໕໖. ຍສວຄ຺ໂຄ

໑. ຍສຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ຉປ຺ປຎ຺ຎາສເມ ວຄ຺ເຄ ປຐມາປທາເນ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ໂອຄ຺ຄຍ຺ຫາຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ຍສຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ສຸເມຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມຫານຸຠາໂວ ນາຄຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ອຕ຺ຕໂນ ຠວນໍ ເນຕ຺ວາ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕສິ, ຠຄວນ຺ຕໍ ມຫຄ຺ເຆນ ຕິຈີວເຣນ ອຈ຺ຉາເທສິ, ເອເກກຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸໍ ມຫຄ຺ເຆເນວ ປຈ຺ເຈກທຸສ຺ສຍຸເຄນ ສພ຺ເພນ ຈ ສມຓປຣິກ຺ຂາເຣນ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ມຫາໂພຘິມຓ຺ຑລໍ ສຕ຺ຕຫິ ຣຕເນຫິ ປູເຊສິ. ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສມຓຘມ຺ມໍ ອກາສິ. ເອວໍ ໂສ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ກາເລ ພາຣາຓສິຍໍ ມຫາວິຠວສ຺ສ ເສຏ຺ຐິໂນ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສຸຊາຕາຍ ຠຄວໂຕ ຂີຣປາຍາສໍ ທິນ຺ນາຍ ເສຏ຺ຐິຘີຕາຍ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຍໂສ ນາມ ນາເມນ ປຣມສຸຂຸມາໂລ. ຕສ຺ສ ຕໂຍ ປາສາທາ ໂຫນ຺ຕິ – ເອໂກ ເຫມນ຺ຕິໂກ, ເອໂກ ຄິມ຺ຫິໂກ, ເອໂກ ວສ຺ສິໂກຕິ. ໂສ ວສ຺ສິເກ ປາສາເທ ວສ຺ສິເກ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ນິປ຺ປຸຣິເສຫິ ຕູຣິເຍຫິ ປຣິຈາຣຍມາໂນ ວສຕິ, ເຫຏ຺ຐາປາສາທໍ ນ ໂອຕຣຕິ. ເຫມນ຺ຕິເກ ປາສາເທ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ສຸຜຸສິຕວາຕປານກວາເຏ ຕຕ຺ເຖວ ປຏິວສຕິ. ຄິມ຺ຫິເກ ປາສາເທ ພຫຸກວາຏວາຕປານຊາລາຫິ ສມ຺ປນ຺ເນ ຕຕ຺ເຖວ ວສຕິ. ຫຕ຺ຖປາທານໍ ສຸຂຸມາລຕາຍ ຠູມິຍໍ ນິສຊ຺ຊາທິກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ສິມ຺ພລິຕຸລາທິປຸຓ຺ຓສຠາເວ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຸປຘານານິ ກິຈ຺ຈານິ ກໂຣຕິ. ເອວໍ ເທວໂລເກ ເທວກຸມາໂຣ ວິຍ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິຕສ຺ສ ສມງ຺ຄີຠູຕສ຺ສ ປຣິຈາຣຍມານສ຺ສ ປຏິກຈ຺ເຈວ ນິທ຺ທາ ໂອກ຺ກມິ, ປຣິຊນສ຺ສາປິ ນິທ຺ທາ ໂອກ຺ກມິ, ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໂຍ ຈ ເຕລປທີໂປ ຌາຍຕິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ປຏິກຈ຺ເຈວ ປພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອທ຺ທສ ສກໍ ປຣິຊນໍ ສຸປນ຺ຕໍ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ກຈ຺ເຉ ວີຓໍ, ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ກຓ຺ເຐ ມຸທິງ຺ຄໍ, ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ກຈ຺ເຉ ອາຬມ຺ພຣໍ, ອຎ຺ຎໍ ວິເກສິກໍ, ວິກ຺ເຂຬິກໍ, ອຎ຺ຎາ ວິປ຺ປລປນ຺ຕິໂຍ ຫຕ຺ຖປຕ຺ຕໍ ສຸສານໍ ມຎ຺ເຎ, ທິສ຺ວານສ຺ສ ອາທີນໂວ ປາຕຸຣໂຫສິ, ນິພ຺ພິທາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐາສິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘‘ອຸປທ຺ທຸຕໍ ວຕ ໂຠ, ອຸປສ຺ສຏ຺ຐໍ ວຕ ໂຠ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ສຸວຓ຺ຓປາທຸກາໂຍ ອາໂຣຫິຕ຺ວາ ເຍນ ນິເວສນທ຺ວາຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອມນຸສ຺ສາ ທ຺ວາຣໍ ວິວຣິໍສຸ – ‘‘ມາ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂກຈິ ອນ຺ຕຣາຍມກາສິ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ນຄຣທ຺ວາຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອມນຸສ຺ສາ ທ຺ວາຣໍ ວິວຣິໍສຸ – ‘‘ມາ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂກຈິ ອນ຺ຕຣາຍມກາສິ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ອິສິປຕນໍ ມິຄທາໂຍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຍ ອຊ຺ໂຌກາເສ ຈງ຺ກມຕິ, ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ຈງ຺ກມາ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ອວິທູເຣ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘‘ອຸປທ຺ທຸຕໍ ວຕ ໂຠ, ອຸປສ຺ສຏ຺ຐໍ ວຕ ໂຠ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ໂຂ, ຍສ, ອນຸປທ຺ທຸຕໍ, ອິທໍ ອນຸປສ຺ສຏ຺ຐໍ, ເອຫິ, ຍສ, ນິສີທ, ຘມ຺ມໍ ເຕ ເທເສສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ, ‘‘ອິທໍ ກິຣ ອນຸປທ຺ທຸຕໍ, ອິທໍ ອນຸປສ຺ສຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ຫຏ຺ໂຐ ອຸທຄ຺ໂຄ ສຸວຓ຺ຓປາທຸກາຫິ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ, ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ໂຂ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ກເຖສິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ທານກຖໍ ສີລກຖໍ ສຄ຺ຄກຖໍ ກາມານໍ ອາທີນວໍ ໂອກາຣໍ ສໍກິເລສໍ ເນກ຺ຂມ຺ເມ ອານິສໍສໍ ປກາເສສິ. ຍທາ ຠຄວາ ອຎ຺ຎາສິ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ກລ຺ລຈິຕ຺ຕໍ ມຸທຸຈິຕ຺ຕໍ ວິນີວຣຓຈິຕ຺ຕໍ ອຸທຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ, ອຖ ຍາ ພຸທ຺ຘານໍ ສາມຸກ຺ກໍສິກາ ຘມ຺ມເທສນາ, ຕໍ ປກາເສສິ ທຸກ຺ຂໍ ສມຸທຍໍ ນິໂຣຘໍ ມຄ຺ຄໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຸທ຺ຘໍ ວຕ຺ຖໍ ອປຄຕກາຬກໍ ສມ຺ມເທວ ຣຊນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ເອວເມວ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອາສເນ ວິຣຊໍ ວີຕມລໍ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕາ ປາສາທໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ ເຍນ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິໍ ຄຫປຕິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຸຕ຺ໂຕ ເຕ ຄຫປຕິ ຍໂສ ນ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ, ຈຕຸທ຺ທິສາ ອສ຺ສທູເຕ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ສາມໍເຍວ ເຍນ ອິສິປຕນໍ ມິຄທາໂຍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ, ສຸວຓ຺ຓປາທຸການໍ ນິກ຺ເຂປໍ, ທິສ຺ວານ ຕໍເຍວ ອນຸຄມາສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເສຏ຺ຐິໍ ຄຫປຕິໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ຕຖາຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂເຣຍ຺ຍໍ, ຍຖາ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ອິຘ ນິສິນ຺ໂນ ອິຘ ນິສິນ຺ນໍ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ນ ປສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂເຣສິ. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອປິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ເຕນ ຫິ ຄຫປຕິ ນິສີທ, ອປ຺ເປວ ນາມ ອິຘ ນິສິນ຺ໂນ ອິຘ ນິສິນ຺ນໍ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍາສີຕິ. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ‘‘ອິເຘວ ກິຣາຫໍ ນິສິນ຺ໂນ ອິຘ ນິສິນ຺ນໍ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຫຏ຺ໂຐ ອຸທຄ຺ໂຄ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ, ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ໂຂ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ກເຖສິ…ເປ… ອປຣປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ອຕ຺ຖຸ ສາສເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ ຠນ຺ເຕ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ ຠນ຺ເຕ, ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ, ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕໍ ວາ ອຸກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວເຣຍ຺ຍ ມູຬ຺ຫສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ເຕລປຊ຺ໂຊຕໍ ຘາເຣຍ຺ຍ ‘ຈກ຺ຂຸມນ຺ໂຕ ຣູປານິ ທກ຺ຂນ຺ຕີ’ຕິ, ເອວເມວໍ ຠຄວຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ໂມ ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ, ອຸປາສກໍ ມໍ ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ໂສວ ໂລເກ ປຐມໍ ອຸປາສໂກ ອໂຫສິ ເຕວາຈິໂກ.

ອຖ ໂຂ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປິຕຸໂນ ຘມ຺ເມ ເທສິຍມາເນ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ຠູມິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາຍເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍສສ຺ສ ໂຂ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປິຕຸໂນ ຘມ຺ເມ ເທສິຍມາເນ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ຠູມິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ອຠພ຺ໂພ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິກຠູໂຕ, ຍໍນູນາຫໍ ຕໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ, ທິສ຺ວານ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຕາ ເຕ ຕາຕ, ຍສ, ປຣິເທວໂສກສມາປນ຺ນາ, ເທຫິ ມາຕຸຍາ ຊີວິຕ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸລ຺ໂລເກສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເສຏ຺ຐິໍ ຄຫປຕິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄຫປຕິ, ຍສ຺ສ ເສກ຺ເຂນ ຎາເຓນ ເສກ຺ເຂນ ທສ຺ສເນນ ຘມ຺ໂມ ທິຏ຺ໂຐ ວິທິໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕຍາ, ຕສ຺ສ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ຠູມິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ຠພ຺ໂພ ນຸ ໂຂ ໂສ, ຄຫປຕິ, ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິກຠູໂຕ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍສສ຺ສ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເສກ຺ເຂນ ຎາເຓນ ເສກ຺ເຂນ ທສ຺ສເນນ ຘມ຺ໂມ ທິຏ຺ໂຐ ວິທິໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕຍາ, ຕສ຺ສ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາວິທິຕໍ ຠູມິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ອຠພ຺ໂພ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິກຠູໂຕ’’ຕິ. ‘‘ລາຠາ, ຠນ຺ເຕ, ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ, ສຸລທ຺ຘໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ, ຍຖາ ຍສສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ອຘິວາເສຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ອຊ຺ຊຕນາຍ ຠຕ຺ຕໍ ຍເສນ ກຸລປຸຕ຺ເຕນ ປຈ຺ຉາສມເຓນາ’’ຕິ. ‘‘ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ’’. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ, ຠຄວໂຕ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຍໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ເສຏ຺ຐິມ຺ຫິ ຄຫປຕິມ຺ຫິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ລເຠຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍໍ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອຫິ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ຈຣ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ, ສາວ ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາ ອໂຫສິ.

໑. ອຣຫາ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ໂອຄ຺ຄຍ຺ຫາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມຸທ຺ທນ຺ຕິ ອງ຺ຄຸລິມຸທ຺ທາຍ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ທສ຺ເສຕພ຺ພໂຕ ສມຸທ຺ໂທ, ອຖ ວາ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸທິຍຕິ ໂຂຠິຍຕິ ປໂສຘິຍຕິ ໂຆສນໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາລຸຬິຍຕີຕິ ສມຸທ຺ໂທ, ມຫນ຺ໂຕ ຈ ໂສ ສມຸທ຺ໂທ ຈາຕິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ, ຕໍ ມຫາສມຸທ຺ທໍ. ໂອຄ຺ຄຍ຺ຫາຕິ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ປວິສິຕ຺ວາ, ສາມ຺ຍຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຠວນໍ ເມ ສຸມາປິຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠວນ຺ຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິວສນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ອິຣິຍາປເຖຫິ ວາສໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຠວນໍ, ມຍ຺ຫໍ ຕໍ ຠວນໍ ຕໍ ວິມານໍ ຕໍ ປາສາທໍ ປຎ຺ຈປາກາຣກູຏາຄາເຣຫິ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ມາປິຕໍ ນຄຣໍ, ອຕ຺ຕໂນ ພເລນ ສຸຏ຺ຐຸ ນິມ຺ມິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸນິມ຺ມິຕາ ໂປກ຺ຂຣຓີຕິ ສຸມຫນ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຠູຕາ ອິຕາ ຄຕາ ປວຕ຺ຕາ ຂຓິຕາ ກຕາຕິ ໂປກ຺ຂຣຓີ, ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປປຸປ຺ຜປຸລິນຕິຕ຺ຖມຘຸໂຣທກາທີຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ນິມ຺ມິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈກ຺ກວາກູປກູຊິຕາຕິ ຈກ຺ກວາກກຸກ຺ກຸຏຫໍສາທີຫິ ກູຊິຕາ ໂຆສິຕາ ນາທິຕາ ສາ ໂປກ຺ຂຣຓີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິໂຕ ປຣໍ ນທີວນທ຺ວິປທຈຕຸປ຺ປທປາທປປກ຺ຂີນໍ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ສຸເມຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ທສ຺ສນຎ຺ຈ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຸເມຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ທານກ຺ກມຎ຺ຈ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ໂລກາຫຸຕິປຏິຄ຺ຄຫນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂລເກ ອາຫຸຕິ ໂລກາຫຸຕິ, ກາມຣູປາຣູປສງ຺ຂາຕສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອາຫຸຕິໍ ປູຊາສກ຺ກາຣໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ໂລກາຫຸຕິປຏິຄ຺ຄຫໍ, ສຸເມຘໍ ຠຄວນ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ພ຺ຍາກຣຓທານຎ຺ຈ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕຜລຎ຺ຈ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ຍສຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໒. ນທີກສ຺ສປຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິຍາປທາເນ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ນທີກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ອຕ຺ຕນາ ໂຣປິຕສ຺ສ ອມ຺ພຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນໍ ມໂນສິລາວຓ຺ຓໍ ເອກໍ ອມ຺ພຜລໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຠາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ນິສ຺ສຣຓຊ຺ຌາສຍຕາຍ ຆຣາວາສໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕີຫິ ຕາປສສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເນຣຎ຺ຊຣາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ອສ຺ສມໍ ມາເປຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ນທີຕີເຣ ວສນໂຕ ກສ຺ສປໂຄຕ຺ຕຕາຍ ຈ ນທີກສ຺ສໂປຕິ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ຠຄວາ ສປຣິສສ຺ສ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຠາເວນ ອຸປສມ຺ປທໍ ອທາສິ. ໂສ ຠຄວໂຕ ຄຍາສີເສ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍ ເທສນາຍ (ມຫາວ. ໕໔; ສໍ. ນິ. ໔.໒໘) ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາສິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ສຕ຺ຖາ ຍສໍ ກຸລປຸຕ຺ຕໍ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລາຍໍ ຕໂຍ ຠາຕິກຊຏິເລ ທເມຕຸໍ ເຍນ ອຸຣຸເວລາ ຕທວສຣິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຸຣຸເວລາຍໍ ຕໂຍ ຊຏິລາ ປຏິວສນ຺ຕິ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ນທີກສ຺ສໂປ ຄຍາກສ຺ສໂປຕິ, ເຕສຸ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຊຏິລສຕານໍ ນາຍໂກ ໂຫຕິ ວິນາຍໂກ ອຄ຺ໂຄ ປມຸໂຂ ປາໂມກ຺ໂຂ, ນທີກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕິຓ຺ຓໍ ຊຏິລສຕານໍ ນາຍໂກ ໂຫຕິ ວິນາຍໂກ ອຄ຺ໂຄ ປມຸໂຂ ປາໂມກ຺ໂຂ, ຄຍາກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຊຏິລສຕານໍ ນາຍໂກ ໂຫຕິ ວິນາຍໂກ ອຄ຺ໂຄ ປມຸໂຂ ປາໂມກ຺ໂຂ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຍນ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ອສ຺ສໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສເຈ ເຕ, ກສ຺ສປ, ອຄຣຸ, ວເສຍ຺ຍາມ ເອກຣຕ຺ຕໍ ອຄ຺ຍາຄາເຣ’’ຕິ. ນ ໂຂ ເມ, ມຫາສມຓ, ຄຣຸ, ຈຓ຺ເຑຕ຺ຖ ນາຄຣາຊາ ອິທ຺ຘິມາ ອາສິວິໂສ ໂຆຣວິໂສ, ໂສ ຕໍ ມາ ວິເຫເຐສີຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ເອຕທໂວຈ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ…ເປ… ໂສ ຕໍ ມາ ວິເຫເຐສີຕິ. ອປ຺ເປວ ມໍ ນ ວິເຫເຐຍ຺ຍ, ອິງ຺ຆ ຕ຺ວໍ, ກສ຺ສປ, ອນຸຊານາຫິ ອຄ຺ຍາຄາຣນ຺ຕິ. ວິຫຣ, ມຫາສມຓ, ຍຖາສຸຂນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຕິຓສນ຺ຖາຣກໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິສີທິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ.

ອທ຺ທສາ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ຠຄວນ຺ຕໍ ປວິຏ຺ຐໍ, ທິສ຺ວາ ທຸມ຺ມໂນ ປຘູປາຍິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ອິມສ຺ສ ນາຄສ຺ສ ອນຸປຫຈ຺ຈ ຉວິຎ຺ຈ ຈມ຺ມຎ຺ຈ ມໍສຎ຺ຈ ນ຺ຫາຣຸຎ຺ຈ ອຏ຺ຐິຎ຺ຈ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊຎ຺ຈ ເຕຊສາ ເຕຊໍ ປຣິຍາທິເຍຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ປຘູປາຍິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ມກ຺ຂໍ ອສຫມາໂນ ປຊ຺ຊລິ. ຠຄວາປິ ເຕໂຊຘາຕຸໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຊ຺ຊລິ. ອຸຠິນ຺ນໍ ສໂຊຕິຠູຕານໍ ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ວິຍ ໂຫຕິ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຊຏິລາ ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອຠິຣູໂປ ວຕ, ໂຠ, ມຫາສມໂຓ ນາເຄນ ວິເຫຐິຍຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ຕສ຺ສ ນາຄສ຺ສ ອນຸປຫຈ຺ຈ ຉວິຎ຺ຈ ຈມ຺ມຎ຺ຈ ມໍສຎ຺ຈ ນ຺ຫາຣຸຎ຺ຈ ອຏ຺ຐິຎ຺ຈ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊຎ຺ຈ ເຕຊສາ ເຕຊໍ ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ທສ຺ເສສິ – ‘‘ອຍໍ ເຕ, ກສ຺ສປ, ນາໂຄ ປຣິຍາທິນ຺ໂນ ອສ຺ສ ເຕຊສາ ເຕໂຊ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຈຓ຺ຑສ຺ສ ນາຄຣາຊສ຺ສ ອິທ຺ຘິມໂຕ ອາສິວິສສ຺ສ ໂຆຣວິສສ຺ສ ເຕຊສາ ເຕຊໍ ປຣິຍາທິຍິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເນຣຎ຺ຊຣາຍໍ ຠຄວາ, ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ອໂວຈ;

ສເຈ ເຕ ກສ຺ສປ ອຄຣຸ, ວິຫເຣມຸ ອຊ຺ຊຓ຺ໂຫ ອຄ຺ຄິສາລມ຺ຫີ’’ຕິ.

‘‘ນ ໂຂ ເມ ມຫາສມຓ ຄຣຸ, ຜາສຸກາໂມວ ຕໍ ນິວາເຣມິ;

ຈຓ຺ເຑຕ຺ຖ ນາຄຣາຊາ, ອິທ຺ຘິມາ ອາສິວິໂສ ໂຆຣວິໂສ;

ໂສ ຕໍ ມາ ວິເຫເຐສີ’’ຕິ.

‘‘ອປ຺ເປວ ມໍ ນ ວິເຫເຐຍ຺ຍ, ອິງ຺ຆ ຕ຺ວໍ ກສ຺ສປ ອນຸຊານາຫິ ອຄ຺ຍາຄາຣນ຺ຕິ;

ທິນ຺ນນ຺ຕິ ນໍ ວິທິຕ຺ວາ, ອຠີໂຕ ປາວິສິ ຠຍມຕີໂຕ.

‘‘ທິສ຺ວາ ອິສິໍ ປວິຏ຺ຐໍ, ອຫິນາໂຄ ທຸມ຺ມໂນ ປຘູປາຍິ;

ສຸມນມນໂສ ອຘິມໂນ, ມນຸສ຺ສນາໂຄປິ ຕຕ຺ຖ ປຘູປາຍິ.

‘‘ມກ຺ຂຎ຺ຈ ອສຫມາໂນ, ອຫິນາໂຄ ປາວໂກວ ປຊ຺ຊລິ;

ເຕໂຊຘາຕຸສຸກຸສໂລ, ມນຸສ຺ສນາໂຄປິ ຕຕ຺ຖ ປຊ຺ຊລິ.

‘‘ອຸຠິນ຺ນໍ ສໂຊຕິຠູຕານໍ,

ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ;

ອຸທິຈ຺ຉເຣ ຊຏິລາ, ອຠິຣູໂປ ວຕ ໂຠ ມຫາສມໂຓ;

ນາເຄນ ວິເຫຐິຍຕີຕິ ຠຓນ຺ຕິ.

‘‘ອຖ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ, ຫຕາ ນາຄສ຺ສ ອຈ຺ຈິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ;

ອິທ຺ຘິມໂຕ ປນ ຐິຕາ, ອເນກວຓ຺ຓາ ອຈ຺ຈິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ນີລາ ອຖ ໂລຫິຕິກາ, ມຎ຺ຊິຏ຺ຐາ ປີຕກາ ຜລິກວຓ຺ຓາໂຍ;

ອງ຺ຄີຣສສ຺ສ ກາເຍ, ອເນກວຓ຺ຓາ ອຈ຺ຈິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ປຕ຺ຕມ຺ຫິ ໂອທຫິຕ຺ວາ, ອຫິນາຄໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທສ຺ເສສິ;

ອຍໍ ເຕ ກສ຺ສປ ນາໂຄ, ປຣິຍາທິນ຺ໂນ ອສ຺ສ ເຕຊສາ ເຕໂຊ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຠຄວໂຕ ອິມິນາ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິເຍນ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິເຘວ, ມຫາສມຓ, ວິຫຣ, ອຫໍ ເຕ ຘຸວຠຕ຺ເຕນາ’’ຕິ.

ປຐມໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ອສ຺ສມສ຺ສ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ. ອຖ ໂຂ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາໂນ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ວນສຓ຺ຑໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ຈຕຸທ຺ທິສາ ອຏ຺ຐໍສຸ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫນ຺ຕາ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘາ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕໍ, ເຕ ນຸ ໂຂ ເຕ, ມຫາສມຓ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ວນສຓ຺ຑໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຕ຺ວໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ຈຕຸທ຺ທິສາ ອຏ຺ຐໍສຸ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫນ຺ຕາ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘາ’’ຕິ. ເອເຕ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາໂນ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍາຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ມຫາຣາຊາໂນ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ.

ທຸຕິຍໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ.

ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ວນສຓ຺ຑໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຸຣິມາຫິ ວຓ຺ຓນິຠາຫິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕໍ, ໂກ ນຸ ໂຂ ໂສ, ມຫາສມຓ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ວນສຓ຺ຑໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຕ຺ວໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຸຣິມາຫິ ວຓ຺ຓນິຠາຫິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈາ’’ຕິ. ເອໂສ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍາຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສກ຺ໂກປິ ເທວານມິນ຺ໂທ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສຕິ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ.

ຕຕິຍໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ.

ອຖ ໂຂ ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ວນສຓ຺ຑໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຸຣິມາຫິ ວຓ຺ຓນິຠາຫິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕໍ, ໂກ ນຸ ໂຂ ໂສ, ມຫາສມຓ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ວນສຓ຺ຑໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຕ຺ວໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຸຣິມາຫິ ວຓ຺ຓນິຠາຫິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕໂຣ ຈ ປຓີຕຕໂຣ ຈາ’’ຕິ. ເອໂສ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ສຫມ຺ປຕິ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍາຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ພ຺ຣຫ຺ມາປິ ສຫມ຺ປຕິ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສຕິ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ.

ຈຕຸຕ຺ຖໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ມຫາຍຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ເກວລກປ຺ປາ ຈ ອງ຺ຄມຄຘາ ປຫູຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ອາທາຍ ອຠິກ຺ກມິຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ເມ ມຫາຍຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ, ເກວລກປ຺ປາ ຈ ອງ຺ຄມຄຘາ ປຫູຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ອາທາຍ ອຠິກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ສເຈ ມຫາສມໂຓ ມຫາຊນກາເຍ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ມຫາສມຓສ຺ສ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ອຠິວຑ຺ຒິສ຺ສຕິ, ມມ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ປຣິຫາຍິສ຺ສຕິ, ອໂຫ ນູນ ມຫາສມໂຓ ສ຺ວາຕນາຍ ນາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໂຕ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອໂນຕຕ຺ຕທເຫ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ທິວາວິຫາຣໍ ອກາສິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕໍ, ກິໍ ນຸ ໂຂ, ມຫາສມຓ, ຫິຍ຺ໂຍ ນາຄມາສິ, ອປິຈ ມຍໍ ຕໍ ສຣາມ, ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ນາຄຈ຺ຉຕີ’ຕິ, ຂາທນີຍສ຺ສ ຈ ໂຠຊນີຍສ຺ສ ຈ ເຕ ປຏິວີໂສ ຐປິໂຕ’’ຕິ. ນນຸ ເຕ, ກສ຺ສປ, ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ເມ ມຫາຍຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ເກວລກປ຺ປາ ຈ ອງ຺ຄມຄຘາ ປຫູຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ອາທາຍ ອຠິກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ສເຈ ມຫາສມໂຓ ມຫາຊນກາເຍ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ມຫາສມຓສ຺ສ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ອຠິວຑ຺ຒິສ຺ສຕິ, ມມ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ປຣິຫາຍິສ຺ສຕິ, ອໂຫ ນູນ ມຫາສມໂຓ ສ຺ວາຕນາຍ ນາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ, ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ກສ຺ສປ, ຕວ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໂຕ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອໂນຕຕ຺ຕທເຫ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ທິວາວິຫາຣໍ ອກາສິນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ເຈຕສາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຊານິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ.

ປຎ຺ຈມໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວໂຕ ປໍສຸກູລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປໍສຸກູລໍ ໂຘເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ປາຓິນາ ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ຂຓິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ປໍສຸກູລໍ ໂຘວຕູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປໍສຸກູລໍ ປຣິມທ຺ເທຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ມຫຕິໍ ສິລໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ປໍສຸກູລໍ ປຣິມທ຺ທຕູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ອາລມ຺ພິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ກກຸເຘ ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາ ຠຄວໂຕ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ສາຂໍ ໂອນາເມສິ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ອາລມ຺ພິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣຕູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປໍສຸກູລໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ມຫຕິໍ ສິລໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ປໍສຸກູລໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕໍ, ກິໍ ນຸ ໂຂ, ມຫາສມຓ, ນາຍໍ ປຸພ຺ເພ ອິຘ ໂປກ຺ຂຣຓີ ສາຍໍ ອິຘ ໂປກ຺ຂຣຓີ, ນຍິມາ ສິລາ ປຸພ຺ເພ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ, ເກນິມາ ສິລາ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ, ນຍິມສ຺ສ ກກຸຘສ຺ສ ປຸພ຺ເພ ສາຂາ ໂອນຕາ, ສາຍໍ ສາຂາ ໂອນຕາ’’ຕິ? ອິຘ ເມ, ກສ຺ສປ, ປໍສຸກູລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ກສ຺ສປ, ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປໍສຸກູລໍ ໂຘເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ມມ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ປາຓິນາ ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ຂຓິຕ຺ວາ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ປໍສຸກູລໍ ໂຘວຕູ’’ຕິ. ສາຍໍ, ກສ຺ສປ, ອມນຸສ຺ເສນ ປາຓິນາ ຂຓິຕາ ໂປກ຺ຂຣຓີ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ກສ຺ສປ, ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປໍສຸກູລໍ ປຣິມທ຺ເທຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ມມ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ມຫຕິໍ ສິລໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ປໍສຸກູລໍ ປຣິມທ຺ທຕູ’’ຕິ? ສາຍໍ, ກສ຺ສປ, ອມນຸສ຺ເສນ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ສິລາ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ກສ຺ສປ, ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ອາລມ຺ພິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ກກຸເຘ ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາ ມມ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ສາຂໍ ໂອນາເມສິ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ອາລມ຺ພິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣຕູ’’ຕິ? ສ຺ວາຍໍ ອາຫຣຫຕ຺ໂຖ ກກຸໂຘ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ກສ຺ສປ, ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິມ຺ຫິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປໍສຸກູລໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ມມ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ມຫຕິໍ ສິລໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ປໍສຸກູລໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕູ’’ຕິ? ສາຍໍ, ກສ຺ສປ, ອມນຸສ຺ເສນ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ສິລາຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສກ຺ໂກປິ ເທວານມິນ຺ໂທ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ.

ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາລໍ ອາໂຣເຈສິ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ກສ຺ສປ, ອາຍາມຫ’’ນ຺ຕິ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຍາຍ ຊມ຺ພຸຍາ ຊມ຺ພຸທີໂປ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕໂຕ ຜລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສີທິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສິນ຺ນໍ, ທິສ຺ວານ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕເມນ ຕ຺ວໍ, ມຫາສມຓ, ມຄ຺ເຄນ ອາຄໂຕ, ອຫໍ ຕຍາ ປຐມຕຣໍ ປກ຺ກນ຺ໂຕ, ໂສ ຕ຺ວໍ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ? ‘‘ອິຘາຫໍ, ກສ຺ສປ, ຕໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຍາຍ ຊມ຺ພຸຍາ ຊມ຺ພຸທີໂປ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕໂຕ ຜລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສິນ຺ໂນ. ອິທໍ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ຊມ຺ພຸຜລໍ ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ຣສສມ຺ປນ຺ນໍ, ສເຈ ອາກງ຺ຂສິ ປຣິຠຸຎ຺ຊາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ມຫາສມຓ, ຕ຺ວໍເຍວ ຕໍ ອຣຫສິ, ຕ຺ວໍເຍວ ຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ມໍ ປຐມຕຣໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຍາຍ ຊມ຺ພຸຍາ ຊມ຺ພຸທີໂປ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕໂຕ ຜລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສີທິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວນສຓ຺ເຑ ວິຫາສິ.

ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາລໍ ອາໂຣເຈສິ – ‘‘ກາໂລ, ມຫາສມຓ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ກສ຺ສປ, ອາຍາມຫ’’ນ຺ຕິ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຍາຍ ຊມ຺ພຸຍາ ຊມ຺ພຸທີໂປ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ສາ ອວິທູເຣ ອມ຺ໂພ…ເປ… ຕສ຺ສາ ອວິທູເຣ ອາມລກີ…ເປ… ຕສ຺ສາ ອວິທູເຣ ຫຣີຕກີ…ເປ… ຕາວຕິໍສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກປຸປ຺ຜໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສີທິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສິນ຺ນໍ, ທິສ຺ວານ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕເມນ ຕ຺ວໍ, ມຫາສມຓ, ມຄ຺ເຄນ ອາຄໂຕ, ອຫໍ ຕຍາ ປຐມຕຣໍ ປກ຺ກນ຺ໂຕ, ໂສ ຕ຺ວໍ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ? ‘‘ອິຘາຫໍ, ກສ຺ສປ, ຕໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກປຸປ຺ຜໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສິນ຺ໂນ. ອິທໍ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກປຸປ຺ຜໍ ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ, ສເຈ ອາກງ຺ຂສິ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ມຫາສມຓ, ຕ຺ວໍເຍວ ຕໍ ອຣຫສິ, ຕ຺ວໍເຍວ ຕໍ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ມໍ ປຐມຕຣໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກປຸປ຺ຜໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມຕຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາເຣ ນິສີທິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ຊຏິລາ ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິຕຸກາມາ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ກຏ຺ຐານິ ຜາເລຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຊຏິລານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ມຫາສມຓສ຺ສ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ຍຖາ ມຍໍ ນ ສກ຺ໂກມ ກຏ຺ຐານິ ຜາເລຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຜາລິຍນ຺ຕຸ, ກສ຺ສປ, ກຏ຺ຐານີ’’ຕິ. ‘‘ຜາລິຍນ຺ຕຸ, ມຫາສມຓາ’’ຕິ. ສກິເທວ ປຎ຺ຈ ກຏ຺ຐສຕານິ ຜາລິຍິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ກຏ຺ຐານິປິ ຜາລິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ຊຏິລາ ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິຕຸກາມາ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິໍ ອຸຊ຺ຊເລຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຊຏິລານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ມຫາສມຓສ຺ສ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ຍຖາ ມຍໍ ນ ສກ຺ໂກມ ອຄ຺ຄິໍ ອຸຊ຺ຊເລຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸຊ຺ຊລິຍນ຺ຕຸ, ກສ຺ສປ, ອຄ຺ຄີ’’ຕິ. ‘‘ອຸຊ຺ຊລິຍນ຺ຕຸ, ມຫາສມຓາ’’ຕິ. ສກິເທວ ປຎ຺ຈ ອຄ຺ຄິສຕານິ ອຸຊ຺ຊລິຍິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ອຄ຺ຄີປິ ອຸຊ຺ຊລິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ຊຏິລາ ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິຕ຺ວາ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິໍ ວິຊ຺ຌາເປຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຊຏິລານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ມຫາສມຓສ຺ສ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ຍຖາ ມຍໍ ນ ສກ຺ໂກມ ອຄ຺ຄິໍ ວິຊ຺ຌາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ວິຊ຺ຌາຍນ຺ຕຸ, ກສ຺ສປ, ອຄ຺ຄີ’’ຕິ. ‘‘ວິຊ຺ຌາຍນ຺ຕຸ, ມຫາສມຓາ’’ຕິ. ສກິເທວ ປຎ຺ຈ ອຄ຺ຄິສຕານິ ວິຊ຺ຌາຍິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ອຄ຺ຄີປິ ວິຊ຺ຌາຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ຊຏິລາ ສີຕາສຸ ເຫມນ຺ຕິກາສຸ ຣຕ຺ຕີສຸ ອນ຺ຕຣຏ຺ຐກາສຸ ຫິມປາຕສມເຍ ນຊ຺ຊາ ເນຣຎ຺ຊຣາຍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ນິມຸຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນນິມຸຊ຺ຊນມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຎ຺ຈມຕ຺ຕານິ ມນ຺ທາມຸຂິສຕານິ ອຠິນິມ຺ມິນິ ຍຕ຺ຖ ເຕ ຊຏິລາ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ວິສິພ຺ເພສຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຊຏິລານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ມຫາສມຓສ຺ສ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ຍຖຍິມາ ມນ຺ທາມຸຂິໂຍ ນິມ຺ມິຕາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຕາວ ພຫູ ມນ຺ທາມຸຂິໂຍປິ ອຠິນິມ຺ມິນິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມຫາ ອກາລເມໂຆ ປາວສ຺ສິ, ມຫາ ອຸທກວາຫໂກ ສຎ຺ຊາຍິ, ຍສ຺ມິໍ ປເທເສ ຠຄວາ ວິຫຣຕິ ໂສ ປເທໂສ ອຸທເກນ ນ ໂອຕ຺ຖໂຏ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ສມນ຺ຕາ ອຸທກໍ ອຸສ຺ສາເຣຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ເຣຓຸຫຕາຍ ຠູມິຍາ ຈງ຺ກເມຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສມນ຺ຕາ ອຸທກໍ ອຸສ຺ສາເຣຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ເຣຓຸຫຕາຍ ຠູມິຍາ ຈງ຺ກມິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ‘‘ມາເຫວ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ອຸທເກນ ວູຬ຺ໂຫ ອໂຫສີ’’ຕິ ນາວາຍ ສມ຺ພຫຸເລຫິ ຊຏິເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ຍສ຺ມິໍ ປເທເສ ຠຄວາ ວິຫຣຕິ, ຕໍ ປເທສໍ ອຄມາສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ສມນ຺ຕາ ອຸທກໍ ອຸສ຺ສາເຣຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ເຣຓຸຫຕາຍ ຠູມິຍາ ຈງ຺ກມນ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ນຸ ຕ຺ວໍ, ມຫາສມຓາ’’ຕິ. ‘‘ອຍມຫມສ຺ມິ, ກສ຺ສປາ’’ຕິ ຠຄວາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ນາວາຍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາສິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ອຸທກມ຺ປິ ນ ປວາຫິສ຺ສຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຈິຣມ຺ປິ ໂຂ ອິມສ຺ສ ໂມຆປຸຣິສສ຺ສ ເອວໍ ຠວິສ຺ສຕິ ‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ, ນ ຕ຺ເວວ ຈ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’ນ຺ຕິ, ຍໍນູນາຫໍ ອິມໍ ຊຏິລໍ ສໍເວເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ຊຏິລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເນວ ຈ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ກສ຺ສປ, ອຣຫາ, ນາປິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສມາປນ຺ໂນ, ສາປິ ເຕ ປຏິປທາ ນຕ຺ຖິ, ຍາຍ ຕ຺ວໍ ອຣຫາ ວາ ອສ຺ສສິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ວາ ສມາປນ຺ໂນ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ລເຠຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍໍ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຕ຺ວໍ ໂຂສິ, ກສ຺ສປ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຊຏິລສຕານໍ ນາຍໂກ ວິນາຍໂກ ອຄ຺ໂຄ ປມຸໂຂ ປາໂມກ຺ໂຂ, ເຕປິ ຕາວ ອປໂລເກຫິ, ຍຖາ ເຕ ມຎ຺ຎິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຖາ ເຕ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ເຍນ ເຕ ຊຏິລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຊຏິເລ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ໂຠ, ມຫາສມເຓ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ, ຍຖາ ຠວນ຺ໂຕ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ ຕຖາ ກໂຣນ຺ຕູ’’ຕິ. ‘‘ຈິຣປຏິກາ ມຍໍ, ໂຠ, ມຫາສມເຓ ອຠິປ຺ປສນ຺ນາ, ສເຈ ຠວໍ ມຫາສມເຓ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສຕິ, ສພ຺ເພວ ມຍໍ ມຫາສມເຓ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຊຏິລາ ເກສມິສ຺ສໍ ຊຏາມິສ຺ສໍ ຂາຣິກາຊມິສ຺ສໍ ອຄ຺ຄິຫຸຕມິສ຺ສໍ ອຸທເກ ປວາເຫຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ລເຠຍ຺ຍາມ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍາມ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອຖ, ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ຈຣຖ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ສາວ ເຕສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ອຸປສມ຺ປທາ ອໂຫສິ.

ອທ຺ທສາ ໂຂ ນທີກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ເກສມິສ຺ສໍ ຊຏາມິສ຺ສໍ ຂາຣິກາຊມິສ຺ສໍ ອຄ຺ຄິຫຸຕມິສ຺ສໍ ອຸທເກ ວຸຍ຺ຫມາເນ, ທິສ຺ວານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມາເຫວ ເມ ຠາຕຸໂນ ອຸປສຄ຺ໂຄ ອໂຫສີ’’ຕິ, ຊຏິເລ ປາເຫສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ເມ ຠາຕຣໍ ຊານາຖາ’’ຕິ, ສາມຎ຺ຈ ຕີຫິ ຊຏິລສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ນຸ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ອາມາວຸໂສ, ອິທໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຊຏິລາ ເກສມິສ຺ສໍ ຊຏາມິສ຺ສໍ ຂາຣິກາຊມິສ຺ສໍ ອຄ຺ຄິຫຸຕມິສ຺ສໍ ອຸທເກ ປວາເຫຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ລເຠຍ຺ຍາມ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍາມ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອຖ, ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ຈຣຖ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ສາວ ເຕສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ອຸປສມ຺ປທາ ອໂຫສິ.

ອທ຺ທສາ ໂຂ ຄຍາກສ຺ສໂປ ຊຏິໂລ ເກສມິສ຺ສໍ ຊຏາມິສ຺ສໍ ຂາຣິກາຊມິສ຺ສໍ ອຄ຺ຄິຫຸຕມິສ຺ສໍ ອຸທເກ ວຸຍ຺ຫມາເນ, ທິສ຺ວານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມາເຫວ ເມ ຠາຕູນໍ ອຸປສຄ຺ໂຄ ອໂຫສີ’’ຕິ, ຊຏິເລ ປາເຫສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ເມ ຠາຕໂຣ ຊານາຖາ’’ຕິ, ສາມຎ຺ຈ ທ຺ວີຫິ ຊຏິລສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ນຸ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ອາມາວຸໂສ, ອິທໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຊຏິລາ ເກສມິສ຺ສໍ ຊຏາມິສ຺ສໍ ຂາຣິກາຊມິສ຺ສໍ ອຄ຺ຄິຫຸຕມິສ຺ສໍ ອຸທເກ ປວາເຫຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ລເຠຍ຺ຍາມ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍາມ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອຖ, ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ, ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ຈຣຖ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ສາວ ເຕສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ອຸປສມ຺ປທາ ອໂຫສິ.

‘‘ຠຄວໂຕ ອຘິຏ຺ຐາເນນ ປຎ຺ຈ ກຏ຺ຐສຕານິ ນ ຜາລິຍິໍສຸ, ຜາລິຍິໍສຸ, ອຄ຺ຄີ ນ ອຸຊ຺ຊລິຍິໍສຸ, ອຸຊ຺ຊລິຍິໍສຸ, ນ ວິຊ຺ຌາຍິໍສຸ, ວິຊ຺ຌາຍິໍສຸ, ປຎ຺ຈ ມນ຺ທາມຸຂິສຕານິ ອຠິນິມ຺ມິນິ, ເອເຕນ ນເຍນ ອຑ຺ຒຸຑ຺ຒປາຏິຫາຣິຍສຫສ຺ສານິ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຣຸເວລາຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຄຍາສີສໍ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ສຫສ຺ເສນ ສພ຺ເພເຫວ ປຸຣາຓຊຏິເລຫິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ຄຍາຍໍ ວິຫຣຕິ ຄຍາສີເສ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ເສນ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂຸ ອາມນ຺ເຕສິ (ສໍ. ນິ. ໔.໒໘) – ‘ສພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕໍ, ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພໍ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຈກ຺ຂຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທິຕ຺ຕໍ, ຣູປາ ອາທິຕ຺ຕາ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ອາທິຕ຺ໂຕ, ຍມິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອາທິຕ຺ຕໍ. ເກນ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຣາຄຄ຺ຄິນາ ໂທສຄ຺ຄິນາ ໂມຫຄ຺ຄິນາ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ ອາທິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວທາມິ? ໂສຕໍ ອາທິຕ຺ຕໍ, ສທ຺ທາ ອາທິຕ຺ຕາ…ເປ… ຆານໍ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຄນ຺ຘາ ອາທິຕ຺ຕາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ ອາທິຕ຺ຕາ, ຣສາ ອາທິຕ຺ຕາ…ເປ… ກາໂຍ ອາທິຕ຺ໂຕ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ອາທິຕ຺ຕາ…ເປ… ມໂນ ອາທິຕ຺ໂຕ, ຘມ຺ມາ ອາທິຕ຺ຕາ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາທິຕ຺ຕໍ, ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ອາທິຕ຺ໂຕ, ຍມິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອາທິຕ຺ຕໍ. ເກນ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຣາຄຄ຺ຄິນາ ໂທສຄ຺ຄິນາ ໂມຫຄ຺ຄິນາ ອາທິຕ຺ຕໍ, ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ ອາທິຕ຺ຕ’’’ນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຣູເປສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ເສປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຍມິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ໂສຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສທ຺ເທສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ຆານສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຄນ຺ເຘສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຣເສສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ກາຍສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ມນສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຘມ຺ເມສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາເຓປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ມໂນສມ຺ຜສ຺ເສປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຍມິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ, ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ.

ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ສສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ວິມຸຈ຺ຈິໍສຸ.

໒໙. ເອວໍ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ໂຕ ນທີກສ຺ສໂປ ເຖໂຣ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຜລນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕມຜລໍ, ອຕ຺ຕນາ ໂຣປິຕອມ຺ພຣຸກ຺ຂສ຺ສ ອາທິມ຺ຫິ ຄຫິຕຜລໍ ວາ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ນທີກສ຺ສປຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໓. ຄຍາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ຕຕິຍາປທາເນ ອຊິນຈມ຺ມວຕ຺ໂຖຫນ຺ຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ຄຍາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ເອກຕິໍສກປ຺ເປ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ນິສ຺ສຣຓຊ຺ຌາສຍຕາຍ ຆຣາວາສໍ ປຫາຍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ອສ຺ສມໍ ມາເປຕ຺ວາ ວນມູລຜລາຫາໂຣ ວສຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວາ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ຕສ຺ສ ອສ຺ສມສມີເປນາຄຈ຺ຉິ, ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ເວລໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ມໂນຫຣານິ ໂກລຜລານິ ສຕ຺ຖຸ ອຸປເນສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ນິສ຺ສຣຓຊ຺ຌາສຍຕາຍ ຆຣາວາສໍ ປຫາຍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ທ຺ວີຫິ ຕາປສສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຄຍາຍ ວິຫຣຕິ. ຄຍາຍ ວສນໂຕ ຫິສ຺ສ ກສ຺ສປໂຄຕ຺ຕຕາຍ ຈ ຄຍາກສ຺ສໂປຕິ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ. ໂສ ຠຄວໂຕ ສທ຺ຘິໍ ປຣິສາຍ ເອຫິຠິກ຺ຂູປສມ຺ປທໍ ທຕ຺ວາ ນທີກສ຺ສປສ຺ສ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍ ເທສນາຍ ໂອວທິຍມາໂນ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາສິ.

໓໕. ໂສ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ອຊິນຈມ຺ມວຕ຺ໂຖຫນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຊິນຈມ຺ມວຕ຺ໂຖຕິ ຕາປສປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ອຊິນຈມ຺ມນິວາສນປາວຸຣໂຓຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂາຣິຠາຣຘໂຣຕິ ຕາປສກາເລ ຕາປສປຣິກ຺ຂາຣປຣິປຸຓ຺ຓກາຊຘໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂາຣິກຕາປສປຣິກ຺ຂາເຣ ປູເຣຕ຺ວາ. ໂກລໍ ອຫາສິ ອສ຺ສມນ຺ຕິ ໂກລຜລໍ ອສ຺ສເມ ປູເຣຕ຺ວາ ອສ຺ສເມ ນິສິນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອໂຄປຍິນ຺ຕິ ປາເຐ ໂກລຜລໍ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອສ຺ສມໍ ໂຄເປສິໍ ຣກ຺ຂິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຄຍາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໔. ກິມິລຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ຈຕຸຕ຺ຖາປທາເນ ນິພ຺ພຸເຕ ກກຸສນ຺ຘມ຺ຫີຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ກິມິລຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ກກຸສນ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສຕ຺ຖຣິ ຕສ຺ສ ຘາຕຸໂຍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສລລມາລາຫິ ມຓ຺ຑປໍ ກາເຣຕ຺ວາ ປູຊໍ ອກາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ຕາວຕິໍເສສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ສກ຺ຍຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກິມິໂລຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ ອກາສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປມຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ຎາຓປຣິປາກໍ ຎຕ຺ວາ ສໍເວຄຊນນຕ຺ຖໍ ອນຸປິຍາຍໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ປຐມໂຍພ຺ພເນ ຐິຕໍ ຣມຓີຍໍ ອິຕ຺ຖິຣູປໍ ອຠິນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ອນຸກ຺ກເມນ ຍຖາ ຊຣາໂຣຄວິປຕ຺ຕີຫິ ອຠິຠູຕາ ທິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ອກາສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ກິມິລກຸມາໂຣ ອຕິວິຍ ສໍເວຄຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ສໍເວຄໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ ລທ຺ຘານຸສາສໂນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ.

໔໒. ໂສ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ນິພ຺ພຸເຕ ກກຸສນ຺ຘມ຺ຫີຕິອາທິມາຫ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓມ຺ຫິ ວຸສີມຕີຕິ ປຎ຺ຈຫິ ວສິຕາຫິ ວສິປ຺ປຕ຺ຕມ຺ຫິ ຠຄວຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສພ຺ພຄຸຓຄເຓຫິ ມຓ຺ຑິຕຕ຺ຕາ ອຠິວູຬ຺ຫີຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມ຺ຫິ ກກຸສນ຺ເຘ ຠຄວຕິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ກິມິລຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໕. ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ສຫສ຺ສຣໍສີ ຠຄວາຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ຈຕຸນວຸຕິກປ຺ເປ ເອກໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ຠິກ຺ຂາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ກທລິຜລານິ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ເວສາລິຍໍ ລິຈ຺ຉວິຣາຊກຸມາໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ວຊ຺ຊິຣາຊປຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ໂຕຕ຺ເວວສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ. ໂສ ທຫໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປາທິສິກ຺ຂນກາເລປິ ເຫຕຸສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ນິສ຺ສຣຓຊ຺ຌາສໂຍວ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ອຈິຣປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສຕ຺ຖຣິ ຘມ຺ມໍ ສງ຺ຄາຍິຕຸໍ ສງ຺ເກຕໍ ກຕ຺ວາ ມຫາເຖເຣສຸ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣນ຺ເຕສຸ ເອກທິວສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເສຂໍເຍວ ສມານໍ ມຫຕິຍາ ປຣິສາຍ ປຣິວຸຕໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຕສ຺ສ ອຸປຣິມຄ຺ຄາຘິຄມາຍ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນນ຺ໂຕ –

‘‘ຣຸກ຺ຂມູລຄຫນໍ ປສກ຺ກິຍ, ນິພ຺ພານໍ ຫທຍສ຺ມິໍ ໂອປິຍ;

ຌາຍ ໂຄຕມ ມາ ຈ ປມາໂທ, ກິໍ ເຕ ພິຬິພິຬິກາ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໑໑໙) – ຄາຖໍ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ຣຸກ຺ຂມູລຄຫນນ຺ຕິ ຣຸກ຺ຂມູລຠູຕໍ ຄຫນໍ, ຄຫນຎ຺ຫິ ອຕ຺ຖິ, ນ ຣຸກ຺ຂມູລໍ, ຣຸກ຺ຂມູລຎ຺ຈ ອຕ຺ຖິ, ນ ຄຫນໍ, ເຕສຸ ຣຸກ຺ຂມູລຄ຺ຄຫເຓນ ຐານສ຺ສ ຉາຍາຍ ສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ວາຕາຕປປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ທີເປຕິ, ຄຫນຄ຺ຄຫເຓນ ນິວາຕຠາເວນ ວາຕປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ຊນສມ຺ພາຘາຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ, ຕທຸຠເຍນ ຈ ຠາວນາໂຍຄ຺ຍຕໍ. ປສກ຺ກິຍາຕິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ. ນິພ຺ພານໍ ຫທຍສ຺ມິໍ ໂອປິຍາຕິ ‘‘ເອວໍ ມຍາ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິພ຺ພານໍ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ນິພ຺ພຸຕິໍ ຫທເຍ ຐເປຕ຺ວາ ຈິຕ຺ເຕ ກຕ຺ວາ. ຌາຍາຕິ ຕິລກ຺ຂຓູປນິຊ຺ຌາເນນ ຌາຍ, ວິປສ຺ສນາຠາວນາສຫິຕໍ ມຄ຺ຄຠາວນໍ ຠາເວຫິ. ໂຄຕມາຕິ ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິກໍ ໂຄຕ຺ເຕນາລປຕິ. ມາ ຈ ປມາໂທຕິ ອຘິກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ມາ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊິ. ອິທານິ ຍາທິໂສ ເຖຣສ຺ສ ປມາໂທ, ຕໍ ປຏິກ຺ເຂປວເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ກິໍ ເຕ ພິຬິພິຬິກາ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ພິຬິພິຬິກາຕິ ພິຬິພິຬິກິຣິຍາ, ພິຬິພິຬິຕິສທ຺ທປວຕ຺ຕິ ຍຖາ ນິຣຕ຺ຖກາ, ເອວໍ ພິຬິພິຬິກາສທິສາ ຊນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ກິໍ ເຕ ກຣິສ຺ສຕີຕິ ກີທິສໍ ອຕ຺ຖໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ສາເຘສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ຊນປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຫາຍ ສທຕ຺ຖປສຸໂຕ ໂຫຫີຕິ ໂອວາທໍ ອທາສິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎຫິ ວຸຕ຺ເຕນ ວິສ຺ສຄນ຺ຘວາຍນວຈເນນ ສໍເວຄຊາໂຕ ພຫຸເທວ ຣຕ຺ຕິໍ ຈງ຺ກເມນ ວີຕິນາເມນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈເກ ນິສິນ຺ນມຕ຺ໂຕວ ‘‘ກິຎ຺ຈິ ສຍາມີ’’ຕິ ສີສໍ ພິມ຺ໂພຫນມສມ຺ປຕ຺ຕໍ ປາທໍ ຠູມິໂຕ ອຸຄ຺ຄຕໍ ສຣີຣສ຺ສ ອາກາສຄຕກ຺ຂເຓເຍວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ.

໔໙. ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ອປຣຠາເຄ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ສຫສ຺ສຣໍສີ ຠຄວາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຫສ຺ສຣໍສີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອເນກສຕສຫສ຺ສຣໍສີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຄາຖາພນ຺ຘສຸຂຕ຺ຖໍ ‘‘ສຫສ຺ສຣໍສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໖. ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ຉຏ຺ຐາປທາເນ ສຸເມໂຘ ນາມ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸຕ຺ຕຣສາມເຓຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ສຸເມຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ວິຊ຺ຊາຘໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ອາກາເສນ ວິຈຣຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ເສວ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ວນນ຺ຕເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ ຉພ຺ພຓ຺ຓພຸທ຺ຘຣໍສິໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ. ໂສ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ອາກາສໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ ສຸວິສຸທ຺ເຘຫິ ວິປຸເລຫິ ກຓິກາຣປຸປ຺ເຜຫິ ຠຄວນ຺ຕໍ ປູເຊສິ, ປຸປ຺ຜານິ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຣິ ຉຕ຺ຕາກາເຣນ ອຏ຺ຐໍສຸ, ໂສ ເຕນ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອປຣຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ຍາວຕາຍຸກໍ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຸຕ຺ຕໂຣຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວິຊ຺ຊາສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຊາຕິຍາ ຣູເປນ ວິຊ຺ຊາຍ ວເຍນ ສີລາຈາເຣນ ຈ ໂລກສ຺ສ ສມ຺ຠາວນີໂຍ ຊາໂຕ.

ຕສ຺ສ ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ວສ຺ສກາໂຣ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ຘີຕຣໍ ທາຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຘິປ຺ປາຍໍ ປເວເທສິ. ໂສ ນິສ຺ສຣຓຊ຺ຌາສຍຕາຍ ຕໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກາເລນ ກາລໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິໍ ປຍິຣຸປາສນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ເຖຣໍ ອຸປຏ຺ຐຫຕິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ເຖຣສ຺ສ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຕສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ອຸຕ຺ຕໂຣ ສາມເຓໂຣ ປາໂຕວ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ວິຫາຣໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຕຬາກສ຺ສ ສມີເປ ປຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຸທກສມີປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຸຂໍ ໂຘວຕິ. ອຖ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸມງ຺ຄໂຈໂຣ ກຕກມ຺ໂມ ອາຣກ຺ຂປຸຣິເສຫິ ອນຸພທ຺ໂຘ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປລາຍນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນາ ຄຫິຕໍ ຣຕນຠຓ຺ຑິຕໍ ສາມເຓຣສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປລາຍິ. ສາມເຓໂຣປິ ປຕ຺ຕສມີປໍ ອຸປຄໂຕ. ໂຈຣໍ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕາ ຣາຊປຸຣິສາ ສາມເຓຣສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ຠຓ຺ຑິກໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ໂຈໂຣ, ອິມິນາ ໂຈຣິຍໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ສາມເຓຣໍ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວສ຺ສກາຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທສ຺ເສສຸໍ. ວສ຺ສກາໂຣ ຈ ຕທາ ຣຎ຺ໂຎ ວິນິຈ຺ຉເຍ ນິຍຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ເຉຊ຺ຊເຠຊ຺ຊໍ ອນຸສາສຕິ, ໂສ ‘‘ປຸພ຺ເພ ມມ ວຈນໍ ນາທິຍິ, ສຸທ຺ຘປາສຓ຺ຑິເຍສຸ ປພ຺ພຊີ’’ຕິ (ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໑.ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ) ກມ຺ມໍ ອໂສເຘຕ຺ວາ ຆາຕຸກາມຕ຺ຕາວ ຊີວນ຺ຕເມວ ຕໍ ສູເລ ອຸຕ຺ຕາເສສິ.

ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ຎາຓປຣິປາກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິປ຺ຜຸຣນ຺ຕຫຕ຺ຖນຂມຓິມຍູຂສມ຺ຠິນ຺ນສິຕາຠຕາຍ ປຄ຺ຆຣນ຺ຕຊາຕິຫິງ຺ຄຸລກສຸວຓ຺ຓຣສຘາຣໍ ວິຍ ຊາລາຄຸຓ຺ຐິຕມຸທຸຕລຸນທີຆງ຺ຄຸລິຫຕ຺ຖໍ ອຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ສີເສ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣ, ອິທໍ ເຕ ປຸຣິມກມ຺ມສ຺ສ ຜລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕຕ຺ຖ ຕຍາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓພເລນ ອຘິວາສນາ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ອຸຕ຺ຕໂຣ ອມຕາຠິເສກສທິເສນ ສຕ຺ຖຸ ຫຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ເສນ ສຎ຺ຊາຕປ຺ປສາທໂສມນສ຺ສຕາຍ ອຸຬາຣປີຕິປາໂມຊ຺ຊໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ຍຖາປຣິຈິຕໍ ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄໍ ສມາຣູຬ຺ໂຫ ຎາຓສ຺ສ ປຣິປາກໍ ຄຕຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ຈ ເທສນາວິລາເສນ ຕາວເທວ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ສພ຺ເພ ກິເລເສ ເຂເປຕ຺ວາ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ສູລໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຣານຸທ຺ທຍາຍ ອາກາເສ ຐຕ຺ວາ ປາຏິຫາຣິຍໍ ທສ຺ເສສິ. ມຫາຊໂນ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາໂຕ ອໂຫສິ. ຕາວເທວສ຺ສ ວໂຓ ສໍຣູຬ຺ຫິ, ໂສ ຠິກ຺ຂູຫິ, ‘‘ອາວຸໂສ, ຕາທິສທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ກຖໍ ຕ຺ວໍ ວິປສ຺ສນໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອສກ຺ຂີ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ, ‘‘ປເຄວ ເມ, ອາວຸໂສ, ສໍສາເຣ ອາທີນໂວ, ສງ຺ຂາຣານຎ຺ຈ ສຠາໂວ ສຸທິຏ຺ໂຐ, ເອວາຫໍ ຕາທິສໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕປິ ອສກ຺ຂິໍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ວິເສສໍ ອຘິຄນ຺ຕຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ‘‘ປຸພ຺ພຊາຕິຍາ ທຫຣກາເລ ມກ຺ຂິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິມ຺ພສູລກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສູລາໂຣປນກີຬໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອວໍ ອເນກຊາຕິສເຕສຸ ສູລາໂຣປນທຸກ຺ຂມນຸຠວິຕ຺ວາ ອິມາຍ ປຣິໂຍສານຊາຕິຍາ ເອວຣູປໍ ທຸກ຺ຂມນຸຠູຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

໕໕. ອຖ ອປຣຠາເຄ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ສຸເມໂຘ ນາມ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນຸຕ຺ຕານປທວຓ຺ຓນເມວ ກຣິສ຺ສາມ.

໕໗. ວິຊ຺ຊາຘໂຣ ຕທາ ອາສິນ຺ຕິ ພາຫິຣກມນ຺ຕາທິວິຊ຺ຊາສິທ຺ຘິຍາ ອາກາສຄາມິສມຕ຺ໂຖ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣຓວເສນ ຕໍ ວິຊ຺ຊໍ ຣກ຺ຂິຕ຺ວາ ອວິນາເສຕ຺ວາ ປຣິຫຣຓວເສນ ວິຊ຺ຊາຘຣໂຍນິ ອາສິໍ ອໂຫສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ຕລິກ຺ຂຈໂຣ ອຫນ຺ຕິ ອນ຺ຕໍ ປຣິໂຍສານໍ ໂກຏິໍ ລິຂເຕ ສໍກຣິສ຺ສຕີຕິ ອນ຺ຕລິກ຺ຂໍ. ອຖ ວາ ອນ຺ຕໍ ປຣິໂຍສານໍ ລິຂ຺ຍເຕ ໂອໂລກິຍເຕ ເອເຕນາຕິ ອນ຺ຕລິກ຺ຂໍ, ຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ, ອາກາເສ ຈຣຓສີໂລ ອຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕິສູລໍ ສຸກຕໍ ຄຍ຺ຫາຕິ ຕິຂິຓໍ ສູລໍ, ອຄ຺ຄໍ ອາວຸຘໍ. ຕິສູລໍ ສຸນ຺ທຣໍ ກຕໍ, ໂກຏ຺ຏນຆໍສນມທ຺ທນປຫຣຓວເສນ ສຸຏ຺ຐຸ ກຕໍ ສູລາວຸຘໍ ຄຍ຺ຫ ຄເຫຕ຺ວາ ອມ຺ພຣໂຕ ຄຈ຺ຉາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສພ຺ພໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາວ ນຍານຸໂຍເຄນ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໗. ອປຣອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕມາປທາເນ ນິພ຺ພຸເຕ ໂລກນາຖມ຺ຫີຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອປຣສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ຈຕຸນ຺ນວຸຕິກປ຺ເປ ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ສາສເນ ລທ຺ຘປ຺ປສາໂທ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປາສກຕ຺ຕໍ ນິເວເທສິ. ໂສ ສຕ຺ຖຣິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕເກ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ພຫຸປູຊາສກ຺ກາຣໍ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຘາຕຸປູຊໍ ອກາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາເກເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕໂຣຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄໂຕ ກຓ຺ຑມ຺ພມູເລ ກຕໍ ຍມກປາຏິຫາຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ປສີທິຕ຺ວາ ປຸນ ກາຬກາຣາມສຸຕ຺ຕເທສນາຍ ອຠິວຑ຺ຒມານສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ສທ຺ຘິໍ ຣາຊຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປທໍ ລຠິຕ຺ວາ ຕເຖວ ຈຣນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຣິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານຕ຺ຖໍ ຣາຊຄຫໂຕ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຸປຄໂຕ ຠິກ຺ຂູຫິ – ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ, ປພ຺ພຊ຺ຊາກິຈ຺ຈໍ ຕຍາ ມຕ຺ຖກໍ ປາປິຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ.

໙໓. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ນິພ຺ພຸເຕ ໂລກນາຖມ຺ຫີຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ອປຣອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໘. ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐມາປທາເນ ໂອຄຍ຺ຫາຫໍ ໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ປາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກາເມ ປຫາຍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ອສ຺ສມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວສນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ທິສ຺ວາ ອາກາສໂຕ ໂອຕຣິ. ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ປນ ຠຄວໂຕ ມຘຸຎ຺ຈ ຠິສມຸຬາລຎ຺ຈ ສປ຺ປິຂີຣຎ຺ຈ ອຸປນາເມສິ, ຕສ຺ສ ຕໍ ຠຄວາ ອນຸກມ຺ມໍ ອຸປາທາຍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ຕຸສິເຕສຸ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອປຣາປຣໍ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມຫທ຺ຘໂນ ເສຏ຺ຐິ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ ໂຠເຊຕ຺ວາ ຕິຈີວເຣນ ອຈ຺ຉາເທສິ.

ເອວໍ ພຫຸໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສໂລເກສຸ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ເຎ ໂລເກ ປຎ຺ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສຕານິ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸສາສນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ເຈກໂພຘິໍ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພຸຕສ຺ສ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ກຕ຺ວາ ປູເຊສິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຕານິ ຕານິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ອສີຕິໂກຏິວິຠວສ຺ສ ຠທ຺ທິຍເສຏ຺ຐິສ຺ສ ເອກປຸຕ຺ຕໂກ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຠທ຺ທຊີຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ກິຣ ອິສ຺ສຣິຍໂຠຄປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິ ຈຣິມຠເວ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ອໂຫສິ.

ຕທາ ສຕ຺ຖາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວສິຕ຺ວາ ຠທ຺ທຊິກຸມາຣໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖາຍ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຠທ຺ທິຍນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຊາຕິຍາວເນ ວສິ ຕສ຺ສ ຎາຓປຣິປາກໍ ອາຄມຍມາໂນ. ໂສປິ ອຸປຣິປາສາເທ ນິສິນ຺ໂນ ສີຫປຎ຺ຊຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ມຫາຊນໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ກຕ຺ຖາຍໍ ມຫາຊໂນ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕໍ ກາຣຓໍ ສຸຕ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສພ຺ພາຠຣຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕວ ສພ຺ພກິເລເສ ເຂເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຣຫຕ຺ເຕ ປນ ເຕນ ອຘິຄເຕ ສຕ຺ຖາ ຠທ຺ທິຍເສຏ຺ຐິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕວ ປຸຕ຺ໂຕ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາສິ, ເຕນສ຺ສ ອິທາເນວ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ, ໂນ ເຈ ປພ຺ພຊິສ຺ສຕິ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເສຏ຺ຐິ ‘‘ນ ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທຫຣສ຺ເສວ ສໂຕ ປຣິນິພ຺ພາເນນ ກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖິ, ປພ຺ພາເຊຖ ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕໍ ສຕ຺ຖາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຫໍ ວສິຕ຺ວາ ໂກຏິຄາມໍ ປາປຸຓິ, ໂສ ຈ ຄາໂມ ຄງ຺ຄາຕີເຣ ອໂຫສິ. ໂກຏິຄາມວາສິໂນ ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕສຸໍ. ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣາ ອນຸໂມທນາຍ ອາຣທ຺ຘມຕ຺ຕາຍ ພຫິຄາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຄງ຺ຄາຕີເຣ ມຄ຺ຄສມີເປ ສຕ຺ຖຸ ອາຄຕກາເລ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກາລປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິສີທິ. ມຫາເຖເຣສຸ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸປິ ອວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອາຄຕກາເລເຍວ ວຸຏ຺ຐາສິ. ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ອຍໍ ອຘຸນາ ປພ຺ພຊິໂຕ, ມຫາເຖເຣສຸ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕສຸ ມານຖທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ນ ວຸຏ຺ຐາສີ’’ຕິ ອຸຊ຺ຌາຍິໍສຸ.

ໂກຏິຄາມວາສິໂນ ສຕ຺ຖຸ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ພຫູ ນາວາສງ຺ຆາເຏ ພນ຺ຘິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ຠທ຺ທຊິສ຺ສານຸຠາວໍ ປກາເສມີ’’ຕິ ນາວາຍ ຐຕ຺ວາ ‘‘ກຫໍ ຠທ຺ທຊີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖໂຣ – ‘‘ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ເອຫິ, ຠທ຺ທຊິ, ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກນາວໍ ອຠິຣຸຫາ’’ຕິ. ໂສ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ຐິຕນາວາຍໍ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຄງ຺ຄາຍ ມຊ຺ເຌ ຄຕກາເລ, ‘‘ຠທ຺ທຊິ, ຕຍາ ມຫາປນາທກາເລ ອຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐຣຕນປາສາໂທ ກຫ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ນິມຸຄ຺ໂຄ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠທ຺ທຊິ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ກງ຺ຂໍ ຉິນ຺ທາ’’ຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອິທ຺ຘິພເລນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາສາທຖູປິກໍ ປາທງ຺ຄຸລນ຺ຕເຣນ ສນ຺ນິຣຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈວີສຕິໂຍຊນໍ ປາສາທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາກາເສ ອຸປ຺ປຕິ, ອຸປ຺ປຕນ຺ໂຕ ຈ ປຎ຺ຎາສໂຍຊນານິ ອຸກ຺ຂິປິ. ອຖສ຺ສ ປຸຣິມຠເວ ຎາຕກາ ປາສາທຄເຕນ ໂລເຠນ ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປມຓ຺ຑູກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ປາສາເທ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ເຕ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຕິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ເຕ ສມ຺ປຕນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ຎາຕກາ ເຕ, ຠທ຺ທຊິ, ກິລມນ຺ຕີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ວຈເນນ ປາສາທໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ປາສາໂທ ຍຖາຐາເນເຍວ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ສຕ຺ຖາ ປາຣງ຺ຄໂຕ ຠິກ຺ຂູຫິ – ‘‘ກທາ, ຠນ຺ເຕ, ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖເຣນ ອຍໍ ປາສາໂທ ອຊ຺ຌາວຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ມຫາປນາທຊາຕກໍ (ຊາ. ໑.໓.໔໐ ອາທໂຍ) ກເຖຕ຺ວາ ພຫຸຊນໍ ຘມ຺ມາມຕໍ ປາເຍສິ.

໙໘. ເຖໂຣ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພສມ຺ຠາຣໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສຕຸໍ ໂອຄຍ຺ຫາຫໍ ໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂອຄຍ຺ຫາຫໍ ໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິ ປຸຖຸນານາອເນກມໂຫເຆຫິ ຂຓິຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓີ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຊລາສຍໍ ໂອຄຍ຺ຫ ໂອຄເຫຕ຺ວາ ປວິສິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ຆາສເຫຕຸຂາທນຕ຺ຖາຍ ຕຕ຺ຖ ໂປກ຺ຂຣຓິຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຠິສໍ ປທຸມປຸຓ຺ຑຣີກມູລໍ ອຸທ຺ຘຣາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານປທຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຈ ນຍານຸສາເຣນ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ຠທ຺ທຊິຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໙. ສິວກຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ນວມາປທາເນ ເອສນາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສາຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສິວກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ປຕ຺ຕໍ ອາທາຍ ກຸມ຺ມາສສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສິວໂກຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ເນກ຺ຂມ຺ມຊ຺ຌາສຍຕາຍ ກາເມ ປຫາຍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ.

໑໑໗. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ເອສນາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ສິວກຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໑໐. ອຸປວານຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ທສມາປທາເນ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ຊິໂນຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປວານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍໍ ກິຣ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ເກນຈິ ກມ຺ມຈ຺ຉິທ຺ເທນ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ທລ຺ລິທ຺ທກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ຠຄວຕິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຕສ຺ສ ຘາຕຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສເທວນາຄຄຣຸຬຍກ຺ຂກຸມ຺ຠຓ຺ຑຄນ຺ຘພ຺ເພຫິ ສຕ຺ຕຣຕນມເຍ ສຕ຺ຕໂຍຊນິເກ ຖູເປ ກເຕ ຕຕ຺ຖ ສຸໂຘຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ເວຬຄ຺ເຄ ອາພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຘຊໍ ກຕ຺ວາ ປູຊໍ ອກາສິ. ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຠິສມ຺ມຕໂກ ນາມ ຍກ຺ຂເສນາປຕິ ເທເວຫິ ເຈຕິຍປູຊາຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ຐປິໂຕ ອທິສ຺ສມານກາໂຍ ອາກາເສ ຘາເຣນ຺ໂຕ ເຈຕິຍໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ອກາສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ປສນ຺ນມານໂສ ອໂຫສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປວາໂນຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເຊຕວນປຏິຄ຺ຄຫເຓ ພຸທ຺ຘານຸຠາວໍ ທິສ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ອຖາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂນ ຠຄວໂຕ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ອໂຫສິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວໂຕ ວາຕາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ເຖຣສ຺ສ ຄິຫິສຫາໂຍ ເທວຫິໂຕ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຏິວສຕິ. ໂສ ເຖຣໍ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ປວາເຣສິ. ອຖາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂນ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ອຸປຄຎ຺ຉິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ເກນຈິ ມຎ຺ເຎ ປໂຍຊເນນ ເຖໂຣ ອາຄໂຕ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ວເທຍ຺ຍາຖ, ຠນ຺ເຕ, ເກນຕ຺ໂຖ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປໂຍຊນໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ –

‘‘ອຣຫໍ ສຸຄໂຕ ໂລເກ, ວາເຕຫາພາຘິໂກ ມຸນິ;

ສເຈ ອຸຓ຺ໂຫທກໍ ອຕ຺ຖິ, ມຸນິໂນ ເທຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ.

‘‘ປູຊິໂຕ ປູຊເນຍ຺ຍານໍ, ສກ຺ກເຣຍ຺ຍານ ສກ຺ກໂຕ;

ອປຈິໂຕປເຈຍ຺ຍານໍ, ຕສ຺ສ ອິຈ຺ຉາມິ ຫາຕເວ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໑໘໕-໑໘໖) –

ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ.

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂຍ ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ປູຊເນຍ຺ຍານໍ ປູເຊຕພ຺ເພຫິ ສກ຺ກາທີຫິ ເທເວຫິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາທີຫິ ຈ ພ຺ຣຫ຺ເມຫິ ປູຊິໂຕ, ສກ຺ກເຣຍ຺ຍານໍ ສກ຺ກາຕພ຺ເພຫິ ພິມ຺ພິສາຣໂກສລຣາຊາທີຫິ ສກ຺ກໂຕ, ອປເຈຍ຺ຍານໍ ອປຈາຍິຕພ຺ເພຫິ ມເຫສີຫິ ຂີຓາສເວຫິ ອປຈິໂຕ, ກິເລເສຫິ ອາຣກຕ຺ຕາທິນາ ອຣຫໍ, ໂສຠນຄມນາທິນາ ສຸຄໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎູ ມຸນິ ມຍ຺ຫໍ ສຕ຺ຖາ ເທວເທໂວ ສກ຺ການໍ ອຕິສກ຺ໂກ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຕິພ຺ຣຫ຺ມາ, ໂສ ທານິ ວາເຕຫິ ວາຕເຫຕຸ ວາຕກ຺ໂຂຠນິມິຕ຺ຕໍ ອາພາຘິໂກ ຊາໂຕ. ສເຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸຓ຺ໂຫທກໍ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ສ ວາຕາພາຘວູປສມນຕ຺ຖໍ ຕໍ ຫາຕເວ ອຸປເນຕຸໍ ອິຈ຺ຉາມີຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຸຓ຺ໂຫທກໍ ຕທນຸຣູປໍ ວາຕຫຣຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊໍ ຠຄວໂຕ ອຸປນາເມສິ. ເຕນ ຈ ສຕ຺ຖຸ ໂຣໂຄ ວູປສມິ. ຕສ຺ສ ຠຄວາ ອນຸໂມທນໍ ອກາສິ.

໑໒໒. ອຖາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂນ ອປຣຠາເຄ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ຊິໂນຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣຕິອາທີນິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເນວ.

໑໒໓. ມຫາຊນາ ສມາຄມ຺ມາຕິ ສກລຊມ຺ພຸທີປວາສິໂນ ຣາສິຠູຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈິຕກໍ ກຕ຺ວາຕິ ໂຍຊນຸພ຺ເພຘໍ ຈນ຺ທນຣາສິຈິຕກໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສຣີຣໍ ຕຕ຺ຖ ອຠິໂຣປຍິໍສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໒໔. ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວານາຕິ ອາທຫນາຕິ ອຄ຺ຄິນາ ທຫນກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໒໗-໒໘. ຊງ຺ຆາ ມຓິມຍາ ອາສີຕິ ມນຸສ຺ເສຫິ ກຕຖູເປ ຊງ຺ຆາ ປຸປ຺ຜວາຫຕ຺ຖໍ ຈຣິຕຏ຺ຐານໍ ມຓິມຍາ ອິນ຺ທນີລມຓິນາ ກຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຍມ຺ປີຕິ ສພ຺ເພ ເທວາ ຖູປໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໒໙. ຘາຕຸ ອາເວຓິກາ ນຕ຺ຖີຕິ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ເຈຕິຍໍ ກາຕຸໍ ອາເວຓິກາ ວິສຸໍ ຘາຕຸ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຣີຣໍ ເອກປິຓ຺ຑິຕນ຺ຕິ ອາຫ. ອຘິຏ຺ຐານພເລນ ສກລສຣີຣຘາຕຸ ເອກຆນສິລາມຍປຏິມາ ວິຍ ເອກເມວ ອໂຫສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມມ຺ຫິ ພຸທ຺ຘຖູປມ຺ຫີຕິ ສກລຊມ຺ພຸທີປວາສີຫິ ກຕມ຺ຫິ ອິມມ຺ຫິ ສຸວຓ຺ຓຖູປມ຺ຫິ ມຍໍ ສພ຺ເພ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ກຎ຺ຈຸກຖູປໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໓໓. ອິນ຺ທນີລໍ ມຫານີລນ຺ຕິ ອິນ຺ທີວຣປຸປ຺ຜວຓ຺ຓາຠໍ ມຓິ ອິນ຺ທນີລມຓິ. ຕໂຕ ອຘິກວຓ຺ຓຕາ ມຫາມຓິ ອິນ຺ທນີລມຓໂຍ ຈ ມຫານີລມຓໂຍ ຈ ໂຊຕິຣສມຓິຊາຕິຣງ຺ຄມຓໂຍ ຈ ເອກໂຕ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ຣາສີ ກຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓຖູເປ ກຎ຺ຈຸກຖູປໍ ກຕ຺ວາ ອຉາທຍຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໔໔. ປຈ຺ເຈກໍ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສາຕິ ພຸທ຺ຘຸຕ຺ຕມສ຺ສ ປຕິ ເອກໍ ວິສຸໍ ອຸປຣິຉທເນນ ຖູປໍ ອກໍສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໔໗. ກຸມ຺ຠຓ຺ຑາ ຄຸຍ຺ຫກາ ຕຖາຕິ ກຸມ຺ຠມຕ຺ຕານິ ອຓ຺ຑານິ ເຍສໍ ເທວານໍ ເຕ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑາ, ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ນິຄຸຫິຕ຺ວາ ປຏິຈ຺ຉາທນໂຕ ຄຣຸຬາ ຄຸຍ຺ຫກາ ນາມ ຊາຕາ, ເຕ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑາ ຄຸຍ຺ຫກາປິ ຖູປໍ ອກໍສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໕໑. ອຕິໂຠນ຺ຕິ ນ ຕສ຺ສາຠາຕິ ຕສ຺ສ ເຈຕິຍສ຺ສ ປຠໍ ຈນ຺ທສູຣິຍຕາຣການໍ ປຠາ ນ ອຕິໂຠນ຺ຕິ, ນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໕໘. ອຫມ຺ປິ ກາຣໍ ກສ຺ສາມີຕິ ຕາທິໂນ ໂລກນາຖສ຺ສ ຖູປສ຺ມິໍ ອຫມ຺ປິ ກາຣໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍໍ ກຸສລກມ຺ມໍ ຘຊປຏາກປູຊໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຸປວານຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໑໑. ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ເອກາທສມາປທາເນ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ຫໍສວຕີນຄເຣ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ປິຕຸ ອຈ຺ຈເຍນ ຆຣາວາເສ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ຣຕນໂກຏ຺ຐາຄາຣກມ຺ມິເກນ ທສ຺ສິຕໍ ອປຣິມາຓໍ ກຸລວໍສານຸຄຕໍ ຘນໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ເອຕ຺ຕກໍ ຘນຣາສິໍ ມຍ຺ຫໍ ອຍ຺ຍກປຍ຺ຍກາທໂຍ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສຸ, ມຍາ ປນ ຄເຫຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກປຓທ຺ຘິກາທີນໍ ມຫາທານໍ ເທຕິ. ໂສ ອຠິຎ຺ຎາລາຠິໍ ເອກໍ ຕາປສໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ເຕນ ເທວໂລກາຘິປຈ຺ເຈ ອຸຍ຺ໂຍຊິໂຕ ຍາວຊີວໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທໂວ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ເທວໂລເກ ເທວຣຊ຺ຊໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ມນຸສ຺ສໂລເກ ຠິນ຺ນໍ ຣຏ຺ຐໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ຖສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ເອກປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ຠຄວາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ໂກ ເວເນຍ຺ຍສຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານມຫານຄຣສງ຺ຂາຕເຂມນ຺ຕຠູມິໍ ສມ຺ປາເປສິ. ອຖ ໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອນຸກ຺ກເມນ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ອຸປາສເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ປຣິສປຣິຍນ຺ເຕ ນິສີທິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ສຕ຺ຖາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ, ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ຕທຕ຺ຖາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ສຕສຫສ຺ສຠິກ຺ຂຸປຣິວາຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ມຫຕາ ສກ຺ກາເຣນ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຓິຘານໍ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາເຍນ ອິຊ຺ຌນຠາວໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອນາຄເຕ ໂຄຕມສ຺ສ ນາມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ. ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິໂຕ ທ຺ວານວຸຕິກປ຺ເປ ຜຸສ຺ສສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ສຕ຺ຖຸ ເວມາຕິກຠາຕິເກສຸ ຕີສຸ ຣາຊປຸຕ຺ເຕສຸ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ເຕສຸ ເຕສໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍາຍ ສຫາຍກິຈ຺ຈໍ ອກາສິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ຕໍ ຕໍ ພຫຸໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸເຍວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກຸຣຸຣຏ຺ເຐ ຖຸລ຺ລໂກຏ຺ຐິກນິຄເມ ຣຏ຺ຐປາລເສຏ຺ຐິເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຠິນ຺ນໍ ຣຏ຺ຐໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ເຖ ກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຣຏ຺ຐປາໂລຕິ ວໍສານຸຄຕເມວ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ວຑ຺ຒນ຺ໂຕ ອນຸກ຺ກເມນ ໂຍພ຺ພນໍ ປຕ຺ໂຕ ມາຕາປິຕູຫິ ປຕິຣູເປນ ທາເຣນ ສໍໂຍເຊຕ຺ວາ ມຫນ຺ເຕ ຈ ຍເສ ປຕິຏ຺ຐາປິໂຕ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິສທິສໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ອຖ ຠຄວາ ກຸຣຸຣຏ຺ເຐ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຖຸລ຺ລໂກຏ຺ຐິກໍ ອນຸປາປຸຓິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຣຏ຺ຐປາໂລ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ສຕ຺ຕວາເຣ ຠຕ຺ຕຈ຺ເຉເທ ກຕ຺ວາ ກິຈ຺ເຉນ ກສິເຣນ ມາຕາປິຕໂຣ ອນຸຊານາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ໂຍນິໂສມນສິກາເຣນ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ.

໑໗໙-໑໘໐. ອຖາຍສ຺ມາ ອປຣຠາເຄ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິອາທິມາຫ. ສຸນາໂຄ ໂສ ມຍາ ທິນ຺ໂນຕິ ຕທາ ມຫາຘນເສຏ຺ຐິ ຫຸຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ທານມຸເຂ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສມເຍ ສຕ຺ຕປ຺ປຕິຏ຺ໂຐ ສຸນ຺ທໂຣ ນາໂຄ ຫຕ຺ຖິຣາຊາ ມຍາ ທິນ຺ໂນ ອໂຫສິ. ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອີສາທນ຺ໂຕຕິອາທິມາຫ. ອີສາທນ຺ໂຕ ຣຖອີສປ຺ປມາຓທນ຺ໂຕ, ໂສ ມຍາ ທິນ຺ໂນ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ. ອຸຣູຬ຺ຫວາຕິ ຣາຊາວຫນໂຍຄ຺ຄສມຕ຺ໂຖ, ຣາຊາຣໂຫ ວາ. ເສຕຈ຺ຉຕ຺ໂຕຕິ ອລງ຺ກາຣຕ຺ຖາຍ ອຸປຏ຺ຐຫນເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕສຫິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປໂສຠິໂຕຕິ ອາໂຣຫປຣິຓາຫວາ ຣູປໂສຠາຫິ ສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສກປ຺ປໂນ ສຫຕ຺ຖິໂປຕິ ຫຕ຺ຖິອລງ຺ກາຣສຫິໂຕ ຫຕ຺ຖິໂຄປກສຫິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕ຺ຖມ຺ຠູໂຕ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ມຍາ ທິນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໘໑. ມຍາ ຠຕ຺ຕໍ ກາເຣຕ຺ວານາຕິ ມຍາ ກາຣາປິຕວິຫາເຣ ວສນ຺ຕານໍ ໂກຏິສງ຺ຂານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ມເຫສິໂນ ນິຍ຺ຍາເທສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໘໓. ຊລຊຸຕ຺ຕມນາມໂກຕິ ຊລໂຕ ຊາໂຕ ຊລໂຊ, ກິໍ ຕໍ? ປທຸມໍ, ປທຸເມນ ສມານນາມຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ຕາ ຈ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ຠຄວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

ຉປ຺ປຎ຺ຎາສມມຫາວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

ອິຕິ ວິສຸທ຺ຘຊນວິລາສິນິຍາ ອປທານ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ເອຕ຺ຕາວຕາ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສາວກຕ຺ເຖຣາປທານ-ອຏ຺ຐກຖາ ສມຕ຺ຕາ.

ນິຄມນກຖາ

ສີຫຬທີປເກ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາທິຄຸຓວນ຺ຕານໍ ເຖຣວໍສປ຺ປທີປານໍ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣາທີນໍ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐາທໂຍ ເຉທນນິຄ຺ຄຫວິເວຈນາທ຺ຍຕ຺ຖໍ ສຕ຺ຕຫິ ມາເສຫິ ອຕິວິຍ ອາຣາຘເນນ ລທ຺ຘໂກສລ຺ເລນ ໂພຘິສມ຺ຠາຣໍ ຄເວສນ຺ເຕນ ສຕິຘິຕິຄຕິວີຣິຍປຣກ຺ກມນ຺ເຕນ ມຫາສມນ຺ຕຄຸຓໂສຠເນນ ຕິປິຏກຘເຣນ ປຓ຺ຑິເຕນ ອາຠຕໍ ອິມໍ ອປທານ-ອຏ຺ຐກຖໍ ສພ຺ໂພ ສເທວໂລໂກ ຊານາຕູຕິ.

ອເນນ ໂລຠາທິມລາ ປຊານໍ, ຈກ຺ຂາທິໂຣຄາ ວິວິຘາ ຈ ທຸກ຺ຂາ;

ກລຫາທິຠຍາ ທຸກ຺ຂິຕາ ຊາຕາ, ໂຈຣາທໂຍນຕ຺ຖກຣາ ຈ ໂລເກ.

ນສ຺ສນ຺ຕຸ ເມ ປຎ຺ຈ ເວຣາ ຈ ປາປາ, ນສ຺ສນ຺ຕຸ ຄິມ຺ເຫ ຍຖາ ວຸຏ຺ຐິວາຕາ;

ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ຄວເຣນ ປຕ຺ວາ, ນິພ຺ພານປຸຣໍ ປຏິປາທຍາມິ.

ສພ຺ພທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ມທ຺ທນ຺ໂຕ, ຣາຄໂທສາທິປາປເກ;

ສໍສາຣວຏ຺ຏໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ອຸເປມິ ສຄ຺ຄໂມກ຺ຂເກ.

ອາຓາເຂຕ຺ຕມ຺ຫິ ສພ຺ພຕ຺ຖ, ອວີຈິມ຺ຫິ ຠວຄ຺ຄໂຕ;

ສພ຺ເພ ຘມ຺ມານຸຍາຍນ຺ຕຸ, ຕໂຍ ໂລກາ ອຸຕຸປິ ຈາຕິ.

ອປທານ-ອຏ຺ຐກຖາ ສມຕ຺ຕາ.