໒. ອຎ຺ຎຕຣກຸຏຸມ຺ພິກວຕ຺ຖຸ

ປິຍໂຕ ຊາຍຕີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກຸຏຸມ຺ພິກໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ໂສ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ເຕ ກາລກເຕ ປຸຕ຺ຕໂສກາຠິຠູໂຕ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂຣທຕິ, ປຸຕ຺ຕໂສກໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ສຕ຺ຖາ ປຈ຺ຈູສກາເລ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສ຺ສູປນິສ຺ສຍໍ ທິສ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເອກໍ ປຈ຺ຉາສມຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ເຄຫທ຺ວາຣໍ ອຄມາສິ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ອາຄຕຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກາຕຸກາໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ປເວເສຕ຺ວາ ເຄຫມຊ຺ເຌ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຣິ ນິສິນ຺ເນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອຸປາສກ, ທຸກ຺ຂິໂຕສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເຕນ ປຸຕ຺ຕວິໂຍຄທຸກ຺ເຂ ອາໂຣຈິເຕ, ‘‘ອຸປາສກ, ມາ ຈິນ຺ຕຍິ, ອິທໍ ມຣຓໍ ນາມ ນ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ, ນ ຈ ເອກສ຺ເສວ ໂຫຕິ, ຍາວຕາ ປນ ຠວຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ໂຫຕິເຍວ. ເອກສງ຺ຂາໂຣປິ ນິຈ຺ໂຈ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ‘ມຣຓຘມ຺ມໍ ມຕໍ, ຠິຊ຺ຊນຘມ຺ມໍ ຠິນ຺ນ’ນ຺ຕິ ໂຍນິໂສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ນ ໂສຈິຕພ຺ພໍ. ໂປຣາຓປຓ຺ຑິຕາປິ ຫິ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ມຕກາເລ ‘ມຣຓຘມ຺ມໍ ມຕໍ, ຠິຊ຺ຊນຘມ຺ມໍ ຠິນ຺ນ’ນ຺ຕິ ໂສກໍ ອກຕ຺ວາ ມຣຓສ຺ສຕິເມວ ຠາວຍິໍສູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ເກ ເອວມກໍສຸ, ກທາ ຈ ອກໍສຸ, ອາຈິກ຺ຂຖ ເມ’’ຕິ ຍາຈິໂຕ ຕສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປກາສນຕ຺ຖໍ ອຕີຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ –

‘‘ອຸຣໂຄວ ຕຈໍ ຊິຓ຺ຓໍ, ຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ ສໍ ຕນຸໍ;

ເອວໍ ສຣີເຣ ນິພ຺ໂຠເຄ, ເປເຕ ກາລກເຕ ສຕິ.

‘‘ຑຍ຺ຫມາໂນ ນ ຊານາຕິ, ຎາຕີນໍ ປຣິເທວິຕໍ;

ຕສ຺ມາ ເອຕໍ ນ ໂສຈາມິ, ຄໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ຍາ ຄຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໕.໑໙-໒໐) –

ອິມໍ ປຎ຺ຈກນິປາເຕ ອຸຣຄຊາຕກໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ ປຸພ຺ເພ ປຓ຺ຑິຕາ ປິຍປຸຕ຺ເຕ ກາລກເຕ ຍຖາ ເອຕຣຫິ ຕ຺ວໍ ກມ຺ມນ຺ເຕ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນິຣາຫາໂຣ ໂຣທນ຺ໂຕ ວິຈຣສິ, ຕຖາ ອວິຈຣິຕ຺ວາ ມຣຓສ຺ສຕິຠາວນາພເລນ ໂສກໍ ອກຕ຺ວາ ອາຫາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິໍສຸ, ກມ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ອຘິຏ຺ຐຫິໍສຸ. ຕສ຺ມາ ‘ປິຍປຸຕ຺ໂຕ ເມ ກາລກໂຕ’ຕິ ມາ ຈິນ຺ຕຍິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ຫິ ໂສໂກ ວາ ຠຍໍ ວາ ປິຍເມວ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໒໑໒. ‘‘ປິຍໂຕ ຊາຍຕີ ໂສໂກ, ປິຍໂຕ ຊາຍຕີ ຠຍໍ;

ປິຍໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕສ຺ສ, ນຕ຺ຖິ ໂສໂກ ກຸໂຕ ຠຍ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປິຍໂຕຕິ ວຏ຺ຏມູລໂກ ຫິ ໂສໂກ ວາ ຠຍໍ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ປິຍເມວ ສຕ຺ຕໍ ວາ ສງ຺ຂາຣໍ ວາ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໂຕ ປນ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ກຸຏຸມ຺ພິໂກ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ, ສມ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປິ ສາຕ຺ຖິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ອໂຫສີຕິ.

ອຎ຺ຎຕຣກຸຏຸມ຺ພິກວຕ຺ຖຸ ທຸຕິຍໍ.