠນໂຕ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕາ ປຣມທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນິ ກຕານໍ ກາຣານໍ ມຫປ຺ຜລຕໍ ມຫານິສໍສຕຎ຺ຈ ອາວຫນ຺ຕິ. ສພ຺ພເທເວຫິ ຈ ປຐມໍ ເຕສໍ ອຸປກາຣວນ຺ຕຕາຍ ເຕ ອາທິໂຕເຍວ ເທວາ. ເຕສຎ຺ຫິ ວເສນ ເຕ ປຐມໍ ອຎ຺ເຎ ເທເວ ‘‘ເທວາ’’ຕິ ຊານນ຺ຕິ ອາຣາເຘນ຺ຕິ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ, ອາຣາຘນວິຘິໍ ຎຕ຺ວາ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕາ ຕສ຺ສາ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຜລໍ ອຘິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ປຈ຺ຉາເທວາ ນາມ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸພ຺ພເທວຕາຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ.

ປຸພ຺ພາຈຣິຍາຕິ ປຐມອາຈຣິຍາ. ມາຕາປິຕໂຣ ຫິ ປຸຕ຺ເຕ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕາ ອຕິຕຣຸຓກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອວໍ ນິສີທ, ເອວໍ ຄຈ຺ຉ, ເອວໍ ຕິຏ຺ຐ, ເອວໍ ສຍ, ເອວໍ ຂາທ, ເອວໍ ຠຸຎ຺ຊ, ອຍໍ ເຕ ‘ຕາຕາ’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ອຍໍ ‘ຠາຕິກາ’ຕິ, ອຍໍ ‘ຠຄິນີ’ຕິ, ອິທໍ ນາມ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິທໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອສຸກໍ ນາມ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອສຸກໍ ນາມ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຄາເຫນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ. ອປຣຠາເຄ ອຎ຺ເຎ ອາຈຣິຍາປິ ສິປ຺ປໍ ມຸທ຺ທໍ ຄຓນນ຺ຕິ ເອວມາທິໍ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎ ສຣຓານິ ເທນ຺ຕິ, ສີເລສຸ ປຕິຏ຺ຐາເປນ຺ຕິ, ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕິ, ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາທີນິ ປາເປນ຺ຕິ. ອິຕິ ສພ຺ເພປິ ເຕ ປຈ຺ຉາອາຈຣິຍາ ນາມ. ມາຕາປິຕໂຣ ປນ ສພ຺ພປຐມໍ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸພ຺ພາຈຣິຍາຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ.

ອາຫຸເນຍ຺ຍາຕິ ອາເນຕ຺ວາ ຫຸນິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫຸນໍ, ທູຣໂຕປິ ອາເນຕ຺ວາ ຜລວິເສສໍ ອາກງ຺ຂນ຺ເຕນ ຄຸຓວນ຺ເຕສຸ ທາຕພ຺ພານໍ ອນ຺ນປານວຕ຺ຖຈ຺ຉາທນາທີນໍ ເອຕໍ ນາມໍ, ອຸປກາຣເຂຕ຺ຕຕາຍ ຕໍ ອາຫຸນໍ ອຣຫນ຺ຕີຕິ ອາຫຸເນຍ຺ຍາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາຫຸເນຍ຺ຍາຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ.

ອິທານິ ເຕສໍ ພ຺ຣຫ຺ມາທິຠາເວ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ພຫຸກາຣາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕູຕິ ຕໍ ມາຕາປິຕູນໍ ພ຺ຣຫ຺ມາທິອຘິວຈນໍ ເກນ ກາຣເຓນາຕິ ເຈຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຫຸກາຣາຕິ ພຫູປກາຣາ. ອາປາທກາຕິ ຊີວິຕສ຺ສ ອາປາທກາ, ປາລກາ. ປຸຕ຺ຕານຎ຺ຫິ ມາຕາປິຕູຫິ ຊີວິຕໍ ອາປາທິຕໍ ປາລິຕໍ ຆຏິຕໍ ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘນ ປວຕ຺ຕິຕໍ ສມ຺ປາທິຕໍ. ໂປສກາຕິ ຫຕ຺ຖປາເທ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ຫທຍໂລຫິຕໍ ປາເຍຕ຺ວາ ໂປເສຕາໂຣ. ອິມສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ທສ຺ເສຕາໂຣຕິ ປຸຕ຺ຕານໍ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓທສ຺ສນໍ ນາມ ມາຕາປິຕໂຣ ນິສ຺ສາຍ ຊາຕນ຺ຕິ ເຕ ເນສໍ ອິມສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ທສ຺ເສຕາໂຣ ນາມ. ອິຕິ ເຕສໍ ພຫຸກາຣຕ຺ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມາທິຠາວສ຺ສ ກາຣຓໍ ທສ຺ສິຕໍ, ເຍນ ປຸຕ຺ໂຕ ມາຕາປິຕູນໍ ໂລກິເຍນ ອຸປກາເຣນ ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ປຣິຍນ຺ຕໍ ປຏິກາຣໍ ກາຕຸໍ ນ ສມຕ຺ໂຖເຍວ. ສເຈ ຫິ ປຸຕ຺ໂຕ ‘‘ມາຕາປິຕູນໍ ອຸປກາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປກາຣໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸຏ຺ຐາຍ ສມຸຏ຺ຐາຍ ວາຍມນ຺ໂຕ ທກ຺ຂິເຓ ອໍສກູເຏ ມາຕຣໍ, ອິຕຣສ຺ມິໍ ປິຕຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ວສ຺ສສຕາຍຸໂກ ສກລໍ ວສ຺ສສຕມ຺ປິ ປຣິຫເຣຍ຺ຍ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸຈ຺ຉາທນປຣິມທ຺ທນນ຺ຫາປນສມ຺ພາຫນາທີຫິ ຈ ຍຖາຣຸຈິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ເຕສໍ ມຸຕ຺ຕກຣີສມ຺ປິ ອຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ, ນ ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຸຕ຺ເຕນ ມາຕາປິຕູນໍ ປຏິກາໂຣ ກໂຕ ໂຫຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສທ຺ຘາທິຄຸຓວິເສເສ ປຕິຏ຺ຐາປນາ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ທ຺ວິນ຺ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ສຸປ຺ປຏິກາຣໍ ວທາມິ. ກຕເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ? ມາຕຸ ຈ ປິຕຸ ຈ. ເອເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອໍເສນ ມາຕຣໍ ປຣິຫເຣຍ຺ຍ, ເອເກນ ອໍເສນ ປິຕຣໍ ປຣິຫເຣຍ຺ຍ ວສ຺ສສຕາຍຸໂກ ວສ຺ສສຕຊີວີ, ໂສ ຈ ເນສໍ ອຸຈ຺ຉາທນປຣິມທ຺ທນນ຺ຫາປນສມ຺ພາຫເນນ, ເຕ ຈ ຕຕ຺ເຖວ ມຸຕ຺ຕກຣີສໍ ຈເຊຍ຺ຍຸໍ, ນ ຕ຺ເວວ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ກຕໍ ວາ ໂຫຕິ ປຏິກຕໍ ວາ. ອິມິສ຺ສາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາປຖວິຍາ ປຫູຕຣຕ຺ຕຣຕນາຍ ມາຕາປິຕໂຣ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ເຈ ຣຊ຺ເຊ ປຕິຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ, ນ ຕ຺ເວວ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ກຕໍ ວາ ໂຫຕິ ປຏິກຕໍ ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ພຫຸກາຣາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕໂຣ ປຸຕ຺ຕານໍ ອາປາທກາ ໂປສກາ ອິມສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ທສ຺ເສຕາໂຣ.

‘‘ໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕໂຣ ອສ຺ສທ຺ເຘ ສທ຺ຘາສມ຺ປທາຍ ສມາທເປຕິ ນິເວເສຕິ ປຕິຏ຺ຐາເປຕິ. ທຸສ຺ສີເລ ສີລສມ຺ປທາຍ, ມຈ຺ຉຣິໂນ ຈາຄສມ຺ປທາຍ, ທຸປ຺ປຎ຺ເຎ ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາຍ ສມາທເປຕິ ນິເວເສຕິ ປຕິຏ຺ຐາເປຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕູນໍ ກຕຎ຺ຈ ໂຫຕິ ປຏິກຕຎ຺ຈາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໒.໓໔).

ຕຖາ –

‘‘ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານໍ, ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ; (ຂຸ. ປາ. ໕.໖);

‘‘ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຓ຺ຑິຕປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈ –

ເອວມາທີນິ ມາຕາປິຕູນໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ພຫູປກາຣຠາວສາຘການິ ສຸຕ຺ຕານິ ທຏ຺ຐພ຺ພານິ.

ຄາຖາສຸ ວຸຈ຺ຈເຣຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ກຖີຍນ຺ຕິ. ປຊາຍ ອນຸກມ຺ປກາຕິ ປເຣສໍ ປາຓໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາປິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຈຊິຕ຺ວາປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຊໍ ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ຕິ ໂຄປຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ປຊາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕານໍ ອນຸກມ຺ປກາ ອນຸຄ຺ຄາຫກາ.

ນມສ຺ເສຍ຺ຍາຕິ ສາຍໍ ປາຕໍ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ນມກ຺ກາຣໍ ກເຣຍ຺ຍ. ສກ຺ກເຣຍ຺ຍາຕິ ສກ຺ກາເຣນ ປຏິມາເນຍ຺ຍ. ອິທານິ ຕໍ ສກ຺ກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອນ຺ເນນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ເນນາຕິ ຍາຄຸຠຕ຺ຕຂາທນີເຍນ. ປາເນນາຕິ ອຏ຺ຐວິຘປາເນນ. ວຕ຺ເຖນາຕິ ນິວາສນປາຣຸປເນນ. ສຍເນນາຕິ ມຎ຺ຈປີຐຠິສິພິມ຺ໂພຫນາທິນາ ສຍເນນ. ອຸຈ຺ຉາທເນນາຕິ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ສຸຄນ຺ຘກຣຓຸຈ຺ຉາທເນນ. ນ຺ຫາເນນາຕິ ສີຕກາເລ ອຸຓ຺ໂຫທເກນ, ອຸຓ຺ຫກາເລ ສີໂຕທເກນ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນ຺ຫາປເນນ. ປາທານໍ ໂຘວເນນ ຈາຕິ ອຸຓ຺ໂຫທກສີໂຕທເກຫິ ປາທໂຘວເນນ ເຈວ ເຕລມກ຺ຂເນນ ຈ.

ຕາຍ ນໍ ປາຣິຈຣິຍາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ນນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ຍຖາວຸຕ຺ຕປຣິຈຣເຓນ. ອຖ ວາ ປາຣິຈຣິຍາຍາຕິ ຠຣຓກິຈ຺ຈກຣຓກຸລວໍສປຕິຏ຺ຐາປນາທິນາ ປຎ຺ຈວິຘອຸປຏ຺ຐາເນນ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ປຎ຺ຈຫິ ໂຂ, ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕ, ຐາເນຫິ ປຸຕ຺ເຕນ ປຸຣຕ຺ຖິມາ ທິສາ ມາຕາປິຕໂຣ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາຕພ຺ພາ ‘ຠໂຕ ເນ ຠຣິສ຺ສາມິ, ກິຈ຺ຈໍ ເນສໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຸລວໍສໍ ຐເປສ຺ສາມິ, ທາຍຊ຺ຊໍ ປຏິປຊ຺ຊິສ຺ສາມິ. ອຖ ວາ ປນ ເນສໍ ເປຕານໍ ກາລກຕານໍ ທກ຺ຂິຓມນຸປ຺ປທສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕ, ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ປຸຕ຺ເຕນ ປຸຣຕ຺ຖິມາ ທິສາ ມາຕາປິຕໂຣ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ປຸຕ຺ຕໍ ອນຸກມ຺ປນ຺ຕິ – ປາປາ ນິວາເຣນ຺ຕິ, ກລ຺ຍາເຓ ນິເວເສນ຺ຕິ, ສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂາເປນ຺ຕິ, ປຕິຣູເປນ ທາເຣນ ສໍໂຍເຊນ຺ຕິ, ສມເຍ ທາຍຊ຺ຊໍ ນິຍ຺ຍາເທນ຺ຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໒໖໗).

ອປິຈ ໂຍ ມາຕາປິຕໂຣ ຕີສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ອຠິປ຺ປສນ຺ເນ ກຕ຺ວາ ສີເລສຸ ວາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ວາ ນິໂຍເຊຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐຫຕິ, ອຍໍ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາການໍ ອຄ຺ໂຄຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສາ ປນາຍໍ ປາຣິຈຣິຍາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຠຍໂລກຫິຕສຸຂາວຫາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອິເຘວ ນໍ ປສໍສນ຺ຕິ, ເປຈ຺ຈ ສຄ຺ເຄ ປໂມທຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ. ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາກຎ຺ຫິ ປຸຄ຺ຄລໍ ປຓ຺ຑິຕມນຸສ຺ສາ ຕຕ຺ຖ ປາຣິຈຣິຍາຍ ປສໍສນ຺ຕິ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ ໂຖເມນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຈ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕາ ສຍມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ມາຕາປິຕູສຸ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ. ເປຈ຺ຈາຕິ ປຣໂລກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ຐິໂຕ ມາຕາປິຕຸປຏ຺ຐາໂກ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີຫິ ໂມທຕິ ປໂມທຕິ ອຠິນນ຺ທຕີຕິ.

ສຕ຺ຕມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.