໗. ກປິຣາຊຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ

໖໗. ສຕ຺ຕເມ ຍທາ ອຫໍ ກປິ ອາສິນ຺ຕິ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ອຫໍ ກປິໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຸທ຺ຘິມນ຺ວາຍ ນາຄພໂລ ຖາມສມ຺ປນ຺ໂນ ອສ຺ສໂປຕກປ຺ປມາໂຓ ມຫາສຣີໂຣ ກປິ ໂຫມິ. ນທີກູເລ ທຣີສເຍຕິ ເອກິສ຺ສາ ນທິຍາ ຕີເຣ ເອກສ຺ມິໍ ທຣີຠາເຄ ຍທາ ວາສໍ ກປ຺ເປມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕທາ ກິຣ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຍູຖປຣິຫຣຓໍ ອກຕ຺ວາ ເອກຈໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫາສິ. ຕສ຺ສາ ປນ ນທິຍາ ເວມຊ຺ເຌ ເອໂກ ທີປໂກ ນານປ຺ປກາເຣຫິ ອມ຺ພປນສາທີຫິ ຜລຣຸກ຺ເຂຫິ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຖາມຊວສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ນທິຍາ ໂອຣິມຕີຣໂຕ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ທີປກສ຺ສ ປນ ນທິຍາ ຈ ມຊ຺ເຌ ເອໂກ ປິຏ຺ຐິປາສາໂຓ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມິໍ ປຕຕິ. ຕໂຕ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ທີປເກ ປຕຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ນານປ຺ປກາຣານິ ຜລາຜລານິ ຂາທິຕ຺ວາ ສາຍໍ ເຕເນວ ອຸປາເຍນ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐາເນ ວສິຕ຺ວາ ປຸນທິວເສປິ ຕເຖວ ກໂຣຕິ. ອິມິນາ ນິຍາເມນ ວາສໍ ກປ຺ເປສິ.

ຕສ຺ມິໍ ປນ ກາເລ ເອໂກ ກຸມ຺ຠີໂລ ສປຊາປຕິໂກ ຕສ຺ສໍ ນທິຍໍ ວສຕິ. ຕສ຺ສ ຠຣິຍາ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ອປຣາປຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫທຍມໍເສ ໂທຫຬໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກຸມ຺ຠີລໍ ອາຫ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ໂຂ, ອຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອິມສ຺ສ ວານຣສ຺ສ ຫທຍມໍເສ ໂທຫໂຬ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສາຘຸ, ຠທ຺ເທ, ລຈ຺ຉສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ຕໍ ສາຍໍ ທີປກໂຕ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິປາສາເຓ ນິປຊ຺ຊິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕໍ ທິວສໍ ໂຄຈຣໍ ຈຣິຕ຺ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ທີປເກ ຐິໂຕວ ປາສາຓໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ປາສາໂຓ ອິທານິ ອຸຈ຺ຈຕໂຣ ຂາຍຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ອຸທກປ຺ປມາຓຎ຺ຈ ປາສາຓປ຺ປມາຓຎ຺ຈ ສຸວວຕ຺ຖາປິຕເມວ ໂຫຕິ. ເຕນສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຊ຺ຊ ອິມິສ຺ສາ ນທິຍາ ອຸທກໍ ເນວ ຫາຍຕິ, ອຖ ຈ ປນາຍໍ ປາສາໂຓ ມຫາ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ເອຕ຺ຖ ມຍ຺ຫໍ ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ກຸມ຺ຠີໂລ ນິປນ຺ໂນ’’ຕິ?

ໂສ ‘‘ວີມໍສິສ຺ສາມິ ຕາວ ນ’’ນ຺ຕິ ຕຕ຺ເຖວ ຐຕ຺ວາ ປາສາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ກເຖນ຺ໂຕ ວິຍ ‘‘ໂຠ, ປາສາຓາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຏິວຈນໍ ອລຠນ຺ໂຕ ຍາວຕຕິຍໍ ‘‘ໂຠ, ປາສາຓາ’’ຕິ ອາຫ. ປາສາໂຓ ປຏິວຈນໍ ນ ເທຕິ. ປຸນປິ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ກິໍ, ໂຠ ປາສາຓ, ອຊ຺ຊ ມຍ຺ຫໍ ປຏິວຈນໍ ນ ເທສີ’’ຕິ ອາຫ. ກຸມ຺ຠີໂລ ‘‘ອທ຺ຘາ ອຍໍ ປາສາໂຓ ອຎ຺ເຎສຸ ທິວເສສຸ ວານຣິນ຺ທສ຺ສ ປຏິວຈນໍ ເທຕິ ມຎ຺ເຎ, ອຊ຺ຊ ປນ ມຍາ ໂອຕ຺ຖຣິຕຕ຺ຕາ ນ ເທຕິ, ຫນ຺ທາຫໍ ທສ຺ສາມິສ຺ສ ປຏິວຈນ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ວານຣິນ຺ທາ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ໂກສິ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຫໍ ກຸມ຺ຠີໂລ’’ຕິ. ‘‘ກິມຕ຺ຖໍ ເອຕ຺ຖ ນິປນ຺ໂນສີ’’ຕິ? ‘‘ຕວ ຫທຍໍ ປຕ຺ຖຍມາໂນ’’ຕິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຎ຺ໂຎ ເມ ຄມນມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖິ, ປຏິຣຸທ຺ຘໍ ວຕ ເມ ຄມນ’’ນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ປີຬິໂຕ ສຸສຸມາເຣນ, ຄມນໍ ນ ລຠາມຫໍ’’.

໖໘. ‘‘ຍມ຺ໂຫກາເສ ອຫໍ ຐຕ຺ວາ, ໂອຣາ ປາຣໍ ປຕາມຫໍ;

ຕຕ຺ຖຈ຺ຉິ ສຕ຺ຕຸວຘໂກ, ກຸມ຺ຠີໂລ ລຸທ຺ທທສ຺ສໂນ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ປີຬິໂຕ ສຸສຸມາເຣນາ’’ຕິ ອທ຺ຘຄາຖາຍ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ. ‘‘ຍມ຺ໂຫກາເສ’’ຕິ ຄາຖາຍ ປາກຏໍ ກໂຣຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍມ຺ໂຫກາເສຕິ ຍສ຺ມິໍ ນທີມຊ຺ເຌ ຐິຕປິຏ຺ຐິປາສາຓສງ຺ຂາເຕ ປເທເສ ຐຕ຺ວາ. ໂອຣາຕິ ທີປກສງ຺ຂາຕາ ໂອຣຕີຣາ. ປາຣນ຺ຕິ ຕທາ ມມ ວສນຏ຺ຐານຠູຕໍ ນທິຍາ ປຣຕີຣໍ. ປຕາມຫນ຺ຕິ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ປຕາມິ ອຫໍ. ຕຕ຺ຖຈ຺ຉີຕິ ຕສ຺ມິໍ ປິຏ຺ຐິປາສາຓປ຺ປເທເສ ສຕ຺ຕຸຠູໂຕ ວຘໂກ ເອກນ຺ເຕເນວ ຆາຕໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິໂກ ລຸທ຺ທທສ຺ສໂນ ໂຆຣຣູໂປ ຠຍານກທສ຺ສໂນ ນິສີທິ.

ອຖ ມຫາສຕ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຎ຺ໂຎ ເມ ຄມນມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖິ, ອຊ຺ຊ ມຍາ ກຸມ຺ຠີໂລ ວຎ຺ເຈຕພ຺ໂພ, ເອວຎ຺ຫິ ອຍຎ຺ຈ ມຫຕາ ປາປໂຕ ມຍາ ປຣິໂມຈິໂຕ ສິຍາ, ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ຊີວິຕໍ ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ກຸມ຺ຠີລໍ ອາຫ – ‘‘ສມ຺ມ, ກຸມ຺ຠີລ, ອຫໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ອຸປຣິ ປຕິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ກຸມ຺ຠີໂລ ‘‘ວານຣິນ຺ທ, ປປຎ຺ຈໍ ອກຕ຺ວາ ອິໂຕ ອາຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ‘‘ອຫໍ ອາຄຈ຺ຉາມິ, ຕ຺ວໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ມໍ ຕວ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕກາເລ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ອໂວຈ. ກຸມ຺ຠີລານຎ຺ຈ ມຸເຂ ວິວເຏ ອກ຺ຂີນິ ນິມ຺ມີລນ຺ຕິ. ໂສ ຕໍ ກາຣຓໍ ອສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ໂຕ ມຸຂໍ ວິວຣິ. ອຖສ຺ສ ອກ຺ຂີນິ ນິມ຺ມີລິໍສຸ. ໂສ ມຸຂໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ສພ຺ພໂສ ນິມ຺ມີລິຕກ຺ຂີ ຫຸຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິ. ມຫາສຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຕຖາຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ທີປກໂຕ ອຸປ຺ປຕິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຸມ຺ຠີລສ຺ສ ມຕ຺ຖກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຸປ຺ປຕນ຺ໂຕ ວິຊ຺ຊຸລຕາ ວິຍ ວິຊ຺ໂຊຕມາໂນ ປຣຕີເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໖໙. ‘‘ໂສ ມໍ ອສໍສິ ເອຫີຕິ, ອຫມ຺ເປມີຕິ ຕໍ ວທິໍ;

ຕສ຺ສ ມຕ຺ຖກມກ຺ກມ຺ມ, ປຣກູເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອສໍສີຕິ ອຠາສິ. ອຫມ຺ເປມີຕິ ອຫມ຺ປິ ອາຄຈ຺ຉາມີຕິ ຕໍ ກເຖສິໍ.

ຍສ຺ມາ ປນ ຕໍ ທີປກໍ ອມ຺ພຊມ຺ພຸປນສາທິຜລຣຸກ຺ຂສຓ຺ຑມຓ຺ຑິຕໍ ຣມຓີຍໍ ນິວາສໂຍຄ຺ຄຎ຺ຈ, ‘‘ອາຄຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ປນ ປຏິຎ຺ຎາຍ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈໍ ອນຸຣກ຺ຂນ຺ໂຕ ມຫາສຕ຺ໂຕປິ ‘‘ອາຄມິສ຺ສາເມວາ’’ຕິ ຕຖາ ອກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໗໐. ‘‘ນ ຕສ຺ສ ອລິກໍ ຠຓິຕໍ, ຍຖາ ວາຈໍ ອກາສຫ’’ນ຺ຕິ.

ຍສ຺ມາ ເຈຕໍ ສຈ຺ຈານຸຣກ຺ຂຓໍ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ກຕໍ, ຕສ຺ມາ ອາຫ –

‘‘ສຈ຺ເຈນ ເມ ສໂມ ນຕ຺ຖິ, ເອສາ ເມ ສຈ຺ຈປາຣມີ’’ຕິ.

ກຸມ຺ຠີໂລ ປນ ຕໍ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ວານຣິນ຺ເທນ ອຕິອຈ຺ເຉຣກໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ໂຠ ວານຣິນ຺ທ, ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ອມິຕ຺ເຕ ອຠິຠວຕິ, ເຕ ສພ຺ເພປິ ຕຸຍ຺ຫໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຕ຺ຖິ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ ອາຫ –

‘‘ຍສ຺ເສເຕ ຈຕຸໂຣ ຘມ຺ມາ, ວານຣິນ຺ທ, ຍຖາ ຕວ;

ສຈ຺ຈໍ ຘມ຺ໂມ ຘິຕິ ຈາໂຄ, ທິຏ຺ຐໍ ໂສ ອຕິວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໒.໑໔໗);

ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສາຕິ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ. ເອເຕຕິ ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ເສຕິ. ຈຕຸໂຣ ຘມ຺ມາຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຄຸຓາ. ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຈີສຈ຺ຈໍ, ‘‘ມມ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ມຸສາວາທໍ ອກຕ຺ວາ ອາຄໂຕ ເອວາຕິ ເອຕໍ ເຕ ວຈີສຈ຺ຈໍ. ຘມ຺ໂມຕິ ວິຈາຣຓປຎ຺ຎາ, ‘‘ເອວໍ ກເຕ ອິທໍ ນາມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປວຕ຺ຕາ ເຕ ເອສາ ວິຈາຣຓປຎ຺ຎາ. ຘິຕີຕິ ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວີຣິຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອຕມ຺ປິ ເຕ ອຕ຺ຖິ. ຈາໂຄຕິ ອຕ຺ຕປຣິຈ຺ຈາໂຄ, ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄໂຕ, ຍໍ ປນາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍ, ມຍ຺ຫເມເວສ ໂທໂສ. ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ປຈ຺ຈາມິຕ຺ຕໍ. ໂສ ອຕິວຕ຺ຕຕີຕິ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຍຖາ ຕວ ເອວໍ ເອເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຘມ຺ມາ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ຍຖາ ມໍ ຕ຺ວໍ ອຊ຺ຊ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ, ຕເຖວ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈາມິຕ຺ຕໍ ອຕິກ຺ກມຕິ ອຠິຠວຕີຕິ.

ເອວໍ ກຸມ຺ຠີໂລ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ປສໍສິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານໍ ຄໂຕ. ຕທາ ກຸມ຺ຠີໂລ ເທວທຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ຠຣິຍາ ຈິຎ຺ຈມາຓວິກາ, ກປິຣາຊາ ປນ ໂລກນາໂຖ.

ຕສ຺ສ ອິຘາປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເສສປາຣມິໂຍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອຸທກສ຺ສ ປາສາຓສ຺ສ ຈ ປມາຓວວຕ຺ຖາເນນ ອິທານິ ປາສາໂຓ ອຸຈ຺ຈຕໂຣ ຂາຍຕີຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນວເສນ ປາສາຓສ຺ສ ອຸປຣິ ສຸສຸມາຣສ຺ສ ນິປນ຺ນຠາວຊານນໍ, ປາສາເຓນ ກຖນາປເທເສນ ຕສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ນິຈ຺ຉຍຄມນໍ, ສຸສຸມາຣສ຺ສ ອຸປຣິ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ສຫສາ ປຣຕີເຣ ປຕິຏ຺ຐານວເສນ ສີຆກາຣິຕາຍ ຕສ຺ສ ມຫຕາ ປາປໂຕ ປຣິໂມຈນໍ, ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕຣກ຺ຂຓໍ, ສຈ຺ຈວາຈານຸຣກ຺ຂຓຎ຺ຈາຕິ ເອວມາທໂຍ ຄຸຓານຸຠາວາ ວິຠາເວຕພ຺ພາຕິ.

ກປິຣາຊຈຣິຍາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.