໖. ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກຠິກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸ

ທຸປ຺ປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເວສາລິໍ ນິສ຺ສາຍ ມຫາວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ອຎ຺ຎຕໂຣ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ, ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລິຍໍ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິຉໂຓ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເວສາລິຍາ ຕູຣິຍຕາຬິຕວາທິຕນິຄ຺ໂຆສສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິເທວມາໂນ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ເອກກາ ມຍໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣາມ,

ອປວິທ຺ຘໍວ ວນສ຺ມິໍ ທາຣຸກໍ;

ເອຕາທິສິກາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ,

ໂກສຸ ນາມມ຺ເຫຫິ ປາປິໂຍ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໒໙);

ໂສ ກິຣ ວຊ຺ຊິຣຏ຺ເຐ ຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ວາເຣນ ສມ຺ປຕ຺ຕໍ ຣຊ຺ຊໍ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ ເວສາລິຍໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກາພທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ສກລນຄເຣ ຘຊປຏາກາທີຫິ ປຏິມຓ຺ຑິເຕ ໂກມຸທິຍາ ປຸຓ຺ຓມາຍ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ຉຓວາເຣ ວຕ຺ຕມາເນ ເຠຣິຍາທີນໍ ຕູຣິຍານໍ ຕາຬິຕານໍ ນິຄ຺ໂຆສໍ ວີຓາທີນຎ຺ຈ ວາທິຕານໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຍານິ ເວສາລິຍໍ ສຕ຺ຕ ຣາຊສຫສ຺ສານິ ສຕ຺ຕ ຣາຊສຕານິ ສຕ຺ຕ ຣາຊາໂນ, ຕຕ຺ຕກາ ເອວ ຈ ເນສໍ ອຸປຣາຊເສນາປຕິອາທໂຍ, ເຕສຸ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ເຕສຸ ນກ຺ຂຕ຺ຕກີຬນຕ຺ຖາຍ ວີຖິໍ ໂອຕິຓ຺ເຓສຸ ສຏ຺ຐິຫຕ຺ເຖ ມຫາຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມມາໂນ ຄຄນມຊ຺ເຌ ຐິຕໍ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທໍ ທິສ຺ວາ ຈງ຺ກມໂກຏິຍໍ ຜລກໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິໂຕ ເວຐນາລງ຺ກາຣວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ວເນ ຉຑ຺ຑິຕທາຣຸກໍ ວິຍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອຎ຺ໂຎ ອມ຺ເຫຫິ ລາມກຕໂຣ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ປກຕິຍາ ອາຣຎ຺ຎກາທິຄຸຓຍຸຕ຺ໂຕປິ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ອນຠິຣຕິຍາ ປີຬິໂຕ ເອວມາຫ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ອຘິວຕ຺ຖາຍ ເທວຕາຍ ‘‘ອິມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສໍເວເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ –

‘‘ເອກໂກວ ຕ຺ວໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣສິ, ອປວິທ຺ຘໍວ ວນສ຺ມິໍ ທາຣຸກໍ;

ຕສ຺ສ ເຕ ພຫຸກາ ປິຫຍນ຺ຕິ, ເນຣຍິກາ ວິຍ ສຄ຺ຄຄາມິນ’’ນ຺ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໒໙) –

ວຸຕ຺ຕໍ ອິມໍ ຄາຖໍ ສຸຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ສຕ຺ຖາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ຆຣາວາສສ຺ສ ທຸກ຺ຂຕໍ ປກາເສຕຸກາໂມ ປຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂານິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໓໐໒. ‘‘ທຸປ຺ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ທຸຣຠິຣມໍ, ທຸຣາວາສາ ຆຣາ ທຸຂາ;

ທຸກ຺ໂຂສມານສໍວາໂສ, ທຸກ຺ຂານຸປຕິຕທ຺ຘຄູ;

ຕສ຺ມາ ນ ຈທ຺ຘຄູ ສິຍາ, ນ ຈ ທຸກ຺ຂານຸປຕິໂຕ ສິຍາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ທຸປ຺ປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ຕິ ອປ຺ປໍ ວາ ມຫນ຺ຕໍ ວາ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘຎ຺ເຈວ ຎາຕິປຣິວຏ຺ຏຎ຺ຈ ປຫາຍ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ອຸຣໍ ທຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ນາມ ທຸກ຺ຂໍ. ທຸຣຠິຣມນ຺ຕິ ເອວໍ ປພ຺ພຊິເຕນາປິ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິໍ ຆເຏນ຺ເຕນ ອປຣິມາຓສີລກ຺ຂນ຺ຘໂຄປນຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປຕ຺ຕິປູຣຓວເສນ ອຠິຣມິຕຸໍ ທຸກ຺ຂໍ. ທຸຣາວາສາຕິ ຍສ຺ມາ ປນ ຆຣໍ ອາວສນ຺ເຕນ ຣາຊູນໍ ຣາຊກິຈ຺ຈໍ, ອິສ຺ສຣານໍ ອິສ຺ສຣກິຈ຺ຈໍ ວຫິຕພ຺ພໍ, ປຣິຊນາ ເຈວ ຘມ຺ມິກາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈ ສງ຺ຄຫິຕພ຺ພາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຆຣາວາໂສ ຉິທ຺ທຆໂຏ ວິຍ ມຫາສມຸທ຺ໂທ ວິຍ ຈ ທຸປ຺ປູໂຣ. ຕສ຺ມາ ຆຣາວາສາ ນາເມເຕ ທຸຣາວາສາ ທຸກ຺ຂາ ອາວສິຕຸໍ, ເຕເນວ ກາຣເຓນ ທຸກ຺ຂາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກ຺ໂຂ ສມານສໍວາໂສຕິ ຄິຫິໂນ ວາ ຫິ ເຍ ຊາຕິໂຄຕ຺ຕກຸລໂຠເຄຫິ ປພ຺ພຊິຕາ ວາ ສີລາຈາຣພາຫຸສຈ຺ຈາທີຫິ ສມານາປິ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ໂກສິ ຕ຺ວໍ, ໂກສ຺ມິ ອຫ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ວຕ຺ວາ ອຘິກຣຓປສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ອສມານາ ນາມ, ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍວາໂສ ທຸກ຺ໂຂຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກ຺ຂານຸປຕິຕທ຺ຘຄູຕິ ເຍ ວຏ຺ຏສງ຺ຂາຕໍ ອທ຺ຘານໍ ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ອທ຺ຘຄູ, ເຕ ທຸກ຺ເຂ ອນຸປຕິຕາວ. ຕສ຺ມາ ນ ຈທ຺ຘຄູຕິ ຍສ຺ມາ ທຸກ຺ຂານຸປຕິຕຠາໂວປິ ທຸກ຺ໂຂ ອທ຺ຘຄູຠາໂວປິ, ຕສ຺ມາ ວຏ຺ຏສງ຺ຂາຕໍ ອທ຺ຘານໍ ຄມນຕາຍ ອທ຺ຘຄູ ນ ຠເວຍ຺ຍ, ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ທຸກ຺ເຂນ ອນຸປຕິໂຕປິ ນ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ທສ຺ສິເຕ ທຸກ຺ເຂ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ປຎ຺ຈ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ປທາເລຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫີຕິ.

ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກຠິກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸ ຉຏ຺ຐໍ.