໘. ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐມາປທາເນ ໂອຄຍ຺ຫາຫໍ ໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ປາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກາເມ ປຫາຍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ອສ຺ສມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວສນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ທິສ຺ວາ ອາກາສໂຕ ໂອຕຣິ. ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ປນ ຠຄວໂຕ ມຘຸຎ຺ຈ ຠິສມຸຬາລຎ຺ຈ ສປ຺ປິຂີຣຎ຺ຈ ອຸປນາເມສິ, ຕສ຺ສ ຕໍ ຠຄວາ ອນຸກມ຺ມໍ ອຸປາທາຍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ຕຸສິເຕສຸ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອປຣາປຣໍ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມຫທ຺ຘໂນ ເສຏ຺ຐິ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ ໂຠເຊຕ຺ວາ ຕິຈີວເຣນ ອຈ຺ຉາເທສິ.

ເອວໍ ພຫຸໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສໂລເກສຸ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ເຎ ໂລເກ ປຎ຺ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສຕານິ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸສາສນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ເຈກໂພຘິໍ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພຸຕສ຺ສ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ກຕ຺ວາ ປູເຊສິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຕານິ ຕານິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ອສີຕິໂກຏິວິຠວສ຺ສ ຠທ຺ທິຍເສຏ຺ຐິສ຺ສ ເອກປຸຕ຺ຕໂກ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຠທ຺ທຊີຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ກິຣ ອິສ຺ສຣິຍໂຠຄປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິ ຈຣິມຠເວ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ອໂຫສິ.

ຕທາ ສຕ຺ຖາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວສິຕ຺ວາ ຠທ຺ທຊິກຸມາຣໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖາຍ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຠທ຺ທິຍນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຊາຕິຍາວເນ ວສິ ຕສ຺ສ ຎາຓປຣິປາກໍ ອາຄມຍມາໂນ. ໂສປິ ອຸປຣິປາສາເທ ນິສິນ຺ໂນ ສີຫປຎ຺ຊຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ມຫາຊນໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ກຕ຺ຖາຍໍ ມຫາຊໂນ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕໍ ກາຣຓໍ ສຸຕ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສພ຺ພາຠຣຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕວ ສພ຺ພກິເລເສ ເຂເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຣຫຕ຺ເຕ ປນ ເຕນ ອຘິຄເຕ ສຕ຺ຖາ ຠທ຺ທິຍເສຏ຺ຐິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕວ ປຸຕ຺ໂຕ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາສິ, ເຕນສ຺ສ ອິທາເນວ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ, ໂນ ເຈ ປພ຺ພຊິສ຺ສຕິ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເສຏ຺ຐິ ‘‘ນ ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທຫຣສ຺ເສວ ສໂຕ ປຣິນິພ຺ພາເນນ ກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ, ປພ຺ພາເຊຖ ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕໍ ສຕ຺ຖາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຫໍ ວສິຕ຺ວາ ໂກຏິຄາມໍ ປາປຸຓິ, ໂສ ຈ ຄາໂມ ຄງ຺ຄາຕີເຣ ອໂຫສິ. ໂກຏິຄາມວາສິໂນ ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕສຸໍ. ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣາ ອນຸໂມທນາຍ ອາຣທ຺ຘມຕ຺ຕາຍ ພຫິຄາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຄງ຺ຄາຕີເຣ ມຄ຺ຄສມີເປ ສຕ຺ຖຸ ອາຄຕກາເລ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກາລປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ມຫາເຖເຣສຸ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸປິ ອວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອາຄຕກາເລເຍວ ວຸຏ຺ຐາສິ. ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ອຍໍ ອຘຸນາ ປພ຺ພຊິໂຕ, ມຫາເຖເຣສຸ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸ ມານຖທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ນ ວຸຏ຺ຐາສີ’’ຕິ ອຸຊ຺ຌາຍິໍສຸ.

ໂກຏິຄາມວາສິໂນ ສຕ຺ຖຸ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ພຫູ ນາວາສງ຺ຆາເຏ ພນ຺ຘິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ຠທ຺ທຊິສ຺ສານຸຠາວໍ ປກາເສມີ’’ຕິ ນາວາຍ ຐຕ຺ວາ ‘‘ກຫໍ ຠທ຺ທຊີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖໂຣ – ‘‘ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ເອຫິ, ຠທ຺ທຊິ, ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກນາວໍ ອຠິຣຸຫາ’’ຕິ. ໂສ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຐິຕນາວາຍໍ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຄງ຺ຄາຍ ມຊ຺ເຌ ຄຕກາເລ, ‘‘ຠທ຺ທຊິ, ຕຍາ ມຫາປນາທກາເລ ອຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐຣຕນປາສາໂທ ກຫ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ນິມຸຄ຺ໂຄ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠທ຺ທຊິ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ກງ຺ຂໍ ຉິນ຺ທາ’’ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອິທ຺ຘິພເລນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາສາທຖູປິກໍ ປາທງ຺ຄຸລນ຺ຕເຣນ ສນ຺ນິຣຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈວີສຕິໂຍຊນໍ ປາສາທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາກາເສ ອຸປ຺ປຕິ, ອຸປ຺ປຕນ຺ໂຕ ຈ ປຎ຺ຎາສໂຍຊນານິ ອຸກ຺ຂິປິ. ອຖສ຺ສ ປຸຣິມຠເວ ຎາຕກາ ປາສາທຄເຕນ ໂລເຠນ ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປມຓ຺ຑູກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ປາສາເທ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ເຕ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຕິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ເຕ ສມ຺ປຕນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ຎາຕກາ ເຕ, ຠທ຺ທຊິ, ກິລມນ຺ຕີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ວຈເນນ ປາສາທໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ປາສາໂທ ຍຖາຐາເນເຍວ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ສຕ຺ຖາ ປາຣງ຺ຄໂຕ ຠິກ຺ຂູຫິ – ‘‘ກທາ, ຠນ຺ເຕ, ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖເຣນ ອຍໍ ປາສາໂທ ອຊ຺ຌາວຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ມຫາປນາທຊາຕກໍ (ຊາ. ໑.໓.໔໐ ອາທໂຍ) ກເຖຕ຺ວາ ພຫຸຊນໍ ຘມ຺ມາມຕໍ ປາເຍສິ.

໙໘. ເຖໂຣ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພສມ຺ຠາຣໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສຕຸໍ ໂອຄຍ຺ຫາຫໍ ໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂອຄຍ຺ຫາຫໍ ໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິ ປຸຖຸນານາອເນກມໂຫເຆຫິ ຂຓິຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓີ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຊລາສຍໍ ໂອຄຍ຺ຫ ໂອຄເຫຕ຺ວາ ປວິສິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ຆາສເຫຕຸຂາທນຕ຺ຖາຍ ຕຕ຺ຖ ໂປກ຺ຂຣຓິຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຠິສໍ ປທຸມປຸຓ຺ຑຣີກມູລໍ ອຸທ຺ຘຣາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານປທຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຈ ນຍານຸສາເຣນ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.