໔. ເຂມກເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ

ຈຕ຺ຕາຣິ ຐານານີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ຠາຄິເນຍ຺ຍໍ ເຂມກໍ ນາມ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ໂສ ກິຣ ອຠິຣູໂປ ອໂຫສິ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຕໍ ທິສ຺ວາ ຣາຄາຠິຠູຕາ ສກຠາເວນ ສຓ຺ຐາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສຸ. ໂສປິ ປຣທາຣກມ຺ມາຠິຣໂຕວ ອໂຫສິ. ອຖ ນໍ ຣຕ຺ຕິໍ ຣາຊປຸຣິສາ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສສຸໍ. ຣາຊາ ມຫາເສຏ຺ຐິສ຺ສ ລຊ຺ຊາມີຕິ ຕໍ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປສິ. ໂສ ປນ ເນວ ວິຣມິ. ອຖ ນໍ ທຸຕິຍມ຺ປິ ຕຕິຍມ຺ປິ ຣາຊປຸຣິສາ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສສຸໍ. ຣາຊາ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປສິເຍວ. ມຫາເສຏ຺ຐິ, ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ ຕໍ ອາທາຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຖາ’’ຕິ ອາຫ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ສໍເວຄກຖໍ ວຕ຺ວາ ປຣທາຣເສວນາຍ ໂທສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ –

໓໐໙. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ຐານານິ ນໂຣ ປມຕ຺ໂຕ,

ອາປຊ຺ຊຕິ ປຣທາຣູປເສວີ;

ອປຸຎ຺ຎລາຠໍ ນ ນິກາມເສຍ຺ຍໍ,

ນິນ຺ທໍ ຕຕີຍໍ ນິຣຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໓໑໐. ‘‘ອປຸຎ຺ຎລາໂຠ ຈ ຄຕີ ຈ ປາປິກາ,

ຠີຕສ຺ສ ຠີຕາຍ ຣຕີ ຈ ໂຖກິກາ;

ຣາຊາ ຈ ທຓ຺ຑໍ ຄຣຸກໍ ປເຓຕິ,

ຕສ຺ມາ ນໂຣ ປຣທາຣໍ ນ ເສເວ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຐານານີຕິ ທຸກ຺ຂກາຣຓານິ. ປມຕ຺ໂຕຕິ ສຕິໂວສ຺ສຄ຺ເຄນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ປາປຸຓາຕິ. ປຣທາຣູປເສວີຕິ ປຣທາຣໍ ອຸປເສວນ຺ໂຕ ອຸປ຺ປຖຈາຣີ. ອປຸຎ຺ຎລາຠນ຺ຕິ ອກຸສລລາຠໍ. ນ ນິກາມເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຍຖາ ອິຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ເສຍ຺ຍໍ ອລຠິຕ຺ວາ ອນິຈ຺ຉິຕໍ ປຣິຕ຺ຕກເມວ ກາລໍ ເສຍ຺ຍໍ ລຠຕິ. ອປຸຎ຺ຎລາໂຠ ຈາຕິ ເອວໍ ຕສ຺ສ ອຍຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎລາໂຠ, ເຕນ ຈ ອປຸຎ຺ເຎນ ນິຣຍສງ຺ຂາຕາ ປາປິກາ ຄຕິ ໂຫຕິ. ຣຕີ ຈ ໂຖກິກາຕິ ຍາ ຕສ຺ສ ຠີຕສ຺ສ ຠີຕາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ສທ຺ຘິໍ ຣຕິ, ສາປິ ໂຖກິກາ ປຣິຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ຄຣຸກນ຺ຕິ ຣາຊາ ຈ ຫຕ຺ຖຈ຺ເຉທາທິວເສນ ຄຣຸກໍ ທຓ຺ຑໍ ປເຓຕິ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ປຣທາຣໍ ເສວນ຺ໂຕ ເອຕານິ ອປຸຎ຺ຎາທີນິ ປາປຸຓາຕິ, ຕສ຺ມາ ປຣທາຣໍ ນ ເສເວຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ເຂມໂກ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມຫາຊໂນ ສຸຂໍ ວີຕິນາເມສິ. ກິໍ ປນສ຺ສ ປຸພ຺ພກມ຺ມນ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ອຸຕ຺ຕມມລ຺ໂລ ຫຸຕ຺ວາ ທ຺ເວ ສຸວຓ຺ຓປຏາກາ ທສພລສ຺ສ ກຎ຺ຈນຖູເປ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປຕ຺ຖນໍ ປຏ຺ຐເປສິ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ຎາຕິສາໂລຫິຕິຕ຺ຖິໂຍ ອວເສສາ ມໍ ທິສ຺ວາ ຣຊ຺ຊນ຺ຕູ’’ຕິ. ອິທມສ຺ສ ປຸພ຺ພກມ຺ມນ຺ຕິ. ເຕນ ຕໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ທິສ຺ວາ ປເຣສໍ ອິຕ຺ຖິໂຍ ສກຠາເວນ ສຓ຺ຐາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສູຕິ.

ເຂມກເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.