໙. ໂສປາກຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ປພ຺ຠາຣໍ ໂສຘຍນ຺ຕສ຺ສາຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສປາກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ພີຊປູຣຜລານິ ສຕ຺ຖຸ ອຸປເນສິ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິ ຠຄວາ ຕສ຺ສານຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສຕ຺ຖຣິ ສງ຺ເຆ ຈ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ສລາກຠຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສງ຺ຆຸທ຺ເທສວເສນ ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຍາວຕາຍຸກໍ ຂີຣຠຕ຺ຕໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕຫິ ປຸຎ຺ເຎຫິ ອປຣາປຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ເອກທາ ມນຸສ຺ສໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເອກສ຺ສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ຂີຣຠຕ຺ຕໍ ອທາສິ.

ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸເຍວ ປຣິພ຺ຠມນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ປຸຣິມກມ຺ມນິສ຺ສນ຺ເທນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣາຍ ທຸຄ຺ຄຕິຕ຺ຖິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ສາ ຕໍ ທສມາເສ ກຸຈ຺ຉິນາ ປຣິຫຣິຕ຺ວາ ປຣິປກ຺ເກ ຄພ຺ເຠ ວິຊາຍນກາເລ ວິຊາຍິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ມຸຈ຺ຉໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ພຫຸເວລໍ ມຕາ ວິຍ ນິປຊ຺ຊິ. ຎາຕກາ ‘‘ມຕາ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ສຸສານໍ ເນຕ຺ວາ ຈິຕກໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເທວຕານຸຠາເວນ ວາຕວຸຏ຺ຐິຍາ ອຸຏ຺ຐິຕາຍ ອຄ຺ຄິໍ ອທຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ທາຣໂກ ປຈ຺ຉິມຠວິກຕ຺ຕາ ເທວຕານຸຠາເວເນວ ອໂຣໂຄ ຫຸຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂມິ. ມາຕາ ປນ ກາລມກາສິ. ເທວຕາ ມນຸສ຺ສຣູເປນຸປຄມ຺ມ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຸສານໂຄປກສ຺ສ ເຄເຫ ຐເປຕ຺ວາ ກຕິປາຫໍ ກາລໍ ປຕິຣູເປນ ອາຫາເຣນ ໂປເສສິ. ຕໂຕ ປຣໍ ສຸສານໂຄປໂກ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒສິ. ໂສ ຕຖາ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ເຕນ ສຸປ຺ປິເຍນ ນາມ ທາຣເກນ ສທ຺ຘິໍ ກີຬນ຺ໂຕ ວິຈຣິ. ຕສ຺ສ ສຸສາເນ ຊາຕສໍວຑ຺ຒຠາວໂຕ ໂສປາໂກຕິ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ.

ອເຖກທິວສໍ ສຕ຺ຕວສ຺ສິກໍ ຕໍ ຠຄວາ ປຈ຺ຈູສເວລາຍໍ ຎາຓຊາລໍ ປຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ເວເນຍ຺ຍພນ຺ຘເວ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຎາຓຊາລສ຺ສ ອນ຺ໂຕຄຕໍ ທິສ຺ວາ ສຸສານຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ. ທາຣໂກ ປຸພ຺ພເຫຕຸນາ ໂຈທິຍມາໂນ ປສນ຺ນມານໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ປິຕຣາ ‘‘ອນຸຎ຺ຎາໂຕສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ປິຕຣໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອາເນສິ. ຕສ຺ສ ປິຕາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ທາຣກໍ ປພ຺ພາເຊຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອນຸຊານິ, ຕໍ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ຠຄວາ ເມຕ຺ຕາຠາວນາຍ ນິໂຍເຊສິ. ໂສ ເມຕ຺ຕາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຸສາເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ເມຕ຺ຕາຌານໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ. ອຣຫາ ຫຸຕ຺ວາປິ ອຎ຺ເຎສໍ ໂສສານິກຠິກ຺ຂູນໍ ເມຕ຺ຕາຠາວນາວິຘິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍຖາປິ ເອກປຸຕ຺ຕສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ (ເຖຣຄາ. ໓໓) ຄາຖໍ ອຠາສິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ເອກປຸຕ຺ຕເກ ປິເຍ ມນາເປ ມາຕາ ປິຕາ ຈ ກຸສລີ ເອກນ຺ຕຫິເຕສີ ຠເວຍ຺ຍ, ເອວໍ ປຸຣຕ຺ຖິມາທິເຠທາສຸ ສພ຺ພາສຸ ທິສາສຸ ກາມຠວາທິເຠເທສຸ ວາ ສພ຺ເພສຸ ຠເວສຸ ທຫຣາທິເຠທາສຸ ສພ຺ພາສຸ ອວຕ຺ຖາສຸປິ ຐິເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ເອກນ຺ຕຫິເຕສິຕາຍ ກຸສລີ ຠເວຍ຺ຍ ‘‘ມິຕ຺ໂຕ, ອຸທາສິໂນ, ປຈ຺ຈຕ຺ຖິໂກ’’ຕິ ສີມໍ ອກຕ຺ວາ ສີມາຍ ສມ຺ເຠທວເສນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອກຣສໍ ເມຕ຺ຕໍ ຠາເວຍ຺ຍາຕິ ອິມໍ ປນ ຄາຖໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ ຕຸມ຺ເຫ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອວໍ ເມຕ຺ຕໍ ຠາເວຍ຺ຍາຖ, ເຍ ເຕ ຠຄວຕາ ‘ສຸຂໍ ສຸປຕີ’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໑໑.໑໕; ປຣິ. ໓໓໑; ມິ. ປ. ໔.໔.໖) ເອກາທສ ເມຕ຺ຕານິສໍສາ ຈ ວຸຕ຺ຕາ, ເອກໍເສນ ເຕສໍ ຠາຄິໂນ ຠວຖາ’’ຕິ ໂອວາທໍ ອທາສິ.

໑໑໒. ເອວໍ ໂສ ປຕ຺ຕຜລາຘິຄໂມ ອຕ຺ຕໂນ ກຕປຸຎ຺ຎໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕໂສມນສ຺ໂສ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປພ຺ຠາຣໍ ໂສຘຍນ຺ຕສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປພ຺ຠາຣນ຺ຕິ ສິລາປພ຺ພຕສ຺ສ ວິເວກຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ປພ຺ພຊິຕານຸຣູປຕ຺ຕາ ອິຏ຺ຐກປາກາຣໍ ກຕ຺ວາ ທ຺ວາຣກວາຏໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ວສນຕ຺ຖາຍ ອທາສິ, ປກາເຣນ ຠໂຣ ປຕ຺ເຖຕພ຺ໂພຕິ ປພ຺ຠາໂຣ, ຕໍ ໂສຘຍນ຺ຕສ຺ສ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ສິທ຺ຘຕ຺ໂຖ ນາມ ຠຄວາ ອາຄຈ຺ຉິ ປາປຸຓິ.

໑໑໓. ພຸທ຺ຘໍ ອຸປຄຕໍ ທິສ຺ວາຕິ ເອວໍ ມມ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕໍ ທິສ຺ວາ ຕາທິໂນ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ອກມ຺ປິຍສຠາວຕ຺ຕາ ຕາທິຄຸຓຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂລກເຊຏ຺ຐສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຖຣໍ ຕິຓປຓ຺ຓາທິສນ຺ຖຣໍ ກຏ຺ຐຕ຺ຖຣໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ປຸປ຺ຜາສນໍ ປຸປ຺ຜມຍໍ ອາສນໍ ອຫໍ ອທາສິໍ.

໑໑໔. ປຸປ຺ຜາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ປຸປ຺ຜາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ໂລກນາຍໂກ ສິທ຺ຘຕ຺ໂຖ ຠຄວາ. ມມຎ຺ຈ ຄຕິມຎ຺ຎາຍາຕິ ມຍ຺ຫໍ ຄຕິໍ ອາຍຕິໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ຎາຍ ຊານິຕ຺ວາ ອນິຈ຺ຈຕໍ ອນິຈ຺ຈຠາວໍ ອຸທາຫຣິ ກເຖສິ.

໑໑໕. ອນິຈ຺ຈາ ວຕ ສງ຺ຂາຣາຕິ ວຕ ເອກນ຺ເຕນ ສງ຺ຂາຣາ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສເມຈ຺ຈ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ກຣີຍມານາ ສພ຺ເພ ສປ຺ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມາ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຏ຺ເຐນ ອນິຈ຺ຈາ. ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວິນສ຺ສນສຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຕຸຠວິຕ຺ວາ ເອເຕ ສງ຺ຂາຣາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕສໍ ວູປສໂມ ສຸໂຂຕິ ເຕສໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ວິເສເສນ ອຸປສໂມ ສຸໂຂ, ເຕສໍ ວູປສມກຣໍ ນິພ຺ພານເມວ ເອກນ຺ຕສຸຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໑໖. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສພ຺ພຎ຺ຎູຕິ ສພ຺ພຘມ຺ມຊານນໂກ ຠຄວາ ໂລການໍ ເຊຏ຺ໂຐ ວຸຑ຺ໂຒ ນຣານໍ ອາສໂຠ ປຘາໂນ ວີໂຣ ອິທໍ ອນິຈ຺ຈປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ວຕ຺ວານ ກເຖຕ຺ວາ ອມ຺ພເຣ ອາກາເສ ຫໍສຣາຊາ ອິວ ນຠໍ ອາກາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໑໑໗. ສກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິໍ ຂນ຺ຕິໍ ຣຸຈິໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຊຫິຕ຺ວານ ປຫາຍ. ຠາວຍານິຈ຺ຈສຎ຺ຎຫນ຺ຕິ ອນິຈ຺ເຈ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕສຎ຺ຎໍ ອຫໍ ຠາວຍິໍ ວຑ຺ເຒສິໍ ມນສິ ອກາສິໍ. ຕຕ຺ຖ ກາລໍ ກໂຕ ອຫນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕິສ຺ສໍ ຊາຕິຍໍ ຕໂຕ ຊາຕິໂຕ ອຫໍ ກາລໍ ກໂຕ ມໂຕ.

໑໑໘. ທ຺ເວ ສມ຺ປຕ຺ຕີ ອນຸໂຠຕ຺ວາຕິ ມນຸສ຺ສສມ຺ປຕ຺ຕິທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕາ ທ຺ເວ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ. ສຸກ຺ກມູເລນ ໂຈທິໂຕຕິ ປຸຣາຓກຸສລມູເລນ, ມູລຠູເຕນ ກຸສເລນ ວາ ໂຈທິໂຕ ສຎ຺ໂຈທິໂຕ. ປຈ຺ຉິເມ ຠເວ ສມ຺ປຕ຺ເຕຕິ ປຣິໂຍສາເນ ຠເວ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ປາປຸຓິເຕ. ສປາກໂຍນຸປາຄມິນ຺ຕິ ສກໍ ປຈິຕຠຕ຺ຕໍ ສປາກໍ ໂຍນິໍ ອຸປາຄມິໍ. ຍສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ປຈິຕຠຕ຺ຕໍ ອຎ຺ເຎຫິ ອຠຸຎ຺ຊນີຍໍ, ຕສ຺ມິໍ ຈຓ຺ຑາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕສ຺ມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ສາ ວຸຈ຺ຈຕິ ສຸນໂຂ, ສຸນໂຂຈ຺ຉິຏ຺ຐຠຕ຺ຕຠຸຎ຺ຊນກຈຓ຺ຑາລກຸເລ ຊາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ໂສປາກຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.