໑. ຕມ຺ພທາຐິກໂຈຣຆາຕກວຕ຺ຖຸ

ສຫສ຺ສມປິ ເຈ ວາຈາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ເວຬຸວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຕມ຺ພທາຐິກໂຈຣຆາຕກໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ.

ເອກູນປຎ຺ຈສຕາ ກິຣ ໂຈຣາ ຄາມຆາຕກາທີນິ ກໂຣນ຺ຕາ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປສຸໍ. ອເຖໂກ ປຸຣິໂສ ນິພ຺ພິທ຺ຘປິງ຺ຄໂລ ຕມ຺ພທາຐິໂກ ເຕສໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອຫມ຺ປິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ຊີວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ໂຈຣເຊຏ຺ຐກສ຺ສ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ອຍມ຺ປິ ອມ຺ຫາກໍ ສນ຺ຕິເກ ວສິຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ອຖ ນໍ ໂຈຣເຊຏ຺ຐໂກ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມາຕຸ ຖນໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປິຕຸ ວາ ຄລໂລຫິຕໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຂາທນສມຕ຺ໂຖ ອຕິກກ຺ຂໂຬ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ນຕ຺ເຖຕສ຺ສ ອມ຺ຫາກໍ ສນ຺ຕິເກ ວສນກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິ. ໂສ ເອວໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕປິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກໍ ຕສ຺ເສວ ອນ຺ເຕວາສິກໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ອາຣາເຘສິ. ໂສ ຕໍ ອາທາຍ ໂຈຣເຊຏ຺ຐກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ‘‘ສາມິ, ຠທ຺ທໂກ ເອສ, ອມ຺ຫາກໍ ອຸປກາຣໂກ, ສງ຺ຄຓ຺ຫຖ ນ’’ນ຺ຕິ ຍາຈິຕ຺ວາ ໂຈຣເຊຏ຺ຐກໍ ປຏິຈ຺ຉາເປສິ. ອເຖກທິວສໍ ນາຄຣາ ຣາຊປຸຣິເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ເຕ ໂຈເຣ ຄເຫຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉຍມຫາມຈ຺ຈານໍ ສນ຺ຕິກໍ ນຍິໍສຸ. ອມຈ຺ຈາ ເຕສໍ ຜຣສຸນາ ສີສຈ຺ເຉທໍ ອາຓາເປສຸໍ. ຕໂຕ ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ ອິເມ ມາເຣສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຣິເຍສນ຺ຕາ ເຕ ມາເຣຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕໍ ກຎ຺ຈິ ອທິສ຺ວາ ໂຈຣເຊຏ຺ຐກໍ ອາຫໍສຸ – ‘‘ຕ຺ວໍ ອິເມ ມາເຣຕ຺ວາ ຊີວິຕຎ຺ເຈວ ລຠິສ຺ສສິ ສມ຺ມານຎ຺ຈ, ມາເຣຫິ ເນ’’ຕິ. ໂສປິ ອຕ຺ຕານໍ ນິສ຺ສາຍ ວສິຕຕ຺ຕາ ເຕ ມາເຣຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉິ. ເອເຕນູປາເຍນ ເອກູນປຎ຺ຈສເຕ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ, ສພ຺ເພປິ ນ ອິຈ຺ຉິໍສຸ. ສພ຺ພປຈ຺ຉາ ຕໍ ນິພ຺ພິທ຺ຘປິງ຺ຄລໍ ຕມ຺ພທາຐິກໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເຕ ສພ຺ເພປິ ມາເຣຕ຺ວາ ຊີວິຕຎ຺ເຈວ ສມ຺ມານຎ຺ຈ ລຠິ. ເອເຕນູປາເຍນ ນຄຣສ຺ສ ທກ຺ຂິຓໂຕປິ ປຎ຺ຈ ໂຈຣສຕານິ ອາເນຕ຺ວາ ອມຈ຺ຈານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເຕຫິ ເຕສມ຺ປິ ສີສຈ຺ເຉເທ ອາຓຕ຺ເຕ ໂຈຣເຊຏ຺ຐກໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕາ ກຎ຺ຈິ ມາເຣຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອທິສ຺ວາ ‘‘ປຸຣິມທິວເສ ເອໂກ ປຸຣິໂສ ປຎ຺ຈສເຕ ໂຈເຣ ມາເຣສິ, ກຫໍ ນຸ ໂຂ ໂສ’’ຕິ. ‘‘ອສຸກຏ຺ຐາເນ ອມ຺ເຫຕິ ທິຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ ມາເຣຫິ, ສມ຺ມານໍ ລຈ຺ຉສີ’’ຕິ ອາຓາເປສຸໍ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເຕ ສພ຺ເພປິ ມາເຣຕ຺ວາ ສມ຺ມານໍ ລຠິ. ອຖ ນໍ ‘‘ຠທ຺ທໂກ ອຍໍ ປຸຣິໂສ, ນິພທ຺ຘໍ ໂຈຣຆາຕກເມວ ເອຕໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ທຕ຺ວາວ ສມ຺ມານໍ ກຣິໍສຸ. ໂສ ປຈ຺ຉິມທິສໂຕປິ ອຸຕ຺ຕຣທິສໂຕປິ ອານີເຕ ປຎ຺ຈສເຕ ປຎ຺ຈສເຕ ໂຈເຣ ຆາເຕສິເຍວ. ເອວໍ ຈຕູຫິ ທິສາຫິ ອານີຕານິ ທ຺ເວ ສຫສ຺ສານິ ມາເຣຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເທວສິກໍ ເອກໍ ທ຺ເວຕິ ອານີເຕ ເຕ ມນຸສ຺ເສ ມາເຣຕ຺ວາ ປຎ຺ຈປຓ຺ຓາສ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ໂຈຣຆາຕກກມ຺ມໍ ອກາສິ.

ໂສ ມຫລ຺ລກກາເລ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ສີສໍ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ທ຺ເວ ຕໂຍ ວາເຣ ປຫຣນ຺ໂຕ ມນຸສ຺ເສ ກິລເມຕິ. ນາຄຣາ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ – ‘‘ອຎ຺ໂຎປິ ໂຈຣຆາຕໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ອຍໍ ອຕິວິຍ ມນຸສ຺ເສ ກິລເມຕິ, ກິໍ ອິມິນາ’’ຕິ ຕສ຺ສ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ຫຣິໍສຸ. ໂສ ປຸພ຺ເພ ໂຈຣຆາຕກກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ອຫຕສາຏເກ ນິວາເສຕຸໍ, ນວສປ຺ປິນາ ສງ຺ຂຕໍ ຂີຣຍາຄຸໍ ປິວິຕຸໍ, ສຸມນປຸປ຺ຜານິ ປິລນ຺ຘິຕຸໍ, ຄນ຺ເຘ ວິລິມ຺ປິຕຸ’’ນ຺ຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ນ ລຠິ. ໂສ ຐານາ ຈາວິຕທິວເສ ‘‘ຂີຣຍາຄຸໍ ເມ ປຈຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຫຕວຕ຺ຖສຸມນມາລາວິເລປນານິ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ນທິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນ຺ຫຕ຺ວາ ອຫຕວຕ຺ຖານິ ນິວາເສຕ຺ວາ ມາລາ ປິລນ຺ຘິຕ຺ວາ ຄນ຺ເຘຫິ ອນຸລິຕ຺ຕຄຕ຺ໂຕ ເຄຫໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສີທິ. ອຖສ຺ສ ນວສປ຺ປິນາ ສງ຺ຂຕໍ ຂີຣຍາຄຸໍ ປຸຣໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖໂຘວໂນທກໍ ອາຫຣິໍສຸ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ ອຊ຺ຊ ມຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ເຄເຫ ຂີຣຍາຄຸໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ກຣິສ຺ສຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ປຸຣິໂສ ສງ຺ຄຫ’’ນ຺ຕິ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ‘‘ມໍ ທິສ຺ວາ ມມ ສງ຺ຄຫໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ກຣິຕ຺ວາ ຈ ປນ ມຫາສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ລຠິສ຺ສຕິ ອຍໍ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ອາທາຍ ຕສ຺ສ ເຄຫທ຺ວາເຣ ຐິຕເມວ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ.

ໂສ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍາ ຈິຣໍ ໂຈຣຆາຕກກມ຺ມໍ ກຕໍ, ພຫູ ມນຸສ຺ສາ ມາຣິຕາ, ອິທານິ ເມ ເຄເຫ ຂີຣຍາຄຸ ປຏິຍຕ຺ຕາ, ເຖໂຣ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ມມ ເຄຫທ຺ວາເຣ ຐິໂຕ, ອິທານິ ມຍາ ອຍ຺ຍສ຺ສ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປຸຣໂຕ ຐປິຕຍາຄຸໍ ອປເນຕ຺ວາ ເຖຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕເຄເຫ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ປຕ຺ເຕ ຂີຣຍາຄຸໍ ອາກິຣິຕ຺ວາ ນວສປ຺ປິໍ ອາສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ເຖຣໍ ພີຊມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖສ຺ສ ຈ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອລທ຺ຘປຸພ຺ພຕາຍ ຂີຣຍາຄຸໍ ປາຕຸໍ ພລວອຊ຺ຌາສໂຍ ອໂຫສິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ, ອຸປາສກ, ອຕ຺ຕໂນ ຍາຄຸໍ ປິວາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ພີຊນິໍ ທຕ຺ວາ ຍາຄຸໍ ປິວິ. ເຖໂຣ ພີຊມານໍ ປຸຣິສໍ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ອຸປາສກເມວ ພີຊາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ພີຊິຍມາໂນ ກຸຈ຺ຉິປູຣໍ ຍາຄຸໍ ປິວິຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖຣໍ ພີຊມາໂນ ຐຕ຺ວາ ກຕາຫາຣກິຈ຺ຈສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ອນຸໂມທນໍ ອາຣຠິ. ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນານຸຄໍ ກາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ເຖໂຣ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ, ‘‘ອຸປາສກ, ກສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ເທສນານຸຄໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ກກ຺ຂຬກມ຺ມໍ ກຕໍ, ພຫູ ມນຸສ຺ສາ ມາຣິຕາ, ຕມຫໍ ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ເທສນານຸຄໍ ກາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ’’ນ຺ຕິ. ເຖໂຣ ‘‘ວຎ຺ເຈສ຺ສາມິ ນ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ອກາສິ, ອຎ຺ເຎຫິ ກາຣິໂຕສີ’’ຕິ? ‘‘ຣາຊາ ມໍ ກາເຣສິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ເຕ, ອຸປາສກ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ອກຸສລໍ ໂຫຕີ’’ຕິ? ມນ຺ທຘາຕຸໂກ ອຸປາສໂກ ເຖເຣເນວໍ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ນຕ຺ຖິ ມຍ຺ຫໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ເຕນ ຫິ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມໍ ກເຖຖາ’’ຕິ. ໂສ ເຖເຣ ອນຸໂມທນໍ ກໂຣນ຺ເຕ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສ຺ສ ໂອຣໂຕ ອນຸໂລມິກໍ ຂນ຺ຕິໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ເຖໂຣປິ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ອຸປາສກໍ ເຖຣໍ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕມານໍ ເອກາ ຍກ຺ຂິນີ ເຘນຸເວເສນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸເຣ ປຫຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ໂສ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕຸສິຕປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ ‘‘ໂຈຣຆາຕໂກ ປຎ຺ຈປຓ຺ຓາສ ວສ຺ສານິ ກກ຺ຂຬກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊວ ຕໂຕ ມຸຕ຺ໂຕ, ອຊ຺ເຊວ ເຖຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂໍ ທຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊວ ກາລໍ ກໂຕ, ກຫໍ ນຸ ໂຂ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸສິຕປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ວເທຖ, ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ເອຕ຺ຕເກ ມນຸສ຺ເສ ຆາເຕຕ຺ວາ ຕຸສິຕວິມາເນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ‘‘ອາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫນ຺ໂຕ ເຕນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ລທ຺ໂຘ, ໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ອນຸໂລມຎາຓໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈຸໂຕ ຕຸສິຕວິມາເນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ສຸຠາສິຕໍ ສຸຓິຕ຺ວານ, ນຄເຣ ໂຈຣຆາຕໂກ;

ອນຸໂລມຂນ຺ຕິໍ ລທ຺ຘານ, ໂມທຕີ ຕິທິວໍ ຄໂຕ’’ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ, ອນຸໂມທນກຖາ ນາມ ນ ພລວາ, ເຕນ ກຕໍ ອກຸສລກມ຺ມໍ ມຫນ຺ຕໍ, ກຖໍ ເອຕ຺ຕເກນ ວິເສສໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສີ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ມຍາ ເທສິຕຘມ຺ມສ຺ສ ອປ຺ປໍ ວາ ພຫຸໍ ວາ’ຕິ ມາ ປມາຓໍ ຄຓ຺ຫຖ. ເອກວາຈາປິ ຫິ ອຕ຺ຖນິສ຺ສິຕາ ເສຍ຺ຍາວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຆເຏຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໑໐໐. ‘‘ສຫສ຺ສມປິ ເຈ ວາຈາ, ອນຕ຺ຖປທສໍຫິຕາ;

ເອກໍ ອຕ຺ຖປທໍ ເສຍ຺ໂຍ, ຍໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ມຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສຫສ຺ສມປີຕິ ປຣິຈ຺ເຉທວຈນໍ, ເອກໍ ສຫສ຺ສໍ ທ຺ເວ ສຫສ຺ສານີຕິ ເອວໍ ສຫສ຺ເສນ ເຈປິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນວາຈາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕາ ຈ ປນ ອນຕ຺ຖປທສໍຫິຕາ ອາກາສວຓ຺ຓນາປພ຺ພຕວຓ຺ຓນາວນວຓ຺ຓນາທີນິ ປກາສເກຫິ ອນິຍ຺ຍານທີປເກຫິ ອນຕ຺ຖເກຫິ ປເທຫິ ສໍຫິຕາ ຍາວ ພຫຸກາ ໂຫຕິ, ຕາວ ປາປິກາ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກໍ ອຕ຺ຖປທນ຺ຕິ ຍໍ ປນ ‘‘ອຍໍ ກາໂຍ, ອຍໍ ກາຍຄຕາສຕິ, ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ ເອວຣູປໍ ເອກໍ ອຕ຺ຖປທໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາຄາທິວູປສເມນ ອຸປສມ຺ມຕິ, ຕໍ ອຕ຺ຖສາຘກໍ ນິພ຺ພານປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນອິນ຺ທ຺ຣິຍພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄສຕິປຏ຺ຐານປຣິທີປກໍ ເອກມ຺ປິ ປທໍ ເສຍ຺ໂຍເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເທສນາວສາເນ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ຕມ຺ພທາຐິກໂຈຣຆາຕກວຕ຺ຖຸ ປຐມໍ.