໒. ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສທ຺ຘິວິຫາຣິກວຕ຺ຖຸ

ຈຣຎ຺ເຈ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຕ຺ຖາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ. ເທສນາ ຣາຊຄເຫ ສມຸຏ຺ຐິຕາ.

ເຖຣໍ ກິຣ ຣາຊຄຫໍ ນິສ຺ສາຍ ປິປ຺ປລິຄຸຫາຍໍ ວສນ຺ຕໍ ທ຺ເວ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອຸປຏ຺ຐຫິໍສຸ. ເຕສຸ ເອໂກ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ວຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ເອໂກ ເຕນ ກຕໍ ກຕໍ ອຕ຺ຕນາ ກຕໍ ວິຍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ມຸໂຂທກທນ຺ຕກຏ຺ຐານໍ ປຏິຍາທິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຸໂຂທກທນ຺ຕກຏ຺ຐານິ ເມ ປຏິຍາທິຕານິ, ມຸຂໍ ໂຘວຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ປາທໂຘວນນ຺ຫານາທິກາເລປິ ເອວເມວ ວທຕິ. ອິຕໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ນິຈ຺ຈກາລໍ ມຍາ ກຕໍ ກຕໍ ອຕ຺ຕນາ ກຕໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ, ໂຫຕຸ, ກຕ຺ຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກມສ຺ສ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ສຸປນ຺ຕສ຺ເສວ ນ຺ຫາໂນທກໍ ຕາເປຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ຆເຏ ກຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິໂກຏ຺ຐເກ ຐເປສິ, ອຸທກຕາປນຠາຊເນ ປນ ນາຬິມຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ ເສເສຕ຺ວາ ອຸສຸມໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕໍ ຐເປສິ. ຕໍ ອິຕໂຣ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ປພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອຸສຸມໍ ນິກ຺ຂນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຸທກໍ ຕາເປຕ຺ວາ ໂກຏ຺ຐເກ ຐປິຕໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ໂກຏ຺ຐເກ ອຸທກໍ ຐປິຕໍ, ນ຺ຫາຍຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ໂກຏ຺ຐກໍ ປາວິສິ. ເຖໂຣ ອຸທກໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ກຫໍ ອຸທກໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ອາຫ. ທຫໂຣ ອຄ຺ຄິສາລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠາຊເນ ອຸຬຸງ຺ກໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ຕຸຈ຺ຉຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ປສ຺ສຖ ທຸຏ຺ຐສ຺ສ ກມ຺ມໍ ຕຸຈ຺ຉຠາຊນໍ ອຸທ຺ຘເນ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ກຸຫິໍ ຄໂຕ, ອຫໍ ‘ໂກຏ຺ຐເກ ອຸທກ’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອາໂຣເຈສິ’’ນ຺ຕິ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ຆຏໍ ອາທາຍ ຕິຕ຺ຖໍ ອຄມາສິ. ອິຕໂຣປິ ປິຏ຺ຐິໂກຏ຺ຐກໂຕ ອຸທກໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ໂກຏ຺ຐເກ ຐເປສິ.

ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ທຫໂຣ ‘ອຸທກໍ ເມ ຕາເປຕ຺ວາ ໂກຏ຺ຐເກ ຐປິຕໍ, ເອຖ, ຠນ຺ເຕ, ນ຺ຫາຍຖາ’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ຆຏໍ ອາທາຍ ຕິຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອຕ’’ນ຺ຕິ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ເອສ ທຫໂຣ ອິມິນາ ກຕໍ ວຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕນາວ ກຕໍ ວິຍ ປກາເສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ສາຍໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ໂອວາທມທາສິ, ‘‘ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ນາມ ‘ອຕ຺ຕນາ ກຕເມວ ກຕ’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ໂນ ອກຕໍ, ຕ຺ວໍ ອິທາເນວ ‘ໂກຏ຺ຐເກ ອຸທກໍ ຐປິຕໍ, ນ຺ຫາຍຖ, ຠນ຺ເຕ’ຕິ ວຕ຺ວາ ມຍິ ປວິສິຕ຺ວາ ຐິເຕ ຆຏໍ ອາທາຍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉສິ, ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາມ ເອວໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ປສ຺ສຖ ເຖຣສ຺ສ ກມ຺ມໍ, ອຸທກມຕ຺ຕກໍ ນາມ ນິສ຺ສາຍ ມໍ ເອວໍ ວເທສີ’’ຕິ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ນ ປາວິສິ. ເຖໂຣ ອິຕເຣນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໍ ປເທສໍ ອຄມາສິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍ ຄເຕ ເຖຣສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ເຖໂຣ ກຫໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ‘‘ເຖຣສ຺ສ ອຜາສຸກໍ ຊາຕໍ, ວິຫາເຣເຍວ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວຣູປໍ ກິຣ ນາມ ອາຫາຣໍ ເທຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ເຕນ ວຸຕ຺ຕນິຍາເມເນວ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ອທໍສຸ. ໂສ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄວ ຕໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ. ເຖໂຣປິ ຄຕຏ຺ຐາເນ ມຫນ຺ຕໍ ສຸຂຸມວຕ຺ຖໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ຄຕທຫຣສ຺ສ ອທາສິ. ໂສ ຕໍ ຣຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິວາສນປາຣຸປນໍ ອກາສິ.

ເຖໂຣ ປຸນທິວເສ ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ກິຣ ອຜາສຸກໍ ຊາຕ’ນ຺ຕິ ອມ຺ເຫຫິ ທຫເຣນ ວຸຕ຺ຕນິຍາເມເນວ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ອາຫາໂຣ ເປສິໂຕ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ໂວ ຜາສຸກໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ວິຫາຣໍ ປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ທຫຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນໍ ເອວມາຫ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຕຍາ ກິຣ ຫິຍ຺ໂຍ, ອິທໍ ນາມ ກຕໍ, ອິທໍ ປພ຺ພຊິຕານໍ ນ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ, ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ໂສ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ເຖເຣ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ‘‘ປຸຣິມທິວເສ ອຸທກມຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ມໍ ມຸສາວາທິໍ ກຕ຺ວາ ອຊ຺ຊ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຏ຺ຐາກກຸເລ ຠຕ຺ຕມຸຏ຺ຐິຍາ ຠຸຕ຺ຕກາຣຓາ ມໍ ‘ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’ຕິ ວທຕິ, ວຕ຺ຖມ຺ປິ ເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຏ຺ຐາກສ຺ເສວ ທິນ຺ນໍ, ອໂຫ ເຖຣສ຺ສ ຠາຣິຍໍ ກມ຺ມໍ, ຊານິສ຺ສາມິສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກ’’ນ຺ຕິ ປຸນທິວເສ ເຖເຣ ຄາມໍ ປວິສນ຺ເຕ ສຍໍ ວິຫາເຣ ໂອຫີຍິຕ຺ວາ ທຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠຄຠາຊນານິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ປຓ຺ຓສາລາຍ ອຄ຺ຄິໍ ທຕ຺ວາ ຍໍ ນ ຌາຍຕິ, ຕໍ ມຸຄ຺ຄເຣນ ປຫຣນ຺ໂຕ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປລາໂຕ. ໂສ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ອວີຈິມຫານິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ.

ມຫາຊໂນ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສິ – ‘‘ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ໂອວາທມຕ຺ຕໍ ອສຫນ຺ໂຕ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຓ຺ຓສາລໍ ຌາເປຕ຺ວາ ປລາໂຕ’’ຕິ. ອເຖໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອປຣຠາເຄ ຣາຊຄຫາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ທຏ຺ຐຸກາໂມ ເຊຕວນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ກຸໂຕ ອາຄໂຕສີ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ‘‘ຣາຊຄຫໂຕ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ມມ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ມຫາກສ຺ສປສ຺ສ ຂມນີຍ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຂມນີຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອໂກ ປນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ໂອວາທມຕ຺ເຕນ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຓ຺ຓສາລໍ ຌາເປຕ຺ວາ ປລາໂຕ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ນ ໂສ ອິທາເນວ ໂອວາທໍ ສຸຕ຺ວາ ກຸຊ຺ຌຕິ, ປຸພ຺ເພປິ ກຸຊ຺ຌິເຍວ. ນ ອິທາເນວ ກຸຏິໍ ທູເສຕິ, ປຸພ຺ເພປິ ທູເສສິເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຕີຕໍ ອາຫຣິ –

ອຕີເຕ ພາຣາຓສິຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ເຕ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ເຕ ຫິມວນ຺ຕປເທເສ ເອໂກ ສິງ຺ຄິລສກຸໂຓ ກຸລາວກໍ ກຕ຺ວາ ວສິ. ອເຖກທິວສໍ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ເອໂກ ມກ຺ກໂຏ ສີເຕນ ກມ຺ປມາໂນ ຕໍ ປເທສໍ ອຄມາສິ. ສິງ຺ຄິໂລ ຕໍ ທິສ຺ວາ ຄາຖມາຫ –

‘‘ມນຸສ຺ສສ຺ເສວ ເຕ ສີສໍ, ຫຕ຺ຖປາທາ ຈ ວານຣ;

ອຖ ເກນ ນຸ ວຓ຺ເຓນ, ອຄາຣໍ ເຕ ນ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໔.໘໑);

ມກ຺ກໂຏ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ເມ ຫຕ຺ຖປາທາ ອຕ຺ຖິ, ຍາຍ ປນ ປຎ຺ຎາຍ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ອຄາຣໍ ກເຣຍ຺ຍໍ, ສາ ເມ ປຎ຺ຎາ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸກາໂມ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ມນຸສ຺ສສ຺ເສວ ເມ ສີສໍ, ຫຕ຺ຖປາທາ ຈ ສິງ຺ຄິລ;

ຍາຫຸ ເສຏ຺ຐາ ມນຸສ຺ເສສຸ, ສາ ເມ ປຎ຺ຎາ ນ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໔.໘໒);

ອຖ ນໍ ‘‘ເອວຣູປສ຺ສ ຕວ ກຖໍ ຆຣາວາໂສ ອິຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຄຣຫນ຺ໂຕ ສິງ຺ຄິໂລ ອິມໍ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ –

‘‘ອນວຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ລຫຸຈິຕ຺ຕສ຺ສ ທຸພ຺ຠິໂນ;

ນິຈ຺ຈໍ ອທ຺ຘຸວສີລສ຺ສ, ສຸຂຠາໂວ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ກຣສ຺ສຸ ອານຸຠາວໍ, ວີຕິວຕ຺ຕສ຺ສຸ ສີລິຍໍ;

ສີຕວາຕປຣິຕ຺ຕາຓໍ, ກຣສ຺ສຸ ກຸຏວໍ ກປີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໔.໘໓-໘໔);

ມກ຺ກໂຏ ‘‘ອຍໍ ມໍ ອນວຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕໍ ລຫຸຈິຕ຺ຕໍ ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠິໍ ອທ຺ຘຸວສີລໍ ກໂຣຕິ, ອິທານິສ຺ສ ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠິຠາວໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຸລາວກໍ ວິທ຺ຘໍເສຕ຺ວາ ວິປ຺ປກິຣິ. ສກຸໂຓ ຕສ຺ມິໍ ກຸລາວກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕ ເອວ ເອເກນ ປສ຺ເສນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປລາຍິ.

ສຕ຺ຖາ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຊາຕກໍ ສໂມຘາເນສິ – ‘‘ຕທາ ມກ຺ກໂຏ ກຸຏິທູສກຠິກ຺ຂຸ ອໂຫສິ, ສິງ຺ຄິລສກຸໂຓ ກສ຺ສໂປ ອໂຫສີ’’ຕິ. ຊາຕກໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ອິທາເນວ, ປຸພ຺ເພປິ ໂສ ໂອວາທກ຺ຂເຓ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ກຸຏິໍ ທູເສສິ, ມມ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ກສ຺ສປສ຺ສ ເອວຣູເປນ ພາເລນ ສທ຺ຘິໍ ວສນໂຕ ເອກກສ຺ເສວ ນິວາໂສ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

໖໑. ‘‘ຈຣຎ຺ເຈ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເສຍ຺ຍໍ ສທິສມຕ຺ຕໂນ;

ເອກຈຣິຍໍ ທຬ຺ຫໍ ກຍິຣາ, ນຕ຺ຖິ ພາເລ ສຫາຍຕາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຈຣນ຺ຕິ ອິຣິຍາປຖຈາຣໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ມນສາຈາໂຣ ເວທິຕພ຺ໂພ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສຍ຺ຍໍ ສທິສມຕ຺ຕໂນຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາຄຸເຓຫິ ອຘິກຕຣໍ ວາ ສທິສໍ ວາ ນ ລເຠຍ຺ຍ ເຈ. ເອກຈຣິຍນ຺ຕິ ເອເຕສຸ ຫິ ເສຍ຺ຍໍ ລຠມາໂນ ສີລາທີຫິ ວຑ຺ຒຕິ, ສທິສໍ ລຠມາໂນ ນ ປຣິຫາຍຕິ, ຫີເນນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ວສນ຺ໂຕ ເອກໂຕ ສໍໂຠຄປຣິໂຠຄໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສີລາທີຫິ ປຣິຫາຍຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເສວິຕພ຺ໂພ ນ ຠຊິຕພ຺ໂພ ນ ປຍິຣຸປາສິຕພ຺ໂພ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸທ຺ທຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸກມ຺ປາ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໑໒໑; ອ. ນິ. ໓.໒໖). ຕສ຺ມາ ສເຈ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ‘‘ອຍໍ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ສີລາທີຫິ ວຑ຺ຒິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕມ຺ຫາ ປຸຄ຺ຄລາ ກິຎ຺ຈິ ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ໂຕ ຕໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ສກ຺ໂກຕິ, ເອກຈຣິຍໍ ທຬ຺ຫໍ ກຍິຣາ ເອກີຠາວເມວ ຖິຣໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພອິຣິຍາປເຖສຸ ເອກໂກວ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ນຕ຺ຖິ ພາເລ ສຫາຍຕາຕິ ສຫາຍຕາ ນາມ ຈູຬສີລໍ ມຊ຺ຌິມສີລໍ ມຫາສີລໍ ທສ ກຖາວຕ຺ຖູນິ ເຕຣສ ຘຸຕງ຺ຄຄຸຓາ ວິປສ຺ສນາຄຸຓາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄາ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລານິ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ. ອຍໍ ສຫາຍຕາຄຸໂຓ ພາລໍ ນິສ຺ສາຍ ນຕ຺ຖີຕິ.

ເທສນາວສາເນ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ຠິກ຺ຂຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ເຎປິ ພຫູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທີນິ ປາປຸຓິໍສຸ, ເທສນາ ມຫາຊນສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສທ຺ຘິວິຫາຣິກວຕ຺ຖຸ ທຸຕິຍໍ.