໓-໗. ອຎ຺ຎາສິໂກຓ຺ຑຎ຺ຎຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ປທຸມຸຕ຺ຕຣສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຎ຺ຎາສິໂກຓ຺ຑຎ຺ຎຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍໍ ກິຣ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຕ຺ຕໂນ ສາສເນ ປຐມໍ ປຏິວິທ຺ຘຘມ຺ມຣຕ຺ຕຎ຺ຎູນໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ສຕສຫສ຺ສຠິກ຺ຂຸປຣິວາຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຓິຘານໍ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາປິສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາຍຕໍ ທິສ຺ວາ ຠາວິນິໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ພ຺ຍາກາສິ. ໂສ ຍາວຊີວໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຣິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ເຈຕິເຍ ປຕິຏ຺ຐາປິຍມາເນ ອນ຺ໂຕເຈຕິເຍ ຣຕນຆຣໍ ກາຣາເປສິ, ເຈຕິຍໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ສຫສ຺ສຣຕນຄ຺ຆິການິ ຈ ກາເຣສິ.

ໂສ ເອວໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມຫາກາໂລ ນາມ ກຸຏຸມ຺ພິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐກຣີສມຕ຺ເຕ ເຂຕ຺ເຕ ສາລິຄພ຺ຠໍ ຜາເລຕ຺ວາ ຄຫິຕສາລິຕຓ຺ຑຸເລຫິ ອສມ຺ຠິນ຺ນຂີຣປາຍາສໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ມຘຸສປ຺ປິສກ຺ກຣາທໂຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ສງ຺ຆສ຺ສ ອທາສິ. ສາລິຄພ຺ຠໍ ຜາເລຕ຺ວາ ຄຫິຕຄຫິຕຏ຺ຐານໍ ປຸນ ປູຣຕິ. ປຸຖຸກກາເລ ປຸຖຸກຄ຺ຄໍ ນາມ ອທາສິ. ລາຍເນ ລາຍນຄ຺ຄໍ, ເວຓິກຣເຓ ເວຓຄ຺ຄໍ, ກລາປາທິກຣເຓ ກລາປຄ຺ຄໍ, ຂລຄ຺ຄໍ, ຠຓ຺ຑຄ຺ຄໍ, ມິນຄ຺ຄໍ ໂກຏ຺ຐຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອວໍ ເອກສສ຺ເສ ນວ ວາເຣ ອຄ຺ຄທານໍ ອທາສິ, ຕມ຺ປິ ສສ຺ສໍ ອຕິເຣກຕຣໍ ສມ຺ປນ຺ນໍ ອໂຫສິ.

ເອວໍ ຍາວຊີວໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄຣສ຺ສ ອວິທູເຣ ໂທຓວຕ຺ຖຸນາມເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາເມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎຕິ ໂຄຕ຺ຕໂຕ ອາຄຕໍ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕໂຍ ເວເທ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓມນ຺ເຕສຸ ຈ ປາຣໍ ອຄມາສິ. ເຕນ ສມເຍນ ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕປຸຣໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ກປິລວຕ຺ຖຸປຸເຣ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊສ຺ສ ເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ນາມຄ຺ຄຫຓທິວເສ ອຏ຺ຐຸຕ຺ຕຣສເຕສຸ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ອຸປນີເຕສຸ ເຍ ອຏ຺ຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ລກ຺ຂຓປຣິຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ມຫາຕລໍ ອຸປນີຕາ. ໂສ ເຕສຸ ສພ຺ພນວໂກ ຫຸຕ຺ວາ ມຫາປຸຣິສສ຺ສ ລກ຺ຂຓນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອກໍເສນ ອຍໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນິຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ອຠິນິກ຺ຂມນໍ ອຸທິກ຺ຂນ຺ໂຕ ວິຈຣຕິ.

ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ໂຂ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ວຑ຺ຒມາໂນ ອນຸກ຺ກເມນ ວຸທ຺ຘິປ຺ປຕ຺ໂຕ ຎາຓປຣິປາກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກູນຕິໍສຕິເມ ວສ຺ເສ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມນ຺ໂຕ ອໂນມານທີຕີເຣ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ອຸຣຸເວລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຘານໍ ປທຫິ. ຕທາ ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ ມາຓໂວ ມຫາສຕ຺ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓປຣິຄ຺ຄາຫກພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຸຕ຺ເຕຫິ ວປ຺ປມາຓວາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຕປຎ຺ຈໂມ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ໂອຬາຣິກາຫາຣປຣິໂຠເຄນ ນິພ຺ພິນ຺ໂນ ອປກ຺ກມິຕ຺ວາ ອິສິປຕນໍ ອຄມາສິ. ອຖ ໂຂ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ໂອຬາຣິກາຫາຣປຣິໂຠເຄນ ລທ຺ຘກາຍພໂລ ເວສາຂປຸຓ຺ຓມາຍໍ ໂພຘິຣຸກ຺ຂມູເລ ອປຣາຊິຕປລ຺ລງ຺ເກ ນິສິນ຺ໂນ ຕິຓ຺ຓໍ ມາຣານໍ ມຕ຺ຖກໍ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຕສຕ຺ຕາຫໍ ໂພຘິມຓ຺ເຑເຍວ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ປຎ຺ຈວຄ຺ຄິຍານໍ ຎາຓປຣິປາກໍ ຎຕ຺ວາ ອາສາຬ຺ຫີປຸຓ຺ຓມາຍໍ ອິສິປຕນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕສໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກປວຕ຺ຕນສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ (ມຫາວ. ໑໓ ອາທໂຍ; ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໘໑) ກເຖສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ໂກຓ຺ຑຎ຺ຎຕ຺ເຖໂຣ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ພ຺ຣຫ຺ມໂກຏີຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາສິ. ອຖ ປຎ຺ຈມິຍໍ ປກ຺ຂສ຺ສ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຍ (ມຫາວ. ໒໐ ອາທໂຍ; ສໍ. ນິ. ໓.໕໙) ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ.

໕໙໖. ເອວໍ ໂສ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຫໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣສຸຂໍ ອຘິຄໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຎຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສວເສນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ອຸທານວເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ໂລກເຊຏ຺ຐໍ ວິນາຍກນ຺ຕິ ສກລສ຺ສ ສຕ຺ຕໂລກສ຺ສ ເຊຏ຺ຐໍ ປຘານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິເສເສນ ເວເນຍ຺ຍສຕ຺ເຕ ສໍສາຣສາຄຣສ຺ສ ປຣຕີຣໍ ອມຕມຫານິພ຺ພານໍ ເນຕິ ສມ຺ປາເປຕີຕິ ວິນາຍໂກ, ຕໍ ວິນາຍກໍ. ພຸທ຺ຘຠູມິມນຸປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠູມິ ປຕິຏ຺ຐານຏ຺ຐານນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘຠູມິ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ, ຕໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຏິວິທ຺ໂຘຕິ ພຸທ຺ຘຠູມິມນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຕໍ ພຸທ຺ຘຠູມິມນຸປ຺ປຕ຺ຕໍ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕປ຺ປຕ຺ຕໍ ພຸທ຺ຘຠູຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຐມໍ ອທ຺ທສໍ ອຫນ຺ຕິ ປຐມໍ ເວສາຂປຸຓ຺ຓມິຍາ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ພຸທ຺ຘຠູຕໍ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອຫໍ ອທ຺ທກ຺ຂິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໗. ຍາວຕາ ໂພຘິຍາ ມູເລຕິ ຍຕ຺ຕກາ ໂພຘິຣຸກ຺ຂສມີເປ ຍກ຺ຂາ ສມາຄຕາ ຣາສິຠູຕາ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ພຸທ຺ຘຠູຕໍ ຕໍ ພຸທ຺ຘໍ ປຎ຺ຊລີກຕາ ທສງ຺ຄຸລິສໂມຘານໍ ອຎ຺ຊລິປຸຏໍ ສິຣສິ ຐເປຕ຺ວາ ວນ຺ທນ຺ຕິ ນມສ຺ສນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໙໘. ສພ຺ເພ ເທວາ ຕຸຏ຺ຐມນາຕິ ພຸທ຺ຘຠູຕຏ຺ຐານໍ ອາຄຕາ ເຕ ສພ຺ເພ ເທວາ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ ອາກາເສ ສຎ຺ຈຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອນ຺ຘກາຣຕໂມນຸໂທຕິ ອຕິວິຍ ອນ຺ຘກາຣໍ ໂມຫໍ ນຸໂທ ເຂປໂນ ອຍໍ ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໙. ເຕສໍ ຫາສປເຣຕານນ຺ຕິ ຫາເສຫິ ປີຕິໂສມນສ຺ເສຫິ ສມນ຺ນາຄຕານໍ ເຕສໍ ເທວານໍ ມຫານາໂທ ມຫາໂຆໂສ ອວຕ຺ຕຖ ປວຕ຺ຕຕິ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາສເນ ກິເລເສ ສໍກິເລເສ ຘມ຺ເມ ຌາປຍິສ຺ສາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໖໐໐. ເທວານໍ ຄິຣມຎ຺ຎາຍາຕິ ວາຈາຍ ຖຸຕິວຈເນນ ສຫ ອຸທີຣິຕໍ ເທວານໍ ສທ຺ທໍ ຊານິຕ຺ວາ ຫຏ຺ໂຐ ຫຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ເຕນ ໂສມນສ຺ສສຫຄເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ອາທິຠິກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອາຫາຣໍ ພຸທ຺ຘຠູຕສ຺ສ ອຫໍ ອທາສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໖໐໒. ສຕ຺ຕາຫໍ ອຠິນິກ຺ຂມ຺ມາຕິ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ປຘານໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓປທຏ຺ຐານໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓສງ຺ຂາຕໍ ໂພຘິໍ ອຊ຺ຌຄມໍ ອຘິຄຎ຺ຉິໍ ອຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ເມ ປຐມໍ ຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິທໍ ຠຕ຺ຕໍ ສຣີຣຍາປນໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິສ຺ສ ອຸຕ຺ຕມຈາຣິສ຺ສ ເມ ມຍ຺ຫໍ ອິມິນາ ເທວປຸຕ຺ເຕນ ປຐມໍ ທິນ຺ນໍ ອໂຫສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໐໓. ຕຸສິຕາ ຫິ ອິຘາຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ຕຸສິຕຠວນໂຕ ອິຘ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ໂຍ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ເມ ມມ ຠິກ຺ຂໍ ອຸປານຍິ ອທາສິ, ຕໍ ເທວປຸຕ຺ຕໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ກເຖສ຺ສາມິ ປາກຏໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ຠາສໂຕ ຠາສນ຺ຕສ຺ສ ມມ ວຈນໍ ສຸຓາຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິໂຕ ປຣໍ ອນຸຕ຺ຕານປທເມວ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ.

໖໐໗. ຕິທສາຕິ ຕາວຕິໍສຠວນາ. ອຄາຣາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປ຺ປນ຺ນພ຺ຣາຫ຺ມຓເຄຫໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຉ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ທຸກ຺ກຣກາຣິກໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ສຫ ວສິສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໖໐໘. ຕໂຕ ສຕ຺ຕມເກ ວສ຺ເສຕິ ຕໂຕ ປພ຺ພຊິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຕເມ ສໍວຈ຺ຉເຣ. ພຸທ຺ໂຘ ສຈ຺ຈໍ ກເຖສ຺ສຕີຕິ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ທຸກ຺ກຣກາຣິກໍ ກຕ຺ວາ ສຕ຺ຕມສໍວຈ຺ຉເຣ ພຸທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ພາຣາຓສິຍໍ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ ຘມ຺ມຈກ຺ກປວຕ຺ຕນສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍນິໂຣຘມຄ຺ຄສຈ຺ຈສງ຺ຂາຕໍ ຈຕຸສຈ຺ຈໍ ກເຖສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ ນາມ ນາເມນາຕິ ນາເມນ ໂຄຕ຺ຕນາມວເສນ ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ ນາມ. ປຐມໍ ສຈ຺ຉິກາຫິຕີຕິ ປຎ຺ຈວຄ຺ຄິຍານມນ຺ຕເຣ ປຐມໍ ອາທິໂຕ ເອວ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຎາຓໍ ສຈ຺ຉິກາຫິຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຣິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໐໙. ນິກ຺ຂນ຺ເຕນານຸປພ຺ພຊິນ຺ຕິ ນິກ຺ຂນ຺ເຕນ ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ສຫ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອນຸປພ຺ພຊິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖາ ອນຸປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ມຍາ ປຘານໍ ວີຣິຍໍ ສຸກຕໍ ສຸຏ຺ຐຸ ກຕໍ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ກຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິເລເສ ຌາປນຕ຺ຖາຍາຕິ ກິເລເສ ໂສສນຕ຺ຖາຍ ວິທ຺ຘໍສນຕ຺ຖາຍ ອນຄາຣິຍໍ ອຄາຣສ຺ສ ອຫິຕໍ ກສິວຓິຊ຺ຊາທິກມ຺ມວິຣຫິຕໍ ສາສນໍ ປພ຺ພຊິໍ ປຏິປຊ຺ຊິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໑໐. ອຠິຄນ຺ຕ຺ວານ ສພ຺ພຎ຺ຎູຕິ ສພ຺ພໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ວາ ສງ຺ຂາຣວິກາຣລກ຺ຂຓນິພ຺ພານປຎ຺ຎຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ເຎຍ຺ຍໍ ວາ ຊານນ຺ໂຕ ເທເວຫິ ສຫ ວຕ຺ຕມາເນ ສຕ຺ຕ ໂລເກ ພຸທ຺ໂຘ ມິຄາຣຎ຺ຎໍ ມິຄທາຍ ວິຫາຣໍ ອຠິຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເມ ມຍາ ສຈ຺ຉິກເຕນ ອິມິນາ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຎາເຓນ ອມຕເຠຣິໍ ອມຕມຫານິພ຺ພານເຠຣິໍ ອຫຣິ ປຫຣິ ທສ຺ເສສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໑໑. ໂສ ທານີຕິ ໂສ ອຫໍ ປຐມໍ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອິທານິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓນ ອມຕໍ ສນ຺ຕໍ ວູປສນ຺ຕສຠາວໍ ປທໍ ປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ປາປຸຓິຕພ຺ພໍ, ອນຸຕ຺ຕຣໍ ອຸຕ຺ຕຣວິຣຫິຕໍ ນິພ຺ພານໍ ປຕ຺ໂຕ ອຘິຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພາສເວ ປຣິຎ຺ຎາຍາຕິ ກາມາສວາທໂຍ ສພ຺ເພ ອາສເວ ປຣິຎ຺ຎາຍ ປຫານປຣິຎ຺ຎາຍ ປຊຫິຕ຺ວາ ອນາສໂວ ນິກ຺ກິເລໂສ ວິຫຣາມິ ອິຣິຍາປຖວິຫາເຣນ ວາສໍ ກປ຺ເປມິ. ປຏິສມ຺ຠິທາ ຈຕສ຺ໂສຕ຺ຍາທໂຍ ຄາຖາໂຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເຍວ.

ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ອປຣຠາເຄ ເຊຕວນມຫາວິຫາເຣ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ປຐມໍ ປຏິວິທ຺ຘຘມ຺ມຠາວໍ ທີເປນ຺ໂຕ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູນໍ ຍທິທໍ ອຎ຺ຎາສິໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໘໘) ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສິ. ໂສ ທ຺ວີຫິ ອຄ຺ຄສາວເກຫິ ອຕ຺ຕນິ ກຣິຍມານໍ ປຣມນິປຈ຺ຈກາຣໍ, ຄາມນ຺ຕເສນາສເນ ອາກິຓ຺ຓວິຫາຣຎ຺ຈ ປຣິຫຣິຕຸກາໂມ, ວິເວກາຠິຣຕິຍາ ວິຫຣິຕຸກາໂມ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປຄຕານໍ ຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິຕານໍ ປຏິສນ຺ຖາຣກຣຓມ຺ປິ ປປຎ຺ຈໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຫິມວນ຺ຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຉທ຺ທນ຺ເຕຫິ ນາເຄຫິ ອຸປຏ຺ຐິຍມາໂນ ຉທ຺ທນ຺ຕທຫຕີເຣ ທ຺ວາທສ ວສ຺ສານິ ວສິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ວສນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ເອກທິວສໍ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ເອວມາຫ ‘‘ສາຘຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕູ’’ຕິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈຄພ຺ຠໍ ຕິລກ຺ຂຓາຫຕໍ ສຸຎ຺ຎຕາປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ນານານຍວິຈິຕ຺ຕໍ ອມໂຕຄຘໍ ພຸທ຺ຘລີລາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສກ຺ໂກ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທໍ ປເວເທນ຺ໂຕ –

‘‘ເອສ ຠິຍ຺ໂຍ ປສີທາມິ, ສຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ມຫາຣສໍ;

ວິຣາໂຄ ເທສິໂຕ ຘມ຺ໂມ, ອນຸປາທາຍ ສພ຺ພໂສ’’ຕິ. (ເຖຣຄາ. ໖໗໓) –

ຖຸຕິໍ ອກາສິ. ເຖໂຣ ຉທ຺ທນ຺ຕທຫຕີເຣ ທ຺ວາທສ ວສ຺ສານິ ວສິຕ຺ວາ ອຸປກຏ຺ເຐ ປຣິນິພ຺ພາເນ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພານໍ ອນຸຊານາເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ.

ອຎ຺ຎາສິໂກຓ຺ຑຎ຺ຎຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.