໖. ອຊຄຣເປຕວຕ຺ຖຸ

ອຖ ປາປານິ ກມ຺ມານີຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຊຄຣເປຕໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເອກສ຺ມິຎ຺ຫິ ສມເຍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ ລກ຺ຂຓຕ຺ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍ ຄິຊ຺ຌກູຏໂຕ ໂອຕຣນ຺ໂຕ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ປຎ຺ຈວີສຕິໂຍຊນິກໍ ອຊຄຣເປຕໍ ນາມ ອທ຺ທສ. ຕສ຺ສ ສີສໂຕ ອຄ຺ຄິຊາລາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຣິຍນ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຣິຍນ຺ຕໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສີສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຸຠຍໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ໂອຕຣນ຺ຕິ. ເຖໂຣ ຕໍ ທິສ຺ວາ ສິຕໍ ປາຕ຺ວາກາສິ. ລກ຺ຂຓຕ຺ເຖເຣນ ສິຕກາຣຓໍ ປຸຏ຺ໂຐ ‘‘ອກາໂລ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ, ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ມໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄຕກາເລ ລກ຺ຂຓຕ຺ເຖເຣນ ປຸຏ຺ໂຐ ອາຫ – ‘‘ຕຕ຺ຣາຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອກໍ ເປຕໍ ອທ຺ທສໍ, ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ນາມ ອຕ຺ຕຠາໂວ, ອຫໍ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘ນ ວຕ ເມ ເອວຣູໂປ ອຕ຺ຕຠາໂວ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ’ຕິ ສິຕໍ ປາຕ຺ວາກາສິ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ຈກ຺ຂຸຠູຕາ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາວກາ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິອາທີນິ (ປາຣາ. ໒໒໘; ສໍ. ນິ. ໒.໒໐໒) ວທນ຺ໂຕ ເຖຣສ຺ສ ກຖໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ‘‘ມຍາປິ ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ເປໂຕ ໂພຘິມຓ຺ເຑເຍວ ທິຏ຺ໂຐ, ‘ເຍ ຈ ປນ ເມ ວຈນໍ ນ ສທ຺ທເຫຍ຺ຍຸໍ, ເຕສໍ ຕໍ ອຫິຕາຍ ອສ຺ສາ’ຕິ ນ ກເຖສິໍ, ອິທານິ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ສກ຺ຂິໍ ລຠິຕ຺ວາ ກເຖມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູຫິ ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ປຸຏ຺ໂຐ ພ຺ຍາກາສິ –

ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ກິຣ ສຸມງ຺ຄລເສຏ຺ຐິ ນາມ ສຸວຓ຺ຓິຏ຺ຐກາຫິ ຠູມິໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວີສຕິອຸສຠຏ຺ຐາເນ ຕຕ຺ຕເກເນວ ຘເນນ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕາວຕ຺ຕເກເນວ ວິຫາຣມຫໍ ກາເຣສິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ປາໂຕວ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນຄຣທ຺ວາເຣ ເອກິສ຺ສາ ສາລາຍ ກາສາວໍ ສສີສໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ກລລມກ຺ຂິເຕຫິ ປາເທຫິ ນິປນ຺ນໍ ເອກໍ ໂຈຣໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ກລລມກ຺ຂິຕປາໂທ ຣຕ຺ຕິໍ ວິຈຣິຕ຺ວາ ທິວາ ນິປນ຺ນມນຸສ຺ໂສ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫ. ໂຈໂຣ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ໂຫຕຸ, ຊານິສ຺ສາມິ ເຕ ກຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເຂຕ຺ຕໍ ຌາເປສິ, ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວເຊ ຄຸນ຺ນໍ ປາເທ ຉິນ຺ທິ, ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເຄຫໍ ຌາເປສິ, ໂສ ເອຕ຺ຕເກນາປິ ໂກປໍ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຈູຬູປຏ຺ຐາເກນ ສທ຺ຘິໍ ມິຕ຺ຕສນ຺ຖວໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ເຕ ເສຏ຺ຐິໂນ ປິຍ’’ນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ‘‘ຄນ຺ຘກຸຏິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ຕສ຺ສ ປິຍຕຣໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ໂຫຕຸ, ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ຌາເປຕ຺ວາ ໂກປໍ ນິພ຺ພາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຕ຺ຖຣິ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ເຐ ປານີຍປຣິໂຠຊນີຍຆເຏ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ອຄ຺ຄິໍ ອທາສິ. ເສຏ຺ຐິ ‘‘ຄນ຺ຘກຸຏິ ກິຣ ຌາຍຕີ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຌາມກາເລ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ຌາມໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ວາລຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ໂທມນສ຺ສໍ ອກຕ຺ວາ ວາມພາຫຸໍ ສມຎ຺ຊິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ຫຕ຺ເຖນ ມຫາອປ຺ໂຜຏນໍ ອປ຺ໂຜເຏສິ. ອຖ ນໍ ສມີເປ ຐິຕາ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ກສ຺ມາ, ສາມິ, ເອຕ຺ຕກໍ ຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ກຕຄນ຺ຘກຸຏິຍາ ຌາມກາເລ ອປ຺ໂຜເຏສີ’’ຕິ? ໂສ ອາຫ – ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ເມ, ຕາຕາ, ອຄ຺ຄິອາທີຫິ ອສາຘາຣເຓ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ຘນໍ ນິທຫິຕຸໍ ລທ຺ຘໍ, ‘ປຸນປິ ເອຕ຺ຕກໍ ຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ກາຕຸໍ ລຠິສ຺ສາມີ’ຕິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ອປ຺ໂຜເຏສິ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ປຸນ ຕຕ຺ຕກໍ ຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວີສຕິສຫສ຺ສຠິກ຺ຂຸປຣິວາຣສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ທານໍ ອທາສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ໂຈໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ອິມໍ ອມາເຣຕ຺ວາ ມງ຺ກຸກາຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມິ, ໂຫຕຸ, ມາເຣສ຺ສາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ນິວາສນນ຺ຕເຣ ຉຸຣິກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ວິຫາເຣ ວິຈຣນ຺ໂຕປິ ໂອກາສໍ ນ ລຠິ. ມຫາເສຏ຺ຐິປິ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມມ ເອເກນ ປຸຣິເສນ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເຂຕ຺ຕໍ ຌາປິຕໍ, ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວເຊ ຄຸນ຺ນໍ ປາທາ ຉິນ຺ນາ, ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເຄຫໍ ຌາປິຕໍ, ອິທານິ ຄນ຺ຘກຸຏິປິ ເຕເນວ ຌາປິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຫໍ ອິມສ຺ມິໍ ທາເນ ປຐມໍ ປຕ຺ຕິໍ ຕສ຺ສ ທມ຺ມີ’’ຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ໂຈໂຣ ‘‘ຠາຣິຍໍ ວຕ ເມ ກມ຺ມໍ ກຕໍ, ເອວໍ ອປຣາຘກາຣເກ ມຍິ ອິມສ຺ສ ໂກປມຕ຺ຕມ຺ປິ ນຕ຺ຖິ, ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ທາເນ ມຍ຺ຫເມວ ປຐມໍ ປຕ຺ຕິໍ ເທຕິ, ອຫໍ ອິມສ຺ມິໍ ທຸພ຺ຠາມິ, ເອວຣູປໍ ເມ ປຸຣິສໍ ອຂມາເປນ຺ຕສ຺ສ ເທວທຓ຺ໂຑປິ ເມ ມຕ຺ຖເກ ປເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ຂມາຫິ ເມ, ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ສາມິ, ເອວໍ ອຍຸຕ຺ຕກໍ ກມ຺ມໍ ມຍາ ກຕໍ, ຕສ຺ສ ເມ ຂມາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ເສຏ຺ຐິ ‘‘ຕຍາ ເມ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ກຕ’’ນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອາມ, ມຍາ ກຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຕ຺ວໍ ມຍາ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ, ກສ຺ມາ ເມ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ເອວມກາສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ນຄຣາ ນິກ຺ຂນ຺ເຕນ ເຕນ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ສາເຣຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ເມ ກາຣເຓນ ໂກໂປ ອຸປ຺ປາທິໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ເສຏ຺ຐິ ອຕ຺ຕນາ ວຸຕ຺ຕໍ ສຣິຕ຺ວາ ‘‘ອາມ, ຕາຕ, ວຸຕ຺ຕໍ ມຍາ, ຕໍ ເມ ຂມາຫີ’’ຕິ ໂຈຣໍ ຂມາເປຕ຺ວາ ‘‘ອຸຏ຺ເຐຫິ, ຕາຕ, ຂມາມິ ເຕ, ຄຈ຺ຉ, ຕາຕາ’’ຕິ ອາຫ. ສເຈ ເມ, ສາມິ, ຂມສິ, ສປຸຕ຺ຕທາຣໍ ມໍ ເຄເຫ ທາສໍ ກໂຣຫີຕິ. ຕາຕ, ຕ຺ວໍ ມຍາ ເອຕ຺ຕເກ ກຖິເຕ ເອວຣູປໍ ເຉທນໍ ອກາສິ, ເຄເຫ ວສນ຺ເຕນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ນ ສກ຺ກາ ກິຎ຺ຈິ ກເຖຕຸໍ, ນ ເມ ຕຍາ ເຄເຫ ວສນ຺ເຕນ ກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ, ຂມາມິ ເຕ, ຄຈ຺ຉ, ຕາຕາຕິ. ໂຈໂຣ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ອວີຈິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ຖ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ວິປາກາວເສເສນ ອິທານິ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ ປຈ຺ຈຕີຕິ.

ເອວໍ ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ກເຖຕ຺ວາ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ພາລາ ນາມ ປາປານິ ກມ຺ມານິ ກໂຣນ຺ຕາ ນ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉາ ປນ ອຕ຺ຕນາ ກຕກມ຺ເມຫິ ຑຍ຺ຫມານາ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕໂນ ທາວຄ຺ຄິສທິສາວ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໓໖. ‘‘ອຖ ປາປານິ ກມ຺ມານິ, ກຣໍ ພາໂລ ນ ພຸຊ຺ຌຕິ;

ເສຫິ ກມ຺ເມຫິ ທຸມ຺ເມໂຘ, ອຄ຺ຄິຑຑ຺ໂຒວ ຕປ຺ປຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຖ ປາປານີຕິ ນ ເກວລໍ ພາໂລ ໂກຘວເສນ ປາປານິ ກໂຣຕິ, ກໂຣນ຺ໂຕປິ ປນ ນ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປາປໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຈ ‘‘ປາປໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ອພຸຊ຺ຌນໂກ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ອິມສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ເອວຣູໂປ ນາມ ວິປາໂກ’’ຕິ ອຊານນຕາຍ ‘‘ນ ພຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສຫີຕິ ໂສ ເຕຫິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກຫິ ກມ຺ເມຫິ ທຸມ຺ເມໂຘ ນິປ຺ປຎ຺ໂຎ ປຸຄ຺ຄໂລ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິຑຑ຺ໂຒວ ຕປ຺ປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ອຊຄຣເປຕວຕ຺ຖຸ ຉຏ຺ຐໍ.