໕. ປຘານກມ຺ມິກຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ

ອຸຏ຺ຐານກາລມ຺ຫີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຘານກມ຺ມິກຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ສາວຕ຺ຖິວາສິໂນ ກິຣ ປຎ຺ຈສຕາ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ອຄມໍສຸ. ເຕສຸ ເອໂກ ຕຕ຺ເຖວ ໂອຫີຍິ. ອວເສສາ ອຣຎ຺ເຎ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ‘‘ປຏິລທ຺ຘຄຸຓໍ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣເຈສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຸນ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມໍສຸ. ເຕ ສາວຕ຺ຖິໂຕ ໂຍຊນມຕ຺ເຕ ເອກສ຺ມິໍ ຄາມເກ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ເອໂກ ອຸປາສໂກ ຍາຄຸຠຕ຺ຕາທີຫິ ປຕິມາເນຕ຺ວາ ອນຸໂມທນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຸນທິວສຕ຺ຖາຍປິ ນິມນ຺ເຕສິ. ເຕ ຕທເຫວ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຕິວິຍ ຕຸຏ຺ຐິໍ ປເວທຍມາໂນ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ອກາສິ.

ອຖ ເນສໍ ຕຕ຺ຖ ໂອຫີໂນ ສຫາຍກຠິກ຺ຂຸ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຕ຺ຖຸ ອິເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ມຸຂໍ ນປ຺ປໂຫຕິ, ມຍ຺ຫໍ ປນ ມຄ຺ຄຜລາຠາເວນ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ນ ກເຖຕິ, ອຊ຺ເຊວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ກຖາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ເຕປິ ຠິກ຺ຂູ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍໍ ອາຄມນມຄ຺ເຄ ເອເກນ ອຸປາສເກນ ສ຺ວາຕນາຍ ນິມນ຺ຕິຕາ, ຕຕ຺ຖ ປາໂຕວ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ອປໂລເກສຸໍ. ອຖ ເນສໍ ສຫາຍໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ຈງ຺ກມນ຺ໂຕ ນິທ຺ທາວເສນ ຈງ຺ກມໂກຏິຍໍ ເອກສ຺ມິໍ ປາສາຓຜລເກ ປຕິ, ອູຣຸຏ຺ຐິ ຠິຊ຺ຊິ. ໂສ ມຫາສທ຺ເທນ ວິຣວິ. ຕສ຺ສ ເຕ ສຫາຍກາ ຠິກ຺ຂູ ສທ຺ທໍ ສຎ຺ຊານິຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອຸປຘາວິໍສຸ. ເຕສໍ ທີປໍ ຊາເລຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕານໍເຍວ ອຣຸໂຓ ອຸຏ຺ຐຫິ, ເຕ ຕໍ ຄາມໍ ຄນ຺ຕຸໍ ໂອກາສໍ ນ ລຠິໍສຸ. ອຖ ເນ ສຕ຺ຖາ ອາຫ – ‘‘ກິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂາຈາຣຄາມໍ ນ ຄມິຕ຺ຖາ’’ຕິ. ເຕ ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອສ ອິທາເນວ ຕຸມ຺ຫາກໍ ລາຠນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ, ປຸພ຺ເພປິ ອກາສິເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕຫິ ຍາຈິໂຕ ອຕີຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ –

‘‘ໂຍ ປຸພ຺ເພ ກຣຓີຍານິ, ປຈ຺ຉາ ໂສ ກາຕຸມິຈ຺ຉຕິ;

ວຣຸຓກຏ຺ຐຠຎ຺ໂຊວ, ສ ປຈ຺ຉາ ມນຸຕປ຺ປຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໑.໗໑) –

ຊາຕກໍ ວິຕ຺ຖາເຣສິ. ຕທາ ກິຣ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປຎ຺ຈສຕາ ມາຓວກາ ອເຫສຸໍ, ກຸສີຕມາຓວໂກ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ອໂຫສິ, ອາຈຣິໂຍ ປນ ຕຖາຄໂຕວ ອໂຫສີຕິ.

ສຕ຺ຖາ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ຫິ ອຸຏ຺ຐານກາເລ ອຸຏ຺ຐານໍ ນ ກໂຣຕິ, ສໍສນ຺ນສງ຺ກປ຺ໂປ ໂຫຕິ, ກຸສີໂຕ ໂສ ຌານາທິເຠທໍ ວິເສສໍ ນາຘິຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໒໘໐. ‘‘ອຸຏ຺ຐານກາລມ຺ຫິ ອນຸຏ຺ຐຫາໂນ,

ຍຸວາ ພລີ ອາລສິຍໍ ອຸເປໂຕ;

ສໍສນ຺ນສງ຺ກປ຺ປມໂນ ກຸສີໂຕ,

ປຎ຺ຎາຍ ມຄ຺ຄໍ ອລໂສ ນ ວິນ຺ທຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອນຸຏ຺ຐຫາໂນຕິ ອນຸຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ອວາຍມນ຺ໂຕ. ຍຸວາ ພລີຕິ ປຐມໂຍພ຺ພເນ ຐິໂຕ ພລສມ຺ປນ຺ໂນປິ ຫຸຕ຺ວາ ອລສຠາເວນ ອຸເປໂຕ ໂຫຕິ, ຠຸຕ຺ວາ ສຍຕິ. ສໍສນ຺ນສງ຺ກປ຺ປມໂນຕິ ຕີຫິ ມິຈ຺ຉາວິຕກ຺ເກຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ອວສນ຺ນສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປຈິຕ຺ໂຕ. ກຸສີໂຕຕິ ນິພ຺ພີຣິໂຍ. ອລໂສຕິ ມຫາອລໂສ ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ນ ວິນ຺ທຕິ, ນ ປຏິລຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ປຘານກມ຺ມິກຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ ປຎ຺ຈມໍ.