໑໗. ຘມ຺ມທສ຺ສີພຸທ຺ຘວໍສວຓ຺ຓນາ

ອຕ຺ຖທສ຺ສິມ຺ຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ອນ຺ຕຣກປ຺ເປ ຈ ວີຕິວຕ຺ເຕ ອປຣິມິຕາຍຸເກສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ອນຸປຸພ຺ເພນ ປຣິຫາຍິຕ຺ວາ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສາຍຸເກສຸ ຊາເຕສຸ ຘມ຺ມທສ຺ສີ ນາມ ສຕ຺ຖາ ໂລກາໂລກກໂຣ ໂລຠາທິໂລກມລວິນຍກໂຣ ໂລເກກນາຍໂກ ໂລເກ ອຸທປາທິ. ໂສປິ ຠຄວາ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ຕຸສິຕປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ສຣຓນຄເຣ ສພ຺ພໂລກສຣຓສ຺ສ ສຣຓສ຺ສ ນາມ ຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ສຸນນ຺ທາຍ ນາມ ເທວິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ໂສ ທສນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ສຣຓຸຍ຺ຍາເນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ປາວຸສ຺ສກາເລ ສລິລຘຣວິວຣຄໂຕ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ວິຍ ນິກ຺ຂມິ. ມຫາປຸຣິເສ ປນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕມຕ຺ເຕເຍວ ອຘິກຣຓໂວຫາຣສຕ຺ຖໂປຕ຺ຖເກສຸ ອຘມ຺ມິຍາ ໂວຫາຣາ ສຍເມວ ອນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ຘມ຺ມິກໂວຫາຣາເຍວ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເຕນສ຺ສ ນາມຄ຺ຄຫຓທິວເສ ‘‘ຘມ຺ມທສ຺ສີ’’ຕິ ນາມມກໍສຸ. ໂສ ອຏ຺ຐວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສິ. ຕສ຺ສ ກິຣ ອຣຊ-ວິຣຊ-ສຸທສ຺ສນນາມກາ ຕໂຍ ປາສາທາ ອເຫສຸໍ. ວິຈິໂກຬິເທວິປ຺ປມຸຂານໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ວີສຕິສຫສ຺ສາຘິກໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ອໂຫສິ.

ໂສ ຈຕ຺ຕາຣິ ນິມິຕ຺ຕານິ ທິສ຺ວາ ວິຈິໂກຬິເທວິຍາ ປຸຎ຺ຎວຑ຺ຒເນ ນາມ ປຸຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ເທວກຸມາໂຣ ວິຍ ອຕິວິຍ ສຸຂຸມາໂລ ເທວສມ຺ປຕ຺ຕິມິວ ສມ຺ປຕ຺ຕິມນຸຠວມາໂນ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ວຸຏ຺ຐາຍ ສິຣິສຍເນ ນິສິນ຺ໂນ ນິທ຺ໂທປຄຕານໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ທິສ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕສໍເວໂຄ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທສິ. ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສມນນ຺ຕຣເມວສ຺ສ ສຸທສ຺ສນປາສາໂທ ຄຄນຕລມພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ປຣິວຸໂຕ ທຸຕິໂຍ ທິວສກໂຣ ວິຍ ທິພ຺ພວິມານໍ ວິຍ ຈ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕກຸຣວກຕຣຸໂພຘິສມີເປເຍວ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ມຫາປຸຣິໂສ ກິຣ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ອຸປນີຕານິ ກາສາຍານິ ຄເຫຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປາສາທໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອວິທູເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ປາສາໂທ ປຸນ ອາກາເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂພຘິຣຸກ຺ຂໍ ອນ຺ໂຕກຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາສິ. ອິຕ຺ຖິໂຍປິ ສປຣິວາຣາ ປາສາທໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອຑ຺ຒຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຈ ຕາສໍ ປຣິຈາຣິກາ ເຈຏິກາໂຍ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ອນຸປພ຺ພຊິໍສຸ. ຠິກ຺ຂູນໍ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສໍ ອໂຫສິ.

ອຖ ຘມ຺ມທສ຺ສີ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາຫໍ ປຘານຈຣິຍໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວິຈິໂກຬິເທວິຍາ ທິນ຺ນໍ ມຘຸປາຍາສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ພທຣວເນ ທິວາວິຫາຣໍ ກຕ຺ວາ ສາຍນ຺ຫສມເຍ ສິຣິວຑ຺ຒເນນ ນາມ ຍວປາລເກນ ທິນ຺ນາ ອຏ຺ຐ ຕິຓມຸຏ຺ຐິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ພິມ຺ພິຊາລໂພຘິໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕປຓ຺ຓາສຫຕ຺ຖວິຕ຺ຖຕໍ ຕິຓສນ຺ຖຣໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ – ‘‘ອເນກຊາຕິສໍສາຣໍ…ເປ… ຕຓ຺ຫານໍ ຂຍມຊ຺ຌຄາ’’ຕິ ອຸທານໍ ອຸທາເນຕ຺ວາວ ໂພຘິສມີເປ ສຕ຺ຕສຕ຺ຕາຫໍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ກຕພ຺ຣຫ຺ມຍາຈໂນ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູນໍ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສສ຺ສ ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປຏິເວຘສມຕ຺ຖຕໍ ຎຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາຣສໂຍຊນິກມຄ຺ຄໍ ເອກາເຫເນວ ອິສິປຕນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕສິ, ຕທາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ ປຐມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໑. ‘‘ຕຕ຺ເຖວ ມຓ຺ຑກປ຺ປມ຺ຫິ, ຘມ຺ມທສ຺ສີ ມຫາຍໂສ;

ຕມນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມິຕ຺ວາ, ອຕິໂຣຈຕິ ສເທວເກ.

໒. ‘‘ຕສ຺ສາປິ ອຕຸລເຕຊສ຺ສ, ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕເນ;

ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ, ປຐມາຠິສມໂຍ ອຫູ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕມນ຺ຘກາຣນ຺ຕິ ຕມສງ຺ຂາຕໍ ໂມຫນ຺ຘກາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຍທາ ປນ ຕຄຣນາມເກ ນຄເຣ ສຎ຺ຊໂຍ ນາມ ຣາຊາ ກາເມສຸ ອາທີນວໍ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ເຂມໂຕ ຈ ທິສ຺ວາ ອິສິປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິ. ຕໍ ນວຸຕິໂກຏິໂຍ ອນຸປພ຺ພຊິໍສຸ. ເຕ ສພ຺ເພເຍວ ປຎ຺ຈາຠິຎ຺ຎາອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠິໂນ ອເຫສຸໍ. ອຖ ສຕ຺ຖາ ຘມ຺ມທສ຺ສີ ເຕສໍ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ອາກາເສນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຎ຺ຊຍສ຺ສ ຕາປສສ຺ສ ອສ຺ສມປທໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາກາເສ ຐຕ຺ວາ ເຕສໍ ຕາປສານໍ ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸໍ ອຸປ຺ປາເທສິ, ໂສ ທຸຕິໂຍ ອຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໓. ‘‘ຍທາ ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມທສ຺ສີ, ວິເນສິ ສຎ຺ຊຍໍ ອິສິໍ;

ຕທາ ນວຸຕິໂກຏີນໍ, ທຸຕິຍາຠິສມໂຍ ອຫູ’’ຕິ.

ຍທາ ປນ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ທສພລສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸກາໂມ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິ, ຕທາ ອສີຕິຍາ ໂກຏີນໍ ຕຕິໂຍ ອຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໔. ‘‘ຍທາ ສກ຺ໂກ ອຸປຄຎ຺ຉິ, ສປຣິໂສ ວິນາຍກໍ;

ຕທາ ອສີຕິໂກຏີນໍ, ຕຕິຍາຠິສມໂຍ ອຫູ’’ຕິ.

ຍທາ ປນ ສຣຓນຄເຣ ເວມາຕິກຠາຕິກໍ ປທຸມກຸມາຣໍ ຜຸສ຺ສເທວກຸມາຣຎ຺ຈ ສປຣິວາເຣ ປພ຺ພາເຊສິ, ຕສ຺ມິໍ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ປພ຺ພຊິຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ ມຊ຺ເຌ ວິສຸທ຺ຘິປວາຣຓໍ ປວາເຣສິ, ໂສ ປຐໂມ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ປຸນ ຠຄວໂຕ ເທວໂລກໂຕ ໂອໂຣຫເຓ ສຕໂກຏີນໍ ທຸຕິໂຍ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ຍທາ ປນ ສຸທສ຺ສນາຣາເມ ເຕຣສນ຺ນໍ ຘຸຕຄຸຓານໍ ຄຸເຓ ອານິສໍເສ ປກາເສຕ຺ວາ ຫາຣິຕໍ ນາມ ມຫາສາວກໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສິ, ຕທາ ອສີຕິຍາ ໂກຏີນໍ ມຊ຺ເຌ ຠຄວາ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິ, ໂສ ຕຕິໂຍ ສນ຺ນິປາໂຕ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໕. ‘‘ຕສ຺ສາປິ ເທວເທວສ຺ສ, ສນ຺ນິປາຕາ ຕໂຍ ອຫຸໍ;

ຂີຓາສວານໍ ວິມລານໍ, ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕານ ຕາທິນໍ.

໖. ‘‘ຍທາ ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມທສ຺ສີ, ສຣເຓ ວສ຺ສໍ ອຸປາຄມິ;

ຕທາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ, ປຐໂມ ອາສິ ສມາຄໂມ.

໗. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ພຸທ຺ໂຘ, ເທວໂຕ ເອຕິ ມານຸສໍ;

ຕທາປິ ສຕໂກຏີນໍ, ທຸຕິໂຍ ອາສິ ສມາຄໂມ.

໘. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ພຸທ຺ໂຘ, ປກາເສສິ ຘຸເຕ ຄຸເຓ;

ຕທາ ອສີຕິໂກຏີນໍ, ຕຕິໂຍ ອາສິ ສມາຄໂມ’’ຕິ.

ຕທາ ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ທ຺ວີສຸ ເທວໂລເກສຸ ເທເວຫິ ປຣິວຸໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທິພ຺ເພຫິ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີຫິ ທິພ຺ພຕຸຣິເຍຫິ ຈ ຕຖາຄຕໍ ປູເຊສິ. ໂສປິ ນໍ ສຕ຺ຖາ – ‘‘ອນາຄເຕ ໂຄຕໂມ ນາມ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໙. ‘‘ອຫໍ ເຕນ ສມເຍນ, ສກ຺ໂກ ອາສິໍ ປຸຣິນ຺ທໂທ;

ທິພ຺ເພນ ຄນ຺ຘມາເລນ, ຕຸຣິເຍນາຠິປູຊຍິໍ.

໑໐. ‘‘ໂສປິ ມໍ ຕທາ ພ຺ຍາກາສິ, ເທວມຊ຺ເຌ ນິສີທິຍ;

ອຏ຺ຐາຣເສ ກປ຺ປສເຕ, ອຍໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑. ‘‘ປຘານໍ ປທຫິຕ຺ວານ…ເປ… ເຫສ຺ສາມ ສມ຺ມຸຂາ ອິມໍ.

໑໒. ‘‘ຕສ຺ສາປິ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ຠິຍ຺ໂຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາທຍິໍ;

ອຸຕ຺ຕຣິໍ ວຕມຘິຏ຺ຐາສິໍ, ທສປາຣມິປູຣິຍາ’’ຕິ.

ຕສ຺ສ ປນ ຠຄວໂຕ ສຣຓໍ ນາມ ນຄຣໍ ອໂຫສິ. ສຣໂຓ ນາມ ຣາຊາ ປິຕາ, ສຸນນ຺ທາ ນາມ ມາຕາ, ປທຸໂມ ຈ ຜຸສ຺ສເທໂວ ຈ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວກາ, ສຸເນຕ຺ໂຕ ນາມ ອຸປຏ຺ຐາໂກ, ເຂມາ ຈ ສພ຺ພນາມາ ຈ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວິກາ, ພິມ຺ພິຊາລຣຸກ຺ໂຂ ໂພຘິ, ສຣີຣໍ ປນສ຺ສ ອສີຕິຫຕ຺ຖຸພ຺ເພຘໍ ອໂຫສິ, ອາຍຸ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສໍ, ວິຈິໂກຬິເທວີ ນາມສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສີ, ປຸຎ຺ຎວຑ຺ຒໂນ ນາມສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ, ປາສາເທນ ນິກ຺ຂມິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໑໓. ‘‘ສຣຓໍ ນາມ ນຄຣໍ, ສຣໂຓ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ;

ສຸນນ຺ທາ ນາມ ຊນິກາ, ຘມ຺ມທສ຺ສິສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ.

໑໘. ‘‘ປທຸໂມ ຜຸສ຺ສເທໂວ ຈ, ອເຫສຸໍ ອຄ຺ຄສາວກາ;

ສຸເນຕ຺ໂຕ ນາມຸປຏ຺ຐາໂກ, ຘມ຺ມທສ຺ສິສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ.

໑໙. ‘‘ເຂມາ ຈ ສພ຺ພນາມາ ຈ, ອເຫສຸໍ ອຄ຺ຄສາວິກາ;

ໂພຘິ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ພິມ຺ພິຊາໂລຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໒໑. ‘‘ໂສປິ ພຸທ຺ໂຘ ອສມສໂມ, ອສີຕິຫຕ຺ຖມຸຄ຺ຄໂຕ;

ອຕິໂຣຈຕິ ເຕເຊນ, ທສສຫສ຺ສິມ຺ຫິ ຘາຕຸຍາ.

໒໒. ‘‘ສຸຜຸລ຺ໂລ ສາລຣາຊາວ, ວິຊ຺ຊູວ ຄຄເນ ຍຖາ;

ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກວ ສູຣິໂຍ, ເອວໍ ໂສ ອຸປໂສຠຖ.

໒໓. ‘‘ຕສ຺ສາປິ ອຕຸລເຕຊສ຺ສ, ສມກໍ ອາສິ ຊີວິກໍ;

ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ, ໂລເກ ອຏ຺ຐາສິ ຈກ຺ຂຸມາ.

໒໔. ‘‘ໂອຠາສໍ ທສ຺ສຍິຕ຺ວານ, ວິມລໍ ກຕ຺ວານ ສາສນໍ;

ຈວິ ຈນ຺ໂທວ ຄຄເນ, ນິພ຺ພຸໂຕ ໂສ ສສາວໂກ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ພິມ຺ພິຊາໂລຕິ ຣຕ຺ຕກຸຣວກຣຸກ຺ໂຂ. ທສສຫສ຺ສິມ຺ຫິ ຘາຕຸຍາຕິ ທສສຫສ຺ສິຍາ ໂລກຘາຕຸຍາ. ວິຊ຺ຊູວາຕິ ວິຊ຺ຊຸລຕາ ວິຍ. ອຸປໂສຠຖາຕິ ຍຖາ ຄຄເນ ວິຊ຺ຊຸ ຈ ມຊ຺ຊນ຺ຫິເກ ສູຣິໂຍ ຈ ອຸປໂສຠຕິ, ເອວໍ ໂສ ຠຄວາ ອຸປໂສຠິຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມກນ຺ຕິ ສພ຺ເພຫິ ນຣສຕ຺ເຕຫິ ສມເມວ ຕສ຺ສ ອາຍຸ ອໂຫສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈວີຕິ ຈຸໂຕ. ຈນ຺ໂທວາຕິ ຄຄນໂຕ ຈນ຺ທິມາ ວິຍ ຈວີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມທສ຺ສີ ກິຣ ຠຄວາ ສາລວຕີນຄເຣ ເກສາຣາເມ ປຣິນິພ຺ພາຍິ ເສສເມຕ຺ຖ ຄາຖາສຸ ປາກຏເມວາຕິ.

ຘມ຺ມທສ຺ສີພຸທ຺ຘວໍສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ປນ຺ນຣສໂມ ພຸທ຺ຘວໍໂສ.