໘. ປຎ຺ຈມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ວນໍ ຉິນ຺ທຖາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສມ຺ພຫຸເລ ມຫລ຺ລເກ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເຕ ກິຣ ຄິຫິກາເລ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກຸຏຸມ຺ພິກາ ມຫທ຺ຘນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສຫາຍກາ ເອກໂຕ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ມຍໍ ມຫລ຺ລກາ, ກິໍ ໂນ ຆຣາວາເສນາ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໍສຸ, ມຫລ຺ລກຠາເວນ ປນ ຘມ຺ມໍ ປຣິຍາປຸຓິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ເຕ ປຓ຺ຓສາລໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເອກໂຕວ ວສິໍສຸ. ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕາປິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ເສວ ເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິໍສຸ. ເຕສຸ ເອກສ຺ສ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາ ມຘຸຣປາຈິກາ ນາມ, ສາ ເຕສໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອຸປກາຣິກາ ອໂຫສິ. ກສ຺ມາ ສພ຺ເພປິ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘາຫາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ເອວ ເຄເຫ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ? ສາປິ ເນສໍ ຍຖາສນ຺ນິຫິຕໍ ສູປພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເທຕິ. ສາ ອຎ຺ຎຕຣາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐາ ກາລມກາສິ. ອຖ ເຕ ມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣາ ສຫາຍກສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ປຓ຺ຓສາລາຍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຄີວາສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ມຘຸຣປາຈິກາ ອຸປາສິກາ ກາລກຕາ’’ຕິ ວິລປນ຺ຕາ ໂຣທິໍສຸ. ຠິກ຺ຂູຫິ ຈ ສມນ຺ຕໂຕ ອຸປຘາວິຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ອິທໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ປຸຏ຺ຐາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ສຫາຍກສ຺ສ ໂນ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາ ກາລກຕາ, ສາ ອມ຺ຫາກໍ ອຕິວິຍ ອຸປກາຣິກາ. ອິທານິ ກຸໂຕ ຕຖາຣູປິໍ ລຠິສ຺ສາມາຕິ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ໂຣທາມາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ.

ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທາເນວ, ປຸພ຺ເພປິ ເຕ ກາກໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສມຸທ຺ທຕີເຣ ຈຣມານາ ສມຸທ຺ທອູມິຍາ ສມຸທ຺ທໍ ປເວເສຕ຺ວາ ມາຣິຕາຍ ກາກິຍາ ໂຣທິຕ຺ວາ ປຣິເທວິຕ຺ວາ ຕໍ ນີຫຣິສ຺ສາມາຕິ ມຸຂຕຸຓ຺ຑເກຫິ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອຸສ຺ສິຎ຺ຈນ຺ຕາ ກິລມິໍສູ’’ຕິ ອຕີຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ –

‘‘ອປິ ນຸ ຫນຸກາ ສນ຺ຕາ, ມຸຂຎ຺ຈ ປຣິສຸສ຺ສຕິ;

ໂອຣມາມ ນ ປາເຣມ, ປູຣເຕວ ມໂຫທຘີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໑.໑໔໖);

ອິມໍ ກາກຊາຕກໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຄໂທສໂມຫວນໍ ນິສ຺ສາຍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຕ຺ຕໍ, ຕໍ ວນໍ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເອວໍ ນິທ຺ທຸກ຺ຂາ ຠວິສ຺ສຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ –

໒໘໓. ‘‘ວນໍ ຉິນ຺ທຖ ມາ ຣຸກ຺ຂໍ, ວນໂຕ ຊາຍເຕ ຠຍໍ;

ເຉຕ຺ວາ ວນຎ຺ຈ ວນຖຎ຺ຈ, ນິພ຺ພນາ ໂຫຖ ຠິກ຺ຂໂວ.

໒໘໔. ‘‘ຍາວ ຫິ ວນໂຖ ນ ຉິຊ຺ຊຕິ,

ອຓຸມຕ຺ໂຕປິ ນຣສ຺ສ ນາຣິສຸ;

ປຏິພທ຺ຘມໂນວ ຕາວ ໂສ,

ວຈ຺ໂຉ ຂີຣປໂກວ ມາຕຣີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ມາ ຣຸກ຺ຂນ຺ຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ຫິ ‘‘ວນໍ ຉິນ຺ທຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ເຕສໍ ອຈິຣປພ຺ພຊິຕານໍ ‘‘ສຕ຺ຖາ ອມ຺ເຫ ວາສິອາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ວນໍ ຉິນ຺ທາເປຕີ’’ຕິ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທິຕຸກາມຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ອຖ ເນ ‘‘ມຍາ ຣາຄາທິກິເລສວນໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຣຸກ຺ເຂ’’ຕິ ປຏິເສເຘນ຺ໂຕ ‘‘ມາ ຣຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ວນໂຕຕິ ຍຖາ ປາກຕິກວນໂຕ ສີຫາທິຠຍໍ ຊາຍຕິ, ເອວໍ ຊາຕິອາທິຠຍມ຺ປິ ກິເລສວນໂຕ ຊາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວນຎ຺ຈ ວນຖຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ມຫນ຺ຕາ ຣຸກ຺ຂາ ວນໍ ນາມ, ຂຸທ຺ທກາ ຕສ຺ມິໍ ວເນ ຐິຕຕ຺ຕາ ວນຖາ ນາມ. ປຸພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິກຣຸກ຺ຂາ ວາ ວນໍ ນາມ, ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ວນຖາ ນາມ. ເອວເມວ ມຫນ຺ຕມຫນ຺ຕາ ຠວາກຑ຺ຒນກາ ກິເລສາ ວນໍ ນາມ, ປວຕ຺ຕິຍໍ ວິປາກທາຍກາ ວນຖາ ນາມ. ປຸພ຺ພປ຺ປຕ຺ຕິກາ ວນໍ ນາມ, ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ວນຖາ ນາມ. ຕໍ ອຸຠຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ຄຎາເຓນ ຉິນ຺ທິຕພ຺ພໍ. ເຕນາຫ – ‘‘ເຉຕ຺ວາ ວນຎ຺ຈ ວນຖຎ຺ຈ, ນິພ຺ພນາ ໂຫຖ ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ນິພ຺ພນາ ໂຫຖາຕິ ນິກ຺ກິເລສາ ໂຫຖ. ຍາວ ຫິ ວນໂຖຕິ ຍາວ ເອສ ອຓຸມຕ຺ໂຕປິ ກິເລສວນໂຖ ນຣສ຺ສ ນາຣີສຸ ນ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕາວ ໂສ ຂີຣປໂກ ວຈ຺ໂຉ ມາຕຣິ ວິຍ ປຏິພທ຺ຘມໂນ ລຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕວ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ປຎ຺ຈປິ ເຕ ມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ, ສມ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ປຎ຺ຈມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ອຏ຺ຐມໍ.