໑. ອຕ຺ຕໂນປຸພ຺ພກມ຺ມວຕ຺ຖຸ

ມຕ຺ຕາສຸຂປຣິຈ຺ຈາຄາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເອກສ຺ມິຎ຺ຫິ ສມເຍ ເວສາລີ ອິທ຺ຘາ ອໂຫສິ ຜີຕາ ພຫຸຊນາ ອາກິຓ຺ຓມນຸສ຺ສາ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ວາເຣນ ວາເຣນ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ຕານໍ ຂຕ຺ຕິຍານໍເຍວ ສຕ຺ຕສຕາຘິການິ ສຕ຺ຕສຫສ຺ສານິ ສຕ຺ຕ ຈ ຂຕ຺ຕິຍາ ອເຫສຸໍ. ເຕສໍ ວສນຕ຺ຖາຍ ຕຕ຺ຕກາເຍວ ປາສາທາ ຕຕ຺ຕກາເນວ ກູຏາຄາຣານິ ອຸຍ຺ຍາເນ ວິຫາຣຕ຺ຖາຍ ຕຕ຺ຕກາເຍວ ອາຣາມາ ຈ ໂປກ຺ຂຣຓິໂຍ ຈ ອເຫສຸໍ. ສາ ອປເຣນ ສມເຍນ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂາ ອໂຫສິ ທຸສ຺ສສ຺ສາ. ຕຕ຺ຖ ຉາຕກຠເຍນ ປຐມໍ ທຸຄ຺ຄຕມນຸສ຺ສາ ກາລມກໍສຸ. ເຕສໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຉຑ຺ຑິຕານໍ ກຸຓປານໍ ຄນ຺ເຘນ ອມນຸສ຺ສາ ນຄຣໍ ປວິສິໍສຸ. ອມນຸສ຺ສູປທ຺ທເວນ ພຫຸຕຣາ ກາລມກໍສຸ. ເຕສໍ ກຸຓປຄນ຺ຘປຏິກ຺ກູລຕາຍ ສຕ຺ຕານໍ ອຫິວາຕໂຣໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ເອວໍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂຠຍໍ ອມນຸສ຺ສຠຍໍ ໂຣຄຠຍນ຺ຕິ ຕີຓິ ຠຍານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍສຸ.

ນຄຣວາສິໂນ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອາຫໍສຸ – ‘‘ມຫາຣາຊ, ອິມສ຺ມິໍ ນຄເຣ ຕີຓິ ຠຍານິ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ, ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ຣາຊປຣິວຏ຺ຏາ ເອວຣູປໍ ຠຍໍ ນາມ ນ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ. ອຘມ຺ມິກຣາຊູນຎ຺ຫິ ກາເລ ເອວຣູປໍ ຠຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຣາຊາ ສນ຺ຖາຄາເຣ ສພ຺ເພສໍ ສນ຺ນິປາຕໍ ກາເຣຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ ເມ ອຘມ຺ມິກຠາໂວ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ວິຈິນຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເວສາລິວາສິໂນ ສພ຺ພໍ ປເວຓິ ວິຈິນນ຺ຕາ ຣຎ຺ໂຎ ກຎ຺ຈິ ໂທສໍ ອທິສ຺ວາ, ‘‘ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເຕ ໂທໂສ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ຠຍໍ ວູປສມໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ ມນ຺ຕຍິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ເອກຈ຺ເຈຫິ ‘‘ພລິກມ຺ເມນ ອາຍາຈນາຍ ມງ຺ຄລກິຣິຍາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສພ຺ພມ຺ປິ ຕໍ ວິຘິໍ ກຕ຺ວາ ປຏິພາຫິຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສຸ. ອຖຎ຺ເຎ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ຉ ສຕ຺ຖາໂຣ ມຫານຸຠາວາ, ເຕສຸ ອິຘາຄຕມຕ຺ເຕສຸ ຠຍໍ ວູປສເມຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອປເຣ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ໂສ ຫິ ຠຄວາ ສພ຺ພສຕ຺ຕຫິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ມຫິທ຺ຘິໂກ ມຫານຸຠາໂວ. ຕສ຺ມິໍ ອິຘ ອາຄເຕ ອິມານິ ຠຍານິ ວູປສເມຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫໍສຸ. ເຕສໍ ວຈນໍ ສພ຺ເພປິ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ກຫໍ ນຸ ໂຂ ໂສ ຠຄວາ ເອຕຣຫິ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຕທາ ປນ ສຕ຺ຖາ ອຸປກຏ຺ຐາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ຣຎ຺ໂຎ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ປຏິຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ເວຬຸວເນ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ພິມ຺ພິສາຣສມາຄເມ ພິມ຺ພິສາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ໂຕ ມຫາລິ ນາມ ລິຈ຺ຉວີ ຕສ຺ສໍ ປຣິສາຍໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

ເວສາລິວາສິໂນ ມຫນ຺ຕໍ ປຓ຺ຓາກາຣໍ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ພິມ຺ພິສາຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ‘‘ສຕ຺ຖາຣໍ ອິຘາເນຖາ’’ຕິ ມຫາລິຎ຺ເຈວ ລິຈ຺ຉວິໍ ປຸໂຣຫິຕປຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ປຫິຓິໍສຸ. ເຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ປຓ຺ຓາກາຣໍ ທຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ນິເວເທຕ຺ວາ, ‘‘ມຫາຣາຊ, ສຕ຺ຖາຣໍ ອມ຺ຫາກໍ ນຄຣໍ ເປເສຖາ’’ຕິ ຍາຈິໍສຸ. ຣາຊາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫວ ຊານາຖາ’’ຕິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ. ເຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຍາຈິໍສຸ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ເວສາລິຍໍ ຕີຓິ ຠຍານິ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ, ຕານິ ຕຸມ຺ເຫສຸ ອາຄເຕສຸ ວູປສມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເອຖ, ຠນ຺ເຕ, ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ‘‘ເວສາລິຍໍ ຣຕນສຸຕ຺ເຕ (ຂຸ. ປາ. ໖.໑ ອາທໂຍ; ສຸ. ນິ. ໒໒໔ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ເຕ ສາ ຣກ຺ຂາ ຈກ຺ກວາຬານໍ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສໍ ຜຣິສ຺ສຕິ, ສຸຕ຺ຕປຣິໂຍສາເນ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ປາຓສຫສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕານິ ຈ ຠຍານິ ວູປສມິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ເຕສໍ ວຈນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ.

ຣາຊາ ພິມ຺ພິສາໂຣ ‘‘ສຕ຺ຖາຣາ ກິຣ ເວສາລິຄມນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ’’ນ຺ຕິ ສຸຕ຺ວາ ນຄເຣ ໂຆສນໍ ກາເຣຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ເວສາລິຄມນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຖ, ຕາວ ມຄ຺ຄໍ ປຏິຍາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຣາຊຄຫສ຺ສ ຈ ຄງ຺ຄາຍ ຈ ອນ຺ຕເຣ ປຎ຺ຈໂຍຊນຠູມິໍ ສມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ໂຍຊເນ ໂຍຊເນ ວິຫາຣໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຄມນກາລໍ ອາໂຣເຈສິ. ສຕ຺ຖາ ປຎ຺ຈຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ. ຣາຊາ ໂຍຊນນ຺ຕເຣ ຊຓ຺ຓຸມຕ຺ເຕນ ໂອຘິນາ ປຎ຺ຈວຓ຺ຓານິ ປຸປ຺ຜານິ ໂອກິຣາເປຕ຺ວາ ຘຊປຏາກກທລີອາທີນິ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຉຕ຺ຕາຕິຉຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ທ຺ເວ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕານິ ເອກເມກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອກເມກໍ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ອຸປຣິ ຘາເຣຕ຺ວາ ສປຣິວາໂຣ ປຸປ຺ຜຄນ຺ຘາທີຫິ ປູຊໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອເກກສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວສາເປຕ຺ວາ ມຫາທານາທີນິ ທຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຫິ ທິວເສຫິ ຄງ຺ຄາຕີຣໍ ປາເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ນາວໍ ອລງ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ເວສາລິການໍ ສາສນໍ ເປເສສິ – ‘‘ມຄ຺ຄໍ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກໂຣນ຺ຕູ’’ຕິ. ເຕ ‘‘ທິຄຸຓໍ ປູຊໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເວສາລິຍາ ຈ ຄງ຺ຄາຍ ຈ ອນ຺ຕເຣ ຕິໂຍຊນຠູມິໍ ສມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຈຕູຫິ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ເຕຫິ ເອກເມກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທ຺ວີຫິ ທ຺ວີຫິ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ເຕຫິ ຉຕ຺ຕາຕິຉຕ຺ຕານິ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປູຊໍ ກຸຣຸມານາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄງ຺ຄາຕີເຣ ອຏ຺ຐໍສຸ. ພິມ຺ພິສາໂຣ ທ຺ເວ ນາວາ ສງ຺ຆາເຏຕ຺ວາ ມຓ຺ຑປໍ ກາເຣຕ຺ວາ ປຸປ຺ຜທາມາທີຫິ ອລງ຺ກາຣາເປຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕນມຍໍ ພຸທ຺ຘາສນໍ ປຎ຺ຎາເປສິ. ຠຄວາ ຕສ຺ມິໍ ນິສີທິ. ຠິກ຺ຂູປິ ນາວໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສີທິໍສຸ. ຣາຊາ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຄລປ຺ປມາຓໍ ອຸທກໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ‘‘ຍາວ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຕາວາຫໍ ອິເຘວ ຄງ຺ຄາຕີເຣ ວສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ນາວໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ອທ຺ຘານໍ ຄງ຺ຄາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເວສາລິການໍ ສີມໍ ປາປຸຓິ.

ລິຈ຺ຉວີຣາຊາໂນ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄລປ຺ປມາຓໍ ອຸທກໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ນາວໍ ຕີຣໍ ອຸປເນຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ນາວາໂຕ ໂອຕາຣຍິໍສຸ. ສຕ຺ຖາຣາ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຕີເຣ ອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວ ມຫາເມໂຆ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ໂປກ຺ຂຣວສ຺ສໍ ວສ຺ສິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ຊຓ຺ຓຸປ຺ປມາຓອູຣຸປ຺ປມາຓກຏິປ຺ປມາຓາທີນິ ອຸທການິ ສນ຺ທນ຺ຕານິ ສພ຺ພກຸຓປານິ ຄງ຺ຄໍ ປເວສຍິໍສຸ, ປຣິສຸທ຺ໂຘ ຠູມິຠາໂຄ ອໂຫສິ. ລິຈ຺ຉວີຣາຊາໂນ ສຕ຺ຖາຣໍ ໂຍຊເນ ໂຍຊເນ ວສາເປຕ຺ວາ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ທິຄຸຓໍ ປູຊໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຕີຫິ ທິວເສຫິ ເວສາລິໍ ນຍິໍສຸ. ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ເທວຄຓປຣິວຸໂຕ ອາຄມາສິ, ມເຫສກ຺ຂານໍ ເທວານໍ ສນ຺ນິປາເຕນ ອມນຸສ຺ສາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປລາຍິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ສາຍໍ ນຄຣທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມໍ, ອານນ຺ທ, ຣຕນສຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ລິຈ຺ຉວີກຸມາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຈຣນ຺ໂຕ ເວສາລິຍາ ຕິຓ຺ຓໍ ປາກາຣານໍ ອນ຺ຕເຣ ປຣິຕ຺ຕໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ.

ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣາ ທິນ຺ນໍ ຣຕນສຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ເສລມຍປຕ຺ເຕນ ອຸທກໍ ອາທາຍ ນຄຣທ຺ວາເຣ ຐິໂຕ ປຓິຘານໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ທສ ປາຣມິໂຍ ທສ ອຸປປາຣມິໂຍ ທສ ປຣມຕ຺ຖປາຣມິໂຍຕິ ສມຕິໍສ ປາຣມິໂຍ ປຎ຺ຈ ມຫາປຣິຈ຺ຈາເຄ ໂລກຕ຺ຖຈຣິຍາ ຎາຕຕ຺ຖຈຣິຍາ ພຸທ຺ຘຕ຺ຖຈຣິຍາຕິ ຕິສ຺ໂສ ຈຣິຍາໂຍ ປຈ຺ຉິມຠເວ ຄພ຺ຠໂວກ຺ກນ຺ຕິໍ ຊາຕິໍ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ປຘານຈຣິຍໍ ໂພຘິປລ຺ລງ຺ເກ ມາຣວິຊຍໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓປຏິເວຘໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກປວຕ຺ຕນໍ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມຕິ ສພ຺ເພປິເມ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນຄຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຕິຍາມຣຕ຺ຕິໍ ຕີສຸ ປາກາຣນ຺ຕເຣສຸ ປຣິຕ຺ຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຈຣິ. ເຕນ ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວ ອຸທ຺ຘໍ ຂິຕ຺ຕອຸທກໍ ອມນຸສ຺ສານໍ ອຸປຣິ ປຕິ. ‘‘ຍານີຘ ຠູຕານີ’’ຕິ ຄາຖາກຖນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຣຊຕວຏໍສກາ ວິຍ ອຸທກພິນ຺ທູນິ ອາກາເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄິລານມນຸສ຺ສານໍ ອຸປຣິ ປຕິໍສຸ. ຕາວເທວ ວູປສນ຺ຕໂຣຄາ ມນຸສ຺ສາ ອຸຏ຺ຐາຍຸຏ຺ຐາຍ ເຖຣໍ ປຣິວາເຣສຸໍ. ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕປທໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ອຸທກຜຸສິເຕຫິ ຜຸຏ຺ຐຜຸຏ຺ຐາ ສພ຺ເພ ອປລາຍນ຺ຕາ ສງ຺ກາຣກູຏຠິຕ຺ຕິປເທສາທິນິສ຺ສິຕາ ອມນຸສ຺ສາ ເຕນ ເຕນ ທ຺ວາເຣນ ປລາຍິໍສຸ. ທ຺ວາຣານິ ອໂນກາສານິ ອເຫສຸໍ. ເຕ ໂອກາສໍ ອລຠນ຺ຕາ ປາກາຣໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາປິ ປລາຍິໍສຸ.

ມຫາຊໂນ ນຄຣມຊ຺ເຌ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ສພ຺ພຄນ຺ເຘຫິ ອຸປລິມ຺ເປຕ຺ວາ ອຸປຣິ ສຸວຓ຺ຓຕາຣກາທິວິຈິຕ຺ຕໍ ວິຕານໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາເນສິ. ສຕ຺ຖາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆປິ ລິຈ຺ຉວີຄໂຓປິ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສີທິ. ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ເທວຄຓປຣິວຸໂຕ ປຕິຣູເປ ໂອກາເສ ອຏ຺ຐາສິ. ເຖໂຣປິ ສກລນຄຣໍ ອນຸວິຈຣິຕ຺ວາ ວູປສນ຺ຕໂຣເຄນ ມຫາຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ສຕ຺ຖາ ປຣິສໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຕເທວ ຣຕນສຸຕ຺ຕໍ ອຠາສິ. ເທສນາວສາເນ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ປາຓສຫສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ເອວໍ ປຸນທິວເສປີຕິ ສຕ຺ຕາຫໍ ຕເທວ ຣຕນສຸຕ຺ຕໍ ເທເສຕ຺ວາ ສພ຺ພຠຍານໍ ວູປສນ຺ຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ລິຈ຺ຉວີຄຓໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ເວສາລິໂຕ ນິກ຺ຂມິ. ລິຈ຺ຉວີຣາຊາໂນ ທິຄຸຓໍ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕາ ປຸນ ຕີຫິ ທິວເສຫິ ສຕ຺ຖາຣໍ ຄງ຺ຄາຕີຣໍ ນຍິໍສຸ.

ຄງ຺ຄາຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນາຄຣາຊາໂນ ຈິນ຺ເຕສຸໍ – ‘‘ມນຸສ຺ສາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ມຍໍ ກິໍ ນ ກໂຣມາ’’ຕິ. ເຕ ສຸວຓ຺ຓຣຊຕມຓິມຍາ ນາວາໂຍ ມາເປຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓຣຊຕມຓິມເຍ ປລ຺ລງ຺ເກ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈວຓ຺ຓປທຸມສຎ຺ຉນ຺ນໍ ອຸທກໍ ກຣິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກມ຺ປິ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ນາວໍ ອຠິຣຸຫຓຕ຺ຖາຍ ສຕ຺ຖາຣໍ ຍາຈິໍສຸ. ‘‘ມນຸສ຺ສາ ຈ ນາຄາ ຈ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປູຊໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ມຍໍ ປນ ກິໍ ນ ກໂຣມາ’’ຕິ ຠູມຏ຺ຐກເທເວປິ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ສພ຺ເພ ເທວາ ສກ຺ກາຣໍ ກຣິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ນາຄາ ໂຍຊນິການິ ຉຕ຺ຕາຕິຉຕ຺ຕານິ ອຸກ຺ຂິປິໍສຸ. ເອວໍ ເຫຏ຺ຐາ ນາຄາ ຠູມິຕເລ ຣຸກ຺ຂຄຈ຺ຉປພ຺ພຕາທີສຸ ຠູມຏ຺ຐກາ ເທວຕາ, ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ອາກາສຏ຺ຐເທວາຕິ ນາຄຠວນໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຈກ຺ກວາຬປຣິຍນ຺ເຕນ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ຉຕ຺ຕາຕິຉຕ຺ຕານິ ອຸສ຺ສາປິຕານິ ອເຫສຸໍ. ຉຕ຺ຕນ຺ຕເຣສຸ ຘຊາ, ຘຊນ຺ຕເຣສຸ ປຏາກາ, ເຕສໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ປຸປ຺ຜທາມວາສຈຸຓ຺ຓຘຸມາທີຫິ ສກ຺ກາໂຣ ອໂຫສິ. ສພ຺ພລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິຕາ ເທວປຸຕ຺ຕາ ຉຓເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸຄ຺ໂຆສຍມານາ ອາກາເສ ວິຈຣິໍສຸ. ຕໂຍ ເອວ ກິຣ ສມາຄມາ ມຫນ຺ຕາ ອເຫສຸໍ – ຍມກປາຏິຫາຣິຍສມາຄໂມ ເທໂວໂຣຫຓສມາຄໂມ ອຍໍ ຄງ຺ໂຄໂຣຫຓສມາຄໂມຕິ.

ປຣຕີເຣ ພິມ຺ພິສາໂຣປິ ລິຈ຺ຉວີຫິ ກຕສກ຺ກາຣໂຕ ທິຄຸຓໍ ສກ຺ກາຣໍ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ອາຄມນໍ ອຸທິກ຺ຂມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຄງ຺ຄາຍ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ຣາຊູນໍ ມຫນ຺ຕໍ ປຣິຈ຺ຈາຄໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ນາຄາທີນຎ຺ຈ ອຊ຺ຌາສຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ເອເກກາຍ ນາວາຍ ປຎ຺ຈປຎ຺ຈຠິກ຺ຂຸສຕປຣິວາຣໍ ເອເກກໍ ນິມ຺ມິຕພຸທ຺ຘໍ ມາເປສິ. ໂສ ເອເກກສ຺ສ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕສ຺ສ ເຈວ ກປ຺ປຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຸປ຺ຜທາມສ຺ສ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ນາຄຄຓປຣິວຸໂຕ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຠູມຏ຺ຐກເທວຕາທີສຸປິ ເອເກກສ຺ມິໍ ໂອກາເສ ສປຣິວາຣໍ ເອເກກໍ ນິມ຺ມິຕພຸທ຺ຘໍ ມາເປສິ. ເອວໍ ສກລຈກ຺ກວາຬຄພ຺ເຠ ເອກາລງ຺ກາເຣ ເອກຸສ຺ສເວ ເອກຉເຓເຍວ ຈ ຊາເຕ ສຕ຺ຖາ ນາຄານມນຸຄ຺ຄຫໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ເອກໍ ຣຕນນາວໍ ອຠິຣຸຫິ. ຠິກ຺ຂູສຸປິ ເອເກໂກ ເອເກກເມວ ອຠິຣຸຫິ. ນາຄຣາຊາໂນ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ນາຄຠວນໍ ປເວເສຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ທຸຕິຍທິວເສ ທິພ຺ເພນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຣິວິສິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ນາຄຠວນາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສກລຈກ຺ກວາຬເທວຕາຫິ ປູຊິຍມາໂນ ປຎ຺ຈຫິ ນາວາສເຕຫິ ຄງ຺ຄານທິໍ ອຕິກ຺ກມິ.

ຣາຊາ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ນາວາໂຕ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ອາຄມນກາເລ ລິຈ຺ຉວີຕິ ກຕສກ຺ກາຣໂຕ ທິຄຸຓໍ ສກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ປຸຣິມນເຍເນວ ປຎ຺ຈຫິ ທິວເສຫິ ຣາຊຄຫໍ ອຠິເນສິ. ທຸຕິຍທິວເສ ຠິກ຺ຂູ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ – ‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ຘານໍ ມຫານຸຠາໂວ, ອໂຫ ສຕ຺ຖຣິ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ປສາໂທ, ຄງ຺ຄາຍ ນາມ ໂອຣໂຕ ຈ ປາຣໂຕ ຈ ອຏ຺ຐໂຍຊເນ ມຄ຺ເຄ ພຸທ຺ຘຄເຕນ ປສາເທນ ຣາຊູຫິ ສມຕລໍ ຠູມິໍ ກຕ຺ວາ ວາລຸກາ ໂອກິຓ຺ຓາ, ຊຓ຺ຓຸມຕ຺ເຕນ ໂອຘິນາ ນານາວຓ຺ຓານິ ປຸປ຺ຜານິ ສນ຺ຖຕານິ, ຄງ຺ຄາຍ ອຸທກໍ ນາຄານຸຠາເວນ ປຎ຺ຈວຓ຺ເຓຫິ ປທຸເມຫິ ສຎ຺ຉນ຺ນໍ, ຍາວ ອກນິຏ຺ຐຠວນາ ຉຕ຺ຕາຕິຉຕ຺ຕານິ ອຸສ຺ສາປິຕານິ, ສກລຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ເອກາລງ຺ກາຣໍ ເອກຸສ຺ສວໍ ວິຍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອສ ປູຊາສກ຺ກາໂຣ ມຍ຺ຫໍ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ນ ນາຄເທວພ຺ຣຫ຺ມານຸຠາເວນ. ອຕີເຕ ປນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກປຣິຈ຺ຈາຄານຸຠາເວນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູຫິ ຍາຈິໂຕ ອຕີຕໍ ອາຫຣິ.

ອຕີເຕ ຕກ຺ກສິລາຍໍ ສງ຺ໂຂ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ສຸສີໂມ ນາມ ມາຓໂວ ໂສຬສວສ຺ສຸທ຺ເທສິໂກ ເອກທິວສໍ ປິຕຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ຕາຕ, ພາຣາຓສິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມນ຺ເຕ ອຊ຺ຌາຍິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ນໍ ປິຕາ ອາຫ – ‘‘ເຕນ ຫິ, ຕາຕ, ອສຸໂກ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມມ ສຫາຍໂກ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຘີຍສ຺ສູ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ພາຣາຓສິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປິຕຣາ ປຫິຕຠາວມາຈິກ຺ຂິ. ອຖ ນໍ ໂສ ‘‘ສຫາຍກສ຺ສ ເມ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘທຣຖໍ ຠທ຺ທເກນ ທິວເສນ ມນ຺ເຕ ວາເຈຕຸມາຣຠິ. ໂສ ລຫຸຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ພຫຸຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຸຄ຺ຄຫິຕຸຄ຺ຄຫິຕໍ ສຸວຓ຺ຓຠາຊເນ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສີຫເຕລມິວ ອວິນສ຺ສມານໍ ຘາເຣນ຺ໂຕ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ອາຈຣິຍສ຺ສ ສມ຺ມຸຂໂຕ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພໍ ສພ຺ພໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສຊ຺ຌາຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຸຄ຺ຄຫິຕສິປ຺ປສ຺ສ ອາທິມຊ຺ຌເມວ ປສ຺ສຕິ, ໂນ ປຣິໂຍສານໍ.

ໂສ ອາຈຣິຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ອິມສ຺ສ ສິປ຺ປສ຺ສ ອາທິມຊ຺ຌເມວ ປສ຺ສາມິ, ໂນ ປຣິໂຍສານ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອາຈຣິເຍນ ‘‘ອຫມ຺ປິ, ຕາຕ, ນ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອຖ ໂກ, ອາຈຣິຍ, ປຣິໂຍສານໍ ຊານາຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ, ຕາຕ, ອິສໂຍ ອິສິປຕເນ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເຕ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ, ເຕສໍ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉສ຺ສູ’’ຕິ ອາຈຣິເຍນ ວຸຕ຺ເຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ກິຣ ປຣິໂຍສານໍ ຊານາຖາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຊານາມາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ເມ ອາຈິກ຺ຂຖາ’’ຕິ? ‘‘ນ ມຍໍ ອປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂາມ. ສເຈ ເຕ ປຣິໂຍສາເນນຕ຺ໂຖ, ປພ຺ພຊສ຺ສູ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິ. ອຖສ຺ສ ເຕ ‘‘ອິທໍ ຕາວ ສິກ຺ຂສ຺ສູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ ເຕ ນິວາເສຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອາຠິສມາຈາຣິກໍ ອາຈິກ຺ຂິໍສຸ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ສິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ນຈິຣສ຺ເສວ ປຈ຺ເຈກສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ສກລພາຣາຓສິນຄເຣ ຄຄນຕເລ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ວິຍ ປາກໂຏ ລາຠຄ຺ຄຍສຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ, ໂສ ອປ຺ປາຍຸກສໍວຕ຺ຕນິກສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ອຖສ຺ສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຈ ມຫາຊໂນ ຈ ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ຘາຕຸໂຍ ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ນຄຣທ຺ວາເຣ ຖູປໍ ກາເຣສຸໍ.

ສງ຺ໂຂປິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ປຸຕ຺ໂຕ ເມ ຈິຣໍ ຄໂຕ, ປວຕ຺ຕິມສ຺ສ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕໍ ທຏ຺ຐຸກາໂມ ຕກ຺ກສິລາໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ພາຣາຓສິໍ ປຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ສນ຺ນິປຕິຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອທ຺ຘາ ອິເມສຸ ເອໂກປິ ເມ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິໍ ຊານິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຸສີໂມ ນາມ ມາຓໂວ ອິຘາຄມິ, ອປິ ນຸ ໂຂ ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິໍ ຊານາຖາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຊານາມ, ອສຸກສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຕໂຍ ເວເທ ສຊ຺ຌາຍິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ເຈກສມ຺ໂພຘິໍ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ອຍມສ຺ສ ຖູໂປ ປຕິຏ຺ຐາປິໂຕ’’ຕິ. ໂສ ຠູມິໍ ຫຕ຺ເຖນ ປຫຣິຕ຺ວາ ໂຣທິຕ຺ວາ ກນ຺ທິຕ຺ວາ ຕໍ ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕິຓານິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣສາຏເກນ ວາລຸກໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ເຈຕິຍງ຺ຄເຓ ອາກິຣິຕ຺ວາ ກມຓ຺ຑລຸໂຕ ອຸທເກນ ປຣິປ຺ໂຜສິຕ຺ວາ ວນປຸປ຺ເຜຫິ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ສາຏເກນ ປຏາກໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ຖູປສ຺ສ ອຸປຣິ ອຕ຺ຕໂນ ຉຕ຺ຕກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ສຕ຺ຖາ ອິທໍ ອຕີຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ‘‘ຕທາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຫໍ ສງ຺ໂຂ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຫສິໍ. ມຍາ ສຸສີມສ຺ສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຈຕິຍງ຺ຄເຓ ຕິຓານິ ອຸທ຺ຘຏານິ, ຕສ຺ສ ເມ ກມ຺ມສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ອຏ຺ຐໂຍຊນມຄ຺ຄໍ ວິຫຕຂາຓຸກກຓ຺ຏກໍ ກຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘໍ ສມຕລໍ ກຣິໍສຸ. ມຍາ ຕຕ຺ຖ ວາລຸກາ ໂອກິຓ຺ຓາ, ຕສ຺ສ ເມ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ອຏ຺ຐໂຍຊນມຄ຺ເຄ ວາລຸກໍ ໂອກິຣິໍສຸ. ມຍາ ຕຕ຺ຖ ວນກຸສຸເມຫິ ປູຊາ ກຕາ, ຕສ຺ສ ເມ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ອຏ຺ຐໂຍຊນມຄ຺ເຄ ນານາວຓ຺ຓານິ ປຸປ຺ຜານິ ໂອກິຓ຺ຓານິ, ເອກໂຍຊນຏ຺ຐາເນ ຄງ຺ຄາຍ ອຸທກໍ ປຎ຺ຈວຓ຺ເຓຫິ ປທຸເມຫິ ສຎ຺ຉນ຺ນໍ. ມຍາ ຕຕ຺ຖ ກມຓ຺ຑລຸອຸທເກນ ຠູມິ ປຣິປ຺ໂຜສິຕາ, ຕສ຺ສ ເມ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ເວສາລິຍໍ ໂປກ຺ຂຣວສ຺ສໍ ວສ຺ສິ. ມຍາ ຕຕ຺ຖ ປຏາກາ, ອາໂຣປິຕາ, ຉຕ຺ຕກຎ຺ຈ ພທ຺ຘໍ, ຕສ຺ສ ເມ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐຠວນາ ຘຊປຏາກຉຕ຺ຕາຕິຉຕ຺ຕາທີຫິ ສກລຈກ຺ກວາຬຄພ຺ຠໍ ເອກຸສ຺ສວໍ ວິຍ ຊາຕໍ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອສ ປູຊາສກ຺ກາໂຣ ມຍ຺ຫໍ ເນວ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ນ ນາຄເທວພ຺ຣຫ຺ມານຸຠາເວນ, ອຕີເຕ ປນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກປຣິຈ຺ຈາຄານຸຠາເວນາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໒໙໐. ‘‘ມຕ຺ຕາສຸຂປຣິຈ຺ຈາຄາ, ປສ຺ເສ ເຈ ວິປຸລໍ ສຸຂໍ;

ຈເຊ ມຕ຺ຕາສຸຂໍ ຘີໂຣ, ສມ຺ປສ຺ສໍ ວິປຸລໍ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ມຕ຺ຕາສຸຂປຣິຈ຺ຈາຄາຕິ ມຕ຺ຕາສຸຂນ຺ຕິ ປມາຓຍຸຕ຺ຕກໍ ປຣິຕ຺ຕສຸຂໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິຈ຺ຈາເຄນ. ວິປຸລໍ ສຸຂນ຺ຕິ ອຸຬາຣໍ ສຸຂໍ ນິພ຺ພານສຸຂໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ເຈ ປສ຺ເສຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເອກຎ຺ຫິ ໂຠຊນປາຕິໍ ສຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ມຕ຺ຕາສຸຂໍ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ປນ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ອຸໂປສຖໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທານໍ ວາ ທທນ຺ຕສ຺ສ ວິປຸລໍ ອຸຬາຣໍ ນິພ຺ພານສຸຂໍ ນາມ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາ ສເຈ ເອວໍ ຕສ຺ສ ມຕ຺ຕາສຸຂສ຺ສ ປຣິຈ຺ຈາຄາ ວິປຸລໍ ສຸຂໍ ປສ຺ສຕິ, ອເຖຕໍ ວິປຸລໍ ສຸຂໍ ສມ຺ມາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ ຕໍ ມຕ຺ຕາສຸຂໍ ຈເຊຍ຺ຍາຕິ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ອຕ຺ຕໂນປຸພ຺ພກມ຺ມວຕ຺ຖຸ ປຐມໍ.