໘. ປຐມນກຸຫນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໕. ອຏ຺ຐເມ ນຍິທນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ນອິຕິ ປຏິເສເຘ ນິປາໂຕ, ຕສ຺ສ ‘‘ວຸສ຺ສຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຍກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ອິທໍ-ສທ຺ໂທ ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຍໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຍໍ ວິຫຣາມິ ສຸຠຄວເນ ສາລຣາຊມູເລ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໕໐໑) ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ໂອຣມຕ຺ຕກໍ ສີລມຕ຺ຕກ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໑.໒໗) ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ອາສນ຺ນປຈ຺ຈກ຺ເຂ ອາຄໂຕ.

‘‘ອິທຎ຺ຫິ ຕໍ ເຊຕວນໍ, ອິສິສງ຺ຆນິເສວິຕໍ;

ອາວຸຕ຺ຖໍ ຘມ຺ມຣາເຊນ, ປີຕິສຎ຺ຊນນໍ ມມາ’’ຕິ. –

ອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໑.໔໘) ວກ຺ຂມາເນ ອາສນ຺ນປຈ຺ຈກ຺ເຂ. ອິຘາປິ ວກ຺ຂມາເນເຍວ ອາສນ຺ນປຈ຺ຈກ຺ເຂ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍ-ສທ຺ໂທ –

‘‘ກິໍ ເຕ ວຕໍ ກິໍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ,

ກິສ຺ສ ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ອຍໍ ວິປາໂກ;

ອິທ຺ຘີ ຊຸຕີ ພລວີຣິຍູປປຕ຺ຕິ,

ອິທຎ຺ຈ ເຕ ນາຄ ມຫາວິມານໍ.

‘‘ອຫຎ຺ຈ ຠຣິຍາ ຈ ມນຸສ຺ສໂລເກ,

ສທ຺ຘາ ອຸໂຠ ທານປຕີ ອຫຸມ຺ຫາ;

ໂອປານຠູຕໍ ເມ ຆຣໍ ຕທາສິ,

ສນ຺ຕປ຺ປິຕາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈ.

‘‘ຕໍ ເມ ວຕໍ ຕໍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ,

ຕສ຺ສ ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ອຍໍ ວິປາໂກ;

ອິທ຺ຘີ ຊຸຕີ ພລວີຣິຍູປປຕ຺ຕິ,

ອິທຎ຺ຈ ເມ ຘີຣ ມຫາວິມານ’’ນ຺ຕິ. (ຊາ. ໒.໒໒.໑໕໙໒-໑໕໙໓, ໑໕໙໕) –

ອິມສ຺ມິໍ ປຸຓ຺ຓກຊາຕເກ ທາເນ ອາຄໂຕ.

‘‘ເກນ ປາຓິ ກາມທໂທ, ເກນ ປາຓິ ມຘຸສ຺ສໂວ;

ເກນ ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ, ປຸຎ຺ຎໍ ປາຓິມ຺ຫິ ອິຊ຺ຌຕິ.

‘‘ເຕນ ປາຓິ ກາມທໂທ, ເຕນ ປາຓິ ມຘຸສ຺ສໂວ;

ເຕນ ເມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ, ປຸຎ຺ຎໍ ປາຓິມ຺ຫິ ອິຊ຺ຌຕີ’’ຕິ. (ເປ. ວ. ໒໗໕, ໒໗໗) –

ອິມສ຺ມິໍ ອງ຺ກຸຣເປຕວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ເຈ. ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຕ຺ຕິຣິຍໍ ນາມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອໂຫສີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໓໑໑) ອິມສ຺ມິໍ ຕິຕ຺ຕິຣຊາຕເກ ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທສີເລ. ‘‘ຕໍ ໂຂ ປນ, ປຎ຺ຈສິຂ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ເນວ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ…ເປ… ຍາວເທວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໓໒໙) ອິມສ຺ມິໍ ມຫາໂຄວິນ຺ທສຸຕ຺ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣ. ‘‘ປເຣ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ມຍເມຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ຠວິສ຺ສາມາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໘໓) ສລ຺ເລຂສຸຕ຺ເຕ ເມຖຸນວິຣຕິຍໍ.

‘‘ມຍຎ຺ຈ ຠຣິຍາ ນາຕິກ຺ກມາມ,

ອມ຺ເຫ ຈ ຠຣິຍາ ນາຕິກ຺ກມນ຺ຕິ;

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕາຫິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣາມ,

ຕສ຺ມາ ຫິ ອມ຺ຫໍ ທຫຣາ ນ ມີຍເຣ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໑໐.໙໗) –

ມຫາຘມ຺ມປາລຊາຕເກ ສທາຣສນ຺ໂຕເສ. ‘‘ອຠິຊານາມິ ໂຂ ປນາຫໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕາ – ຕປສ຺ສີ ສຸທໍ ໂຫມີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໕໕) ໂລມຫໍສສຸຕ຺ເຕ ວີຣິເຍ.

‘‘ຫີເນນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ, ຂຕ຺ຕິເຍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ;

ມຊ຺ຌິເມນ ຈ ເທວຕ຺ຕໍ, ອຸຕ຺ຕເມນ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໘.໗໕) –

ນິມິຊາຕເກ ອຕ຺ຕທມນວເສນ ກເຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກອຸໂປສເຖ. ‘‘ອິທໍ ໂຂ ປນ, ປຎ຺ຈສິຂ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ…ເປ… ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໓໒໙) ມຫາໂຄວິນ຺ທສຸຕ຺ເຕເຍວ ອຣິຍມຄ຺ເຄ. ‘‘ຕຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕ’’ນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໑໗໔) ປາສາທິກສຸຕ຺ເຕ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສງ຺ຄເຫ ສກລສ຺ມິໍ ສາສເນ. ອິຘາປິ ອຣິຍມຄ຺ເຄ ສາສເນ ຈ ວຕ຺ຕຕິ.

ວຸສ຺ສຕີຕິ ວສີຍຕິ, ຈຣີຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊນກຸຫນຕ຺ຖນ຺ຕິ ‘‘ອໂຫ ອຍ຺ໂຍ ສີລວາ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ມຫິທ຺ຘິໂກ ມຫານຸຠາໂວ’’ຕິອາທິນາ ຊນສ຺ສ ສຕ຺ຕໂລກສ຺ສ ວິມ຺ຫາປນຕ຺ຖໍ. ຊນລປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ‘‘ເອວຣູປສ຺ສ ນາມ ອຍ຺ຍສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ເຕຫິ ‘‘ເກນຕ຺ໂຖ, ກິໍ ອາຫຣີຍຕູ’’ຕິ ມນຸສ຺ເສຫິ ວທາປນຕ຺ຖໍ. ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລການິສໍສຕ຺ຖນ຺ຕິ ຍ຺ວາຍໍ ‘‘ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘ລາຠີ ອສ຺ສໍ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’ນ຺ຕິ, ສີເລ-ສ຺ເວວສ຺ສ ປຣິປູຣກາຣີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໖໕) ສີລານິສໍສຠາເວນ ວຸຕ຺ໂຕ ຈຕຸປຈ຺ຈຍລາໂຠ, ໂຍ ຈ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສກ຺ກຈ຺ຈທານສງ຺ຂາໂຕ ອາທຣພຫຸມານຄຣຸກຣຓສງ຺ຂາໂຕ ຈ ສກ຺ກາໂຣ, ໂຍ ຈ ‘‘ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ສຸຕຘໂຣ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຸຄ຺ຄຕຖຸຕິໂຆສສງ຺ຂາໂຕ ສິໂລໂກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣນ຺ຕານໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ອານິສໍໂສ, ຕທຕ຺ຖໍ. ອິຕິ ມໍ ຊໂນ ຊານາຕູຕິ ‘‘ເອວໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາເສ ສຕິ ‘ອຍໍ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ’ຕິອາທິນາ ມໍ ຊໂນ ຊານາຕຸ ສມ຺ຠາເວຕູ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕຄຸຓວເສນ ສມ຺ຠາວນຕ຺ຖມ຺ປິ ນ ອິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ຊນກຸຫນຕ຺ຖນ຺ຕິ ປາປິຈ຺ຉສ຺ສ ອິຈ຺ຉາປກຕສ຺ສ ສໂຕ ສາມນ຺ຕຊປ຺ປນອິຣິຍາປຖນິສ຺ສິຕປຈ຺ຈຍປຏິເສວນສງ຺ຂາເຕນ ຕິວິເຘນ ກຸຫນວຕ຺ຖຸນາ ກຸຫນຠາເວນ ຊນສ຺ສ ວິມ຺ຫາປນຕ຺ຖໍ. ຊນລປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ປາປິຈ຺ຉສ຺ເສວ ສໂຕ ປຈ຺ຈຍຕ຺ຖໍ ປຣິກໂຖຠາສາທິວເສນ ລປນຠາເວນ ອຸປລາປນຠາເວນ ວາ ຊນສ຺ສ ລປນຕ຺ຖໍ. ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລການິສໍສຕ຺ຖນ຺ຕິ ປາປິຈ຺ຉສ຺ເສວ ສໂຕ ລາຠາທິຄຣຸຕາຍ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອານິສໍສອຸທຍສ຺ສ ນິປ຺ຜາທນຕ຺ຖໍ. ອິຕິ ມໍ ຊໂນ ຊານາຕູຕິ ປາປິຈ຺ຉສ຺ເສວ ສໂຕ ອສນ຺ຕຄຸຓສມ຺ຠາວນາຘິປ຺ປາເຍນ ‘ອິຕິ ເອວໍ ມໍ ຊໂນ ຊານາຕູ’ຕິ ນ ອິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ. ປຸຣິໂມເຍວ ປນ ອຕ຺ໂຖ ສາຣຕໂຣ.

ອຖ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອຖາຕິ ອຎ຺ຎທຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ໂຂຕິ ອວຘາຣເຓ. ເຕນ ກຸຫນາທິໂຕ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖາເຍວ ປນ ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິທານິ ຕໍ ປໂຍຊນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສໍວຣຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ປຫານຕ຺ຖຎ຺ຈາ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈວິໂຘ ສໍວໂຣ – ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວໂຣ, ສຕິສໍວໂຣ, ຎາຓສໍວໂຣ, ຂນ຺ຕິສໍວໂຣ, ວີຣິຍສໍວໂຣຕິ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ອິມິນາ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວເຣນ ອຸເປໂຕ ໂຫຕິ ສມຸເປໂຕ’’ຕິ (ວິຠ. ໕໑໑) ຫິ ອາທິນາ ນເຍນ ອາຄໂຕ ອຍໍ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວໂຣ ນາມ, ໂຍ ສີລສໍວໂຣຕິ ຈ ປວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ຣກ຺ຂຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໒໑໓; ມ. ນິ. ໑.໒໙໕; ສໍ. ນິ. ໔.໒໓໙; ອ. ນິ. ໓.໑໖) ອາຄໂຕ ອຍໍ ສຕິສໍວໂຣ.

‘‘ຍານິ ໂສຕານິ ໂລກສ຺ມິໍ (ອຊິຕາຕິ ຠຄວາ),

ສຕິ ເຕສໍ ນິວາຣຓໍ;

ໂສຕານໍ ສໍວຣໍ ພ຺ຣູມິ,

ປຎ຺ຎາເຍເຕ ປິຘີຍເຣ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໑໐໔໑) –

ອາຄໂຕ ອຍໍ ຎາຓສໍວໂຣ. ‘‘ຂໂມ ໂຫຕິ ສີຕສ຺ສ ອຸຓ຺ຫສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໑.໒໔; ອ. ນິ. ໔.໑໑໔; ໖.໕໘) ນເຍນ ອາຄໂຕ ອຍໍ ຂນ຺ຕິສໍວໂຣ. ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕີ’’ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໑.໒໖; ອ. ນິ. ໔.໑໑໔; ໖.໕໘) ນເຍນ ອາຄໂຕ ອຍໍ ວີຣິຍສໍວໂຣ. ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ປຊຫນວເສນ, ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕານໍ ກຣຓວເສນ ຈ ປວຕ຺ຕາ ເຈຕນາ ວິຣຕິໂຍ ຈ. ສງ຺ເຂປໂຕ ສພ຺ໂພ ກາຍວຈີສໍຍໂມ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອວີຕິກ຺ກໂມ ສີລສໍວໂຣ. ສຕິ ເອວ ສຕິສໍວໂຣ, ສຕິປ຺ປຘານາ ວາ ກຸສລາ ຂນ຺ຘາ. ຎາຓເມວ ຎາຓສໍວໂຣ. ອຘິວາສນວເສນ ອໂທໂສ, ອໂທສປ຺ປຘານາ ວາ ຕຖາ ປວຕ຺ຕາ ກຸສລາ ຂນ຺ຘາ ຂນ຺ຕິສໍວໂຣ, ປຎ຺ຎາຕິ ເອເກ. ກາມວິຕກ຺ກາທີນໍ ອນຘິວາສນວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ວີຣິຍເມວ ວີຣິຍສໍວໂຣ. ເຕສຸ ປຐໂມ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິທຸສ຺ສີລ຺ຍສ຺ສ ສໍວຣຓໂຕ ສໍວໂຣ, ທຸຕິໂຍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຈ຺ຈສ຺ສ, ຕຕິໂຍ ອຎ຺ຎາຓສ຺ສ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ, ປຎ຺ຈໂມ ໂກສຊ຺ຊສ຺ສ ສໍວຣຓໂຕ ປິທຫນໂຕ ສໍວໂຣຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວເມຕສ຺ສ ສໍວຣສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ສໍວຣຕ຺ຖໍ, ສໍວຣນິປ຺ຜາທນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຫານມ຺ປິ ປຎ຺ຈວິຘໍ – ຕທງ຺ຄປ຺ປຫານໍ, ວິກ຺ຂມ຺ຠນປ຺ປຫານໍ, ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫານໍ, ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິປ຺ປຫານໍ, ນິສ຺ສຣຓປ຺ປຫານນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ເອກກນິປາເຕ ປຐມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ຕສ຺ສ ປນ ປຎ຺ຈວິຘສ຺ສປິ ຕຖາ ຕຖາ ຣາຄາທິກິເລສານໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ສມຕິກ຺ກມນຏ຺ເຐນ ວາ ປຫານສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ປຫານຕ຺ຖໍ, ປຫານສາຘນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ສໍວເຣນ ກິເລສານໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ປເວສນນິວາຣຓໍ ປຫາເນນ ປເວສນນິວາຣຓຎ຺ເຈວ ສມຸຄ຺ຆາໂຕ ຈາຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຸຠເຍນາປິ ປນ ຍຖາຣຫໍ ອຸຠຍໍ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສີລາທິຘມ຺ມາ ເອວ ຫິ ສໍວຣຓໂຕ ສໍວໂຣ, ປຊຫນໂຕ ປຫານນ຺ຕິ.

ຄາຖາສຸ ອນີຕິຫນ຺ຕິ ອີຕິໂຍ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຸປທ຺ທວາ – ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາ ຈ ສມ຺ປຣາຍິກາ ຈ. ອີຕິໂຍ ຫນຕິ ວິນາເສຕິ ປຊຫຕີຕິ ອີຕິຫໍ, ອນຸ ອີຕິຫນ຺ຕິ ອນີຕິຫໍ, ສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈ. ອຖ ວາ ອີຕີຫິ ອນຕ຺ເຖຫິ ສທ຺ຘິໍ ຫນນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອີຕິຫາ, ຕຓ຺ຫາທິອຸປກ຺ກິເລສາ. ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ອີຕິຫາຕິ ອນີຕິຫໍ. ອີຕິຫາ ວາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນຏ຺ເຐນ ຕິຕ຺ຖິຍສມຍາ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໂຕ ອິທໍ ອນີຕິຫໍ. ‘‘ອນິຕິຫ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ‘‘ອິຕິຫາຍ’’ນ຺ຕິ ຘມ຺ເມສຸ ອເນກໍສຄ຺ຄາຫຠາວໂຕ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອິຕິຫໍ ນາມ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຕ຺ຕາ ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕານໍ ນິກ຺ກງ຺ຂຠາວສາຘນໂຕ ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິຫນ຺ຕິ ອນິຕິຫໍ, ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ ‘‘ອຕກ຺ກາວຈໂຣ’’ຕິ ຈ. ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖໍ ປນ ‘‘ອນີຕິຫ’’ນ຺ຕິ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ ປຐນ຺ຕິ.

ນິພ຺ພານສງ຺ຂາຕໍ ໂອຄຘໍ ປຕິຏ຺ຐໍ ປາຣໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ນິພ຺ພາໂນຄຘຄາມີ, ວິມຸຕ຺ຕິຣສຕ຺ຕາ ເອກນ຺ເຕເນວ ນິພ຺ພານສມ຺ປາປໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ນິພ຺ພາໂນຄຘຄາມິນໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ. ໂສຕິ ໂຍ ໂສ ສມຕິໍສ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພກິເລເສ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ໂສ ຠຄວາ ອເທສຍິ ເທເສສິ. ນິພ຺ພາໂນຄໂຘຕິ ວາ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕນ ວິນາ ນິພ຺ພາໂນຄາຫນສ຺ສ ອສມ຺ຠວໂຕ ຕສ຺ສ ຈ ນິພ຺ພານໍ ອນາລມ຺ພິຕ຺ວາ ອປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ, ຕຎ຺ຈ ຕໍ ເອກນ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ນິພ຺ພາໂນຄຘຄາມີ. ອຖ ວາ ນິພ຺ພາໂນຄຘຄາມິນນ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ອນ຺ໂຕຄາມິນໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ນິພ຺ພານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ເອວ ວຕ຺ຕຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ມຫຕ຺ເຕຫີຕິ ມຫາອາຕຸເມຫິ ອຸຬາຣຊ຺ຌາສເຍຫິ. ມຫນ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ, ມຫນ຺ເຕ ວາ ສີລກ຺ຂນ຺ຘາທິເກ ເອສນ຺ຕິ ຄເວສນ຺ຕີຕິ ມເຫສິໂນ ພຸທ຺ຘາທໂຍ ອຣິຍາ. ເຕຫິ ອນຸຍາໂຕ ປຏິປນ຺ໂນ. ຍຖາ ພຸທ຺ເຘນ ເທສິຕນ຺ຕິ ຍຖາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາທິຘມ຺ເມ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາທິຠາເວເນວ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ມຍາ ເທສິຕໍ, ເອວໍ ເຍ ເອຕໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຕທຕ຺ຖໍ ສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກຕ຺ເຖຫິ ຍຖາຣຫໍ ອນຸສາສນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ມຍ຺ຫໍ ສາສນກາຣິໂນ ໂອວາທປ຺ປຏິກຣາ ສກລສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ວາ ອນ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຣິສ຺ສນ຺ຕີຕິ.

ອຏ຺ຐມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.