໓-໖. ອຸປາລິຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ

ນຄເຣ ຫໍສວຕິຍາຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ວິຠວສມ຺ປນ຺ເນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອຘິກາຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖສິ.

ໂສ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປ຺ປກເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ອຸປາລີຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘາທີນໍ ຉນ຺ນໍ ຂຕ຺ຕິຍານໍ ປິຍສຫາໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕ ອນຸປິຍມ຺ພວເນ ວິຫຣນ຺ເຕ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕຫິ ຉຫິ ຂຕ຺ຕິເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາວິຘານໍ ປາຬິຍໍ (ຈູຬວ. ໓໓໐ ອາທໂຍ) ອາຄຕເມວ. ໂສ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຣຎ຺ຎວາສໍ ອນຸຊານາຖາ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ເຎ ວສນ຺ຕສ຺ສ ເອກເມວ ຘຸຣໍ ວຑ຺ຒິສ຺ສຕິ, ມຍ຺ຫໍ ປນ ສນ຺ຕິເກ ວສນ຺ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາຘຸຣຎ຺ຈ ຄນ຺ຖຘຸຣຎ຺ຈ ປຣິປູເຣສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ວຈນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ສຕ຺ຖາປິ ນໍ ສຍເມວ ສກລໍ ວິນຍປິຏກໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປສິ. ໂສ ອປຣຠາເຄ ຠາຣຸກຈ຺ຉວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຊຸກວຕ຺ຖຸໍ ກຸມາຣກສ຺ສປວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ວຕ຺ຖູນິ ວິນິຈ຺ຉິນິ. ສຕ຺ຖາ ເອເກກສ຺ມິໍ ວິນິຈ຺ຉເຍ ສາຘຸກາຣໍ ທຕ຺ວາ ຕໂຍ ວິນິຈ຺ຉເຍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ເຖຣໍ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ.

໔໔໑. ເອວໍ ໂສ ເອຕທຄ຺ຄຏ຺ຐານໍ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕໍ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ນຄເຣ ຫໍສວຕິຍາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫໍສວຕິຍາຕິ ຫໍສາວຏ຺ຏອາກາເຣນ ວຕິ ປາກາຣປຣິກ຺ເຂໂປ ຍສ຺ມິໍ ນຄເຣ, ຕໍ ນຄຣໍ ຫໍສວຕີ. ອຖ ວາ ອເນກສງ຺ຂາ ຫໍສາ ຕຬາກໂປກ຺ຂຣຓີສຣປລ຺ລລາທີສຸ ນິວສນ຺ຕາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິຘາວມານາ ວສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຫໍສວຕີ, ຕສ຺ສາ ຫໍສວຕິຍາ. ສຸຊາໂຕ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ຊາໂຕຕິ ສຸຊາໂຕ, ‘‘ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸປກຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຄຣຫິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຊາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສີຕິໂກຏິນິຈໂຍຕິ ອສີຕິໂກຏິຘນຣາສິໂກ ປຫູຕຘນຘຎ຺ຎວາ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍຘນຘຎ຺ຎວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສຸຊາໂຕ ນາມ ອໂຫສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໔໒. ປຸນປິ ຕສ຺ເສວ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຊ຺ຌາຍໂກຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ຌາຍໂກຕິ ປເຣສໍ ເວທຕ຺ຕຍາທິໍ ວາເຈຕາ. ມນ຺ຕຘໂຣຕິ ມນ຺ຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ອຖພ຺ພນເວທພ຺ຍາກຣຓາທິຊານນປຎ຺ຎວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕິຓ຺ຓໍ ເວທານ ປາຣຄູຕິ ອິຣຸເວທຍຊຸເວທສາມເວທສງ຺ຂາຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ເວທານໍ ປຣິໂຍສານໍ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ລກ຺ຂເຓຕິ ລກ຺ຂຓສຕ຺ເຖ, ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘຈກ຺ກວຕ຺ຕິອິຕ຺ຖິປຸຣິສານໍ ຫຕ຺ຖປາທາທີສຸ ທິສ຺ສມານລກ຺ຂຓປກາສນກຄນ຺ເຖ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິຫາເສຕິ ‘‘ອິຕິຫ ອາສ ອິຕິຫ ອາສາ’’ຕິ ໂປຣາຓກຖາປ຺ປກາສເກ ຄນ຺ເຖ. ສຘມ຺ເມຕິ ສກຘມ຺ເມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘມ຺ເມ ປາຣມິໍ ຄໂຕ ປຣິໂຍສານໍ ໂກຏິໍ ຄໂຕ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໔໓. ປຣິພ຺ພາຊາຕິ ເຍ ນິຄຓ຺ຐສາວກາ, ເຕ ສພ຺ເພ ນານາທິຏ຺ຐິກາ ຕທາ ມຫິຍາ ປຖວີຕເລ ຈຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໔໕. ຍາວ ຍຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ຊິໂນ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕາວ ຕຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ພຸທ຺ໂຘຕິ ວຈນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໔໖. ອຈ຺ຈເຍນ ອໂຫຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ອໂຫ ຈ ຣຕ຺ຕິ ຈ ອໂຫຣຕ຺ຕໍ, ພຫູນໍ ສໍວຈ຺ຉຣານໍ ອຕິກ຺ກເມນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

໔໕໔. ມນ຺ຕາຓິປຸຕ຺ໂຕຕິ ມນ຺ຕາຓີນາມາຍ ກປ຺ປກຘີຕຸຍາ ປຸຕ຺ໂຕ, ມາສປຸຓ຺ຓຕາຍ ທິວສປຸຓ຺ຓຕາຍ ປຸຓ຺ໂຓຕິ ລທ຺ຘນາໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸສ຺ສ ສາວໂກ ເຫສ຺ສຕິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໕໕. ເອວໍ ກິຕ຺ຕຍິ ໂສ ພຸທ຺ໂຘຕິ ໂສ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ຠຄວາ ເອວໍ ອິມິນາ ປກາເຣນ ສຸນນ຺ທໍ ສຸນ຺ທຣາກາເຣນ ໂສມນສ຺ສທາຍກໍ ກິຕ຺ຕຍິ ພ຺ຍາກຣຓມທາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພໍ ຊນໍ ສກລຊນສມູຫໍ ສາຘຸກໍ ຫາສຍນ຺ໂຕ ໂສມນສ຺ສໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສກໍ ພລໍ ອຕ຺ຕໂນ ພລໍ ທສ຺ສຍນ຺ໂຕ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໕໖. ຕໂຕ ອນນ຺ຕຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາວໍ ອຎ຺ຎາປເທເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ກຕຎ຺ຊລີຕິອາທິມາຫ. ຕທາ ຕສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທໂຕ ປຸຣິມກາເລ ສຸນນ຺ທໍ ຕາປສໍ ກຕຎ຺ຊລິປຸຏາ ສພ຺ເພ ຊນາ ນມສ຺ສນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ພຸທ຺ເຘ ກາຣໍ ກຣິຕ຺ວານາຕິ ເອວໍ ໂສ ສພ຺ພຊນປູຊິໂຕປິ ສມາໂນ ‘‘ປູຊິໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ ມານໍ ອກຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘສາສເນ ອຘິກໍ ກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຕິໍ ຊາຕິໍ ໂສເຘສິ ປຣິສຸທ຺ຘມກາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໕໗. ສຸຕ຺ວານ ມຸນິໂນ ວຈນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວາຈໍ, ຄາຖາພນ຺ຘສຸຂຕ຺ຖໍ ອາ-ກາຣສ຺ສ ຣສ຺ສໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ວຈ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອນາຄຕມ຺ຫິ ອທ຺ຘາເນ ໂຄຕໂມ ນາມ ນາເມນ ສຕ຺ຖາ ໂລເກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອິມໍ ມຸນິໂນ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ຍຖາ ເຍນ ປກາເຣນ ໂຄຕມໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປສ຺ສາມິ, ຕຖາ ເຕນ ປກາເຣນ ກາຣໍ ອຘິກກິຈ຺ຈໍ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣໍ ກສ຺ສາມິ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ເມ ມຍ຺ຫໍ ສງ຺ກປ຺ໂປ ເຈຕນາມນສິກາໂຣ ອຫຸ ອໂຫສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໕໘. ເອວາຫໍ ຈິນ຺ຕຍິຕ຺ວານາຕິ ‘‘ອຫໍ ກາຣໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ. ກິຣິຍໍ ຈິນ຺ຕຍິໍ ມມາຕິ ‘‘ມຍາ ກີທິສໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຸ ໂຂ’’ຕິ ກິຣິຍໍ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ຈິນ຺ຕຍິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກ຺ຍາຫໍ ກມ຺ມໍ ອາຈຣາມີຕິ ອຫໍ ກີທິສໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ ອາຈຣາມິ ປູເຣມິ ນຸ ໂຂຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ເຕ ອນຸຕ຺ຕເຣຕິ ອຸຕ຺ຕຣວິຣຫິເຕ ສກລປຸຎ຺ຎສ຺ສ ຠາຊນຠູເຕ ຣຕນຕ຺ຕເຍຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໕໙. ອຍຎ຺ຈ ປາຐິໂກ ຠິກ຺ຂູຕິ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ສຣຠຎ຺ຎວເສນ ຄນ຺ຖປາຐປຐນໂຕ ວາຈນໂຕ ‘‘ປາຐິໂກ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ. ພຸທ຺ຘສາສເນ ສພ຺ເພສໍ ປາຐີນໍ ປາຐກວາຈການໍ ອນ຺ຕເຣ ວິນເຍ ຈ ອຄ຺ຄນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອຄ຺ໂຄ ອິຕິ ຐປິໂຕ. ຕໍ ຐານໍ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຕ຺ຕຏ຺ຐານນ຺ຕຣໍ ອຫໍ ປຕ຺ຖເຍ ປຕ຺ເຖມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໖໐. ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎກຣຓູປາຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິທໍ ເມ ອມິຕໍ ໂຠຄນ຺ຕິອາທິມາຫ. ເມ ມຍ຺ຫໍ ອມິຕໍ ປມາຓວິຣຫິຕໍ ໂຠຄຣາສິໍ ອກ຺ໂຂຠໍ ໂຂເຠຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ ສາຄຣູປມໍ ສາຄຣສທິສໍ ເຕນ ໂຠເຄນ ຕາທິເສນ ຘເນນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອາຣາມໍ ມາປເຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

໔໗໔. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ນິສີທິຕ຺ວາ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ເຕນ ສຸຏ຺ຐຸ ມາປິຕໍ ກາຣິຕໍ ສງ຺ຆາຣາມໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສາຣາມສ຺ສານິສໍສທີປກໍ ອິທໍ ວຈນໍ ອພ຺ຣວິ ກເຖສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໗໕. ກຖໍ? ໂຍ ໂສຕິ ໂຍ ສງ຺ຆາຣາມທາຍໂກ ຕາປໂສ ສຸມາປິຕໍ ກຸຏິເລຓມຓ຺ຑປປາສາທຫມ຺ມິຍປາກາຣາທິນາ ສຸຏ຺ຐຸ ສຊ຺ຊິຕໍ ສງ຺ຆາຣາມໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປາທາສິ ປ-ກາເຣນ ໂສມນສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕນ ອທາສິ. ຕມຫໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມີຕິ ຕໍ ຕາປສໍ ອຫໍ ປາກຏໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ອຸຕ຺ຕານິໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸຓາຖ ມມ ຠາສໂຕຕິ ຠາສນ຺ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ວຈນໍ ສຸຓາຖ, ໂອຫິຕໂສຕາ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ມນສິ ກໂຣຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໗໖. ເຕນ ທິນ຺ນາຣາມສ຺ສ ຜລໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖີ ອສ຺ສາ ຣຖາ ປຕ຺ຕີຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

໔໗໗. ສງ຺ຆາຣາມສ຺ສິທໍ ຜລນ຺ຕິ ອິທໍ ອາຍຕິໍ ອນຸຠວິຕພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ອິຏ຺ຐຜລໍ ສງ຺ຆາຣາມທານສ຺ສ ຜລໍ ວິປາກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໗໘. ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສານີຕິ ຉສຫສ຺ສານິ ອສີຕິສຫສ຺ສານິ ສມລງ຺ກຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ອລງ຺ກຕາ ສຊ຺ຊິຕາ ນາຣິໂຍ ອິຕ຺ຖິໂຍ ວິຈິຕ຺ຕວຕ຺ຖາຠຣຓາຕິ ວິຈິຕ຺ເຕຫິ ອເນກຣູເປຫິ ວຕ຺ເຖຫິ ອາຠຣເຓຫິ ຈ ສມນ຺ນາຄຕາ. ອາມຸຕ຺ຕມຓິກຸຓ຺ຑລາຕິ ໂອລມ຺ພິຕມຸຕ຺ຕາຫາຣມຓິກຎ຺ຈິຕກຓ຺ຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໗໙. ຕາສໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ຣູປໂສຠາຕິສຍໍ ວຓ຺ເຓນ຺ໂຕ ອາຬາຣປມ຺ຫາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາຬາຣານິ ມຫນ຺ຕານິ ອກ຺ຂີນິ ມຓິຄຸຬສທິສານິ ຍາສໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ຕາ ອາຬາຣປມ຺ຫາ ຠມຣານມິວ ມນ຺ທໂລຈນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຫສຸລາ ຫາສປກຕິ, ລີລາວິລາສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸສຎ຺ຎາຕິ ສຸນ຺ທຣສຎ຺ຎິຕພ຺ພສຣີຣາວຍວາ. ຕນຸມຊ຺ຌິມາຕິ ຂຸທ຺ທກອຸທຣປເທສາ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໔໘໔. ຕສ຺ສ ຘມ຺ເມສຸ ທາຍາໂທຕິ ຕສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ເມສຸ ທາຍາໂທ ຘມ຺ມໂກຏ຺ຐາສຠາຄີ. ໂອຣໂສຕິ ອຸຣສິ ຊາໂຕ, ສິຖິລຘນິຕາທິທສວິຘພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິສມ຺ປນ຺ນໍ ກຓ຺ຐຕາລຸໂອຏ຺ຐາທິປຎ຺ຈຏ຺ຐາເນ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ເທສິຕຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາທິມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ສພ຺ພກິເລເສ ເຂເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ເຕ ຐິຕຠາເວນ ອຸຣສິ ຊາຕປຸຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕຕິ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ອທຓ຺ເຑນ ອສຕ຺ເຖນ ນິມ຺ມິໂຕ ປາກໂຏ ຠວິສ຺ສສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປາລິ ນາມ ນາເມນາຕິ ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ມາຕຸ ນາເມນ ມນ຺ຕາຓິປຸຕ຺ຕນາໂມ, ອນຸຣຸທ຺ຘາທີຫິ ປນ ສຫ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ຂຕ຺ຕິຍານໍ ອຸປສມີເປ ອລ຺ລີໂນ ຍຸຕ຺ໂຕ ກາຍຈິຕ຺ເຕຫິ ສມງ຺ຄີຠູໂຕຕິ ອຸປາລີຕິ ນາເມນ ສຕ຺ຖຸ ສາວໂກ ເຫສ຺ສຕິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໘໕. ວິນເຍ ປາຣມິໍ ປຕ຺ວາຕິ ວິນຍປິຏເກ ໂກຏິໍ ປຣິໂຍສານໍ ປຕ຺ວາ ປາປຸຓິຕ຺ວາ. ຐານາຏ຺ຐາເນ ຈ ໂກວິໂທຕິ ກາຣຓາກາຣເຓ ຈ ທກ຺ໂຂ ເຉໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊິນສາສນໍ ຘາເຣນ຺ໂຕຕິ ຊິເນນ ວຸຕ຺ຕານຸສາສນິໍ ຊິນສ຺ສ ປິຏກຕ຺ຕຍໍ ວາຈນສວນຈິນ຺ຕນຘາຣຓາທິວເສນ ຘາເຣນ຺ໂຕ, ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຫຣິສ຺ສຕິນາສໂວຕິ ນິກ຺ກິເລໂສ ຈຕູຫິ ອິຣິຍາປເຖຫິ ອປຣິປຕນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ຫຣິສ຺ສຕິ ປວຕ຺ເຕສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໘໗. ອປຣິເມຍ຺ຍຸປາທາຍາຕິ ອເນກສຕສຫສ຺ເສ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ. ປຕ຺ເຖມິ ຕວ ສາສນນ຺ຕິ ‘‘ໂຄຕມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ສາສນໍ ປຕ຺ເຖມິ ອິຈ຺ຉາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖຕິ ໂສ ເອຕທຄ຺ຄຏ຺ຐານນ຺ຕຣສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ ເມ ມຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂໂຍຕິ ສພ຺ເພສໍ ສໍໂຍຊນານໍ ຂໂຍ ມຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ນິພ຺ພານໍ ອຘິຄຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໘໘. ຣາຊທຓ຺ເຑນ ຕຊ຺ຊິໂຕ ປີຬິໂຕ ສູລາວຸໂຕ ສູເລ ອາວຸໂຕ ອາວຸຓິໂຕ ໂປໂສ ປຸຣິໂສ ສູເລ ສາຕໍ ມຘຸຣສຸຂໍ ອວິນ຺ທນ຺ໂຕ ນານຸຠວນ຺ໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍວ ປຣິໂມຈນເມວ ອິຈ຺ຉຕິ ຍຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໘໙-໙໐. ມຫາວີຣ ວີຣານມນ຺ຕເຣ ວີຣຸຕ຺ຕມ ອຫໍ ຠວທຓ຺ເຑນ ຊາຕິທຓ຺ເຑນ, ຕຊ຺ຊິໂຕ ປີຬິໂຕ ກມ຺ມສູລາວຸໂຕ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມສູລສ຺ມິໍ ອາວຸໂຕ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ, ປິປາສາເວທນາຍ ປິປາສາຕຸຣຠາເວນ ອຏ຺ຏິໂຕ ອຠິຠູໂຕ ທຸກ຺ຂາປິໂຕ ຠເວ ສາຕໍ ສໍສາເຣ ມຘຸຣໍ ສຸຂໍ ນ ວິນ຺ທາມິ ນ ລຠາມິ. ຣາຄຄ຺ຄິໂທສຄ຺ຄິໂມຫຄ຺ຄິສງ຺ຂາເຕຫິ, ນຣກຄ຺ຄິກປ຺ປຸຏ຺ຐານຄ຺ຄິທຸກ຺ຂຄ຺ຄິສງ຺ຂາເຕຫິ ວາ ຕີຫິ ອຄ຺ຄີຫິ ຑຍ຺ຫນ຺ໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຈ຺ຈນຸປາຍໍ ຄເວສາມິ ປຣິເຍສາມິ ຕເຖວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາ ຣາຊທຓ຺ຑໍ ອິໂຕ ຄໂຕ ປຕ຺ໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ຄເວສຕິ, ຕຖາ ອຫໍ ຠວທຓ຺ຑປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ຄເວສາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໙໑-໒. ປຸນ ສໍສາຣໂຕ ໂມຈນໍ ອຸປໂມປເມຍ຺ຍວເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຖາ ວິສາໂທຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິເສນ ສປ຺ປວິເສນ ອາ ສມນ຺ຕໂຕ ທໍສີຍິຕ຺ຖ ທຏ຺ໂຐ ໂຫຕີຕິ ວິສາໂທ, ສປ຺ປທຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ວິສໍ ຫລາຫລວິສໍ ອທຕິ ຄິລຕີຕິ ວິສາໂທ, ວິສຂາທໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍ ປຸຣິໂສ ວິສາໂທ, ເຕນ ຕາທິເສນ ວິເສນ ປຣິປີຬິໂຕ, ຕສ຺ສ ວິສສ຺ສ ວິຆາຕາຍ ວິນາສາຍ ອຸປາຍນໍ ອຸປາຍຠູຕໍ ອຄທໍ ໂອສຘໍ ຄເວເສຍ຺ຍ ປຣິເຍເສຍ຺ຍ, ຕໍ ຄເວສມາໂນ ວິສຆາຕກໍ ວິສນາສກໍ ອຄທໍ ໂອສຘໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ທກ຺ເຂຍ຺ຍ. ໂສ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐໍ ໂອສຘໍ ປິວິຕ຺ວາ ວິສມ຺ຫາ ວິສໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິຍາ ປຣິໂມຈນກາຣຓາ ສຸຂີ ອສ຺ສ ຠເວຍ຺ຍ ຍຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໙໓. ຕເຖວາຫນ຺ຕິ ຍຖາ ເຍນ ປກາເຣນ ໂສ ນໂຣ ວິສຫໂຕ, ສວິເສນ ສປ຺ເປນ ທຏ຺ໂຐ ວິສຂາທໂກ ວາ ໂອສຘໍ ປິວິຕ຺ວາ ສຸຂີ ຠເວຍ຺ຍ, ຕເຖວ ເຕນ ປກາເຣນ ອຫໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ໂມເຫນ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ປີຬິໂຕ. ສທ຺ຘມ຺ມາຄທເມສຫນ຺ຕິ ອຫໍ ສທ຺ຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ໂອສຘໍ ເອສໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໙໔-໕. ຘມ຺ມາຄທໍ ຄເວສນ຺ໂຕຕິ ສໍສາຣທຸກ຺ຂວິສສ຺ສ ວິນາສາຍ ຘມ຺ໂມສຘໍ ຄເວສນ຺ໂຕ. ອທ຺ທກ຺ຂິໍ ສກ຺ຍສາສນນ຺ຕິ ສກ຺ຍວໍສປຠວສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສາສນໍ ສທ຺ທກ຺ຂິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຄ຺ຄໍ ສພ຺ໂພສຘານໍ ຕນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ໂອສຘານໍ ອນ຺ຕເຣ ຕໍ ສກ຺ຍສາສນສງ຺ຂາຕໍ ຘມ຺ໂມສຘໍ ອຄ຺ຄໍ ອຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພສລ຺ລວິໂນທນນ຺ຕິ ຣາຄສລ຺ລາທີນໍ ສພ຺ເພສໍ ສລ຺ລານໍ ວິໂນທນໍ ວູປສມກຣໍ ຘມ຺ໂມສຘໍ ຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ໂອສຘໍ ປິວິຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ວິສໍ ສກລສໍສາຣທຸກ຺ຂວິສໍ ສມູຫນິໍ ນາເສສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຊຣາມຣນ຺ຕິ ຕໍ ທຸກ຺ຂວິສໍ ສມູຫນິຕ຺ວາ ອຊຣໍ ຊຣາວິຣຫິຕໍ ອມຣໍ ມຣຓວິຣຫິຕໍ ສີຕິຠາວໍ ຣາຄປຣິຬາຫາທິວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ສີຕລຠູຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອຫໍ ຜສ຺ສຍິໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂມກາສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໙໖. ປຸນ ກິເລສຕມສ຺ສ ອຸປມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຖາ ຠູຕຏ຺ຏິໂຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ເຍນ ປກາເຣນ ຠູຕຏ຺ຏິໂຕ ຠູເຕນ ຍກ຺ເຂນ ອຏ຺ຏິໂຕ ປີຬິໂຕ ໂປໂສ ປຸຣິໂສ ຠູຕຄ຺ຄາເຫນ ຍກ຺ຂຄ຺ຄາເຫນ ປີຬິໂຕ ທຸກ຺ຂິໂຕ ຠູຕສ຺ມາ ຍກ຺ຂຄ຺ຄາຫໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິຍາ ໂມຈນຕ຺ຖາຍ ຠູຕເວຊ຺ຊໍ ຄເວເສຍ຺ຍ.

໔໙໗. ຕໍ ຄເວສມາໂນ ຈ ຠູຕວິຊ຺ຊາຍ ສຸຏ຺ຐຸ ໂກວິທໍ ເຉກໍ ຠູຕເວຊ຺ຊໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ໂສ ຠູຕເວຊ຺ໂຊ ຕສ຺ສ ຍກ຺ຂຄ຺ຄຫິຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອາເວສຠູຕໍ ວິຫເນ ວິນາເສຍ຺ຍ, ສມູລຎ຺ຈ ມູເລນ ສຫ ອາຍຕິໍ ອນາເສວກໍ ກຕ຺ວາ ວິນາສເຍ ວິທ຺ຘໍເສຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໙໘. ມຫາວີຣ ວີຣຸຕ຺ຕມ ຕມຄ຺ຄາເຫນ ກິເລສນ຺ຘກາຣຄ຺ຄາເຫນ ປີຬິໂຕ ອຫໍ ຕເຖວ ເຕນ ປກາເຣເນວ ຕມໂຕ ກິເລສນ຺ຘກາຣໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິຍາ ໂມຈນຕ຺ຖາຍ ຎາຓາໂລກໍ ປຎ຺ຎາອາໂລກໍ ຄເວສາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໙໙. ອຖ ຕທນນ຺ຕຣໍ ກິເລສຕມໂສຘນໍ ກິເລສນ຺ຘກາຣນາສກໍ ສກ຺ຍມຸນິໍ ອທ຺ທສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ສກ຺ຍມຸນິ ເມ ມຍ຺ຫໍ ຕມໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ກິເລສຕິມິຣໍ ຠູຕເວຊ຺ໂຊວ ຠູຕກໍ ຍກ຺ຂຄ຺ຄຫິຕໍ ອິວ ວິໂນເທສິ ທູຣີ ອກາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໐. ໂສ ອຫໍ ເອວໍ ວິມຸຕ຺ໂຕ ສໍສາຣໂສຕໍ ສໍສາຣປວາຫໍ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ຉິນ຺ທິໍ ເຉເທສິໍ, ຕຓ຺ຫາໂສຕໍ ຕຓ຺ຫາມໂຫຆໍ ນິວາຣຍິໍ ນິຣວເສສໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ອກາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠວໍ ອຸຄ຺ຆາຏຍິໍ ສພ຺ພນ຺ຕິ ກາມຠວາທິກໍ ສພ຺ພໍ ນວຠວໍ ອຸຄ຺ຆາຏຍິໍ ວິນາເສສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມູລໂຕ ວິນາເສນ຺ໂຕ ຠູຕເວຊ຺ໂຊ ອິວ ມູລໂຕ ອຸຄ຺ຆາຏຍິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໑. ຕໂຕ ນິພ຺ພານປຣິເຍສນາຍ ອຸປມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຖາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຄຣຸໍ ຠາຣິຍໍ ນາຄໍ ຄິລຕີຕິ ຄຣຸໂຬ. ຄຣຸໍ ວາ ນາຄໍ ລາຕິ ອາທທາຕີຕິ ຄຣຸໂຬ, ຄຣຸຬຣາຊາ. ອຕ຺ຕໂນ ຠກ຺ຂໍ ສກໂຄຈຣໍ ປນ຺ນຄໍ ປກາເຣນ ປຣຫຕ຺ຖໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປນ຺ນໂຄຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ນາຄໍ ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ໂອປຕຕິ ອວປຕຕິ, ສມນ຺ຕາ ສມນ຺ຕໂຕ ໂຍຊນສຕໍ ສຕໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ມຫາສຣໍ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ອຕ຺ຕໂນ ປກ຺ຂວາເຕຫິ ວິກ຺ໂຂເຠຕິ ອາໂລເຬຕິ ຍຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໒. ໂສ ສຸປຓ຺ໂຓ ວິຫງ຺ຄໂມ ເວຫາສຄມນສີໂລ ປນ຺ນຄໍ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອໂຘສີສໍ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ວິເຫຐຍໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິວິເຘນ ເຫຐເນນ ເຫເຐນ຺ໂຕ ອາທາຍ ທຬ຺ຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຍນ ກາມໍ ຍຕ຺ຖ ຄນ຺ຕຸກາໂມ, ຕຕ຺ຖ ປກ຺ກມຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໓. ຠນ຺ເຕ ມຫາວີຣ, ຍຖາ ຄຣຸໂຬ ພລີ ພລວາ ປນ຺ນຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປກ຺ກມຕິ, ຕຖາ ເອວ ອຫໍ ອສງ຺ຂຕໍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອກຕໍ ນິພ຺ພານໍ ຄເວສນ຺ໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິປູຣຓວເສນ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ໂທເສ ສກລທິຍຑ຺ຒກິເລສສຫສ຺ເສ ວິກ຺ຂາລຍິໍ ວິເສເສນ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫາເນນ ໂສເຘສິໍ ອຫນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໔. ຍຖາ ຄຣຸໂຬ ປນ຺ນຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ອຫໍ ຘມ຺ມວຣໍ ອຸຕ຺ຕມຘມ຺ມໍ ທິຏ຺ໂຐ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເອຕໍ ສນ຺ຕິປທໍ ນິພ຺ພານປທໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ອຸຕ຺ຕຣວິຣຫິຕໍ ມຄ຺ຄຜເລຫິ ອາທາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຬຎ຺ເຊຕ຺ວາ ວິຫຣາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໕. ອິທານິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ທຸລ຺ລຠຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາສາວຕີ ນາມ ລຕາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພສໍ ເທວານໍ ອາສາ ອິຈ຺ຉາ ເອຕິສ຺ສໍ ລຕາຍໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອາສາວຕີ ນາມ ລຕາ, ຈິຕ຺ຕລຕາວເນ ອເນກວິຈິຕ຺ຕາຫິ ລຕາຫິ ຄຫນີຠູເຕ ວເນ ອຸຍ຺ຍາເນ ຊາຕາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສາ ລຕາຍ ວສ຺ສສຫສ຺ເສນ ວສ຺ສສຫສ຺ສຈ຺ຈເຍນ ເອກໍ ຜລໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕເຕ ເອກໍ ຜລໍ ຄຓ຺ຫາຕິ.

໕໐໖. ຕໍ ເທວາຕິ ຕໍ ອາສາວຕິໍ ລຕໍ ຕາວ ທູຣຜລໍ ຕຕ຺ຕກໍ ຈິຣກາລໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຜລໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕໍ ສໍວິຊ຺ຊມານໍ ເທວາ ຕາວຕິໍສເທວຕາ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ ຠຊນ຺ຕິ, ສາ ອາສາວຕີ ນາມ ລຕຸຕ຺ຕມາ ລຕານໍ ອນ຺ຕເຣ ອຸຕ຺ຕມລຕາ ເອວໍ ເທວານໍ ປິຍາ ອໂຫສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໗. ສຕສຫສ຺ສຸປາທາຍາຕິ ສຕສຫສ຺ສສໍວຈ຺ຉຣໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ. ຕາຫໍ ປຣິຈເຣ ມຸນີຕິ ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓໍ, ຠນ຺ເຕ, ມຸນິ ຎາຓວນ຺ຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸ, ອຫໍ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຣິຈເຣ ປຍິຣຸປາສາມິ. ສາຍໍປາຕໍ ນມສ຺ສາມີຕິ ສາຍນ຺ຫສມຍຎ຺ຈ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ນມສ຺ສາມິ ປຓາມໍ ກໂຣມິ. ຍຖາ ເທວາ ຕາວຕິໍສາ ເທວາ ວິຍ ອາສາວຕີລຕໍ ສາຍໍປາຕຎ຺ຈ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໐໘. ອວຎ຺ຌາ ປາຣິຈຣິຍາຕິ ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ຘທສ຺ສນເຫຕຸ ນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ຕິ ອໂຫສິ, ຕສ຺ມາ ພຸທ຺ຘປາຣິຈຣິຍາ ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິກິຣິຍາ ອວຎ຺ຌາ ອຕຸຈ຺ຉາ ນມສ຺ສນາ ປຓາມກິຣິຍາ ຈ ອໂມຆາ ອຕຸຈ຺ຉາ. ຕຖາ ຫິ ທູຣາຄຕໍ ທູຣໂຕ ສໍສາຣທ຺ຘານໂຕ ອາຄຕມ຺ປິ, ສນ຺ຕໍ ສໍວິຊ຺ຊມານໍ ຂໂຓຍໍ ອຍໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ ນ ວິຣາຘຍິ ນາຕິກ຺ກມິ, ມໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ນ ຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໐໙. ພຸທ຺ຘທສ຺ສນເຫຕຸ ນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຫໍ ອາຍຕິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກຠເວ ມມ ປຏິສນ຺ຘິໍ ວິຈິນນ຺ໂຕ ອຸປປຣິກ຺ຂນ຺ໂຕ ນ ປສ຺ສາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ນິຣູປຘິ ຂນ຺ຘູປຘິກິເລສູປຘີຫິ ວິຣຫິໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ວິນາຠູໂຕ ອຸປສນ຺ໂຕ ກິເລສປຣິຬາຫາຠາເວນ ສນ຺ຕມານໂສ ຈຣາມິ ອຫນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໑໐. ປຸນ ອຕ຺ຕໂນ ພຸທ຺ຘທສ຺ສນາຍ ອຸປມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍຖາປິ ປທຸມໍ ນາມາຕິອາທິມາຫ. ສູຣິຍຣໍເສນ ສູຣິຍຣໍສິສມ຺ຜສ຺ເສນ ຍຖາ ປທຸມໍ ນາມ ອປິ ປຸປ຺ຜຕິ ວິກສຕິ ມຫາວີຣ ວີຣຸຕ຺ຕມ ອຫໍ ຕຖາ ເອວ ພຸທ຺ຘຣໍເສນ ພຸທ຺ເຘນ ຠຄວຕາ ເທສິຕຘມ຺ມຣໍສິປ຺ປຠາເວນ ປຸປ຺ຜິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໑໑-໑໒. ປຸນ ພຸທ຺ຘທສ຺ສເນນ ນິພ຺ພານທສ຺ສນໍ ທີເປນ຺ໂຕ ຍຖາ ພລາກາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ພລາກໂຍນິມ຺ຫິ ພລາກຊາຕິຍໍ ສທາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ກາເລ ປຸມາ ປຸຣິໂສ ຍຖາ ນ ວິຊ຺ຊຕິ. ປຸເມ ອວິຊ຺ຊມາເນ ກຖໍ ພລາການໍ ຄພ຺ຠຄ຺ຄຫຓໍ ໂຫຕີຕິ ເຈ? ເມເຆສຸ ຄຊ຺ຊມາເນສຸ ສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ເຕສຸ ເມຆຄຊ຺ຊນໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາ ພລາກິນິໂຍ ສທາ ສພ຺ພກາເລ ຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ອຓ຺ຑໍ ຘາເຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາວ ຍຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ເມໂຆ ນ ຄຊ຺ຊຕິ ເມໂຆ ສທ຺ທໍ ນ ກໂຣຕິ, ຕາວ ຕຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ຈິຣໍ ຈິຣກາເລນ ຄພ຺ຠໍ ອຓ຺ຑໍ ຘາເຣນ຺ຕິ. ຍທາ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ເມໂຆ ປວສ຺ສຕິ ປກາເຣນ ຄຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວສ຺ສຕິ ວຸຏ຺ຐິຘາຣໍ ປຄ຺ຆຣຕິ, ຕທາ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ຠາຣໂຕ ຄພ຺ຠຘາຣຓໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຓ຺ຑໍ ປາເຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໑໓. ຕໂຕ ປຣໍ ອຸປເມຍ຺ຍສມ຺ປທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຘມ຺ມເມເຆນ ໂວຫາຣປຣມຕ຺ຖເທສນາສງ຺ຂາຕເມເຆນ ຄຊ຺ຊໂຕ ຄຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ຘມ຺ມເມຆສ຺ສ ສທ຺ເທນ ໂຆສານຸສາເຣນ ອຫໍ ຕທາ ຘມ຺ມຄພ຺ຠໍ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ທານສີລາທິປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣຄພ຺ຠໍ ອຄຓ຺ຫິໍ ຄເຫສິໍ ຕຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໑໔. ສຕສຫສ຺ສຸປາທາຍ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ປຸຎ຺ຎຄພ຺ຠໍ ທານສີລາທິປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣໍ ອຫໍ ຘເຣມິ ປູເຣມິ. ຍາວ ຘມ຺ມເມໂຆ ຘມ຺ມເທສນາ ນ ຄຊ຺ຊຕິ ພຸທ຺ເຘນ ນ ເທສີຍຕິ, ຕາວ ອຫໍ ຠາຣໂຕ ສໍສາຣຄພ຺ຠຠາຣໂຕ ນປ຺ປມຸຈ຺ຈາມິ ນ ໂມເຈມິ ນ ວິສຸໍ ຠວາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໑໕. ຠນ຺ເຕ, ສກ຺ຍມຸນິ ສກ຺ຍວໍສປ຺ປຠວ ຍທາ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊສ຺ສ ຕວ ປິຕຸ ຣມ຺ເມ ຣມຓີເຍ ກປິລວຕ຺ຖເວ ກປິລວຕ຺ຖຸນາມເກ ນຄເຣ ຕຸວໍ ຘມ຺ມເມເຆນ ຄຊ຺ຊຕິ ໂຆເສຕິ, ຕທາ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອຫໍ ຠາຣໂຕ ສໍສາຣຄພ຺ຠຠາຣໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈິໍ ມຸຕ຺ໂຕ ອໂຫສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໑໖. ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄເຕ ມຄ຺ຄຜເລ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຸຎ຺ຎຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕອຕ຺ຕນິຍາທີນໍ ອຠາວໂຕ ສຸຎ຺ຎຕໍ ວິໂມກ຺ຂຎ຺ຈ ຣາຄໂທສໂມຫສພ຺ພກິເລສນິມິຕ຺ຕານໍ ອຠາວໂຕ, ອນິມິຕ຺ຕໍ ວິໂມກ຺ຂຎ຺ຈ ຕຓ຺ຫາປຓິຘິສ຺ສ ອຠາວໂຕ, ອປ຺ປຓິຫິຕໍ ວິໂມກ຺ຂຎ຺ຈ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອຘິຄຎ຺ຉິໍ ຠາເວສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈຕຸໂຣ ຈ ຜເລ ສພ຺ເພຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ສພ຺ພານິ ສຈ຺ຉິ ອກາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ເມວໍ ວິຊຏຍິໍ ອຫນ຺ຕິ ອຫໍ ເອວໍ ສພ຺ພຘມ຺ເມ ຊຏໍ ຄຫນໍ ວິຊຏຍິໍ ວິທ຺ຘໍເສສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທຸຕິຍຠາຓວາຣວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

໕໑໗. ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕວິເສສເມວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອປຣິເມຍ຺ຍຸປາທາຍາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນ ປຣິເມຍ຺ໂຍຕິ ອປຣິເມຍ຺ໂຍ, ສໍວຈ຺ຉຣຄຓນວເສນ ປເມຕຸໍ ສງ຺ຂາຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ອປຣິເມຍ຺ຍໍ ກປ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຕວ ສາສນໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ສາສນໍ ‘‘ອນາຄເຕ ໂຄຕມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຕ຺ເຖມິ. ອຕີຕຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕມານວຈນໍ, ປຕ຺ເຖສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖຕິ ໂສ ປຕ຺ຖນາສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ ເມ ມຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ນິປ຺ຜາທິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສນ຺ຕິປທໍ ນິພ຺ພານໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕໍ ອຘິຄຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໑໘. ໂສ ອຫໍ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ວິນເຍ ວິນຍປິຏເກ ປາຣມິໍ ປຕ຺ໂຕ ປຣິໂຍສານປ຺ປຕ຺ໂຕ. ຍຖາປິ ປາຐິໂກ ອິສີຕິ ຍຖາ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ໂຄ ອິສິ ຠິກ຺ຂຸ ປາຐິໂກ ປາກໂຏ ອໂຫສິ, ຕເຖວາຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ເມ ສມສໂມ ອຕ຺ຖີຕິ ວິນຍຘາຣິຕາຍ ເມ ມຍາ ສມສໂມ ສມາໂນ ອຎ຺ໂຎ ນ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສາສນໍ ໂອວາທານຸສາສນີສງ຺ຂາຕໍ ສາສນໍ ຘາເຣມິ ປູເຣມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໑໙. ປຸນປິ ອຕ຺ຕໂນ ວິເສສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ວິນເຍ ຂນ຺ຘເກ ຈາປີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິນເຍຕິ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ເຄ. ຂນ຺ຘເກຕິ ມຫາວຄ຺ຄຈູຬວຄ຺ເຄ. ຕິກຈ຺ເຉເທ ຈາຕິ ຕິກສງ຺ຆາທິເສສຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍາທິເກ ຈ. ປຎ຺ຈເມຕິ ປຣິວາເຣ ຈ. ເອຕ຺ຖ ເອຕສ຺ມິໍ ສກເລ ວິນຍປິຏເກ ມຍ຺ຫໍ ວິມຕິ ທ຺ເວຬ຺ຫກໍ ນຕ຺ຖິ ນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ອກ຺ຂເຣຕິ ວິນຍປິຏກປຣິຍາປນ຺ເນ ອ-ກາຣາທິເກ ອກ຺ຂເຣ. ພ຺ຍຎ຺ຊເນຕິ ກ-ກາຣາທິເກ ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ວາ ເມ ວິມຕິ ສໍສໂຍ ນຕ຺ຖີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໒໐. ນິຄ຺ຄເຫ ປຏິກມ຺ເມ ຈາຕິ ປາປຠິກ຺ຂູນໍ ນິຄ຺ຄເຫ ຈ ສາປຕ຺ຕິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຣິວາສທານາທິເກ ປຏິກມ຺ເມ ຈ ຐານາຏ຺ຐາເນ ຈ ກາຣເຓ ຈ ອກາຣເຓ ຈ ໂກວິໂທ ເຉໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອສາຣເຓ ຈ ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວເສນ ໂອສາຣເຓ ປເວສເນ ຈ. ວຸຏ຺ຐາປເນ ຈ ອາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາປເນ ນິຣາປຕ຺ຕິກຣເຓ ຈ ເຉໂກຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາຣມິໍ ຄໂຕຕິ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ວິນຍກມ຺ເມ ປຣິໂຍສານໍ ປຕ຺ໂຕ, ທກ຺ໂຂ ເຉໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໑. ວິນເຍ ຂນ຺ຘເກ ຈາປີຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣ ວິນເຍ ຈ ຂນ຺ຘເກ ຈ, ປທໍ ສຸຕ຺ຕປທໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ອຸຠໂຕ ວິນິເວເຐຕ຺ວາຕິ ວິນຍໂຕ ຂນ຺ຘກໂຕ ຈາຕິ ອຸຠຍໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ວິຊເຏຕ຺ວາ ນຍໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ. ຣສໂຕຕິ ກິຈ຺ຈໂຕ. ໂອສເຣຍ຺ຍໍ ໂອສາຣຓໍ ກໂຣມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໒. ນິຣຸຕ຺ຕິຍາ ຈ ກຸສໂລຕິ ‘‘ຣຸກ຺ໂຂ ປໂຏ ກຸມ຺ໂຠ ມາລາ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ໂວຫາເຣສຸ ເຉໂກ. ອຕ຺ຖານຕ຺ເຖ ຈ ໂກວິໂທຕິ ອຕ຺ເຖ ວຑ຺ຒິຍໍ ອນຕ຺ເຖ ຫານິຍຎ຺ຈ ໂກວິໂທ ທກ຺ໂຂຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນຎ຺ຎາຕໍ ມຍາ ນຕ຺ຖີຕິ ວິນຍປິຏເກ ສກເລ ວາ ປິຏກຕ຺ຕເຍ ມຍາ ອນຎ຺ຎາຕໍ ອວິທິຕໍ ອປາກຏໍ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກຄ຺ໂຄ ສຕ຺ຖຸ ສາສເນຕິ ພຸທ຺ຘສາສເນ ອຫເມວ ເອໂກ ວິນຍຘຣານໍ ອຄ຺ໂຄ ເສຏ຺ໂຐ ອຸຕ຺ຕໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໓. ຣູປທກ຺ເຂ ອຫໍ ອຊ຺ຊາຕິ ອຊ຺ຊ ເອຕຣຫິ ກາເລ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ປາວຈເນ ອຫໍ ຣູປທກ຺ເຂ ຣູປທສ຺ສເນ ວິນຍວິນິຈ຺ຉຍທສ຺ສເນ ສພ຺ພໍ ກງ຺ຂໍ ສກລໍ ສໍສຍໍ ວິໂນເທມິ ວິນາເສມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຉິນ຺ທາມິ ສພ຺ພສໍສຍນ຺ຕິ ‘‘ອໂຫສິໍ ນຸ ໂຂ ອຫມຕີຕມທ຺ຘານ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ (ມ. ນິ. ໑.໑໘; ສໍ. ນິ. ໒.໒໐; ມຫານິ. ໑໗໔) ກາລຕ຺ຕຍໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ສພ຺ພໍ ໂສຬສວິຘໍ ກງ຺ຂໍ ຉິນ຺ທາມິ ວູປສເມມິ ສພ຺ພໂສ ວິທ຺ຘໍເສມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໔. ປທໍ ອນຸປທຎ຺ຈາປີຕິ ປທໍ ປຸພ຺ພປທຎ຺ຈ ອນຸປທໍ ປຣປທຎ຺ຈ ອກ຺ຂຣໍ ເອເກກມກ຺ຂຣຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສິຖິລຘນິຕາທິທສວິຘໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິຘານຎ຺ຈ. ນິທາເນຕິ ເຕນ ສມເຍນາຕິອາທິເກ ນິທາເນ ຈ. ປຣິໂຍສາເນຕິ ນິຄມເນ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ໂກວິໂທຕິ ສພ຺ເພສຸ ຉສຸ ຐາເນສຸ ເຉໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໕. ຕໂຕ ປຣໍ ຠຄວໂຕເຍວ ຄຸເຓ ປກາເສນ຺ໂຕ ຍຖາປິ ຣາຊາ ພລວາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ພລວາ ຖາມພລສມ຺ປນ຺ໂນ ເສນາພລສມ຺ປນ຺ໂນ ວາ ຣາຊາ, ປຣໍ ປເຣສໍ ປຏິຣາຊູນໍ ເສນໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ນິສ຺ເສສໂຕ ຄເຫຕ຺ວາ ປລາເປຕ຺ວາ ວາ, ຕເປ ຕເປຍ຺ຍ ສນ຺ຕເປຍ຺ຍ ທຸກ຺ຂາເປຍ຺ຍ. ວິຊິນິຕ຺ວານ ສງ຺ຄາມນ຺ຕິ ສງ຺ຄາມໍ ປຣເສນາຍ ສມາຄມໍ ຍຸທ຺ຘໍ ວິຊິນິຕ຺ວາ ວິເສເສນ ຊິນິຕ຺ວາ ຊຍໍ ປຕ຺ວາ. ນຄຣໍ ຕຕ຺ຖ ມາປເຍຕິ ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ວິຊິຕຏ຺ຐາເນ ນຄຣໍ ປາສາທຫມ຺ມິຍາທິວິຠູສິຕໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ມາປເຍ ກາຣາເປຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໖. ປາກາຣໍ ປຣິຂຎ຺ຈາປີຕິ ຕຕ຺ຖ ມາປິຕນຄເຣ ປາກາຣໍ ສຸຘາຘວລອິຏ຺ຐກາມຍປາກາຣຎ຺ຈ ກາຣເຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິຂຎ຺ຈາປິ ກທ຺ທມປຣິຂໍ, ອຸທກປຣິຂໍ, ສຸກ຺ຂປຣິຂຎ຺ຈ ອປິ ກາຣເຍ. ເອສິກໍ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກນ຺ຕິ ນຄຣໂສຠນຕ຺ຖໍ ອຸສ຺ສາປິຕເອສິກາຖມ຺ຠຎ຺ຈ ມຫນ຺ຕໍ ໂກຏ຺ຐກຎ຺ຈ ຈຕຸຠູມກາທິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກຎ຺ຈ ກາຣເຍ. ອຏ຺ຏາລເກ ຈ ວິວິເຘຕິ ຈຕຸຠູມກາທິເຠເທ ອຕິອຸຈ຺ຈອຏ຺ຏາລເກ ຈ ວິວິເຘ ນານປ຺ປກາຣເກ ພຫູ ກາຣເຍ ກາຣາເປຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໒໗. ສິງ຺ຆາຏກໍ ຈຈ຺ຈຣຎ຺ຈາຕິ ນ ເກວລໍ ປາກາຣາທໂຍ ກາຣເຍ, ສິງ຺ຆາຏກໍ ຈຕຸມຄ຺ຄສນ຺ຘິຎ຺ຈ ຈຈ຺ຈຣໍ ອນ຺ຕຣາວີຖິຎ຺ຈ ກາຣເຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸວິຠຕ຺ຕນ຺ຕຣາປຓນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຠຕ຺ຕໍ ວິຠາຄໂຕ ໂກຏ຺ຐາສວນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຣາປຓໍ ອເນກາປຓສຫສ຺ສໍ ກາຣາເປຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຣເຍຍ຺ຍ ສຠໍ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ມາປິຕນຄເຣ ສຠໍ ຘມ຺ມາຘິກຣຓສາລໍ ກາຣເຍ. ອຕ຺ຖານຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉຍໍ ວຑ຺ຒິຎ຺ຈ ອວຑ຺ຒິຎ຺ຈ ວິນິຈ຺ຉຍກຣຓຕ຺ຖໍ ວິນິຈ຺ຉຍສາລໍ ກາຣເຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໒໘. ນິຄ຺ຆາຕຕ຺ຖໍ ອມິຕ຺ຕານນ຺ຕິ ປຏິຣາຊູນໍ ປຏິພາຫນຕ຺ຖໍ. ຉິທ຺ທາຉິທ຺ທຎ຺ຈ ຊານິຕຸນ຺ຕິ ໂທສຎ຺ຈ ອໂທສຎ຺ຈ ຊານິຕຸໍ. ພລກາຍສ຺ສ ຣກ຺ຂາຍາຕິ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສຣຖປຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕສ຺ສ ພລກາຍສ຺ສ ເສນາສມູຫສ຺ສ ອາຣກ຺ຂຓຕ຺ຖາຍ ໂສ ນຄຣສາມິໂກ ຣາຊາ, ເສນາປຈ຺ຈໍ ເສນາປຕິໍ ເສນານາຍກໍ ມຫາມຕ຺ຕໍ ຐເປຕິ ຐານນ຺ຕເຣ ປຕິຏ຺ຐເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໒໙. ອາຣກ຺ຂຕ຺ຖາຍ ຠຓ຺ຑສ຺ສາຕິ ຊາຕຣູປຣຊຕມຸຕ຺ຕາມຓິອາທິຣາຊຠຓ຺ຑສ຺ສ ອາຣກ຺ຂຓຕ຺ຖາຍ ສມນ຺ຕໂຕ ໂຄປນຕ຺ຖາຍ ເມ ມຍ຺ຫໍ ຠຓ຺ຑໍ ມາ ວິນສ຺ສີຕິ ນິຘານກຸສລໍ ຣກ຺ຂເຓ ກຸສລໍ ເຉກໍ ນຣໍ ປຸຣິສໍ ຠຓ຺ຑຣກ຺ຂໍ ຠຓ຺ຑຣກ຺ຂນ຺ຕໍ ໂສ ຣາຊາ ຠຓ຺ຑາຄາເຣ ຐເປຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໓໐. ມມຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ໂຍ ຣຎ຺ໂຎຕິ ໂຍ ປຓ຺ຑິໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ມມຕ຺ໂຕ ມາມໂກ ປກ຺ຂປາໂຕ ໂຫຕິ. ວຸທ຺ຘິໍ ຍສ຺ສ ຈ ອິຈ຺ຉຕີຕິ ອສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ວຸທ຺ຘິຎ຺ຈ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ໂຍ ອິຈ຺ຉຕິ ກາເມຕິ, ຕສ຺ສ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕສ຺ສ ປຓ຺ຑິຕສ຺ສ ຣາຊາ ອຘິກຣຓໍ ວິນິຈ຺ຉຍາຘິປຈ຺ຈໍ ເທຕິ ມິຕ຺ຕສ຺ສ ມິຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໓໑. ອຸປ຺ປາເຕສູຕິ ອຸກ຺ກາປາຕທິສາຑາຫາທິອຸປ຺ປາເຕສຸ ຈ. ນິມິຕ຺ເຕສູຕິ ມູສິກຈ຺ຉິນ຺ນາທີສຸ ‘‘ອິທໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ສຸຠໍ, ອິທໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອສຸຠ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນິມິຕ຺ຕຊານນສຕ຺ເຖສຸ ຈ. ລກ຺ຂເຓສຸ ຈາຕິ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສານໍ ຫຕ຺ຖປາທລກ຺ຂຓຊານນສຕ຺ເຖສຸ ຈ ໂກວິທໍ ເຉກໍ ອຊ຺ຌາຍກໍ ອເນເກສໍ ສິສ຺ສານໍ ພ຺ຍາກຣຓວາຈກໍ ມນ຺ຕຘຣໍ ເວທຕ຺ຕຍສງ຺ຂາຕມນ຺ຕຘາຣກໍ ປຓ຺ຑິຕໍ ໂສ ຣາຊາ ໂປໂຣຫິຈ຺ເຈ ປຸໂຣຫິຕຏ຺ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໓໒. ເອເຕຫງ຺ເຄຫິ ສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ເອເຕຫິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣຫິ ອງ຺ເຄຫິ ອວຍເວຫິ ສມ຺ປນ຺ໂນ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ໂສ ຣາຊາ ‘‘ຂຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ ກຖີຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສທາ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ ຣາຊານນ຺ຕິ ເອເຕ ເສນາປຈ຺ຈາທໂຍ ອມຈ຺ຈາ ສທາ ສພ຺ພກາລໍ ຕໍ ຣາຊານໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ ໂຄເປນ຺ຕິ. ກິມິວ? ຈກ຺ກວາໂກວ ທຸກ຺ຂິຕໍ ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕໍ ສກຎາຕິໍ ຣກ຺ຂນ຺ໂຕ ຈກ຺ກວາໂກ ປກ຺ຂີ ອິວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓໓. ຕເຖວ ຕ຺ວໍ ມຫາວີຣາຕິ ວີຣຸຕ຺ຕມ, ຍຖາ ໂສ ຣາຊາ ເສນາປຈ຺ຈາທິອງ຺ຄສມ຺ປນ຺ໂນ ນຄຣທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ປຏິວສຕິ, ຕເຖວ ຕຸວໍ ຫຕາມິຕ຺ໂຕ ນິຫຕປຈ຺ຈຕ຺ຖິໂກ ຂຕ຺ຕິໂຍ ອິວ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສຫ ເທເວຫິ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ຘມ຺ມຣາຊາ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ຣາຊາ ທສປາຣມິຕາຘມ຺ມປຣິປູຣເຓນ ຣາຊຠູຕຕ຺ຕາ ‘‘ຘມ຺ມຣາຊາ’’ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ ກຖີຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໓໔. ຕິຕ຺ຖິເຍ ນີຫຣິຕ຺ວານາຕິ ຘມ຺ມຣາຊຠາເວນ ປຏິປກ຺ຂຠູເຕ ສກລຕິຕ຺ຖິເຍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ນິສ຺ເສເສນ ຫຣິຕ຺ວາ ນິພ຺ພິເສວນໍ ກຕ຺ວາ ສເສນກໍ ຘາຣຎ຺ຈາປິ ເສນາຍ ສຫ ວສວຕ຺ຕິມາຣມ຺ປິ ນີຫຣິຕ຺ວາ. ຕມນ຺ຘກາຣໍວິຘມິຕ຺ວາຕິ ຕມສງ຺ຂາຕໍ ໂມຫນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມິຕ຺ວາ ວິທ຺ຘໍເສຕ຺ວາ. ຘມ຺ມນຄຣໍ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ, ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄຄມ຺ຠີຣນຍສມນ຺ຕປຏ຺ຐານຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ວາ ນຄຣໍ ອມາປຍິ ນິມ຺ມິນິ ປຕິຏ຺ຐາເປສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓໕. ສີລໍ ປາກາຣກໍ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐາປິເຕ ຘມ຺ມນຄເຣ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ ປາກາຣໍ. ຎາຓໍ ເຕ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກນ຺ຕິ ເຕ ຕຸຍ຺ຫໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓອາສຍານຸສຍຎາຓອນາຄຕໍສຎາຓອຕີຕໍສຎາຓາທິກເມວ ຎາຓໍ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສທ຺ຘາ ເຕ ເອສິກາ ວີຣາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ອສິຖິລປຣກ຺ກມ ເຕ ຕຸຍ຺ຫໍ ທີປງ຺ກຣປາທມູລໂຕ ປຠຸຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓກາຣຓາ ສທ຺ທຫນສທ຺ຘາ ອຸສ຺ສາປິຕອລງ຺ກາຣອລງ຺ກຕຖມ຺ໂຠຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທ຺ວາຣປາໂລ ຈ ສໍວໂຣຕິ ເຕ ຕຸຍ຺ຫໍ ຉທ຺ວາຣິກສໍວໂຣ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິ ທ຺ວາຣປາໂລ ທ຺ວາຣຣກ຺ຂໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓໖. ສຕິປຏ຺ຐານມຏ຺ຏາລນ຺ຕິ ເຕ ຕຸຍ຺ຫໍ ຈຕຸສຕິປຏ຺ຐານອຏ຺ຏາລມຸຓ຺ຑຈ຺ຉທນໍ. ປຎ຺ຎາ ເຕ ຈຈ຺ຈຣໍ ມຸເນຕິ, ຠນ຺ເຕ, ມຸເນ ຎາຓວນ຺ຕ ເຕ ຕຸຍ຺ຫໍ ປາຏິຫາຣິຍາທິອເນກວິຘາ ປຎ຺ຎາ ຈຈ຺ຈຣໍ ມຄ຺ຄສໂມຘານໍ ນຄຣວີຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທ຺ຘິປາທຎ຺ຈ ສິງ຺ຆາຏນ຺ຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ຉນ຺ທວີຣິຍຈິຕ຺ຕວີມໍສສງ຺ຂາຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ສິງ຺ຆາຏໍ ຈຕຸມຄ຺ຄສນ຺ຕິ. ຘມ຺ມວີຖິ ສຸມາປິຕນ຺ຕິ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມສງ຺ຂາຕາຍ ວີຖິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ມາປິຕໍ ສຊ຺ຊິຕໍ, ຕໍ ຘມ຺ມນຄຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓໗. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອຠິຘມ຺ມຎ຺ຈາຕິ ຕວ ຕຸຍ຺ຫໍ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ມນຄເຣ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອຠິຘມ຺ມໍ ວິນຍຎ຺ຈ ເກວລໍ ສກລໍ ສຸຕ຺ຕເຄຍ຺ຍາທິກໍ ນວງ຺ຄໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ຘມ຺ມສຠາ ຘມ຺ມາຘິກຣຓສາລາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓໘. ສຸຎ຺ຎຕໍ ອນິມິຕ຺ຕຎ຺ຈາຕິ ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາວເສນ ປຏິລທ຺ຘໍ ສຸຎ຺ຎຕວິຫາຣຎ຺ຈ, ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາວເສນ ປຏິລທ຺ຘໍ ອນິມິຕ຺ຕວິຫາຣຎ຺ຈ. ວິຫາຣຎ຺ຈປ຺ປຓິຫິຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂານຸປສ຺ສນາວເສນ ປຏິລທ຺ຘໍ ອປ຺ປຓິຫິຕວິຫາຣຎ຺ຈ. ອາເນຎ຺ຊຎ຺ຈາຕິ ອຈລໍ ອຜນ຺ທິຕໍ ຈຕຸສາມຎ຺ຎຜລສງ຺ຂາຕໍ ອາເນຎ຺ຊວິຫາຣຎ຺ຈ. ນິໂຣໂຘ ຈາຕິ ສພ຺ພທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ. ເອສາ ຘມ຺ມກຸຏີ ຕວາຕິ ເອສາ ສພ຺ພນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສງ຺ຂາຕາ ຕວ ຕຸຍ຺ຫໍ ຘມ຺ມກຸຏິ ວສນເຄຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໓໙. ປຎ຺ຎາຍ ອຄ຺ໂຄ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ປຎ຺ຎາວເສນ ປຎ຺ຎວນ຺ຕານໍ ອຄ຺ໂຄ. ອິຕິ ຠຄວຕາ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຐປິໂຕ ເຖໂຣ ປຏິຠາເນ ຈ ປຎ຺ຎາຍ ກຕ຺ຕພ຺ເພ ກິຈ຺ເຈ, ຍຸຕ຺ຕມຸຕ຺ຕປຏິຠາເນ ວາ ໂກວິໂທ ເຉໂກ ນາເມນ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕຕິ ປາກໂຏ ຕວ ຕຸຍ຺ຫໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິ ຕຍາ ເທສິຕສ຺ສ ປິຏກຕ຺ຕຍຘມ຺ມສມູຫສ຺ສ ຘາຣຓໂຕ ປຕິ ປຘາໂນ ຫຸຕ຺ວາ ເສນາກິຈ຺ຈໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໔໐. ຈຸຕູປປາຕກຸສໂລຕິ ຠນ຺ເຕ ມຸນິ, ຈຸຕູປປາເຕ ຈຸຕິຍາ ອຸປປຕ຺ຕິຍາ ຈ ກຸສໂລ ເຉໂກ. ອິທ຺ຘິຍາ ປາຣມິໍ ຄໂຕຕິ ‘‘ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ (ທີ. ນິ. ໑.໒໓໘; ປຏິ. ມ. ໑.໑໐໒) ວຸຕ຺ຕາຍ ອິທ຺ຘິປ຺ປເຠທາຍ ປາຣມິໍ ປຣິໂຍສານໍ ຄໂຕ ປຕ຺ໂຕ ນາເມນ ໂກລິໂຕ ນາມ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ ໂປໂຣຫິຈ຺ໂຈ ຕວ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຸໂຣຫິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໔໑. ໂປຣາຓກວໍສຘໂຣຕິ ຠນ຺ເຕ ມຸເນ, ຎາຓວນ຺ຕໍ ໂປຣາຓສ຺ສ ວໍສສ຺ສ ຘາຣໂກ, ປຣມ຺ປຣຊານນໂກ ວາ ອຸຄ຺ຄເຕໂຊ ປາກຏເຕໂຊ, ທຸຣາສໂທ ອາສາເທຕຸໍ ຆຏ຺ເຏຕຸໍ ທຸກ຺ໂຂ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘຸຕວາທິຄຸເຓນຄ຺ໂຄຕິ ເຕຈີວຣິກງ຺ຄາທີນິ ເຕຣສ ຘຸຕງ຺ຄານິ ວທຕິ ໂອວທຕີຕິ ຘຸຕວາທີຄຸເຓນ ຘຸຕງ຺ຄຄຸເຓນ ອຄ຺ໂຄ ເສຏ຺ໂຐ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ຕວ ຕຸຍ຺ຫໍ ອກ຺ຂທສ຺ໂສ ໂວຫາຣກຣເຓ ປຘາໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໔໒. ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຘມ຺ມຘໂຣຕິ ຠນ຺ເຕ ມຸເນ, ພຫູນໍ ຈຕຸຣາສີຕິຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສຫສ຺ສານໍ ສຸຕຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໂຕ ຈ ອຸຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ອເນເກສໍ ຉສຕສຫສ຺ສສງ຺ຂ຺ຍານໍ ອາຄມຘມ຺ມານໍ ສຕິປຏ຺ຐານາທີນຎ຺ຈ ປຣມຕ຺ຖຘມ຺ມານໍ ຘາຣຓໂຕ ຘມ຺ມຘໂຣ ອານນ຺ໂທ. ສພ຺ພປາຐີ ຈ ສາສເນຕິ ພຸທ຺ຘສາສເນ ສພ຺ເພສໍ ປາຐີນໍ ປຐນ຺ຕານໍ ສຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຄ຺ໂຄ ເສຏ຺ໂຐຕິ ສພ຺ພປາຐີ ນາເມນ ອານນ຺ໂທ ນາມ ເຖໂຣ. ຘມ຺ມາຣກ຺ໂຂ ຕວາຕິ ຕວ ຕຸຍ຺ຫໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ປິຏກຕ຺ຕຍຘມ຺ມຠຓ຺ຑສ຺ສ ອາຣກ຺ໂຂ ຣກ຺ຂໂກ ປາລໂກ, ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໔໓. ເອເຕ ສພ຺ເພ ອຕິກ຺ກມ຺ມາຕິ ຠຄວາ ຠຄ຺ຍວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ເອເຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕາທໂຍ ມຫານຸຠາເວປິ ເຖເຣ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ມມໍເຍວ ປເມສິ ປມາຓໍ ອກາສິ, ມນສິ ອກາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິນິຈ຺ຉຍໍ ເມ ປາທາສີຕິ ວິນຍຎ຺ຎູຫິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ເທສິຕໍ ປກາສິຕໍ ວິນເຍ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ໂທສວິຈາຣຓໍ ເມ ມຍ຺ຫໍ ຠຄວາ ປາທາສິ ປກາເຣນ ອທາສິ, ມຍ຺ຫເມວ ຠາຣໍ ອກາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໔໔. ໂຍ ໂກຈິ ວິນເຍ ປຎ຺ຫນ຺ຕິ ໂຍ ໂກຈິ ຠິກ຺ຂຸ ພຸທ຺ຘສາວໂກ ວິນຍນິສ຺ສິຕໍ ປຎ຺ຫໍ ມໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ເຫ ເມ ມຍ຺ຫໍ ຈິນ຺ຕນາ ວິມຕິ ກງ຺ຂາ ນຕ຺ຖິ. ຕຎ຺ເຫວຕ຺ຖໍ ຕໍ ເອວ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ອຫໍ ກເຖມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໔໕. ຍາວຕາ ພຸທ຺ຘເຂຕ຺ຕມ຺ຫີຕິ ຍາວຕາ ຍຕ຺ຕເກ ຐາເນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອາຓາເຂຕ຺ເຕ ຕໍ ມຫາມຸນິໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ຐເປຕ຺ວາ ວິນເຍ ວິນຍປິຏເກ ວິນຍວິນິຈ຺ຉຍກຣເຓ ວາ ມາທິໂສ ມຍາ ສທິໂສ ນຕ຺ຖິ, ອຫເມວ ອຄ຺ໂຄ, ຠິຍ຺ໂຍ ມມາຘິໂກ ກຸໂຕ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໔໖. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນ ໂຄຕໂມ ຠຄວາ ເອວໍ ຄຊ຺ຊຕິ ສີຫນາທໍ ກໂຣຕິ. ກຖໍ? ວິນເຍ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ເຄ, ຂນ຺ຘເກສຸ ມຫາວຄ຺ຄຈູຬວຄ຺ເຄສຸ, ຈ-ສທ຺ເທນ ປຣິວາເຣ, ອຸປາລິສ຺ສ ອຸປາລິນາ ສໂມ ສທິໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ເອວໍ ຄຊ຺ຊຕິ.

໕໔໗. ຍາວຕາຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ພຸທ຺ຘຠຓິຕໍ ພຸທ຺ເຘນ ເທສິຕໍ ນວງ຺ຄໍ ສຸຕ຺ຕເຄຍ຺ຍາທິສຕ຺ຖຸສາສນໍ ສຕ຺ຖຸນາ ປກາສິຕໍ ສພ຺ພໍ ວິນໂຍຄຘໍ ຕໍ ວິນເຍ ອນ຺ໂຕປວິຏ຺ຐໍ ວິນຍມູລກໍ ອິຈ຺ເຈວໍ ປສ຺ສິໂນ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ.

໕໔໘. ມມ ກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວານາຕິ ໂຄຕໂມ ສກ຺ຍປຸງ຺ຄໂວ ສກ຺ຍວໍສປ຺ປຘາໂນ, ມມ ກມ຺ມໍ ມຍ຺ຫໍ ປຸພ຺ພປຕ຺ຖນາກມ຺ມໍ ອຕີຕໍສຎາເຓນ ສຣິຕ຺ວານ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຎຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຄໂຕ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິນຍຘຣານໍ ຍທິທໍ ອຸປາລີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໑໙, ໒໒໘) ມໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐາເນ ຐເປສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໔໙. ສຕສຫສ຺ສຸປາທາຍາຕິ ສຕສຫສ຺ສກປ຺ເປ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍໍ ອິມໍ ຐານໍ ອປຕ຺ຖຍິໍ ປຕ຺ເຖສິໍ, ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖ ມຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຘິຄໂຕ ປຏິລທ຺ໂຘ ວິນເຍ ປາຣມິໍ ຄໂຕ ໂກຏິໍ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໕໐. ສກ຺ຍານໍ ສກ຺ຍວໍສຣາຊູນໍ ນນ຺ທິຊນໂນ ໂສມນສ຺ສກາຣໂກ ອຫໍ ປຸເຣ ປຸພ຺ເພ ກປ຺ປໂກ ອາສິໍ ອໂຫສິໍ, ຕໍ ຊາຕິໍ ຕໍ ກຸລໍ ຕໍ ໂຍນິໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ວິເສເສນ ຊຫິຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ມເຫສິໂນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຊາໂຕ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄໂຕ ສາສນຘາຣຓໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໕໑. ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ທາສກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕນາປທານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິໂຕ ທຸຕິຍເກ ກປ຺ເປຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອິໂຕ ຠທ຺ທກປ຺ປໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ທຸຕິເຍ ກປ຺ເປ ນາເມນ ອຎ຺ຊໂສ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ ເອໂກ ຣາຊາ ອນນ຺ຕເຕໂຊ ສງ຺ຂ຺ຍາຕິກ຺ກນ຺ຕເຕໂຊ ອມິຕຍໂສ ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕປຣິວາໂຣ ມຫທ຺ຘໂນ ອເນກໂກຏິສຕສຫສ຺ສຘນວາ ຠູມິປາໂລ ປຖວີປາລໂກ ຣກ຺ຂໂກ ອໂຫສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໕໒. ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎຕິ ຕສ຺ສ ຕາທິສສ຺ສ ຣາຊິໂນ ປຸຕ຺ໂຕ ອຫໍ ຈນ຺ທໂນ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຂຕ຺ຕິຍກຸມາໂຣ ອໂຫສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂສ ອຫໍ ຊາຕິມເທນ ຈ ຍສມເທນ ຈ ໂຠຄມເທນ ຈ ອຸປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ຖມ຺ຠິໂຕ ອຸນ຺ນໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໕໓. ນາຄສຕສຫສ຺ສານີຕິ ສຕສຫສ຺ສຫຕ຺ຖິໂນ ມາຕງ຺ຄາ ມາຕງ຺ຄກຸເລ ຊາຕາ ຕິຘາ ປຠິນ຺ນາ ອກ຺ຂິກຓ຺ຓໂກສສງ຺ຂາເຕຫິ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ປຠິນ຺ນາ ມທຄຬິຕາ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣຠູສິຕາ ສພ຺ເພຫິ ຫຕ຺ຖາລງ຺ກາເຣຫິ ອລງ຺ກຕາ ສທາ ສພ຺ພກາລໍ ມໍ ປຣິວາເຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໕໔. ສພເລຫິ ປເຣໂຕຫນ຺ຕິ ຕທາ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອຫໍ ສພເລຫິ ອຕ຺ຕໂນ ເສນາພເລຫິ ປເຣໂຕ ປຣິວາຣິໂຕ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕຸກາມໂກ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສິຣິກໍ ນາມ ນາຄໍ ຫຕ຺ຖິໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໕໕. ຈຣເຓນ ຈ ສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ສີລສໍວຣາທິປນ຺ນຣສຈຣຓຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ປິຫິຕຈກ຺ຂາທິຉທ຺ວາໂຣ ສຸສໍວຸໂຕ ສຸຏ຺ຐຸ ຣກ຺ຂິຕກາຍຈິຕ຺ໂຕ ເທວໂລ ນາມ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ມມ ມຍ຺ຫໍ ປຸຣໂຕ ສມ຺ມຸເຂ ອາຄຈ຺ຉິ ປາປຸຓີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໕໖. ເປເສຕ຺ວາ ສິຣິກໍ ນາຄນ຺ຕິ ຕໍ ອາຄຕໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ອຫໍ ສິຣິກໍ ນາມ ນາຄໍ ອຠິມຸຂໍ ເປເສຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘໍ ອາສາທຍິໍ ຆຏ຺ເຏສິໍ ປທຸສ຺ເສສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໂຕ ສຎ຺ຊາຕໂກໂປ ໂສຕິ ຕໂຕ ຕສ຺ມາ ມຍາ ອຕີວ ປີເຬຕ຺ວາ ເປສິຕຕ຺ຕາ ໂສ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ມຍິ ສຎ຺ຊາຕໂກໂປ ປທໍ ອຕ຺ຕໂນ ປາທໍ ນຸທ຺ຘຣເຕ ນ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ນິຈ຺ຈໂລວ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໕໗. ນາຄໍ ທຸຏ຺ຐມນໍ ທິສ຺ວາຕິ ທຸຏ຺ຐມນໍ ກຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ ນາທໍ ທິສ຺ວາ ອຫໍ ພຸທ຺ເຘ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ໂກປໍ ອກາສິໍ ໂທສໍ ອຸປ຺ປາເທສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິເຫສຍິຕ຺ວາ ສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ເທວລໍ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ວິເຫສຍິຕ຺ວາ ວິເຫເຐຕ຺ວາ ອຫໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ອຄມາສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໕໘. ສາຕໍ ຕຕ຺ຖ ນ ວິນ຺ທາມີຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາສາທເນ ສາຕໍ ນ ວິນ຺ທາມິ. ອາສາທນນິມິຕ຺ຕໍ ມຘຸຣໍ ສຸຂໍ ນ ລຠາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສິໂຣ ປຊ຺ຊລິໂຕ ຍຖາຕິ ສິໂຣ ມມ ສີສໍ ປຊ຺ຊລິໂຕ ຍຖາ ປຊ຺ຊລມານໍ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຬາເຫນ ຑຍ຺ຫາມີຕິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ໂກປສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉານຸຕາປປຣິຬາເຫນ ຑຍ຺ຫາມິ ອຸຓ຺ຫຈິຕ຺ໂຕ ໂຫມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໕໙. ສສາຄຣນ຺ຕາຕິ ເຕເນວ ປາປກມ຺ມພເລນ ສສາຄຣນ຺ຕາ ສາຄຣປຣິໂຍສານາ ສກລມຫາປຖວີ ເມ ມຍ຺ຫໍ ອາທິຕ຺ຕາ ວິຍ ຊລິຕາ ວິຍ ໂຫຕິ ຂາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິຕຸ ສນ຺ຕິກຸປາຄມ຺ມາຕິ ເອວໍ ຠເຍ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອຫໍ ອຕ຺ຕໂນ ປິຕຸ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປາຄມ຺ມ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອິທໍ ວຈນໍ ອພ຺ຣວິໍ ກເຖສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໖໐. ອາສີວິສໍວ ກຸປິຕນ຺ຕິ ອາສີວິສໍ ສພ຺ພໍ ກຸປິຕໍ ກຸທ຺ຘໍ ອິວ ຊລມານໍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອິວ ມຕ຺ຕໍ ຕິຘາ ປຠິນ຺ນໍ ທນ຺ຕິໍ ທນ຺ຕວນ຺ຕໍ ກຸຎ຺ຊຣໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ຫຕ຺ຖິໍ ອິວ ຈ ອາຄຕໍ ຍໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ສຍມ຺ຠຸໍ ສຍເມວ ພຸທ຺ຘຠູຕໍ ອຫໍ ອາສາທຍິໍ ຆຏ຺ເຏສິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໖໑. ອາສາທິໂຕ ມຍາ ພຸທ຺ໂຘຕິ ໂສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ມຍາ ອາສາທິໂຕ ຆຏ຺ຏິໂຕ ໂຆໂຣ ອຎ຺ເຎຫິ ຆຏ຺ເຏຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ໂຆໂຣ, ອຸຄ຺ຄຕໂປ ປາກຏຕໂປ ຊິໂນ ປຎ຺ຈ ມາເຣ ຊິຕວາ ເອວໍຄຸຓສມ຺ປນ຺ໂນ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ມຍາ ຆຏ຺ຏິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຣາ ສພ຺ເພ ວິນສ຺ສາມາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ກຕອນາທເຣນ ສພ຺ເພ ມຍໍ ວິນສ຺ສາມ ວິວິເຘນາກາເຣນ ນສ຺ສາມ, ຠສ຺ມາ ວິຍ ຠວາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂມາເປສ຺ສາມ ຕໍ ມຸນິນ຺ຕິ ຕໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ມຸນິໍ ຍາວ ນ ວິນສ຺ສາມ, ຕາວ ຂມາເປສ຺ສາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໖໒. ໂນ ເຈ ຕໍ ນິຊ຺ຌາເປສ຺ສາມາຕິ ອຕ຺ຕທນ຺ຕໍ ທມິຕຈິຕ຺ຕໍ ສມາຫິຕໍ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ຕໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ໂນ ເຈ ນິຊ຺ຌາເປສ຺ສາມ ຂມາເປສ຺ສາມ. ໂອເຣນ ສຕ຺ຕທິວສາ ສຕ຺ຕທິວສໂຕ ໂອຣຠາເຄ ສຕ຺ຕທິວເສ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ສມ຺ປຸຓ຺ຓໍ ຣຏ຺ຐໍ ເມ ສພ຺ພໍ ວິຘມິສ຺ສຕິ ວິນສ຺ສິສ຺ສຕິ.

໕໖໓. ສຸເມຂໂລ ໂກສິໂຍ ຈາຕິ ເອເຕ ສຸເມຂລາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຣາຊາໂນ ອິສໂຍ ອາສາທຍິຕ຺ວາ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອນາທຣໍ ກຕ຺ວາ ສຣຏ຺ຐກາ ສຫ ຣຏ຺ຐຊນປທວາສີຫິ ທຸຄ຺ຄຕາ ວິນາສໍ ຄຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໖໔. ຍທາ ກຸປ຺ປນ຺ຕິ ອິສໂຍຕິ ຍທາ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ສຎ຺ຎຕາ ກາຍສຎ຺ຎມາທີຫິ ສຎ຺ຎຕາ ສນ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອຸຕ຺ຕມຈາຣິໂນ ເສຏ຺ຐຈາຣິໂນ ອິສໂຍ ກຸປ຺ປນ຺ຕິ ໂທມນສ຺ສາ ຠວນ຺ຕິ, ຕທາ ສສາຄຣໍ ສປພ຺ພຕໍ ສເທວກໍ ໂລກໍ ວິນາເສນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໖໕. ຕິໂຍຊນສຫສ຺ສມ຺ຫີຕິ ເຕສໍ ອິສີນໍ ອານຸຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ເຕ ຂມາເປຕຸໍ ອຈ຺ຈຍໍ ອປຣາຘໍ ເທສນຕ຺ຖາຍ ປກາສນຕ຺ຖາຍ ຕິໂຍຊນສຫສ຺ສປ຺ປມາເຓ ປເທເສ ປຸຣິເສ ສນ຺ນິປາຕຍິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຍມ຺ຠຸໍ ອຸປສງ຺ກມິນ຺ຕິ ສຍມ຺ຠຸໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ອຸປສງ຺ກມິໍ ສມີປໍ ອຄມາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໖໖. ອລ຺ລວຕ຺ຖາຕິ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ຣາສິຠູຕາ ສພ຺ເພ ຊນາ ອລ຺ລວຕ຺ຖາ ອຸທເກນ ຕິນ຺ຕວຕ຺ຖອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄາ ອລ຺ລສິຣາ ຕິນ຺ຕເກສາ ປຎ຺ຊລີກຕາ ມຸທ຺ຘນິ ກຕອຎ຺ຊລິປຸຏາ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຈ຺ເຈກມຸນິໂນ ປາເທ ປາທສມີເປ ນິປຕິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອິທໍ ວຈນມພ຺ຣວຸນ຺ຕິ ‘‘ຂມສ຺ສຸ ຕ຺ວໍ, ມຫາວີຣາ’’ຕິອາທິກໍ ວຈນໍ ອພ຺ຣວຸໍ ກເຖສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໖໗. ມຫາວີຣ ວີຣຸຕ຺ຕມ ຠນ຺ເຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘ, ມຍາ ຕຸມ຺ເຫສຸ ອຎ຺ຎາເຓນ ກຕໍ ອປຣາຘໍ ຂມສ຺ສຸ ຕ຺ວໍ ວິໂນເທຫິ, ມາ ມນສິ ກໂຣຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊໂນ ຊນສມູໂຫ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິ ວິເສເສນ ຍາຈຕິ. ປຣິຬາຫໍ ໂທສໂມເຫຫິ ກຕຈິຕ຺ຕທຸກ຺ຂປຣິຬາຫໍ ອມ຺ຫາກໍ ວິໂນເທຫິ ຕນຸໍ ກໂຣຫິ, ໂນ ອມ຺ຫາກໍ ຣຏ຺ຐໍ ສກລຣຏ຺ຐຊນປທວາສິໂນ ມາ ວິນາສຍ ມາ ວິນາເສຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໖໘. ສເທວມານຸສາ ສພ຺ເພຕິ ສພ຺ເພ ມານຸສາ ສເທວາ ສທານວາ ປຫາຣາທາທີຫິ ອສຸເຣຫິ ສຫ ສຣກ຺ຂສາ ອໂຍມເຍນ ກູເຏນ ມຫາມຸຄ຺ຄເຣນ ສທາ ສພ຺ພກາລໍ ເມ ສິຣໍ ມຍ຺ຫໍ ມຕ຺ຖກໍ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍຸໍ ປທາເລຍ຺ຍຸໍ.

໕໖໙. ຕໂຕ ປຣໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຂມິຕຠາວຎ຺ຈ ໂກປາຠາວຎ຺ຈ ປກາເສນ຺ໂຕ ທເກ ອຄ຺ຄິ ນ ສຓ຺ຐາຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອຸທເກ ອຄ຺ຄິ ນ ສຓ຺ຐາຕິ ນ ປຕິຏ຺ຐາຕິ, ຍຖາ ພີຊໍ ເສເລ ສິລາມເຍ ປພ຺ພເຕ ນ ວິຣຸຫຕິ, ຍຖາ ອຄເທ ໂອສເຘ ກິມິ ປາຓໂກ ນ ສຓ຺ຐາຕິ. ຕຖາ ໂກໂປ ຈິຕ຺ຕປ຺ປໂກໂປ ທຸມ຺ມນຕາ ພຸທ຺ເຘ ປຏິວິທ຺ຘສຈ຺ເຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ນ ຊາຍຕິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໗໐. ປຸນປິ ພຸທ຺ຘານໍ ອານຸຠາວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ຍຖາ ຈ ຠູມີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຈ ຠູມິ ປຖວີ ອຈລາ ນິຈ຺ຈລາ, ຕຖາ ພຸທ຺ໂຘ ອຈໂລຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ສາຄໂຣ ມຫາສມຸທ຺ໂທ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ປເມຕຸໍ ປມາຓໍ ຄເຫຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍ, ຕຖາ ພຸທ຺ໂຘ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ອາກາໂສ ອຜຸຏ຺ຐາກາໂສ ອນນ຺ຕໂກ ປຣິໂຍສານຣຫິໂຕ, ເອວໍ ຕຖາ ພຸທ຺ໂຘ ອກ຺ໂຂຠິໂຍ ໂຂເຠຕຸໍ ອາໂລເຬຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໗໑. ຕໂຕ ປຣໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ຂມນວຈນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສທາ ຂນ຺ຕາ ມຫາວີຣາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມຫາວີຣາ ອຸຕ຺ຕມວີຣິຍວນ຺ຕາ ພຸທ຺ຘາ ຕປສ຺ສິໂນ ປາປານໍ ຕປນໂຕ ‘‘ຕໂປ’’ຕິ ລທ຺ຘນາເມນ ວີຣິເຍນ ສມນ຺ນາຄຕາ ຂນ຺ຕາ ຈ ຂນ຺ຕິຍາ ຈ ສມ຺ປນ຺ນາ ຂມິຕາ ຈ ປເຣສໍ ອປຣາຘໍ ຂມິຕາ ສຫິຕາ ສທາ ສພ຺ພກາລໍ ຠວນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຂນ຺ຕານໍ ຂມິຕານຎ຺ຈາຕິ ເຕສໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຂນ຺ຕານໍ ຂນ຺ຕິຍາ ຍຸຕ຺ຕານໍ ຂມິຕານໍ ປຣາປຣາຘຂມິຕານໍ ສຫິຕານຎ຺ຈ ຄມນໍ ຉນ຺ທາທີຫິ ອຄຕິຄມນໍ ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໗໒. ອິຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ວຕ຺ວາ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຣິຬາຫໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນທາຫໍ ວິໂນທຍໍ ວິໂນທຍນ຺ໂຕ ມຫາຊນສ຺ສ ປຸຣໂຕ ສນ຺ນິປຕິຕສ຺ສ ສຣາຊກສ຺ສ ມຫໂຕ ຊນກາຍສ຺ສ ສມ຺ມຸຂໂຕ ຕທາ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ນຠໍ ອາກາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄມິ ອຸຄ຺ຄຎ຺ຉີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໗໓. ເຕນ ກມ຺ເມນຫໍ ຘີຣາຕິ ຘີຣ ຘິຕິສມ຺ປນ຺ນ ອຫໍ ເຕນ ກມ຺ເມນ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ກເຕນ ອນາທຣກມ຺ເມນ ອິມສ຺ມິໍ ປຈ຺ຉິມຕ຺ຕຠເວ ຫີນຕ຺ຕໍ ລາມກຠາວໍ ຣາຊູນໍ ກປ຺ປກກມ຺ມກຣຓຊາຕິໍ ອຊ຺ຌຸປາຄໂຕ ສມ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ຕໍ ຊາຕິນ຺ຕິ ຕໍ ປຣາຍຕ຺ຕຊາຕິໍ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ. ປາວິສິໍ ອຠຍໍ ປຸຣນ຺ຕິ ຠຍຣຫິຕໍ ນິພ຺ພານປຸຣໍ ນິພ຺ພານມຫານຄຣໍ ປາວິສິໍ ປວິຏ຺ໂຐ ອາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໗໔. ຕທາປິ ມໍ ມຫາວີຣາຕິ ວີຣຸຕ຺ຕມ ຕທາປິ ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ອາສາທນສມເຍ ອປິ ສຍມ຺ຠູ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ປຣິຬາຫໍ ອາສາທນເຫຕຸ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖໍ ວິໂນເທສິ ທູຣີອກາສິ. ຑຍ຺ຫມານໍ ຕໂຕ ເອວ ປຈ຺ຉານຸຕາເປນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈນ ຑຍ຺ຫມານໍ ສນ຺ຕປນ຺ຕໍ ມໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ໂທສໍ ໂທສໂຕ ທສ຺ສເນ ສຸຏ຺ຐຸ ສຓ຺ຐິຕໍ ທິສ຺ວາ ຂມາປຍິ ຕໍ ອປຣາຘໍ ອຘິວາເສສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໗໕. ອຊ຺ຊາປິ ມໍ ມຫາວີຣາຕິ ວີຣຸຕ຺ຕມ, ອຊ຺ຊາປິ ຕຸຍ຺ຫໍ ສມາຄມກາເລ ອປິ, ຕິຫຄ຺ຄີຠິ ຣາຄຄ຺ຄິໂທສຄ຺ຄິໂມຫຄ຺ຄິສງ຺ຂາເຕຫິ ວາ ນິຣຍຄ຺ຄິເປຕຄ຺ຄິສໍສາຣຄ຺ຄິສງ຺ຂາເຕຫິ ວາ ຕີຫິ ອຄ຺ຄີຫິ ຑຍ຺ຫມານໍ ທຸກ຺ຂມນຸຠວນ຺ຕໍ ມໍ ຠຄວາ ສີຕິຠາວໍ ໂທມນສ຺ສວິນາເສນ ສນ຺ຕກາຍຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຕໍ ສີຕິຠາວໍ ນິພ຺ພານເມວ ວາ ອປາປຍິ ສມ຺ປາເປສິ. ຕໂຍ ອຄ຺ຄີ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣ ເຕ ຕໂຍ ອຄ຺ຄີ ນິພ຺ພາເປສິ ວູປສເມສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໗໖. ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ຫີນາປທານໍ ຠຄວໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຎ຺ເຎປິ ຕສ຺ສ ສວເນ ນິໂຍເຊຕ຺ວາ ໂອວທນ຺ໂຕ ‘‘ເຍສໍ ໂສຕາວຘານຕ຺ຖີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເຍສໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ໂສຕາວຘານໍ ໂສຕສ຺ສ ອວຘານໍ ຐປນໍ ອຕ຺ຖິ ວິຊ຺ຊຕິ, ເຕ ຕຸມ຺ເຫ ຠາສໂຕ ສາສນ຺ຕສ຺ສ ມມ ວຈນໍ ສຸຓາຖ ມນສິ ກໂຣຖ. ອຕ຺ຖໍ ຕຸມ຺ຫໍ ປວກ຺ຂາມີຕິ ຍຖາ ເຍນ ປກາເຣນ ມມ ມຍາ ທິຏ຺ຐໍ ປທໍ ນິພ຺ພານໍ, ຕຖາ ເຕນ ປກາເຣນ ນິພ຺ພານສງ຺ຂາຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປວກ຺ຂາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໗໗. ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຍມ຺ຠຸໍ ຕໍ ວິມາເນຕ຺ວາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຍມ຺ຠຸໍ ສຍເມວ ຠູຕໍ ອຣິຍາຍ ຊາຕິຍາ ຊາຕໍ ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ສມາຫິຕໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ວິມາເນຕ຺ວາ ອນາທຣໍ ກຕ຺ວາ ເຕນ ກມ຺ເມນ ກເຕນາກຸສເລນ ອຊ຺ຊ ອິມສ຺ມິໍ ວຕ຺ຕມານກາເລ ອຫໍ ນີຈໂຍນິຍໍ ປຣາຍຕ຺ຕຊາຕິຍໍ ກປ຺ປກຊາຕິຍໍ ຊາໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອມ຺ຫິ ຠວາມິ.

໕໗໘. ມາ ໂວ ຂຓໍ ວິຣາເຘຖາຕິ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໍ ໂວ ຕຸມ຺ເຫ ມາ ວິຣາເຘຖ ຄຬິຕໍ ມາ ກໂຣຖ, ຫິ ສຈ຺ຈໍ ຂຓາຕີຕາ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໍ ອຕີຕາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ສຕ຺ຕາ ໂສຈເຣ ໂສຈນ຺ຕິ, ‘‘ມຍໍ ອລກ຺ຂິກາ ທຸມ຺ເມຘາ ຠວາມາ’’ຕິ ເອວໍ ໂສຈນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສທຕ຺ເຖ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ເຖ ວຸຑ຺ຒິຍໍ ວາຍເມຍ຺ຍາຖ ວີຣິຍໍ ກໂຣຖ. ໂວ ຕຸມ຺ເຫຫິ ຂໂຓ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ ສມໂຍ ປຏິປາທິໂຕ ນິປ຺ຜາທິໂຕ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໗໙. ຕໂຕ ປຣໍ ສໍສາຣຄຕານໍ ອາທີນວໍ ອຸປມາອຸປເມຍ຺ຍວເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອກຈ຺ຈານຎ຺ຈ ວມນນ຺ຕິອາທິມາຫ. ເອກຈ຺ຈານໍ ເກສຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄລານໍ ວມນໍ ອຸທ຺ຘໍ ອຸຄ຺ຄິຣຓໍ ເອກຈ຺ຈານໍ ວິເຣຈນໍ ອໂຘປຄ຺ຆຣຓໍ ເອເກ ເອກຈ຺ຈານໍ ຫລາຫລໍ ວິສໍ ມຸຈ຺ຉາກຣຓວິສໍ, ເອກຈ຺ຈານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ໂອສຘໍ ຣກ຺ຂນຸປາຍໍ ຠຄວາ ເອວໍ ປຏິປາຏິຍາ ອກ຺ຂາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໘໐. ວມນໍ ປຏິປນ຺ນານນ຺ຕິ ປຏິປນ຺ນານໍ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄີນໍ ວມນໍ ສໍສາຣຉຑ຺ຑນໍ ສໍສາຣໂມຈນໍ ຠຄວາ ອກ຺ຂາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຜລຏ຺ຐານໍ ຜເລ ຐິຕານໍ ວິເຣຈນໍ ສໍສາຣປຄ຺ຆຣຓໍ ອກ຺ຂາສິ. ຜລລາຠີນໍ ຜລໍ ລຠິຕ຺ວາ ຐິຕານໍ ນິພ຺ພານໂອສຘໍ ອກ຺ຂາສິ. ຄເວສີນໍ ມນຸສ຺ສເທວນິພ຺ພານສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ຄເວສີນໍ ປຣິເຍສນ຺ຕານໍ ປຸຎ຺ຎເຂຕ຺ຕຠູຕໍ ສງ຺ຆໍ ອກ຺ຂາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໘໑. ສາສເນນ ວິຣຸທ຺ຘານນ຺ຕິ ສາສນສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂານໍ ຫລາຫລໍ ກຸຕູຫລໍ ປາປໍ ອກຸສລໍ ອກ຺ຂາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາ ອາສີວິໂສຕິ ອສ຺ສທ຺ຘານໍ ກຕປາປານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສໍສາເຣ ທຸກ຺ຂາວຫນໂຕ ອາສີວິສສທິສໍ ຍຖາ ອາສີວິໂສ ທິຏ຺ຐມຕ຺ເຕນ ຠສ຺ມກຣຓໂຕ ທິຏ຺ຐວິໂສ ສປ຺ໂປ ອຕ຺ຕນາ ທຏ຺ຐໍ ນຣໍ ຌາເປຕິ ຑຍ຺ຫຕິ ທຸກ຺ຂາເປຕິ. ຕໍ ນຣໍ ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ກຕປາປໍ ນຣໍ ຫລາຫລວິສໍ ເອວໍ ຌາເປຕິ ຈຕູສຸ ອປາເຍສຸ ຑຍ຺ຫຕິ ໂສເສສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໘໒. ສກິໍ ປີຕໍ ຫລາຫລນ຺ຕິ ວິສໍ ຫລາຫລໍ ປີຕໍ ສກິໍ ເອກວາຣໍ ຊີວິຕໍ ອຸປຣຸນ຺ຘຕິ ນາເສຕິ. ສາສເນນ ສາສນມ຺ຫິ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອປຣາຘໍ ກຕ຺ວາ ປຸຄ຺ຄໂລ ກປ຺ປໂກຏິມ຺ຫິ ໂກຏິສງ຺ຂ຺ເຍ ກປ຺ເປປິ ຑຍ຺ຫຕິ ນິຊ຺ຌາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໓. ເອວໍ ອສ຺ສທ຺ຘານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຜລວິປາກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ພຸທ຺ຘານໍ ອານຸຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຂນ຺ຕິຍາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ພຸທ຺ໂຘ ວມນາທີນິ ອກ຺ຂາສິ, ໂສ ພຸທ຺ໂຘ ຂນ຺ຕິຍາ ຂມເນນ ຈ ອວິຫິໍສາຍ ສຕ຺ຕານໍ ອວິຫິໍສເນນ ຈ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕວຕາຍ ຈ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕວນ຺ຕຠາເວນ ຈ ສເທວກໍ ສຫ ເທເວຫິ ວຕ຺ຕມານໍ ໂລກໍ ຕາເຣຕິ ອຕິກ຺ກມາເປຕິ ນິພ຺ພາເປຕິ, ຕສ຺ມາ ກາຣຓາ ພຸທ຺ຘາ ໂວ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອວິຣາຘິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌິຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາ, ພຸທ຺ຘສາສເນ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໔. ລາເຠ ຈ ອລາເຠ ຈ ນ ສຊ຺ຊນ຺ຕິ ນ ຠຊນ຺ຕິ ນ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ. ສມ຺ມານເນ ອາທຣກຣເຓ ຈ ວິມານເນ ອນາທຣກຣເຓ ຈ ອຈລາ ປຖວີສທິສາ ພຸທ຺ຘາ ຠວນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ກາຣຓາ ເຕ ພຸທ຺ຘາ ຕຸມ຺ເຫຫິ ນ ວິໂຣຘິຍາ ນ ວິໂຣເຘຕພ຺ພາ ວິຣຸຊ຺ຌິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໕. ພຸທ຺ຘານໍ ມຊ຺ຌຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເທວທຕ຺ເຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ວຘກາວຘເກສຸ ສພ຺ເພສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ສມໂກ ສມມານໂສ ມຸນິ ພຸທ຺ຘມຸນີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໖. ເອເຕສໍ ປຏິໂຆ ນຕ຺ຖີຕິ ເອເຕສໍ ພຸທ຺ຘານໍ ປຏິໂຆ ຈຓ຺ຑິກ຺ກໍ ໂທສຈິຕ຺ຕຕໍ ນຕ຺ຖິ ນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ຣາໂຄເມສໍ ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ ອິເມສໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຣາໂຄປິ ຣຊ຺ຊນໍ ອລ຺ລີຍນໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ, ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ກາຣຓາ, ວຘກສ຺ສ ຈ ໂອຣສສ຺ສ ຈາຕິ ສພ຺ເພສໍ ສມໂກ ສມຈິຕ຺ໂຕ ພຸທ຺ໂຘ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໘໗. ປຸນປິ ພຸທ຺ຘານໍເຍວ ອານຸຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປນ຺ເຖ ທິສ຺ວານ ກາສາວນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມີຬ຺ຫມກ຺ຂິຕໍ ຄູຖສມ຺ມິສ຺ສໍ ກາສາວໍ ກສາເວນ ຣຊິຕໍ ຈີວຣໍ ອິສິທ຺ຘຊໍ ອຣິຍານໍ ຘຊໍ ປຣິກ຺ຂາຣໍ, ປນ຺ເຖ ມຄ຺ເຄ ຉຑ຺ຑິຕໍ ທິສ຺ວານ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ກຕ຺ວາ ທສງ຺ຄຸລິສໂມຘານໍ ອຎ຺ຊລິປຸຏໍ ສິຣສິ ກຕ຺ວາ ສິຣສາ ສິເຣນ ວນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອິສິທ຺ຘຊໍ ອຣຫຕ຺ຕທ຺ຘຊໍ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສາວກທີປກໍ ຈີວຣໍ ນມສ຺ສິຕພ຺ພໍ ມາເນຕພ຺ພໍ ປູເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໘. ອພ຺ຠຕີຕາຕິ ອຠິ ອຕ຺ຖງ຺ຄຕາ ນິພ຺ພຸຕາ. ເຍ ຈ ພຸທ຺ຘາ ວຕ຺ຕມານາ ອິທານິ ຊາຕາ ຈ ເຍ ພຸທ຺ຘາ ອນາຄຕາ ອຊາຕາ ອຠູຕາ ອນິພ຺ພຕ຺ຕາ ອປາຕຸຠູຕາ ຈ ເຍ ພຸທ຺ຘາ. ຘເຊນາເນນ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ອເນນ ອິສິທ຺ຘເຊນ ຈີວເຣນ ເອເຕ ພຸທ຺ຘາ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ວິສຸທ຺ຘາ ຠວນ຺ຕິ ໂສຠນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕນ ກາຣເຓນ ເອເຕ ພຸທ຺ຘາ ນມສ຺ສິຍາ ນມສ຺ສິຕພ຺ພາ ວນ຺ທິຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ເອຕໍ ນມສ຺ສິຍ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສ ເອຕໍ ອິສິທ຺ຘຊໍ ນມສ຺ສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໙. ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸກປ຺ປນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຖຸກປ຺ປໍ ພຸທ຺ຘສທິສໍ ສຸວິນຍໍ ສຸນ຺ທຣວິນຍໍ ສຸນ຺ທຣາກາເຣນ ທ຺ວາຣຕ຺ຕຍທມນໍ ຫທເຍນ ຈິຕ຺ເຕນ ອຫໍ ຘາເຣມິ ສວນຘາຣຓາທິນາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິນຍໍ ວິນຍປິຏກໍ ນມສ຺ສມາໂນ ວນ຺ທມາໂນ ວິນເຍ ອາທຣໍ ກຸຣຸມາໂນ ວິຫຣິສ຺ສາມິ ສພ຺ພທາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ກາເລ ວາສໍ ກປ຺ເປມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໐. ວິນໂຍ ອາສໂຍ ມຍ຺ຫນ຺ຕິ ວິນຍປິຏກໍ ມຍ຺ຫໍ ໂອກາສຠູຕໍ ສວນຘາຣຓມນສິກຣຓອຸຄ຺ຄຫປຣິປຸຈ຺ຉາປວຕ຺ຕນວເສນ ໂອກາສຠູຕໍ ເຄຫຠູຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິນໂຍ ຐານຈງ຺ກມນ຺ຕິ ວິນໂຍ ມຍ຺ຫໍ ສວນາທິກິຈ຺ຈກຣເຓນ ຐິຕຏ຺ຐານຎ຺ຈ ຈງ຺ກມນຏ຺ຐານຎ຺ຈ. ກປ຺ເປມິ ວິນເຍ ວາສນ຺ຕິ ວິນຍປິຏເກ ວິນຍຕນ຺ຕິຍາ ສວນຘາຣຓປວຕ຺ຕນວເສນ ວາສໍ ສຍນໍ ກປ຺ເປມິ ກໂຣມິ. ວິນໂຍ ມມ ໂຄຈໂຣຕິ ວິນຍປິຏກໍ ມຍ຺ຫໍ ໂຄຈໂຣ ອາຫາໂຣ ໂຠຊນໍ ນິຈ຺ຈໍ ຘາຣຓມນສິກຣຓວເສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໑. ວິນເຍ ປາຣມິປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ສກເລ ວິນຍປິຏເກ ປາຣມິໍ ປຣິໂຍສານໍ ປຕ຺ໂຕ. ສມເຖ ຈາປິ ໂກວິໂທຕິ ປາຣາຊິກາທິສຕ຺ຕາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ສມເຖ ວູປສເມ ຈ ວຸຏ຺ຐາເນ ຈ ໂກວິໂທ ເຉໂກ, ອຘິກຣຓສມເຖ ວາ –

‘‘ວິວາທໍ ອນຸວາທຎ຺ຈ, ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ຕຖາ;

ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓຎ຺ເຈວ, ຈຕຸຣາຘິກຣຓາ ມຕາ’’ຕິ. –

ວຸຕ຺ຕາຘິກຣເຓສຸ ຈ –

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ສຕິວິນໂຍ, ອມູຬ຺ຫປຏິຎ຺ຎາກຣຓໍ;

ເຍຠຸຍ຺ຍ ຕສ຺ສປາປິຍ຺ຍ, ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ ຕຖາ’’ຕິ. –

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈ ສຕ຺ຕສຸ ອຘິກຣຓສມເຖສຸ ອຕິໂກວິໂທ ເຉໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປາລິ ຕໍ ມຫາວີຣາຕິ ຠນ຺ເຕ ມຫາວີຣ, ຈຕູສຸ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ເຍສຸ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ເສສຸ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓາຘິຄມາຍ ວີຣິຍວນ຺ຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ອນຸສາສກສ຺ສ ຕໍ ຕວ ປາເທ ປາທຍຸເຄ ອຸປາລິ ຠິກ຺ຂຸ ວນ຺ທຕິ ປຓາມໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໒. ໂສ ອຫໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ນມສ຺ສມາໂນ ປຓາມໍ ກຸຣຸມາໂນ ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ເຕນ ຠຄວຕາ ເທສິຕສ຺ສ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສ຺ສ ສຸຘມ຺ມຕໍ ສຸນ຺ທຣຘມ຺ມຠາວໍ ຊານິຕ຺ວາ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ນມສ຺ສມາໂນ ຄາມໂຕ ຄາມໍ ປຸຣໂຕ ປຸນໍ ນຄຣໂຕ ນຄຣໍ ວິຈຣິສ຺ສາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໕໙໓. ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫນ຺ຕິ ມຍາ ປຏິວິທ຺ຘອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓນ ມຍ຺ຫໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານຄຕາ ສພ຺ເພ ທິຍຑ຺ຒສຫສ຺ສສງ຺ຂາ ກິເລສາ ຌາປິຕາ ໂສສິຕາ ວິໂສສິຕາ ວິທ຺ຘໍສິຕາ. ຠວາ ສພ຺ເພ ສມູຫຕາຕິ ກາມຠວາທໂຍ ສພ຺ເພ ນວ ຠວາ ມຍາ ສມູຫຕາ ສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອູຫຕາ ເຂປິຕາ ວິທ຺ຘໍສິຕາ. ສພ຺ພາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາຕິ ກາມາສໂວ, ຠວາສໂວ, ທິຏ຺ຐາສໂວ, ອວິຊ຺ຊາສໂວຕິ ສພ຺ເພ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ປຣິສມນ຺ຕໂຕ ຂຍໍ ປາປິຕາ. ອິທານິ ອິມສ຺ມິໍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕກາເລ ປຸນພ຺ຠໂວ ປຸນຸປ຺ປຕ຺ຕິສງ຺ຂາໂຕ ຠໂວ ຠວນໍ ຊາຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໔. ອຸຕ຺ຕຣິ ໂສມນສ຺ສວເສນ ອຸທານໍ ອຸທາເນນ຺ໂຕ ສ຺ວາຄຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສ ອຸຕ຺ຕມພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສມີເປ ເອກນຄເຣ ວາ ມມ ອາຄມນໍ ສ຺ວາຄຕໍ ສຸຏ຺ຐຸ ອາຄມນໍ ສຸນ຺ທຣາຄມນໍ ວຕ ເອກນ຺ເຕນ ອາສິ ອໂຫສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາຕິ ປຸພ຺ເພນິວາສທິພ຺ພຈກ຺ຂຸອາສວກ຺ຂຍວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ສມ຺ປຕ຺ຕາ, ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນນ຺ຕິ ພຸທ຺ເຘນ ຠຄວຕາ ເທສິຕໍ ອນຸສິຏ຺ຐິ ສາສນໍ ກຕໍ ນິປ຺ຜາທິຕໍ ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓາຘິຄເມນ ສມ຺ປາທິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໙໕. ປຏິສມ຺ຠິທາ ຈຕສ຺ໂສຕິ ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາທໂຍ ຈຕສ຺ໂສ ປຎ຺ຎາໂຍ ສຈ຺ຉິກຕາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕາ. ວິໂມກ຺ຂາປິ ຈ ອຏ຺ຐິເມຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຄ຺ຄຎາຓານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລຎາຓານີຕິ ອິເມ ອຏ຺ຐ ວິໂມກ຺ຂາ ສໍສາຣໂຕ ມຸຈ຺ຈນູປາຍາ ສຈ຺ຉິກຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຉຬຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕາຕິ –

‘‘ອິທ຺ຘິວິຘໍ ທິພ຺ພໂສຕໍ, ເຈໂຕປຣິຍຎາຓກໍ;

ປຸພ຺ເພນິວາສຎາຓຎ຺ຈ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂາສວກ຺ຂຍ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕາ. ອິເມສໍ ຎາຓານໍ ສຈ຺ຉິກຣເຓນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ ກຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຕ຺ຖນ຺ຕິ ອິມິນາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ. ສຸທນ຺ຕິ ປທປູຣຓມຕ຺ເຕ ນິປາໂຕ. ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເຖໂຣຕິ ຖິຣສີລາທິຄຸຓຍຸຕ຺ໂຕ ສາວໂກ ອິມາ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານທີປິກາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິຕ຺ຖ ກຖຍິຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຸປາລິຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.