໓. ປຣິຊິຓ຺ຓພ຺ຣາຫ຺ມຓປຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ

ຘນປາໂລຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຣິຊິຓ຺ຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸຕ຺ເຕ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິເຣໂກ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຏ຺ຐສຕສຫສ຺ສວິຠໂວ ວຍປ຺ປຕ຺ຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຕ຺ຕານໍ ອາວາຫໍ ກຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕສຫສ຺ສານິ ອທາສິ. ອຖສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ກາລກຕາຍ ປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມນ຺ຕຍິໍສຸ – ‘‘ສເຈ ອຍໍ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ອາເນສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ວເສນ ກຸລສນ຺ຕກໍ ຠິຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຫນ຺ທ ນໍ ມຍໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເຕ ຕໍ ປຓີເຕຫິ ຆາສຈ຺ຉາທນາທີຫິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕາ ຫຕ຺ຖປາທສມ຺ພາຫນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເອກທິວສມສ຺ສ ທິວາ ນິທ຺ທາຍິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເທ ສມ຺ພາຫນ຺ຕາ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ຆຣາວາເສ ອາທີນວໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ ຕຸມ຺ເຫ ອິມິນາ ນີຫາເຣນ ຍາວຊີວໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມ, ເສສຘນມ຺ປິ ໂນ ເທຖາ’’ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຸນ ເອເກກສ຺ສ ສຕສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິວຕ຺ຖປາຣຸປນມຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ອຸປໂຠຄປຣິໂຠຄໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂກຏ຺ຐາເສ ກຕ຺ວາ ນິຍ຺ຍາເທສິ. ຕໍ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ ກຕິປາຫໍ ອຸປຏ຺ຐຫິ. ອຖ ນໍ ເອກທິວສໍ ນ຺ຫຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຐຕ຺ວາ ສຸຓ຺ຫາ ເອວມາຫ – ‘‘ກິໍ ຕຍາ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຕໍ ວາ ສຫສ຺ສໍ ວາ ອຕິເຣກໍ ທິນ຺ນໍ ອຕ຺ຖິ, ນນຸ ສພ຺ເພສໍ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ສຕສຫສ຺ສານິ ທິນ຺ນານິ, ກິໍ ເສສປຸຕ຺ຕານໍ ຆຣສ຺ສ ມຄ຺ຄໍ ນ ຊານາສີ’’ຕິ. ໂສປິ ‘‘ນສ຺ສ ວສລີ’’ຕິ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຆຣໍ ອຄມາສິ. ຕໂຕປິ ກຕິປາຫຈ຺ຈເຍນ ອິມິນາວ ອຸປາເຍນ ປລາປິໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ເອວໍ ເອກຆຣມ຺ປິ ປເວສນໍ ອລຠມາໂນ ປຓ຺ຑຣງ຺ຄປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ກາລານມຈ຺ຈເຍນ ຊຣາຊິຓ຺ໂຓ ທຸພ຺ໂຠຊນທຸກ຺ຂເສຍ຺ຍາຫິ ມິລາຕສຣີໂຣ ຠິກ຺ຂາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ອາຄມ຺ມ ປີຐິກາຍ ນິປນ຺ໂນ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ນິສິນ຺ໂນ ອຕ຺ຕານໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປຸຕ຺ເຕສຸ ອຕ຺ຕໂນ ປຕິຏ຺ຐໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສມໂຓ ກິຣ ໂຄຕໂມ ອພ຺ຠາກຸຏິໂກ ອຸຕ຺ຕານມຸໂຂ ສຸຂສມ຺ຠາໂສ ປຏິສນ຺ຖາຣກຸສໂລ, ສກ຺ກາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ລຠິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ນິວາສນປາຣຸປນໍ ສຓ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຠາຊນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທຓ຺ຑມາທາຍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໐໐) –

ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາໂລ ລູໂຂ ລູຂປາວຸຣໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ສຕ຺ຖາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ເນນ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິນ຺ນຸ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ລູໂຂ ລູຂປາວຸຣໂຓ’’ຕິ. ອິຘ ເມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຕ຺ຕາ, ເຕ ມໍ ທາເຣຫິ ສໍປຸຈ຺ຉ ຆຣາ ນິກ຺ຂາເມນ຺ຕີຕິ. ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິມາ ຄາຖາໂຍ ປຣິຍາປຸຓິຕ຺ວາ ສຠາຍໍ ມຫາຊນກາເຍ ສນ຺ນິປຕິເຕ ປຸຕ຺ເຕສຸ ຈ ສນ຺ນິສິນ຺ເນສຸ ຠາສສ຺ສຸ –

‘‘ເຍຫິ ຊາເຕຫິ ນນ຺ທິສ຺ສໍ, ເຍສຎ຺ຈ ຠວມິຈ຺ຉິສໍ;

ເຕ ມໍ ທາເຣຫິ ສໍປຸຈ຺ຉ, ສາວ ວາເຣນ຺ຕິ ສູກຣໍ.

‘‘ອສນ຺ຕາ ກິຣ ມໍ ຊມ຺ມາ, ຕາຕ ຕາຕາຕິ ຠາສເຣ;

ຣກ຺ຂສາ ປຸຕ຺ຕຣູເປນ, ເຕ ຊຫນ຺ຕິ ວໂຍຄຕໍ.

‘‘ອສ຺ໂສວ ຊິຓ຺ໂຓ ນິພ຺ໂຠໂຄ, ຂາທນາ ອປນີຍຕິ;

ພາລການໍ ປິຕາ ເຖໂຣ, ປຣາຄາເຣສຸ ຠິກ຺ຂຕິ.

‘‘ທຓ຺ໂຑວ ກິຣ ເມ ເສຍ຺ໂຍ, ຍຎ຺ເຈ ປຸຕ຺ຕາ ອນສ຺ສວາ;

ຈຓ຺ຑມ຺ປິ ໂຄຓໍ ວາເຣຕິ, ອໂຖ ຈຓ຺ຑມ຺ປິ ກຸກ຺ກຸຣໍ.

‘‘ອນ຺ຘກາເຣ ປຸເຣ ໂຫຕິ, ຄມ຺ຠີເຣ ຄາຘເມຘຕິ;

ທຓ຺ຑສ຺ສ ອານຸຠາເວນ, ຂລິຕ຺ວາ ປຕິຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໐໐);

ໂສ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ຕາ ຄາຖາໂຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕຖາຣູເປ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສມາຄມທິວເສ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິເຕສຸ ປຸຕ຺ເຕສຸ ຕໍ ສຠໍ ໂອຄາຫິຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ມຊ຺ເຌ ມຫາຣເຫສຸ ອາສເນສຸ ນິສິນ຺ເນສຸ ‘‘ອຍໍ ເມ ກາໂລ’’ຕິ ສຠາຍ ມຊ຺ເຌ ປວິສິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ, ໂຠ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ຄາຖາໂຍ ຠາສິຕຸກາໂມ, ສຸຓິສ຺ສຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຠາສສ຺ສຸ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສຸໂຓມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຐິຕໂກວ ອຠາສິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ມນຸສ຺ສານໍ ວຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ໂຍ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕກໍ ຂາທນ຺ໂຕ ມາຕາປິຕໂຣ ນ ໂປເສຕິ, ໂສ ມາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຸຕ຺ຕາ ປິຕຸ ປາເທສຸ ປຕິຕ຺ວາ ‘‘ຊີວິຕໍ ໂນ, ຕາຕ, ເທຖາ’’ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ໂສ ປິຕຸ ຫທຍມຸທຸຕາຍ ‘‘ມາ ເມ, ໂຠ, ປຸຕ຺ຕເກ ວິນາສຍິຕ຺ຖ, ໂປເສສ຺ສນ຺ຕິ ມ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຖສ຺ສ ປຸຕ຺ເຕ ມນຸສ຺ສາ ອາຫໍສຸ – ‘‘ສເຈ, ໂຠ, ອຊ຺ຊ ປຏ຺ຐາຍ ປິຕຣໍ ນ ສມ຺ມາ ປຏິຊຄ຺ຄິສ຺ສຖ, ຆາເຕສ຺ສາມ ໂວ’’ຕິ. ເຕ ຠີຕາ ປິຕຣໍ ປີເຐ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ສຍໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຄຫໍ ເນຕ຺ວາ ສຣີຣໍ ເຕເລນ ອພ຺ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸພ຺ພຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຄນ຺ຘຈຸຓ຺ຓາທີຫິ ນ຺ຫາເປຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໂຍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ປຏ຺ຐາຍ ອມ຺ຫາກໍ ປິຕຣໍ ສມ຺ມາ ປຏິຊຄ຺ຄຖ, ສເຈ ຕຸມ຺ເຫ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຖ, ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມ ໂວ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຓີຕໂຠຊນໍ ໂຠເຊສຸໍ.

ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສຸໂຠຊນຎ຺ຈ ສຸຂເສຍ຺ຍຎ຺ຈ ອາຄມ຺ມ ກຕິປາຫຈ຺ຈເຍນ ສຎ຺ຊາຕພໂລ ປີຓິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ເມ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ນິສ຺ສາຍ ລທ຺ຘາ’’ຕິ ປຓ຺ຓາກາຣຕ຺ຖາຍ ເອກໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາທາຍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຕປຏິສນ຺ຖາໂຣ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ຕໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ຠຄວໂຕ ປາທມູເລ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ນາມ ອາຈຣິຍສ຺ສ ອາຈຣິຍຘນໍ ປຣິເຍສາມ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ອາຈຣິໂຍ ອາຈຣິຍຘນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຠຄວາ ຕສ຺ສ ອນຸກມ຺ປາຍ ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ເທສນາວສາເນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ເອວມາຫ – ‘‘ໂຠ ໂຄຕມ, ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ເຕຫິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຘຸວຠຕ຺ຕານິ ທິນ຺ນານິ, ຕໂຕ ອຫໍ ທ຺ເວ ຕຸມ຺ຫາກໍ ທມ຺ມີ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ‘‘ກລ຺ຍາຓໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ມຍໍ ປນ ຣຸຈ຺ຈນຏ຺ຐານເມວ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຆຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຕ຺ເຕ ອາຫ – ‘‘ຕາຕາ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມຍ຺ຫໍ ສຫາໂຍ, ຕສ຺ສ ເມ ທ຺ເວ ຘຸວຠຕ຺ຕານິ ທິນ຺ນານິ, ຕຸມ຺ເຫ ຕສ຺ມິໍ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ມາ ປມຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ. ເຕ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ.

ສຕ຺ຖາ ປຸນທິວເສ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຆຣທ຺ວາຣໍ ອຄມາສິ. ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ປຕ຺ຕມາທາຍ ຆຣໍ ປເວເສຕ຺ວາ ມຫາຣເຫ ປລ຺ລງ຺ເກ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ປຓີຕໂຠຊນມທາສິ. ສຕ຺ຖາ ປຸນທິວເສ ອິຕຣສ຺ສ ອິຕຣສ຺ສາຕິ ປຏິປາຏິຍາ ສພ຺ເພສໍ ຆຣານິ ອຄມາສິ. ສພ຺ເພ ເຕ ຕເຖວ ສກ຺ກາຣໍ ອກໍສຸ. ເອກທິວສໍ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ ມງ຺ຄເລ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິເຕ ປິຕຣໍ ອາຫ – ‘‘ຕາຕ, ກສ຺ສ ມງ຺ຄລໍ ເທມາ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ ອຎ຺ເຎ ຊານາມິ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມຍ຺ຫໍ ສຫາໂຍ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຕໍ ສ຺ວາຕນາຍ ປຎ຺ຈຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິມນ຺ເຕຖາ’’ຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕຖາ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາ ປຸນທິວເສ ສປຣິວາໂຣ ຕສ຺ສ ເຄຫໍ ອຄມາສິ. ໂສ ຫຣິຕຸປລິຕ຺ເຕ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິເຕ ເຄເຫ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ອປ຺ໂປທກມຘຸປາຍເສນ ເຈວ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ຈ ປຣິວິສິ. ອນ຺ຕຣາຠຕ຺ຕສ຺ມິໍເຍວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ນິສີທິຕ຺ວາ ອາຫໍສຸ – ‘‘ໂຠ ໂຄຕມ, ມຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ປິຕຣໍ ປຏິຊຄ຺ຄາມ ນ ປມຊ຺ຊາມ, ປສ຺ສຖິມສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາວ’’ນ຺ຕິ.

ສຕ຺ຖາ ‘‘ກລ຺ຍາຓໍ ໂວ ກຕໍ, ມາຕາປິຕຸໂປສນໍ ນາມ ໂປຣາຓກປຓ຺ຑິຕານໍ ອາຈິຓ຺ຓເມວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຕສ຺ສ ນາຄສ຺ສ ວິປ຺ປວາເສນ, ວິຣູຬ຺ຫາ ສລ຺ລກີ ຈ ກຸຏຊາ ຈາ’’ຕິ ອິມໍ ເອກາທສນິປາເຕ ມາຕຸໂປສກນາຄຣາຊຊາຕກໍ (ຈຣິຍາ. ໒.໑ ອາທໂຍ; ຊາ. ໑.໑໑.໑ ອາທໂຍ) ວິຕ຺ຖາເຣນ ກເຖຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

໓໒໔. ‘‘ຘນປາໂລ ນາມ ກຸຎ຺ຊໂຣ,

ກຏຸກເຠທໂນ ທຸນ຺ນິວາຣໂຍ;

ພທ຺ໂຘ ກພຬໍ ນ ຠຸຎ຺ຊຕິ,

ສຸມຣຕິ ນາຄວນສ຺ສ ກຸຎ຺ຊໂຣ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຘນປາໂລ ນາມາຕິ ຕທາ ກາສິກຣຎ຺ຎາ ຫຕ຺ຖາຈຣິຍໍ ເປເສຕ຺ວາ ຣມຓີເຍ ນາຄວເນ ຄາຫາປິຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິໂນ ເອຕໍ ນາມໍ. ກຏຸກເຠທໂນຕິ ຕິຂິຓມໂທ. ຫຕ຺ຖີນຎ຺ຫິ ມທກາເລ ກຓ຺ຓຈູຬິກາ ປຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ປກຕິຍາປິ ຫຕ຺ຖິໂນ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອງ຺ກຸເສ ວາ ກຸນ຺ຕໂຕມເຣ ວາ ນ ຄເຓນ຺ຕິ, ຈຓ຺ຑາ ຠວນ຺ຕິ. ໂສ ປນ ອຕິຈຓ຺ໂຑເຍວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ກຏຸກເຠທໂນ ທຸນ຺ນິວາຣໂຍຕິ. ພທ຺ໂຘ ກພຬໍ ນ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ໂສ ພທ຺ໂຘ ຫຕ຺ຖິສາລໍ ປນ ເນຕ຺ວາ ວິຈິຕ຺ຣສາຓິຍາ ປຣິກ຺ຂິປາເປຕ຺ວາ ກຕຄນ຺ຘປຣິຠຓ຺ຑາຍ ອຸປຣິ ພທ຺ຘວິຈິຕ຺ຣວິຕານາຍ ຠູມິຍາ ຐປິໂຕ ຣຎ຺ຎາ ຣາຊາຣເຫນ ນານຄ຺ຄຣເສນ ໂຠຊເນນ ອຸປຏ຺ຐາປິໂຕປິ ກິຎ຺ຈິ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉິ, ຕມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ພທ຺ໂຘ ກພຬໍ ນ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸມຣຕິ ນາຄວນສ຺ສາຕິ ໂສ ຣມຓີຍໍ ເມ ວສນຏ຺ຐານນ຺ຕິ ນາຄວນໍ ສຣຕິ. ‘‘ມາຕາ ປນ ເມ ອຣຎ຺ເຎ ປຸຕ຺ຕວິໂຍເຄນ ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕາ ອໂຫສິ, ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານຘມ຺ໂມ ນ ເມ ປູຣຕິ, ກິໍ ເມ ອິມິນາ ໂຠຊເນນາ’’ຕິ ຘມ຺ມິກໍ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານຘມ຺ມເມວ ສຣິ. ຕໍ ປນ ຍສ຺ມາ ຕສ຺ມິໍ ນາຄວເນເຍວ ຐິໂຕ ສກ຺ກາ ປູເຣຕຸໍ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ສຸມຣຕິ ນາຄວນສ຺ສ ກຸຎ຺ຊໂຣຕິ. ສຕ຺ຖຣິ ອິມໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຍໍ ອາເນຕ຺ວາ ກເຖນ຺ເຕ ກເຖນ຺ເຕເຍວ ສພ຺ເພປິ ເຕ ອສ຺ສຸຘາຣາ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ມຸທຸຫທຍາ ໂອຫິຕໂສຕາ ຠວິໍສຸ. ອຖ ເນສໍ ຠຄວາ ສປ຺ປາຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສຈ຺ຈານິ ປກາເສຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ.

ເທສນາວສາເນ ສທ຺ຘິໍ ປຸຕ຺ເຕຫິ ເຈວ ສຸຓິສາຫິ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫີຕິ.

ປຣິຊິຓ຺ຓພ຺ຣາຫ຺ມຓປຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ ຕຕິຍໍ.