໓໐. ຈນ຺ທາຠຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ຈນ຺ທໍ ວາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຈນ຺ທາຠຕ຺ເຖຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພີ ກຖາ – ອຕີເຕ ເອໂກ ພາຣາຓສິວາສີ ວາຓິໂຊ ‘‘ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈນ຺ທນໍ ອາຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ພຫູນິ ວຕ຺ຖາຠຣຓາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຫິ ສກຏສເຕຫິ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄາມທ຺ວາເຣ ນິວາສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຏວິຍໍ ໂຄປາລທາຣເກ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຄາເມ ປພ຺ພຕປາທກມ຺ມິໂກ ໂກຈິ ມນຸສ຺ໂສ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ອຕ຺ຖີ’’ຕິ. ‘‘ໂກ ນາເມໂສ’’ຕິ? ‘‘ອສຸໂກ ນາມາ’’ຕິ. ‘‘ຠຣິຍາຍ ປນສ຺ສ ປຸຕ຺ຕານໍ ວາ ກິໍນາມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈາ’’ຕິ. ‘‘ກຫໍ ປນສ຺ສ ຐາເນ ເຄຫ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອສຸກຏ຺ຐາເນ ນາມາ’’ຕິ. ໂສ ເຕຫິ ທິນ຺ນສຎ຺ຎາຍ ສຸຂຍານເກ ນິສີທິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ເຄຫທ຺ວາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍານາ ໂອຣຸຍ຺ຫ ເຄຫໍ ປວິສິຕ຺ວາ ‘‘ອສຸກນາເມ’’ຕິ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ປກ຺ໂກສິ. ສາ ‘‘ເອໂກ ໂນ ຎາຕໂກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເວເຄນາຄນ຺ຕ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປສິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ນາມໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ມມ ສຫາໂຍ ກຫ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ອຣຎ຺ຎໍ ຄໂຕ, ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ມມ ປຸຕ຺ໂຕ ອສຸໂກ ນາມ, ມມ ຘີຕາ ອສຸກາ ນາມ ກຫ’’ນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ນາມໍ ກິຕ຺ເຕນ຺ໂຕວ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມານິ ເນສໍ ວຕ຺ຖາຠຣຓານິ ທເທຍ຺ຍາສິ, ສຫາຍສ຺ສາປິ ເມ ອຏວິໂຕ ອາຄຕກາເລ ອິທໍ ວຕ຺ຖາຠຣຓໍ ທເທຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ອທາສິ. ສາ ຕສ຺ສ ອຸຬາຣໍ ສກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ສາມິກສ຺ສ ອາຄຕກາເລ ‘‘ສາມິ, ອິມິນາ ອາຄຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສພ຺ເພສໍ ນາມໍ ວຕ຺ວາ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ໂສປິສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ກຣິ.

ອຖ ນໍ ສາຍໍ ສຍເນ ນິສິນ຺ໂນ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສມ຺ມ, ປພ຺ພຕປາເທ ຈຣນ຺ເຕນ ເຕ ກິໍ ພຫຸໍ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎໍ ນ ປສ຺ສາມິ, ຣຕ຺ຕສາຂາ ປນ ເມ ພຫູ ຣຸກ຺ຂາ ທິຏ຺ຐາ’’ຕິ. ‘‘ພຫູ ຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ພຫູ’’ຕິ. ເຕນ ຫິ ເຕ ອມ຺ຫາກໍ ທສ຺ເສຫີຕິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕຈນ຺ທນຣຸກ຺ເຂ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ສກຏສຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕໍ ອາຫ – ‘‘ສມ຺ມ, ພາຣາຓສິຍໍ ອສຸກຏ຺ຐາເນ ນາມ ມມ ເຄຫໍ, ກາເລນ ກາລໍ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາສິ, ອຎ຺ເຎນ ຈ ເມ ປຓ຺ຓາກາເຣນ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖິ, ຣຕ຺ຕສາຂຣຸກ຺ເຂ ເອວ ອາຫເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ກາເລນ ກາລໍ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຣຕ຺ຕຈນ຺ທນເມວ ອາຫຣຕິ, ໂສປິສ຺ສ ພຫຸຘນໍ ເທຕິ.

ຕໂຕ ອປເຣນ ສມເຍນ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ກສ຺ສປທສພເລ ປຕິຏ຺ຐິເຕ ກຎ຺ຈນຖູເປ ໂສ ປຸຣິໂສ ພຫຸໍ ຈນ຺ທນໍ ອາທາຍ ພາຣາຓສິໍ ອຄມາສິ. ອຖສ຺ສ ໂສ ສຫາຍໂກ ວາຓິໂຊ ພຫຸໍ ຈນ຺ທນໍ ປິສາເປຕ຺ວາ ປາຕິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ‘‘ເອຫິ, ສມ຺ມ, ຍາວ ຠຕ຺ຕໍ ປຈຕິ, ຕາວ ເຈຕິຍກຣຓຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຕໍ ອາທາຍ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈນ຺ທນປູຊໍ ອກາສິ. ໂສປິສ຺ສ ປຈ຺ຈນ຺ຕວາສີ ສຫາຍໂກ ເຈຕິຍກຸຈ຺ຉິຍໍ ຈນ຺ທເນນ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ອກາສິ. ເອຕ຺ຕກເມວສ຺ສ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ.

ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ຕຕ຺ຖ ເຂເປຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄຫນຄເຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ນາຠິມຓ຺ຑລໂຕ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລສທິສາ ປຠາ ອຸຏ຺ຐຫິ, ເຕນສ຺ສ ຈນ຺ທາໂຠຕ຺ເວວ ນາມໍ ກຣິໍສຸ. ເຈຕິເຍ ກິຣສ຺ສ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລກຣຓນິສ຺ສນ຺ໂທ ເອສ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ – ‘‘ສກ຺ກາ ອມ຺ເຫຫິ ອິມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂລກໍ ຂາທິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ຍາເນ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ‘‘ໂຍ ອິມສ຺ສ ສຣີຣໍ ຫຕ຺ເຖນ ປຣາມສຕິ, ໂສ ເອວຣູປໍ ນາມ ອິສ຺ສຣິຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ລຠຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ວິຈຣິໍສຸ. ສຕໍ ວາ ສຫສ຺ສໍ ວາ ທທມານາ ເອວ ຕສ຺ສ ສຣີຣໍ ຫຕ຺ເຖນ ຜຸສິຕຸໍ ລຠນ຺ຕິ. ເຕ ເອວໍ ອນຸວິຈຣນ຺ຕາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ນຄຣສ຺ສ ຈ ວິຫາຣສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕຣາ ນິວາສໍ ຄຓ຺ຫິໍສຸ. ສາວຕ຺ຖິຍມ຺ປິ ປຎ຺ຈໂກຏິມຕ຺ຕາ ອຣິຍສາວກາ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ທານໍ ທຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຘມາລວຕ຺ຖເຠສຊ຺ຊາທິຫຕ຺ຖາ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ກຫໍ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍາຕິ. ເອຖ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກິໍ ກຣິສ຺ສຖ, ອມ຺ຫາກໍ ຈນ຺ທາຠສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອານຸຠາວສທິໂສ ອານຸຠາໂວ ນຕ຺ຖິ. ເອຕສ຺ສ ຫິ ສຣີຣໍ ຜຸສນ຺ຕາ ອິທໍ ນາມ ລຠນ຺ຕິ, ເອຖ ປສ຺ສຖ ນນ຺ຕິ. ຕຸມ຺ຫາກໍ ຈນ຺ທາຠສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂກ ອານຸຠາໂວ ນາມ, ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖາເຍວ ມຫານຸຠາໂວຕິ. ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ‘‘ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈນ຺ທາຠສ຺ສ ວາ ອມ຺ຫາກໍ ວາ ສຕ຺ຖຸ ອານຸຠາວໍ ຊານິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ອຄມໍສຸ.

ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມນ຺ເຕເຍວ ຈນ຺ທາຠາຍ ອນ຺ຕຣຘານໍ ອກາສິ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ອງ຺ຄາຣປຈ຺ຉິຍໍ ກາໂກ ວິຍ ອໂຫສິ. ອຖ ນໍ ເອກມນ຺ຕໍ ນຍິໍສຸ, ອາຠາ ປຏິປາກຕິກາ ອໂຫສິ. ປຸນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອານຍິໍສຸ, ອາຠາ ຕເຖວ ອນ຺ຕຣຘາຍິ. ເອວໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຘາຍມານໍ ອາຠໍ ທິສ຺ວາ ຈນ຺ທາໂຠ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ອາຠາຍ ອນ຺ຕຣຘານມນ຺ຕໍ ຊານາຕິ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ. ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອາຠາຍ ອນ຺ຕຣຘານມນ຺ຕໍ ຊານາຖາ’’ຕິ? ອາມ, ຊານາມີຕິ. ເຕນ ຫິ ເມ ເທຖາຕິ. ນ ສກ຺ກາ ອປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ທາຕຸນ຺ຕິ. ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ອາຫ – ‘‘ເອຕສ຺ມິໍ ມນ຺ເຕ ຄຫິເຕ ອຫໍ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ເຊຏ຺ຐໂກ ຠວິສ຺ສາມິ, ຕຸມ຺ເຫ ເອຕ຺ເຖວ ໂຫຖ, ອຫໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກຕິປາເຫເນວ ມນ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊິ. ອຖສ຺ສ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣໍ ອາຈິກ຺ຂິ. ໂສ ‘‘ກິໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ອິທໍ ມນ຺ຕສ຺ສ ປຣິກມ຺ມໍ ສຊ຺ຌາຍິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓາປິ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຄຫິໂຕ ເຕ ມນ຺ໂຕ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ນ ຕາວ ຄຓ຺ຫາມີຕິ. ໂສ ກຕິປາເຫເນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິຕກາເລ ‘‘ຍາຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອິທານາຫໍ ອນາຄມນຘມ຺ໂມ ຊາໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ຠິກ຺ຂູ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາໂຣເຈສຸໍ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຠູຕໍ ວຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ຂີຓາສໂວ ອິທານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ປຸຕ຺ໂຕ ຈນ຺ທາໂຠ, ຠູຕເມເວສ ກເຖຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໔໑໓. ‘‘ຈນ຺ທໍວ ວິມລໍ ສຸທ຺ຘໍ, ວິປ຺ປສນ຺ນມນາວິລໍ;

ນນ຺ທີຠວປຣິກ຺ຂີຓໍ, ຕມຫໍ ພ຺ຣູມິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ວິມລນ຺ຕິ ອພ຺ຠາທິມລຣຫິຕໍ. ສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ນິຣຸປກ຺ກິເລສໍ. ວິປ຺ປສນ຺ນນ຺ຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ. ອນາວິລນ຺ຕິ ກິເລສາວິລຕ຺ຕຣຫິຕໍ. ນນ຺ທີຠວປຣິກ຺ຂີຓນ຺ຕິ ຕີສຸ ຠເວສຸ ປຣິກ຺ຂີຓຕຓ຺ຫໍ ຕມຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ວທາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ຈນ຺ທາຠຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ຕິໍສຕິມໍ.