໙. ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ

ອລງ຺ກໂຕ ເຈປີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ໂສ ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ກາເລ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິໂກສລສ຺ສ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ກຸປິຕໍ ວູປສເມຕ຺ວາ ອາຄໂຕ. ອຖສ຺ສ ຣາຊາ ຕຸຏ຺ໂຐ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ຣຊ຺ຊໍ ທຕ຺ວາ ເອກໍ ນຈ຺ຈຄີຕກຸສລໍ ອິຕ຺ຖິໍ ອທາສິ. ໂສ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ສຸຣາມທມຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘວຣຄໂຕ ນ຺ຫານຕິຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນ຺ຕໍ ທ຺ວາຣນ຺ຕເຣ ທິສ຺ວາ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘວຣຄໂຕວ ສີສໍ ຈາເລຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ສຕ຺ຖາ ສິຕໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສິຕປາຕຸກຣເຓ ເຫຕູ’’ຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖເຣນ ປຸຏ຺ໂຐ ສິຕກາຣຓໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ປສ຺ສານນ຺ທ, ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ຕໍ, ອຊ຺ຊ ສພ຺ພາຠຣຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕວ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຈຕຸປ຺ປທິກຄາຖາວສາເນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຕາລມຕ຺ເຕ ອາກາເສ ນິສີທິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ມຫາຊໂນ ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ວຈນໍ ອສ຺ໂສສິ. ຕຕ຺ຖ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ – ‘‘ປສ຺ສຖ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ກິຣິຍໍ, ມຸຂປ຺ປຕ຺ຕເມວ ຠາສຕິ, ອຊ຺ຊ ກິຣ ເອສ ເອວໍ ສຸຣາມທມຕ຺ໂຕ ຍຖາລງ຺ກໂຕວ ເອຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕິ, ອຊ຺ເຊວ ຕໍ ມຸສາວາເທນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ຈິນ຺ເຕສຸໍ – ‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ຘານໍ ມຫານຸຠາວຕາ, ອຊ຺ຊ ພຸທ຺ຘລີຬຎ຺ເຈວ ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ຕລີຬຎ຺ຈ ທຏ຺ຐຸໍ ລຠິສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ໂຕປິ ນ຺ຫານຕິຕ຺ເຖ ທິວສຠາຄໍ ອຸທກກີຬໍ ກີຬິຕ຺ວາ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາປານຠູມິຍໍ ນິສີທິ. ສາປິ ອິຕ຺ຖີ ຣງ຺ຄມຊ຺ຌໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ນຈ຺ຈຄີຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຣຠິ. ຕສ຺ສາ ສຣີຣລີຬາຍ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ສຕ຺ຕາຫໍ ອປ຺ປາຫາຣຕາຍ ຕໍ ທິວສໍ ນຈ຺ຈຄີຕໍ ທສ຺ສຍມານາຍ ອນ຺ໂຕກຸຈ຺ຉິຍໍ ສຕ຺ຖກວາຕາ ສມຸຏ຺ຐາຍ ຫທຍມໍສໍ ກນ຺ຕິຕ຺ວາ ອຄມໍສຸ. ສາ ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ມຸເຂນ ເຈວ ອກ຺ຂີຫິ ຈ ວິວເຏຫິ ກາລມກາສິ. ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ໂຕ ‘‘ອຸປຘາເຣຖ ນ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ນິຣຸທ຺ຘາ, ສາມີ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວ ພລວໂສເກນ ອຠິຠູໂຕ ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວສ຺ສ ສຕ຺ຕາຫໍ ປີຕສຸຣາ ຕຕ຺ຕກປາເລ ອຸທກພິນ຺ທຸ ວິຍ ປຣິກ຺ຂຍໍ ອຄມາສິ. ໂສ ‘‘ນ ເມ ອິມໍ ໂສກໍ ອຎ຺ເຎ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕຖາຄເຕນາ’’ຕິ ພລກາຍປຣິວຸໂຕ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ‘ເອວຣູໂປ ເມ ໂສໂກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຕໍ ເມ ຕຸມ຺ເຫ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສຖາ’ຕິ ອາຄໂຕມ຺ຫິ, ປຏິສຣຓໍ ເມ ໂຫຖາ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ‘‘ໂສກໍ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ສມຕ຺ຖສ຺ເສວ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄໂຕສິ. ອິມິສ຺ສາ ຫິ ອິຕ຺ຖິຍາ ອິມິນາວ ອາກາເຣນ ມຕກາເລ ຕວ ໂຣທນ຺ຕສ຺ສ ປຄ຺ຆຣິຕອສ຺ສູນິ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາສມຸທ຺ທານໍ ອຸທກໂຕ ອຕິເຣກຕຣານີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ຍໍ ປຸພ຺ເພ ຕໍ ວິໂສເສຫິ, ປຈ຺ຉາ ເຕ ມາຫຸ ກິຎ຺ຈນໍ;

ມຊ຺ເຌ ເຈ ໂນ ຄເຫສ຺ສສິ, ອຸປສນ຺ໂຕ ຈຣິສ຺ສສີ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໙໕໕, ໑໑໐໕; ຈູຬນິ. ຊຕຸກຓ຺ຓິມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໖໘);

ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ອປ຺ປວຕ຺ຕນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ປຣິນິພ຺ພານໍ ເມ ອນຸຊານາຖາ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ເຕນ ກຕກມ຺ມໍ ຊານນ຺ໂຕປິ ‘‘ມຸສາວາເທນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ສນ຺ນິປຕິຕາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ໂອກາສໍ ນ ລຠິສ຺ສນ຺ຕິ, ‘ພຸທ຺ຘລີຬຎ຺ເຈວ ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ຕລີຬຎ຺ຈ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’ຕິ ສນ຺ນິປຕິຕາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ອິມິນາ ກຕກມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຸຎ຺ເຎສຸ ອາທຣໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ເຕນ ຫິ ຕຍາ ກຕກມ຺ມໍ ມຍ຺ຫໍ ກເຖຫິ, ກເຖນ຺ໂຕ ຈ ຠູມິຍໍ ຐິໂຕ ອກເຖຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຕາລມຕ຺ເຕ ອາກາເສ ຐິໂຕ ກເຖຫີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກຕາລປ຺ປມາຓໍ ອຸຄ຺ຄມ຺ມ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ປຸນ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຏິປາຏິຍາ ສຕ຺ຕຕາລປ຺ປມາເຓ ອາກາເສ ປລ຺ລງ຺ເກນ ນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ສຸຓາຖ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ພກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອາຫ –

ອິໂຕ ເອກນວຸຕິກປ຺ເປ ວິປສ຺ສີສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາເລ ອຫໍ ພນ຺ຘຸມຕິນຄເຣ ເອກສ຺ມິໍ ກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິໍ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ປເຣສໍ ເຉທໍ ວາ ປີຬໍ ວາ ອກຣຓກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໂຆສກກມ຺ມໍ ທິສ຺ວາ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ມຫາຊນໍ ສມາທເປຕ຺ວາ ‘‘ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຖ, ອຸໂປສຖທິວເສສຸ ອຸໂປສຖໍ ສມາທິຍຖ, ທານໍ ເທຖ, ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຖ, ພຸທ຺ຘຣຕນາທີຫິ ສທິສໍ ອຎ຺ຎໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕິຓ຺ຓໍ ຣຕນານໍ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ອຸຄ຺ໂຆເສນ຺ໂຕ ວິຈຣາມິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປິຕາ ພນ຺ຘຸມຕິມຫາຣາຊາ ມໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ, ‘‘ຕາຕ, ກິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຈຣສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ເທວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຣຕນານໍ ຄຸຓໍ ປກາເສຕ຺ວາ ມຫາຊນໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມສຸ ສມາທເປນ຺ໂຕ ວິຈຣາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ກຕ຺ຖ ນິສິນ຺ໂນ ວິຈຣສີ’’ຕິ ມໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ປທສາວ, ເທວາ’’ຕິ ມຍາ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຕາຕ, ນ ຕ຺ວໍ ເອວໍ ວິຈຣິຕຸໍ ອຣຫສິ, ອິມໍ ປຸປ຺ຜທາມໍ ປິລນ຺ຘິຕ຺ວາ ອສ຺ສປິຏ຺ເຐ ນິສິນ຺ໂນວ ວິຈຣາ’’ຕິ ມຍ຺ຫໍ ມຸຕ຺ຕາທາມສທິສໍ ປຸປ຺ຜທາມໍ ທຕ຺ວາ ທນ຺ຕໍ ອສ຺ສໍ ອທາສິ. ອຖ ມໍ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນປຣິຫາເຣນ ຕເຖວ ອຸຄ຺ໂຆເສຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕໍ ປຸນ ຣາຊາ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ, ‘‘ຕາຕ, ກິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຈຣສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຕເທວ, ເທວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຕາຕ, ອສ຺ໂສປິ ເຕ ນານຸຈ຺ຉວິໂກ, ອິຘ ນິສີທິຕ຺ວາ ວິຈຣາ’’ຕິ ຈຕຸສິນ຺ຘວຍຸຕ຺ຕຣຖໍ ອທາສິ. ຕຕິຍວາເຣປິ ເມ ຣາຊາ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ, ‘‘ຕາຕ, ກິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຈຣສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຕເທວ, ເທວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຕາຕ, ຣໂຖປິ ເຕ ນານຸຈ຺ຉວິໂກ’’ຕິ ມຍ຺ຫໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ມຫາປສາຘນຎ຺ຈ ທຕ຺ວາ ເອກຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖິໍ ອທາສິ. ສ຺ວາຫໍ ສພ຺ພາຠຣຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ເຘ ນິສິນ຺ໂນ ອສີຕິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ຘມ຺ມໂຆສກກມ຺ມໍ ອກາສິໍ, ຕສ຺ສ ເມ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ກາຍໂຕ ຈນ຺ທນຄນ຺ໂຘ ວາຍຕິ, ມຸຂໂຕ ອຸປ຺ປລຄນ຺ໂຘ ວາຍຕິ. ອິທໍ ມຍາ ກຕກມ຺ມນ຺ຕິ.

ເອວໍ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ກເຖຕ຺ວາ ອາກາເສ ນິສິນ຺ໂນວ ເຕໂຊຘາຕຸໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ສຣີເຣ ອຄ຺ຄິຊາລາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ມໍສໂລຫິຕໍ ຌາເປສິ, ສຸມນປຸປ຺ຜານິ ວິຍ ຘາຕຸໂຍ ອວສິສ຺ສິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ສຸທ຺ຘວຕ຺ຖໍ ປສາເຣສິ, ຘາຕຸໂຍ ຕຕ຺ຖ ປຕິໍສຸ. ຕາ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຈຕຸມຫາປເຖ ຖູປໍ ກາເຣສິ ‘‘ມຫາຊໂນ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸຎ຺ຎຠາຄີ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ, ‘‘ອາວຸໂສ, ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ໂຕ ຄາຖາວສາເນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ໂຕເຍວ ອາກາເສ ນິສີທິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອຕໍ ‘ສມໂຓ’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ອຸທາຫຸ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ປຸຕ຺ຕໍ ‘ສມໂຓ’ຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’ຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໔໒. ອລງ຺ກໂຕ ເຈປິ ສມໍ ຈເຣຍ຺ຍ,

ສນ຺ໂຕ ທນ຺ໂຕ ນິຍໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ;

ສພ຺ເພສຸ ຠູເຕສຸ ນິຘາຍ ທຓ຺ຑໍ,

ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂສ ສມໂຓ ສ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອລງ຺ກໂຕຕິ ວຕ຺ຖາຠຣເຓຫິ ປຏິມຓ຺ຑິໂຕ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ວຕ຺ຖາລງ຺ກາຣາທີຫິ ອລງ຺ກໂຕ ເຈປິ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາຍາທີຫິ ສມໍ ຈເຣຍ຺ຍ, ຣາຄາທິວູປສເມນ ສນ຺ໂຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍທມເນນ ທນ຺ໂຕ ຈຕຸມຄ຺ຄນິຍເມນ ນິຍໂຕ ເສຏ຺ຐຈຣິຍາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ກາຍທຓ຺ຑາທີນໍ ໂອໂຣປິຕຕາຍ ສພ຺ເພສຸ ຠູເຕສຸ ນິຘາຍ ທຓ຺ຑໍ. ໂສ ເອວຣູໂປ ພາຫິຕປາປຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິປິ ສມິຕປາປຕ຺ຕາ ສມໂຓຕິປິ ຠິນ຺ນກິເລສຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູຕິປິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພເຍວາຕິ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ສນ຺ຕຕິມຫາມຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ ນວມໍ.