໒໐. ຜຸສ຺ສພຸທ຺ຘວໍສວຓ຺ຓນາ

ຕສ຺ສ ຕິສ຺ສສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອປຣຠາເຄ ອນຸກ຺ກເມນ ປຣິຫາຍິຕ຺ວາ ປຸນ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ອປຣິມິຕາຍຸກາ ຫຸຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຫາຍິຕ຺ວາ ນວຸຕິວສ຺ສສຫສ຺ສາຍຸເກສຸ ຊາເຕສຸ ຕສ຺ມິໍເຍວ ກປ຺ເປ ຜຸສ຺ໂສ ນາມ ສຕ຺ຖາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ໂສປິ ຠຄວາ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ຕຸສິຕປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ກາສິກນຄເຣ ຊຍເສນຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ສິຣິມາຍ ນາມ ເທວິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທສນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ສິຣິມຸຍ຺ຍາເນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂມິ. ໂສ ນວວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສິ. ຕສ຺ສ ກິຣ ຄຣຸຬປກ຺ຂ-ຫໍສ-ສຸວຓ຺ຓຠາຣາຕິ ຕໂຍ ປາສາທາ ອເຫສຸໍ. ກິສາໂຄຕມິປ຺ປມຸຂານິ ຕິໍສ ອິຕ຺ຖິສຫສ຺ສານິ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕານິ ອເຫສຸໍ.

ໂສ ຈຕ຺ຕາຣິ ນິມິຕ຺ຕານິ ທິສ຺ວາ ກິສາໂຄຕມິຍາ ອນຸປເມ ນາມ ປຸຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອລງ຺ກຕຄຊວຣກ຺ຂນ຺ຘຄໂຕ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ຕໍ ປພ຺ພຊິຕໍ ຊນໂກຏິ ອນຸປພ຺ພຊິ. ໂສ ເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ຉ ມາເສ ປຘານຈຣິຍໍ ຈຣິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຄຓໍ ປຫາຍ ສຕ຺ຕາຫໍ ເອກຈຣິຍໍ ອນຸພ຺ຣູຫຍມາໂນ ວສິຕ຺ວາ ວິສາຂປຸຓ຺ຓມາຍ ອຎ຺ຎຕເຣ ນຄເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ເສຏ຺ຐິໂນ ຘີຕາຍ ສິຣິວຑ຺ຒາຍ ນາມ ທິນ຺ນໍ ມຘຸປາຍາສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ສິໍສປາວເນ ທິວາວິຫາຣໍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ສິຣິວຑ຺ເຒນ ນາມ ອຸປາສເກນ ທິນ຺ນາ ອຏ຺ຐ ຕິຓມຸຏ຺ຐິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາມລກໂພຘິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສມາຣໍ ມາຣພລໍ ວິຘມິຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ປຕ຺ວາ – ‘‘ອເນກຊາຕິສໍສາຣໍ…ເປ… ຕຓ຺ຫານໍ ຂຍມຊ຺ຌຄາ’’ຕິ ອຸທານໍ ອຸທາເນຕ຺ວາ ສຕ຺ຕສຕ຺ຕາຫໍ ໂພຘິສມີເປເຍວ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ປພ຺ພຊິຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ໂກຏີນໍ ຘມ຺ມປຏິເວຘສມຕ຺ຖຕໍ ທິສ຺ວາ ອາກາເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ກສ຺ສນຄເຣ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ເຕສໍ ມຊ຺ເຌ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕສິ. ຕທາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ ປຐໂມ ອຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໑. ‘‘ຕຕ຺ເຖວ ມຓ຺ຑກປ຺ປມ຺ຫິ, ອຫຸ ສຕ຺ຖາ ອນຸຕ຺ຕໂຣ;

ອນູປໂມ ອສມສໂມ, ຜຸສ຺ໂສ ໂລກຄ຺ຄນາຍໂກ.

໒. ‘‘ໂສປິ ສພ຺ພໍ ຕມໍ ຫນ຺ຕ຺ວາ, ວິຊເຏຕ຺ວາ ມຫາຊຏໍ;

ສເທວກໍ ຕປ຺ປຍນ຺ໂຕ, ອຠິວສ຺ສິ ອມຕມ຺ພຸນາ.

໓. ‘‘ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ເຕ, ຜຸສ຺ເສ ນກ຺ຂຕ຺ຕມງ຺ຄເລ;

ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ, ປຐມາຠິສມໂຍ ອຫູ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ມຓ຺ຑກປ຺ປມ຺ຫີຕິ ຍສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ທ຺ເວ ພຸທ຺ຘາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ໂສ ‘‘ມຓ຺ຑກປ຺ໂປ’’ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕ. ວິຊເຏຕ຺ວາຕິ ປຏິວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ. ມຫາຊຏນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຊຏາຕິ ຕຓ຺ຫາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສາ ຫິ ຣູປາທີສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ເຫຏ຺ຐຸປຣິຍວເສນ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ສໍສິພ຺ພນໂຕ ສຸຕ຺ຕຄຸມ຺ພຊາລປູວສງ຺ຂາຕາ ຊຏາ ວິຍາຕິ ຊຏາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ມຫາຊຏໍ. ສເທວກນ຺ຕິ ສເທວກໍ ໂລກໍ. ອຠິວສ຺ສີຕິ ປາວສ຺ສິ. ອມຕມ຺ພຸນາຕິ ອມຕສງ຺ຂາເຕນ ຘມ຺ມກຖາສລິເລນ ຕປ຺ປຍນ຺ໂຕ ປາວສ຺ສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຍທາ ປນ ພາຣາຓສີນຄເຣ ສິຣິວຑ຺ໂຒ ນາມ ຣາຊາ ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຫາຍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິ. ເຕນ ສຫ ປພ຺ພຊິຕານໍ ຕາປສານໍ ນວຸຕິສຕສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ. ເຕສໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ຕທາ ນວຸຕິຍາ ສຕສຫສ຺ສານໍ ທຸຕິຍາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ຍທາ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອນຸປມກຸມາຣສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ຕທາ ອສີຕິຍາ ສຕສຫສ຺ສານໍ ຕຕິໂຍ ອຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໔. ‘‘ນວຸຕິສຕສຫສ຺ສານໍ, ທຸຕິຍາຠິສມໂຍ ອຫຸ;

ອສີຕິສຕສຫສ຺ສານໍ, ຕຕິຍາຠິສມໂຍ ອຫູ’’ຕິ.

ຕໂຕ ອປເຣນ ສມເຍນ ກຓ຺ຓກຸຊ຺ຊນຄເຣ ສຸຣກ຺ຂິໂຕ ຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ຈ ປຸໂຣຫິຕປຸຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມເສນກຸມາໂຣ ຈ ຜຸສ຺ເສ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ສຏ຺ຐິຍາ ປຸຣິສສຕສຫສ຺ເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ທສພລສ຺ສ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວຕິ ປສີທິຕ຺ວາ ເຕ ສປຣິວາຣາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ເຕສໍ ສຏ຺ຐິຍາ ຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສານໍ ມຊ຺ເຌ ຠຄວາ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິ, ໂສ ປຐໂມ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ປຸນ ກາສິນຄເຣ ຊຍເສນຣຎ຺ໂຎ ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕານໍ ຎາຕີນໍ ສມາຄເມ ພຸທ຺ຘວໍສໍ ເທເສສິ, ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາສສຕສຫສ຺ສານິ ເອຫິຠິກ຺ຂຸປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ເຕສໍ ມຊ຺ຌຄໂຕ ຠຄວາ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິ, ໂສ ທຸຕິໂຍ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ປຸນ ມຫາມງ຺ຄລສມາຄເມ ມງ຺ຄລກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາລີສປຸຣິສສຕສຫສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ເຕສໍ ມຊ຺ຌຄໂຕ ສຸຄໂຕ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິ, ໂສ ຕຕິໂຍ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໕. ‘‘ສນ຺ນິປາຕາ ຕໂຍ ອາສຸໍ, ຜຸສ຺ສສ຺ສປິ ມເຫສິໂນ;

ຂີຓາສວານໍ ວິມລານໍ, ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕານ ຕາທິນໍ.

໖. ‘‘ສຏ຺ຐິສຕສຫສ຺ສານໍ, ປຐໂມ ອາສິ ສມາຄໂມ;

ປຎ຺ຎາສສຕສຫສ຺ສານໍ, ທຸຕິໂຍ ອາສິ ສມາຄໂມ.

໗. ‘‘ຈຕ຺ຕາລີສສຕສຫສ຺ສານໍ, ຕຕິໂຍ ອາສິ ສມາຄໂມ;

ອນຸປາທາ ວິມຸຕ຺ຕານໍ, ໂວຈ຺ຉິນ຺ນປຏິສນ຺ຘິນ’’ນ຺ຕິ.

ຕທາ ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອຣິນ຺ທມນຄເຣ ວິຊິຕາວີ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວຕິ ປສີທິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ມຫາຣຊ຺ຊໍ ປຫາຍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕີຓິ ປິຏການິ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເຕປິຏກຘໂຣ ມຫາຊນສ຺ສ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສິ, ສີລປາຣມິຎ຺ຈ ປູເຣສິ. ໂສປິ ນໍ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໘. ‘‘ອຫໍ ເຕນ ສມເຍນ, ວິຊິຕາວີ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ;

ຉຑ຺ຑຍິຕ຺ວາ ມຫາຣຊ຺ຊໍ, ປພ຺ພຊິໍ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ.

໙. ‘‘ໂສປິ ມໍ ພຸທ຺ໂຘ ພ຺ຍາກາສິ, ຜຸສ຺ໂສ ໂລກຄ຺ຄນາຍໂກ;

ທ຺ເວນວຸເຕ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ອຍໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໐. ‘‘ປຘານໍ ປທຫິຕ຺ວານ…ເປ… ທສປາຣມິປູຣິຍາ.

໑໒. ‘‘ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ວິນຍຎ຺ຈາປິ, ນວງ຺ຄໍ ສຕ຺ຖຸສາສນໍ;

ສພ຺ພໍ ປຣິຍາປຸຓິຕ຺ວາ, ໂສຠຍິໍ ຊິນສາສນໍ.

໑໓. ‘‘ຕຕ຺ຖປ຺ປມຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ພ຺ຣຫ຺ມໍ ຠາເວຕ຺ວ ຠາວນໍ;

ອຠິຎ຺ຎາປາຣມິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກມຄຎ຺ຉຫ’’ນ຺ຕິ.

ຕສ຺ສ ປນ ຠຄວໂຕ ກາສິກໍ ນາມ ນຄຣໍ ອໂຫສິ. ຊຍເສໂນ ນາມ ຣາຊາ ປິຕາ, ສິຣິມາ ນາມ ມາຕາ, ສຸຣກ຺ຂິໂຕ ຈ ຘມ຺ມເສໂນ ຈ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວກາ, ສຠິໂຍ ນາມຸປຏ຺ຐາໂກ, ຈາລາ ຈ ອຸປຈາລາ ຈ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວິກາ, ອາມລກຣຸກ຺ໂຂ ໂພຘິ, ສຣີຣໍ ອຏ຺ຐປຓ຺ຓາສຫຕ຺ຖຸພ຺ເພຘໍ ອໂຫສິ, ອາຍຸ ນວຸຕິວສ຺ສສຫສ຺ສານິ, ກິສາໂຄຕມີ ນາມ ອຄ຺ຄມເຫສີ, ອນຸປໂມ ນາມສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ, ຫຕ຺ຖິຍາເນນ ນິກ຺ຂມິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໑໔. ‘‘ກາສິກໍ ນາມ ນຄຣໍ, ຊຍເສໂນ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ;

ສິຣິມາ ນາມ ຊນິກາ, ຜຸສ຺ສສ຺ສາປິ ມເຫສິໂນ…ເປ. …;

ໂພຘິ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ອາມຓ຺ໂຑຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ….

໒໒. ‘‘ອຏ຺ຐປຓ຺ຓາສຣຕນໍ, ໂສປິ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄໂຕ ມຸນິ;

ໂສຠເຕ ສຕຣໍສີວ, ອຸຬຸຣາຊາວ ປູຣິໂຕ.

໒໓. ‘‘ນວຸຕິວສ຺ສສຫສ຺ສານິ, ອາຍຸ ວິຊ຺ຊຕິ ຕາວເທ;

ຕາວຕາ ຕິຏ຺ຐມາໂນ ໂສ, ຕາເຣສິ ຊນຕໍ ພຫຸໍ.

໒໔. ‘‘ໂອວທິຕ຺ວາ ພຫູ ສຕ຺ເຕ, ສນ຺ຕາເຣຕ຺ວາ ພຫູ ຊເນ;

ໂສປິ ສຕ຺ຖາ ອຕຸລຍໂສ, ນິພ຺ພຸໂຕ ໂສ ສສາວໂກ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອາມຓ຺ໂຑຕິ ອາມລກຣຸກ຺ໂຂ. ໂອວທິຕ຺ວາຕິ ໂອວາທໍ ທຕ຺ວາ, ອນຸສາສິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສປິ ສຕ຺ຖາ ອຕຸລຍໂສຕິ ໂສປິ ສຕ຺ຖາ ອມິຕຍໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ໂສ ຊຫິຕ຺ວາ ອມິຕຍໂສ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສ ໂສ ສພ຺ພເມວ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ວິເສສໍ ຫິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຜຸສ຺ໂສ ກິຣ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ກຸສິນາຣາຍໍ ເສນາຣາເມ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ຘາຕຸໂຍ ກິຣສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣິກາ ອເຫສຸໍ. ເສສຄາຖາສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວາຕິ.

ຜຸສ຺ສພຸທ຺ຘວໍສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ອຏ຺ຐາຣສໂມ ພຸທ຺ຘວໍໂສ.