໑. ປຎ຺ຈສຕຠິກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸ

ມຄ຺ຄານຏ຺ຐງ຺ຄິໂກຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈສເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເຕ ກິຣ ສຕ຺ຖຣິ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຸນ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄເຕ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ອສຸກຄາມໂຕ ອສຸກຄາມສ຺ສ ມຄ຺ໂຄ ສໂມ, ອສຸກຄາມສ຺ສ ມຄ຺ໂຄ ວິສໂມ, ສສກ຺ຂໂຣ, ອສກ຺ຂໂຣ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຕ຺ຕໂນ ວິຈຣິຕມຄ຺ຄໍ ອາຣພ຺ຠ ມຄ຺ຄກຖໍ ກເຖສຸໍ. ສຕ຺ຖາ ເຕສໍ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສູປນິສ຺ສຍໍ ທິສ຺ວາ ຕໍ ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ອຍໍ ພາຫິຣກມຄ຺ໂຄ, ຠິກ຺ຂຸນາ ນາມ ອຣິຍມຄ຺ເຄ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເອວຎ຺ຫິ ກໂຣນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພທຸກ຺ຂາ ປມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ –

໒໗໓. ‘‘ມຄ຺ຄານຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ເສຏ຺ໂຐ, ສຈ຺ຈານໍ ຈຕຸໂຣ ປທາ;

ວິຣາໂຄ ເສຏ຺ໂຐ ຘມ຺ມານໍ, ທ຺ວິປທານຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸມາ.

໒໗໔. ‘‘ເອເສວ ມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖຎ຺ໂຎ, ທສ຺ສນສ຺ສ ວິສຸທ຺ຘິຍາ;

ເອຕຎ຺ຫິ ຕຸມ຺ເຫ ປຏິປຊ຺ຊຖ, ມາຣສ຺ເສຕໍ ປໂມຫນໍ.

໒໗໕. ‘‘ເອຕຎ຺ຫິ ຕຸມ຺ເຫ ປຏິປນ຺ນາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຖ;

ອກ຺ຂາໂຕ ໂວ ມຍາ ມຄ຺ໂຄ, ອຎ຺ຎາຍ ສລ຺ລກນ຺ຕນໍ.

໒໗໖. ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫິ ກິຈ຺ຈມາຕປ຺ປໍ, ອກ຺ຂາຕາໂຣ ຕຖາຄຕາ;

ປຏິປນ຺ນາ ປໂມກ຺ຂນ຺ຕິ, ຌາຍິໂນ ມາຣພນ຺ຘນາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ມຄ຺ຄານຏ຺ຐງ຺ຄິໂກຕິ ຊງ຺ຆມຄ຺ຄາທໂຍ ວາ ໂຫນ຺ຕຸ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິຄຕມຄ຺ຄາ ວາ, ເຕສໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ມຄ຺ຄານໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີຫິ ອຏ຺ຐຫິ ອງ຺ເຄຫິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປຫານໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິໂຣຘໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ຈຕູສຸປິ ສຈ຺ເຈສຸ ທຸກ຺ຂປຣິຊານນາທິກິຈ຺ຈໍ ສາຘຍມາໂນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ເສຏ຺ໂຐ ອຸຕ຺ຕໂມ. ສຈ຺ຈານໍ ຈຕຸໂຣ ປທາຕິ ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠເຓ ນ ກຸຊ຺ເຌຍ຺ຍາ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໒໒໔) ອາຄຕໍ ວຈີສຈ຺ຈໍ ວາ ໂຫຕຸ, ‘‘ສຈ຺ໂຈ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສຈ຺ໂຈ ຂຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິອາທິເຠທໍ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈໍ ວາ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ຘ. ສ. ໑໑໔໔; ມ. ນິ. ໒.໑໘໗-໑໘໘) ທິຏ຺ຐິສຈ຺ຈໍ ວາ ‘‘ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິເຠທໍ ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈໍ ວາ ໂຫຕຸ, ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອິເມສໍ ສຈ຺ຈານໍ ປຣິຊານິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ປຫາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ຠາເວຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ເອກປຏິເວຘຏ຺ເຐນ ຈ ຕຖປຏິເວຘຏ຺ເຐນ ຈ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈນ຺ຕິອາທໂຍ ຈຕຸໂຣ ປທາ ເສຏ຺ຐາ ນາມ. ວິຣາໂຄ ເສຏ຺ໂຐ ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ‘‘ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂຕາ ວາ ອສງ຺ຂຕາ ວາ, ວິຣາໂຄ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕີ’’ຕິ (ອິຕິວຸ. ໙໐; ອ. ນິ. ໔.໓໔) ວຈນໂຕ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ນິພ຺ພານສງ຺ຂາໂຕ ວິຣາໂຄ ເສຏ຺ໂຐ. ທ຺ວິປທານຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸມາຕິ ສພ຺ເພສໍ ເທວມນຸສ຺ສາທິເຠທານໍ ທ຺ວິປທານໍ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມາ ຕຖາຄໂຕວ ເສຏ຺ໂຐ. ຈ-ສທ຺ໂທ ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ, ອຣູປຘມ຺ເມ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ຕສ຺ມາ ອຣູປຘມ຺ມານມ຺ປິ ຕຖາຄໂຕ ເສຏ຺ໂຐ ອຸຕ຺ຕໂມ.

ທສ຺ສນສ຺ສ ວິສຸທ຺ຘິຍາຕິ ມຄ຺ຄຜລທສ຺ສນສ຺ສ ວິສຸທ຺ຘຕ຺ຖໍ ໂຍ ມຍາ ‘‘ເສຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອໂສວ ມຄ຺ໂຄ, ນຕ຺ຖຎ຺ໂຎ. ເອຕຎ຺ຫິ ຕຸມ຺ເຫຕິ ຕສ຺ມາ ຕຸມ຺ເຫ ເອຕເມວ ປຏິປຊ຺ຊຖ. ມາຣສ຺ເສຕໍ ປໂມຫນນ຺ຕິ ເອຕໍ ມາຣໂມຫນໍ ມາຣມນ຺ຖນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕນ຺ຕິ ສກລສ຺ສປິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຣິສ຺ສຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎາຍ ສລ຺ລກນ຺ຕນນ຺ຕິ ຣາຄສລ຺ລາທີນໍ ກນ຺ຕນໍ ນິມ຺ມຖນໍ ອພ຺ພູຫຓໍ ເອຕໍ ມຄ຺ຄໍ, ມຍາ ວິນາ ອນຸສ຺ສວາທີຫິ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຎຕ຺ວາວ ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ ອກ຺ຂາໂຕ, ອິທານິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ກິເລສານໍ ອາຕາປເນນ ‘‘ອາຕປ຺ປ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕໍ ຕສ຺ສ ອຘິຄມຕ຺ຖາຍ ສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍໍ ກິຈ຺ຈໍ ກຣຓີຍໍ. ເກວລຎ຺ຫິ ອກ຺ຂາຕາໂຣວ ຕຖາຄຕາ. ຕສ຺ມາ ເຕຫິ ອກ຺ຂາຕວເສນ ເຍ ປຏິປນ຺ນາ ທ຺ວີຫິ ຌາເນຫິ ຌາຍິໂນ, ເຕ ເຕຠູມກວຏ຺ຏສງ຺ຂາຕາ ມາຣພນ຺ຘນາ ປໂມກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ, ສມ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ປຎ຺ຈສຕຠິກ຺ຂຸວຕ຺ຖຸ ປຐມໍ.