໓-໑໐. ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ
ອາຣາມທ຺ວາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມາຕິອາທິກໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອປທານໍ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍານິ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ສຕ຺ຖຸ ເວມາຕິກຠາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ສຸມໂນຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ປິຕາ ປນສ຺ສ ນນ຺ທຣາຊາ ນາມ. ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຸມນກຸມາຣສ຺ສ ວຍປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ຫໍສວຕີນຄຣໂຕ ວີສໂຍຊນສເຕ ຐາເນ ໂຠຄນຄຣໍ ອທາສິ. ໂສ ກທາຈິ ກທາຈິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣຎ຺ຈ ປິຕຣຎ຺ຈ ປສ຺ສຕິ. ຕທາ ຣາຊາ ສຕ຺ຖາຣຎ຺ຈ ສຕສຫສ຺ສປຣິມາຓໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ ສຍເມວ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຸປຏ຺ຐຫິ, ອຎ຺ເຎສໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ເທຕິ.
ເຕນ ສມເຍນ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ ກຸປິໂຕ ອໂຫສິ. ກຸມາໂຣ ຕສ຺ສ ກຸປິຕຠາວໍ ຣຎ຺ໂຎ ອນາໂຣເຈຕ຺ວາ ສຍເມວ ຕໍ ວູປສເມສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຣາຊາ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ‘‘ວຣໍ ເຕ ຕາວ ທມ຺ມິ, ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ກຸມາໂຣ ‘‘ສຕ຺ຖາຣໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ ເຕມາສໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຊີວິຕໍ ອວຎ຺ຌໍ ກາຕຸໍ ອິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ເອຕໍ ນ ສກ຺ກາ, ອຎ຺ຎໍ ວເທຫີ’’ຕິ. ‘‘ເທວ, ຂຕ຺ຕິຍານໍ ທ຺ເວ ກຖາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ເອຕໍ ເມ ເທຫິ, ນ ມຍ຺ຫໍ ອຎ຺ເຎນຕ຺ໂຖ, ສເຈ ສຕ຺ຖາ ອນຸຊານາຕິ, ທິນ຺ນເມວາ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສຕ຺ຖຸ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວາ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ປວິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອາຄໂຕ, ທສ຺ເສຖ ມ’’ນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ‘‘ສຸມໂນ ນາມ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຏ຺ຐາໂກ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ໂສ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ສຕ຺ຖາຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ທສ຺ເສຖາ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ເສວ ປຖວິຍໍ ນິມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ຣາຊປຸຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ທສ຺ສນາຍ ອາຄໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ພຫິ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຫີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ປຸນປິ ພຸທ຺ຘາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ນິມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ພຫິປຣິເວເຓ ປາຕຸຠວິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວເຓ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປສິ. ກຸມາໂຣ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ມຫນ຺ໂຕ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທສິ.
ຠຄວາປິ ຄນ຺ຘກຸຏິໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສີທິ. ຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຖໂຣ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສາສເນ ວລ຺ລໂຠ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ກຸມາຣ, ວລ຺ລໂຠ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ກຕ຺ວາ, ຠນ຺ເຕ, ເອສ ວລ຺ລໂຠ’’ຕິ? ‘‘ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ‘‘ຠຄວາ, ອຫມ຺ປິ ອຍໍ ເຖໂຣ ວິຍ ອນາຄເຕ ພຸທ຺ຘສາສເນ ວລ຺ລໂຠ ໂຫຕຸກາໂມ’’ຕິ ໂສ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ສງ຺ຆສ຺ສ ສຕ຺ຕາຫໍ ຂນ຺ຘາວາເຣ ຠຕ຺ຕໍ ທຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ມຍາ ປິຕຸ ສນ຺ຕິກາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເຕມາສໍ ປຏິຊຄ຺ຄນວໂຣ ລທ຺ໂຘ, ເຕມາສໍ ເມ ວສ຺ສາວາສໍ ອຘິວາເສຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ສປຣິວາຣໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຍຊເນ ໂຍຊເນ ສຕ຺ຖຸ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ວສນານຸຈ຺ຉວິເກ ວິຫາເຣ ກາເຣຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວສາເປນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານສມີເປ ສຕສຫສ຺ເສນ ກີເຕ ໂສຠນນາມເກ ອຸຍ຺ຍາເນ ສຕສຫສ຺ເສນ ກາຣິຕໍ ວິຫາຣໍ ປເວສາເປຕ຺ວາ –
‘‘ສຕສຫສ຺ເສນ ເມ ກີຕໍ, ສຕສຫສ຺ເສນ ກາຣິຕໍ;
ໂສຠນໍ ນາມ ອຸຍ຺ຍານໍ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫ ມຫາມຸນີ’’ຕິ. –
ອຸທກໍ ປາເຕສິ. ໂສ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວເສ ສຕ຺ຖຸ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ນີຫາເຣນ ທານໍ ທເທຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ປຸຕ຺ຕທາເຣ ອມຈ຺ເຈ ຈ ທາເນ ກິຈ຺ຈກຣເຓ ຈ ນິໂຍເຊຕ຺ວາ ສຍໍ ສຸມນຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານສມີເປເຍວ ວສນ຺ໂຕ ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐາເນ ສຕ຺ຖາຣໍ ເຕມາສໍ ອຸປຏ຺ຐຫິ. ອຸປກຏ຺ຐາຍ ປນ ປວາຣຓາຍ ຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ສຕ຺ຖຸ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ປາທມູເລ ຕິຈີວເຣ ຐເປຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຍເທຕໍ ມຍາ ຂນ຺ຘາວາຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຸຎ຺ຎໍ ກຕໍ, ນ ຕໍ ສກ຺ກສມ຺ປຕ຺ຕິອາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ກຕໍ, ອຖ ໂຂ ອຫມ຺ປິ ສຸມນຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ອນາຄເຕ ເອກສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ວລ຺ລໂຠ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາຍຕໍ ທິສ຺ວາ ພ຺ຍາກຣິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.
ໂສ ຕສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ອຸຬາຣານິ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມານິ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ກສ຺ສປຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ເອກສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣໂຕ ປຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ອຸຕ຺ຕຣສາຏກໍ ກຕ຺ວາ ປູຊໍ ອກາສິ. ປຸນ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ພາຣາຓສິຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ທິສ຺ວາ ເຕ ໂຠເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ມງ຺ຄລຸຍ຺ຍາເນ ອຏ຺ຐ ປຓ຺ຓສາລາໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ ເຕສໍ ນິສີທນຕ຺ຖາຍ ອຏ຺ຐ ສພ຺ພຣຕນມຍປີເຐ ເຈວ ມຓິອາຘາຣເກ ຈ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ທສວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອກາສິ, ເອຕານິ ປາກຏານິ.
ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຕຸສິຕປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມິໂຕທນສກ຺ກສ຺ສ ເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ຎາຕເກ ອານນ຺ທິເຕ ກໂຣນ຺ໂຕ ຊາໂຕຕິ ອານນ຺ໂທຕ຺ເວວ ນາມໍ ລຠິ. ໂສ ອນຸກ຺ກເມນ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ກຕາຠິນິກ຺ຂມເນ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ປຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ເກ ປຐມໍ ກປິລວຕ຺ຖຸໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕ ຠຄວຕິ ຕສ຺ສ ປຣິວາຣຕ຺ຖໍ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕຫິ ຠທ຺ທິຍາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ປຸຓ຺ຓສ຺ສ ມນ຺ຕາຓິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ.
ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວໂຕ ປຐມໂພຘິຍໍ ວີສຕິວສ຺ສານິ ອນິພທ຺ຘາ ອຸປຏ຺ຐາກາ ອເຫສຸໍ. ເອກທາ ນາຄສມາໂລ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣຕິ, ເອກທາ ນາຄິໂຕ, ເອກທາ ອຸປວາໂນ, ເອກທາ ສຸນກ຺ຂຕ຺ໂຕ, ເອກທາ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ, ເອກທາ ສາຄໂຕ, ເອກທາ ເມຆິໂຍ, ເຕ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ສຕ຺ຖຸ ຈິຕ຺ຕໍ ນາຣາຘຍິໍສຸ. ອເຖກທິວສໍ ຠຄວາ ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວເຓ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸໂຕ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທານິ ມຫລ຺ລໂກ ເອກຈ຺ເຈ ຠິກ຺ຂູ ‘ອິມິນາ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉາມີ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ເຎນ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ມຍ຺ຫໍ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຠູມິຍໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ມຍ຺ຫໍ ນິພທ຺ຘຸປຏ຺ຐາກໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວິຊານຖາ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມສໍເວໂຄ ອຸທປາທິ. ອຖາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ຕໍ ຠຄວາ ປຏິກ຺ຂິປິ. ເອເຕນຸປາເຍນ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ມຫາສາວກາ ‘‘ອຫໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມິ, ອຫໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸຏ຺ຐຫິໍສຸ ຐເປຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ. ເຕປິ ຠຄວາ ປຏິກ຺ຂິປິ.
ອານນ຺ໂທ ປນ ຕຸຓ຺ຫີເຍວ ນິສີທິ. ອຖ ນໍ ຠິກ຺ຂູ ອາຫໍສຸ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຕ຺ວມ຺ປິ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຏ຺ຐາກຏ຺ຐານໍ ຍາຈາຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍາຈິຕ຺ວາ ລທ຺ຘຸປຏ຺ຐານໍ ນາມ ກີທິສໍ ໂຫຕິ? ສເຈ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ສຕ຺ຖາ ສຍເມວ ວກ຺ຂຕີ’’ຕິ. ອຖ ຠຄວາ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານນ຺ໂທ ອຎ຺ເຎຫິ ອຸສ຺ສາເຫຕພ຺ໂພ, ສຍເມວ ຊານິຕ຺ວາ ມໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຕໂຕ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ອຸຏ຺ເຐຫິ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປຏ຺ຐາກຏ຺ຐານໍ ຍາຈາຫີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ເຖໂຣ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘໍ ປຓີຕໍ ຈີວຣໍ ນ ທສ຺ສຕິ, ປຓີຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ນ ທສ຺ສຕິ, ເອກຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ວສິຕຸໍ ນ ທສ຺ສຕິ, ນິມນ຺ຕນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນ ຄມິສ຺ສຕິ, ເອວາຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ເອຕ຺ຕເກ ຄຸເຓ ລຠໂຕ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຏ຺ຐານໍ ໂກ ຠາໂຣ’’ຕິ ອຸປວາທໂມຈນຕ຺ຖໍ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຏິກ຺ເຂປາ, ‘‘ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ມຍາ ຄຫິຕໍ ນິມນ຺ຕນໍ ຄມິສ຺ສຕິ, ສຈາຫໍ ເທສນ຺ຕຣໂຕ ອາຄຕາຄເຕ ຕາວເທວ ທສ຺ເສຕຸໍ ລຠາມິ, ຍທາ ເມ ກງ຺ຂາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕາວເທວ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ລຠາມິ, ສເຈ ຠຄວາ ປຣມ຺ມຸຂາ ເທສິຕໍ ຘມ຺ມໍ ປຸນ ມຍ຺ຫໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສສິ, ເອວາຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມິ’’. ‘‘ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ນ ລຠຕີ’’ຕິ ອຸປວາທໂມຈນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ຘມ຺ມຠຓ຺ຑາຄາຣິກຠາວປຣິປູຣຓຕ຺ຖຎ຺ຈ ອິມາ ຈຕສ຺ໂສ ຍາຈນາຕິ ອິເມ ອຏ຺ຐ ວເຣ ຄເຫຕ຺ວາ ນິພທ຺ຘຸປຏ຺ຐາໂກ ອໂຫສິ. ຕສ຺ເສວ ຐານນ຺ຕຣສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ປູຣິຕານໍ ປາຣມີນໍ ຜລໍ ປາປຸຓິ.
ໂສ ອຸປຏ຺ຐາກຏ຺ຐານໍ ລທ຺ຘທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທສພລໍ ທຸວິເຘນ ອຸທເກນ ຕິວິເຘນ ທນ຺ຕກຏ຺ເຐນ ຫຕ຺ຖປາທປຣິກມ຺ເມນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ເມນ ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວຓສມ຺ມຊ຺ຊເນນາຕິ ເອວມາທີຫິ ກິຈ຺ເຈຫິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ – ‘‘ອິມາຍ ນາມ ເວລາຍ ສຕ຺ຖຸ ອິທໍ ນາມ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິທໍ ນາມ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ທິວສຠາຄໍ ສນ຺ຕິກາວຈໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ມຫນ຺ຕໍ ທຓ຺ຑທີປິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວຓໍ ນວວາເຣ ອນຸປຣິຍາຍຕິ ສຕ຺ຖຣິ ປກ຺ໂກສນ຺ເຕ ປຏິວຈນທານາຍ, ຖິນມິທ຺ຘວິໂນທນຕ຺ຖໍ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ອຣິຍຄຓມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນ ອເນກປຣິຍາເຍນ ປສໍສິຕ຺ວາ ພຫຸສ຺ສຸຕານໍ ສຕິມນ຺ຕານໍ ຄຕິມນ຺ຕານໍ ຘິຕິມນ຺ຕານໍ ອຸປຏ຺ຐາການຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ.
ເອວໍ ສຕ຺ຖາຣາ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ ຈຕູຫິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠູຕຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມໂກສາຣກ຺ໂຂ ອຍໍ ມຫາເຖໂຣ ເສໂຂວ ສມາໂນ ສຕ຺ຖຣິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ເທວຕາຍ ຈ ສໍເວຊິໂຕ ‘‘ສ຺ເວເຍວ ຈ ທານິ ຘມ຺ມສງ຺ຄີຕິ ກາຕພ຺ພາ, ນ ໂຂ ປນ ເມຕໍ ປຕິຣູປໍ, ຍ຺ວາຍໍ ເສໂຂ ສກຣຓີໂຍ ອເສເຂຫິ ເຖເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ຘມ຺ມໍ ຄາຍິຕຸໍ ສນ຺ນິປາຕໍ ຄນ຺ຕຸ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຊາຕຸສ຺ສາໂຫ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ພຫຸເທວ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຈງ຺ກເມ ວີຣິຍສມຕໍ ອລຠິຕ຺ວາ ຕໂຕ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສຍເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ສຍິຕຸກາໂມ ກາຍໍ ອາວຏ຺ເຏສິ. ອປຕ຺ຕຎ຺ຈ ສີສໍ ພິມ຺ໂພຫນໍ, ປາທາ ຈ ຠູມິໂຕ ມຸຕ຺ຕມຕ຺ຕາ, ເອກສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິ, ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ.
໖໔໔. ເອວໍ ຉຬຠິຎ຺ຎາທິຄຸຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ອຸປຏ຺ຐາກາທິຄຸເຓຫິ ເອຕທຄ຺ຄຏ຺ຐານໍ ປຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ ສຣິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສວເສນ ປຸພ຺ພຈຣິຕາປທານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຣາມທ຺ວາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາຣາມທ຺ວາຣາຕິ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖາຍ ວິຫາຣທ຺ວາຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາຣສມີເປ ກຕມຓ຺ຑປມຊ຺ເຌ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕວຣພຸທ຺ຘາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ມຫາມຸນິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ວສ຺ສນ຺ໂຕ ອມຕໍ ວຸຏ຺ຐິນ຺ຕິ ຘມ຺ມເທສນາມຫາອມຕຘາຣາຫິ ຘມ຺ມວສ຺ສໍ ວສ຺ສນ຺ໂຕ. ນິພ຺ພາເປສິ ມຫາຊນນ຺ຕິ ມຫາຊນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານຄຕກິເລສຄ຺ຄິໍ ນິພ຺ພາເປສິ ວູປສເມສິ, ມຫາຊນໍ ນິພ຺ພານາມຕປາເນນ ສນ຺ຕິໍ ສີຕິຠາວໍ ປາເປສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໔໕. ສຕສຫສ຺ສໍ ເຕ ຘີຣາຕິ ປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ. ຉຫິ ອຠິຎ຺ຎາຫິ ອິທ຺ຘິວິຘາທິຎາຓໂກຏ຺ຐາເສຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອເນກສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາເຬສຸ ຂເຓນ ຄນ຺ຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຫິ ອິທ຺ຘີຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ມຫິທ຺ຘິກາເຕ ຘີຣາ ສຕສຫສ຺ສຂີຓາສວາ ຉາຍາວ ອນປາຍິນີຕິ ກຕ຺ຖຈິ ອນປຄຕາ ຉາຍາ ອິວ ຕໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປທຸມຸຕ຺ຕຣໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໔໖. ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘຄໂຕ ອາສິນ຺ຕິ ຕທາ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມເທສນາສມເຍ ອຫໍ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ເຐ ນິສິນ຺ໂນ ອາສິໍ ອໂຫສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ວຣຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ປຕ຺ເຖຕພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ມມ ມຕ຺ຖເກ ຘາຣຍນ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ເຐ ນິສິນ຺ໂນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸຈາຣຸຣູປໍ ທິສ຺ວານາຕິ ສຸນ຺ທຣໍ ຈາຣຸໍ ມໂນຫຣຣູປວນ຺ຕໍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຍມານໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ເມ ມຍ຺ຫໍ ວິຕ຺ຕິ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິ ໂສມນສ຺ສໍ ອຸທປຊ຺ຊຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໔໗. ໂອຣຸຍ຺ຫ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘມ຺ຫາຕິ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ຐິໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ ໂອໂຣຫິຕ຺ວາ ນຣາສຠໍ ນຣວສຠໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍ ສມີປໍ ຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຕນມຍຉຕ຺ຕໍ ເມຕິ ຣຕນຠູສິຕໍ ເມ ມຍ຺ຫໍ ຉຕ຺ຕໍ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສ ມຕ຺ຖເກ ຘາຣຍິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.
໖໔໘. ມມ ສງ຺ກປ຺ປມຎ຺ຎາຍາຕິ ມຍ຺ຫໍ ປສາເທນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ຎຕ຺ວາ ອິສີນໍ ອນ຺ຕເຣ ມຫນ຺ຕຠູໂຕ ໂສ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ຠຄວາ. ຕໍ ກຖໍ ຐປຍິຕ຺ວານາຕິ ຕໍ ອຕ຺ຕນາ ເທສິຍມານໍ ຘມ຺ມກຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ມມ ພ຺ຍາກຣຓຕ຺ຖາຍ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສຖ ກເຖສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໔໙. ກຖນ຺ຕິ ເຈ? ໂຍ ໂສຕິອາທິມາຫ. ໂສຓ຺ຓາລງ຺ກາຣຠູສິຕໍ ຉຕ຺ຕໍ ໂຍ ໂສ ຣາຊກຸມາໂຣ ເມ ມຕ຺ຖເກ ຘາເຣສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕມຫໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມີຕິ ຕໍ ຣາຊກຸມາຣໍ ອຫໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ປາກຏໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ສຸໂຓຖ ມມ ຠາສໂຕຕິ ຠາສນ຺ຕສ຺ສ ມມ ວຈນໍ ສຸໂຓຖ ໂອຫິຕໂສຕາ ມນສິ ກໂຣຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໕໐. ອິໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຍໍ ໂປໂສຕິ ອຍໍ ຣາຊກຸມາໂຣ ອິໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກໂຕ ຈຸໂຕ ຕຸສິຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາວສິສ຺ສຕິ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣິສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຈ຺ຉຣາຫິ ປຸຣກ຺ຂໂຕ ປຣິວາຣິໂຕ ຕຸສິຕຠວນສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸໂຠສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.
໖໕໑. ຈຕຸຕ຺ຕິໍສກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ຕຸສິຕຠວນໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວເນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຈຕຸຕ຺ຕິໍສວາເຣ ເທວິນ຺ໂທ ເທວຣຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ພລາຘິໂປ ອຏ຺ຐສຕນ຺ຕິ ຕາວຕິໍສຠວນໂຕ ຈຸໂຕ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ພລາຘິໂປ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ອຘິໂປ ປຘາໂນ ອຏ຺ຐສຕຊາຕີສຸ ປເທສຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ວສຸຘໍ ອເນກຣຕນວຣໍ ປຖວິໍ ອາວສິສ຺ສຕິ ປຸຖພ຺ຍໍ ວິຫຣິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໕໒. ອຏ຺ຐປຎ຺ຎາສກ຺ຂຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ອຏ຺ຐປຎ຺ຎາສຊາຕີສຸ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຣາຊາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫິຍາ ສກລຊມ຺ພຸທີປປຖວິຍາ ວິປຸລໍ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍໍ ປເທສຣຊ຺ຊໍ ກາຣຍິສ຺ສຕິ.
໖໕໔. ສກ຺ຍານໍ ກຸລເກຕຸສ຺ສາຕິ ສກ຺ຍຣາຊູນໍ ກຸລສ຺ສ ຘຊຠູຕສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຎາຕໂກ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໖໕໕. ອາຕາປີຕິ ວີຣິຍວາ. ນິປໂກຕິ ເນປກ຺ກສງ຺ຂາຕາຍ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ພາຫຸສຈ຺ເຈສຸ ພຫຸສ຺ສຸຕຠາເວສຸ ປິຏກຕ຺ຕຍຘາຣເຓສຸ ໂກວິໂທ ເຉໂກ. ນິວາຕວຸຕ຺ຕິ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິໂກ ອຖທ຺ໂຘ ກາຍປາຄພ຺ພິຍາທິຖທ຺ຘຠາວວິຣຫິໂຕ ສພ຺ພປາຐີ ສກລປິຏກຕ຺ຕຍຘາຣີ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.
໖໕໖. ປຘານປຫິຕຕ຺ໂຕ ໂສຕິ ໂສ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ວີຣິຍກຣຓາຍ ເປສິຕຈິຕ຺ໂຕ. ອຸປສນ຺ໂຕ ນິຣູປຘີຕິ ຣາຄູປຘິໂທສູປຘິໂມຫູປຘີຫິ ວິຣຫິໂຕ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນ ປຫາຕພ຺ພກິເລສານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ອຸປສນ຺ໂຕ ສນ຺ຕກາຍຈິຕ຺ໂຕ.
໖໕໗. ສນ຺ຕິ ອາຣຎ຺ຎກາຕິ ອຣຎ຺ເຎ ຠວາ ມຫາວເນ ຊາຕາ. ສຏ຺ຐິຫາຍນາຕິ ສຏ຺ຐິວສ຺ສກາເລ ຫາຍນພລາ. ຕິຘາ ປຠິນ຺ນາຕິ ອກ຺ຂິກຓ຺ຓໂກສສງ຺ຂາເຕຫິ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ຠິນ຺ນມທາ. ມາຕງ຺ຄາຕິ ມາຕງ຺ຄຫຕ຺ຖິກຸເລ ຊາຕາ. ອີສາທນ຺ຕາຕິ ຣຖີສາສທິສທນ຺ຕາ. ອຸຣູຬ຺ຫວາ ຣາຊວາຫນາ. ກຸຎ຺ຊຣສງ຺ຂາຕາ ນາຄາ ຫຕ຺ຖິຣາຊາໂນ ສນ຺ຕິ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ຍຖາ, ຕຖາ ສຕສຫສ຺ສສງ຺ຂ຺ຍາ ຂີຓາສວສງ຺ຂາຕາ ປຓ຺ຑິຕາ ມຫິທ຺ຘິກາ ອຣຫນ຺ຕນາຄາ ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອຣຫນ຺ຕນາຄາ ພຸທ຺ຘນາຄຣາຊສ຺ສ. ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຓິຘິມ຺ຫິ ເຕຕິ ເຕ ປຓິຘິມ຺ຫິ ຕາທິສາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ກິໍ ສພ຺ເພ ເຕ ຠຍຠີຕາ ສກຠາເວນ ສຓ຺ຐາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.
ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣອປທານວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.
ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຐມາ ພຸທ຺ຘວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.
ປຐໂມ ຠາໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ.
ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ