໔. ອຄ຺ຄຎ຺ຎສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ວາເສຏ຺ຐຠາຣທ຺ວາຊວຓ຺ຓນາ

໑໑໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ອຄ຺ຄຎ຺ຎສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍມນຸຕ຺ຕານປທວຓ຺ຓນາ – ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ. ອຕີເຕ ສຕສຫສ຺ສກປ຺ປມຕ຺ຖເກ ເອກາ ອຸປາສິກາ ປທຸມຸຕ຺ຕຣໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສສ຺ສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ອນາຄເຕ ຕຸມ຺ຫາທິສສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຄ຺ຄຸປຏ຺ຐາຍິກາ ໂຫມີ’’ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ອກາສິ. ສາ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ເທເວສຸ ເຈວ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣິຕ຺ວາ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ເມຓ຺ຑກເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຘນຎ຺ຈຍເສຏ຺ຐິໂນ ເຄເຫ ສຸມນເທວິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ຊາຕກາເລ ຕສ຺ສາ ວິສາຂາຕິ ນາມໍ ອກໍສຸ. ສາ ຍທາ ຠຄວາ ຠທ຺ທິຍນຄຣໍ ອາຄມາສິ, ຕທາ ປຎ຺ຈທາສິສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ປຐມທສ຺ສນມ຺ຫິເຍວ ໂສຕາປນ຺ນາ ອໂຫສິ.

ອປຣຠາເຄ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມິຄາຣເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸຓ຺ຓວຑ຺ຒນກຸມາຣສ຺ສ ເຄຫໍ ຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ນໍ ມິຄາຣເສຏ຺ຐິ ມາຕຸຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ. ຕສ຺ມາ ມິຄາຣມາຕາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຕິກຸລໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ຈສ຺ສາ ປິຕາ ມຫາລຕາປິຬນ຺ຘນໍ ນາມ ກາຣາເປສິ. ຕສ຺ມິໍ ປິຬນ຺ຘເນ ຈຕສ຺ໂສ ວຊິຣນາຬິໂຍ ອຸປໂຍຄໍ ອຄມໍສຸ, ມຸຕ຺ຕານໍ ເອກາທສ ນາຬິໂຍ, ປວາຬສ຺ສ ທ຺ວາວີສຕິ ນາຬິໂຍ, ມຓີນໍ ເຕຕ຺ຕິໍສ ນາຬິໂຍ. ອິຕິ ເອເຕຫິ ຈ ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ສຕ຺ຕຫິ ຣຕເນຫິ ນິຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ. ຕໍ ສີເສ ປຏິມຸກ຺ກໍ ຍາວ ປາທປິຏ຺ຐິຍາ ຠສ຺ສຕິ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ພລໍ ຘາຣຍມານາວ ນໍ ອິຕ຺ຖີ ຘາເຣຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ທສພລສ຺ສ ອຄ຺ຄຸປຏ຺ຐາຍິກາ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ປສາຘນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນວຫິ ໂກຏີຫິ ຠຄວໂຕ ວິຫາຣໍ ກາຣຍມານາ ກຣີສມຕ຺ເຕ ຠູມິຠາເຄ ປາສາທໍ ກາເຣສິ. ຕສ຺ສ ອຸປຣິຠູມິຍໍ ປຎ຺ຈ ຄພ຺ຠສຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຫຏ຺ຐິມຠູມິຍໍ ປຎ຺ຈາຕິ ຄພ຺ຠສຫສ຺ສປ຺ປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ອໂຫສິ. ສາ ‘‘ສຸທ຺ຘປາສາໂທວ ນ ໂສຠຕີ’’ຕິ ຕໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ທຸວຑ຺ຒເຄຫສຕານິ, ປຎ຺ຈ ຈູຬປາສາທສຕານິ, ປຎ຺ຈ ທີຆສາລສຕານິ ຈ ກາຣາເປສິ. ວິຫາຣມໂຫ ຈຕູຫິ ມາເສຫິ ນິຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ.

ມາຕຸຄາມຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕາຍ ວິສາຂາຍ ວິຍ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ພຸທ຺ຘສາສເນ ຘນປຣິຈ຺ຈາໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປຸຣິສຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕສ຺ສ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ວິຍ ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ. ໂສ ຫິ ຈຕຸປຓ຺ຓາສໂກຏິໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ທກ຺ຂິຓຠາເຄ ອນຸຣາຘປຸຣສ຺ສ ມຫາວິຫາຣສທິເສ ຐາເນ ເຊຕວນມຫາວິຫາຣໍ ນາມ ກາເຣສິ. ວິສາຂາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ປາຈີນຠາເຄ ອຸຕ຺ຕຣເທວິຍາ ວິຫາຣສທິເສ ຐາເນ ປຸພ຺ພາຣາມໍ ນາມ ກາເຣສິ. ຠຄວາ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ກຸລານໍ ອນຸກມ຺ປາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ວິຫາເຣສຸ ນິພທ຺ຘວາສໍ ວສິ. ເອກໍ ອນ຺ໂຕວສ຺ສໍ ເຊຕວເນ ວສຕິ, ເອກໍ ປຸພ຺ພາຣາເມ. ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ປນ ຠຄວາ ປຸພ຺ພາຣາເມ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ’’ຕິ.

ວາເສຏ຺ຐຠາຣທ຺ວາຊາຕິ ວາເສຏ຺ໂຐ ຈ ສາມເຓໂຣ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ຈ. ຠິກ຺ຂູສຸ ປຣິວສນ຺ຕີຕິ ເຕ ເນວ ຕິຕ຺ຖິຍປຣິວາສໍ ວສນ຺ຕິ, ນ ອາປຕ຺ຕິປຣິວາສໍ. ອປຣິປຸຓ຺ຓວສ຺ສຕ຺ຕາ ປນ ຠິກ຺ຂຸຠາວໍ ປຕ຺ຖຍມານາ ວສນ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຠິກ຺ຂຸຠາວໍ ອາກງ຺ຂມານາ’’ຕິ. ອຸໂຠປິ ເຫເຕ ອຸທິຈ຺ຈພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ຈຕ຺ຕາລີສ ຈຕ຺ຕາລີສ ໂກຏິວິຠວາ ຕິຓ຺ຓໍ ເວທານໍ ປາຣຄູ ມຊ຺ຌິມນິກາເຍ ວາເສຏ຺ຐສຸຕ຺ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສຣຓໍ ຄຕາ, ເຕວິຊ຺ຊສຸຕ຺ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ຠິກ຺ຂຸຠາວໍ ອາກງ຺ຂມານາ ປຣິວສນ຺ຕິ. ອພ຺ໂຠກາເສ ຈງ຺ກມຕີຕິ ອຸຕ຺ຕຣທກ຺ຂິເຓນ ອາຍຕສ຺ສ ປາສາທສ຺ສ ປຸຣຕ຺ຖິມທິສາຠາເຄ ປາສາທຈ຺ຉາຍາຍໍ ຍນ຺ຕຣຊ຺ຊູຫິ ອາກຑ຺ຒິຍມານໍ ຣຕນສຕຸພ຺ເພຘໍ ສຸວຓ຺ຓອຄ຺ຆິກໍ ວິຍ ອນິລປເຖ ວິຘາວນ຺ຕີຫິ ຉພ຺ພຓ຺ຓາຫິ ພຸທ຺ຘຣສ຺ມີຫິ ໂສຠມາໂນ ອປຣາປຣໍ ຈງ຺ກມຕິ.

໑໑໓. ອນຸຈງ຺ກມິໍສູຕິ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ໂອນຕສຣີຣາ ຫຸຕ຺ວາ ອນຸວຕ຺ຕມານາ ຈງ຺ກມິໍສຸ. ວາເສຏ຺ຐໍ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ໂສ ເຕສໍ ປຓ຺ຑິຕຕໂຣ ຄເຫຕພ຺ພໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພຎ຺ຈ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອາມນ຺ເຕສິ. ຕຸມ຺ເຫ ຂ຺ວຕ຺ຖາຕິ ຕຸມ຺ເຫ ໂຂ ອຕ຺ຖ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓຊຈ຺ຈາຕິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓຊາຕິກາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລີນາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ກຸລີນາ ກຸລສມ຺ປນ຺ນາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລໂຕ, ໂຠຄາທິສມ຺ປນ຺ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລໍ ປຫາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ອກ຺ໂກສນ຺ຕີຕິ ທສວິເຘນ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖຸນາ ນ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ. ນ ປຣິຠາສນ຺ຕີຕິ ນານາວິຘາຍ ປຣິຠວກຖາຍ ນ ປຣິຠາສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອິເມ ສາມເຓເຣ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕີ’’ຕິ ຊານມາໂນວ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກສ຺ມາ? ອິເມ ມຍາ ອປຸຈ຺ຉິຕາ ປຐມຕຣໍ ນ ກເຖສ຺ສນ຺ຕິ, ອກຖິເຕ ກຖາ ນ ສມຸຏ຺ຐາຕີຕິ ກຖາສມຸຏ຺ຐາປນຕ຺ຖາຍ. ຕຄ຺ຆາຕິ ເອກໍສວຈເນ ນິປາໂຕ, ເອກໍເສເນວ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຕຣູປາຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອນຸຣູປາຍ. ປຣິປຸຓ຺ຓາຍາຕິ ຍຖາຣຸຈິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປຣິປູຣິຕາຍ. ໂນ ອປຣິປຸຓ຺ຓາຍາຕິ ອນ຺ຕຣາ ອຏ຺ຐປິຕາຍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ປວຕ຺ຕາຍ.

ກສ຺ມາ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອິເມ ສາມເຓເຣ ອກ຺ໂກສນ຺ຕີຕິ? ອປ຺ປຕິຏ຺ຐຕາຍ. ອິເມ ຫິ ສາມເຓຣາ ອຄ຺ຄພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຸຕ຺ຕາ ຕິຓ຺ຓໍ ເວທານໍ ປາຣຄູ ຊມ຺ພຸທີເປ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອນ຺ຕເຣ ປາກຏາ ສມ຺ຠາວິຕາ ເຕສໍ ປພ຺ພຊິຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ເຎ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຸຕ຺ຕາ ປພ຺ພຊິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ‘‘ອປຕິຏ຺ຐາ ມຍໍ ຊາຕາ’’ຕິ ອິມາຍ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐຕາຍ ຄາມທ຺ວາເຣປິ ອນ຺ໂຕຄາເມປິ ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມໂຍ ຠິນ຺ໂນ, ມຸຓ຺ຑສມຓກສ຺ສ ປຈ຺ຉໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ຣສຄິທ຺ຘາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣຖາ’’ຕິອາທີນິ ເຈວ ປາຬິຍໍ ອາຄຕານິ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓວ ເສຏ຺ໂຐ ວຓ຺ໂຓ’’ຕິອາທີນິ ຈ ວຕ຺ວາ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ. ສາມເຓຣາ ເຕສຸ ອກ຺ໂກສນ຺ເຕສຸປິ ໂກປໍ ວາ ອາຆາຕໍ ວາ ອກຕ຺ວາ ເກວລໍ ຠຄວຕາ ປຸຏ຺ຐາ ‘‘ຕຄ຺ຆ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕີ’’ຕິ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ເນ ຠຄວາ ອກ຺ໂກສນາກາຣໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຍຖາ ກຖໍ ປນ ໂວຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເຕ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຠນ຺ເຕຕິອາທິມາຫໍສຸ.

ຕຕ຺ຖ ເສຏ຺ໂຐ ວຓ຺ໂຓຕິ ຊາຕິໂຄຕ຺ຕາທີນໍ ປຎ຺ຎາປນຏ຺ຐາເນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓວ ເສຏ຺ໂຐຕິ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ຫີນາ ອຎ຺ເຎ ວຓ຺ຓາຕິ ອິຕເຣ ຕໂຍ ວຓ຺ຓາ ຫີນາ ລາມກາຕິ ວທນ຺ຕິ. ສຸກ຺ໂກຕິ ປຓ຺ຑໂຣ. ກຓ຺ໂຫຕິ ກາຬໂກ. ສຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ຊາຕິໂຄຕ຺ຕາທີນໍ ປຎ຺ຎາປນຏ຺ຐາເນ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ປຸຕ຺ຕາຕິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ປຸຕ຺ຕາ. ໂອຣສາ ມຸຂໂຕ ຊາຕາຕິ ອຸເຣ ວສິຕ຺ວາ ມຸຂໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ, ອຸເຣ ກຕ຺ວາ ສໍວຑ຺ຒິຕາຕິ ວາ ໂອຣສາ. ພ຺ຣຫ຺ມຊາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ພ຺ຣຫ຺ມນິມ຺ມິຕາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ນິມ຺ມິຕາ. ພ຺ຣຫ຺ມທາຍາທາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ທາຍາທາ. ຫີນມຕ຺ຖ ວຓ຺ຓໍ ອຊ຺ຌຸປຄຕາຕິ ຫີນໍ ວຓ຺ຓໍ ອຊ຺ຌຸປຄຕາ ອຕ຺ຖ. ມຸຓ຺ຑເກ ສມຓເກຕິ ນິນ຺ທນ຺ຕາ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕາ ວທນ຺ຕິ, ນ ມຸຓ຺ຑກມຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ສມຓມຕ຺ຕຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ. ອິພ຺ເຠຕິ ຄຫປຕິເກ. ກຓ຺ເຫຕິ ກາຬເກ. ພນ຺ຘູຕິ ມາຣສ຺ສ ພນ຺ຘຸຠູເຕ ມາຣປກ຺ຂິເກ. ປາທາປຈ຺ເຈຕິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ປາທານໍ ອປຈ຺ຈຠູເຕ ປາທໂຕ ຊາເຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໑໑໔. ‘‘ຕຄ຺ຆ ໂວ, ວາເສຏ຺ຐ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ໂປຣາຓໍ ອສ຺ສຣນ຺ຕາ ເອວມາຫໍສູ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂວຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ສາມິວຈນໍ ວາ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂປຣາຓນ຺ຕິ ໂປຣາຓກໍ ອຄ຺ຄຎ຺ຎໍ ໂລກຸປ຺ປຕ຺ຕິຈຣິຍວໍສໍ. ອສ຺ສຣນ຺ຕາຕິ ອສ຺ສຣມານາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ເອກໍເສນ ໂວ, ວາເສຏ຺ຐ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ໂປຣາຓໍ ໂລກຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນນຸສ຺ສຣນ຺ຕາ ອຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ວທນ຺ຕີຕິ. ‘‘ທິສ຺ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນາ’’ຕິ ເອວມາທິ ເຕສໍ ລທ຺ຘິຠິນ຺ທນຕ຺ຖາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໂຍຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຸຕ຺ຕປ຺ປຏິລາຠຕ຺ຖາຍ ອາວາຫວິວາຫວເສນ ກຸລໍ ອານີຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໂຍ ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕາ ໂຂ ປເນຕາ ອປເຣນ ສມເຍນ ອຸຕຸນິໂຍປິ ໂຫນ຺ຕິ, ສຎ຺ຊາຕປຸປ຺ຜາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຄພ຺ຠິນິໂຍຕິ ສຎ຺ຊາຕຄພ຺ຠາ. ວິຊາຍມານາຕິ ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ຊນຍມານາ. ປາຍມານາຕິ ທາຣເກ ຖຎ຺ຎໍ ປາຍນ຺ຕິໂຍ. ໂຍນິຊາວ ສມານາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີນໍ ປສ຺ສາວມຄ຺ເຄນ ຊາຕາ ສມານາ. ເອວມາຫໍສູຕິ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ. ກຖໍ? ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓວ ເສຏ຺ໂຐ ວຓ຺ໂຓ…ເປ… ພ຺ຣຫ຺ມທາຍາທາ’’ຕິ. ຍທິ ປນ ເນສໍ ຕໍ ສຈ຺ຈວຈນໍ ສິຍາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓີນໍ ກຸຈ຺ຉິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສ ອຸໂຣ ຠເວຍ຺ຍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓີນໍ ປສ຺ສາວມຄ຺ໂຄ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ມຸຂໍ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເຕ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມູນຎ຺ເຈວ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ.

ຈຕຸວຓ຺ຓສຸທ຺ຘິວຓ຺ຓນາ

ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ມຍໍ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ອຸເຣ ວສິຕ຺ວາ ມຸຂໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ມາ ລຠນ຺ຕູ’’ຕິ ອິມໍ ມຸຂຈ຺ເຉທກວາທໍ ວຕ຺ວາ ປຸນ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ວຓ຺ຓາ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ສມາທາຍ ວຕ຺ຕນ຺ຕາວ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ວາເສຏ຺ຐ, ວຓ຺ຓາຕິອາທິມາຫ. ອກຸສລສງ຺ຂາຕາຕິ ອກຸສລາຕິ ສງ຺ຂາຕາ ອກຸສລໂກຏ຺ຐາສຠູຕາ ວາ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ນ ອລມຣິຍາຕິ ອຣິຍຠາເວ ອສມຕ຺ຖາ. ກຓ຺ຫາຕິ ປກຕິກາຬກາ. ກຓ຺ຫວິປາກາຕິ ວິປາໂກປິ ເນສໍ ກຓ຺ໂຫ ທຸກ຺ໂຂຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂຕ຺ຕິເຍປິ ເຕຕິ ຂຕ຺ຕິຍມ຺ຫິປິ ເຕ. ເອກຈ຺ເຈຕິ ເອກສ຺ມິໍ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ.

ສຸກ຺ກາຕິ ນິກ຺ກິເລສຠາເວນ ປຓ຺ຑຣາ. ສຸກ຺ກວິປາກາຕິ ວິປາໂກປິ ເນສໍ ສຸກ຺ໂກ ສຸໂຂຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໑໖. ອຸຠຍໂວກິຓ຺ເຓສຸ ວຕ຺ຕມາເນສູຕິ ອຸຠເຍສຸ ໂວກິຓ຺ເຓສຸ ມິສ຺ສີຠູເຕສຸ ຫຸຕ຺ວາ ວຕ຺ຕມາເນສຸ. ກຕເມສຸ ອຸຠເຍສູຕິ? ກຓ຺ຫສຸກ຺ເກສຸ ຘມ຺ເມສຸ ວິຎ຺ຎຸຄຣຫິເຕສຸ ເຈວ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ເຖສຸ ຈ. ຍເທຕ຺ຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສູຕິ ເອຕ຺ຖ ເອເຕສຸ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກຘມ຺ເມສຸ ວຕ຺ຕມານາປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຍເທຕໍ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓວ ເສຏ຺ໂຐ ວຓ຺ໂຓ’’ຕິອາທິ. ຕໍ ເນສໍ ວິຎ຺ຎູ ນານຸຊານນ຺ຕີຕິ ເຍ ໂລເກ ປຓ຺ຑິຕາ, ເຕ ນານຸໂມທນ຺ຕິ, ນ ປສໍສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອິເມສຎ຺ຫິ ວາເສຏ຺ຐາຕິອາທິມ຺ຫິ ອຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ. ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ນານຸຊານນ຺ຕີຕິ, ຕໍ ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ຍສ຺ມາ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ວຓ຺ຓານໍ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ…ເປ… ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ, ເຕ ຈ ນ ເອວຣູປາ. ຕສ຺ມາ ເນສໍ ວິຎ຺ຎູ ນານຸຊານນ຺ຕິ.

ອຣຫນ຺ຕິອາທິປເທສຸ ເຈຕ຺ຖ ກິເລສານໍ ອາຣກຕ຺ຕາທີຫິ ກາຣເຓຫິ ອຣຫໍ. ອາສວານໍ ຂີຓຕ຺ຕາ ຂີຓາສໂວ. ສຕ຺ຕ ເສກ຺ຂາ ປຸຖຸຊ຺ຊນກລ຺ຍາຓກາ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສໍ ວສນ຺ຕິ ນາມ. ອຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຖວາໂສຕິ ວຸສິຕວາ. ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ປຣິຊານນາທິກຣຓີຍໍ ກຕໍ ອສ຺ສາຕິ ກຕກຣຓີໂຍ. ກິເລສຠາໂຣ ຈ ຂນ຺ຘຠາໂຣ ຈ ໂອຫິໂຕ ອສ຺ສາຕິ ໂອຫິຕຠາໂຣ. ໂອຫິໂຕຕິ ໂອຫາຣິໂຕ. ສຸນ຺ທໂຣ ອຕ຺ໂຖ, ສໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ ສທຕ຺ໂຖ, ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ສທຕ຺ໂຖ ເອເຕນາຕິ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ. ຠວສໍໂຍຊນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ, ສາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ອສ຺ສາຕິ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ. ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ສມ຺ມາ ເຫຕຸນາ ກາຣເຓນ ຊານິຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ຊເນຕສ຺ມິນ຺ຕິ ຊເນ ເອຕສ຺ມິໍ, ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ເຐ ເຈວ ຘມ຺ເມ ອຠິສມ຺ປຣາຍຎ຺ຈາຕິ ອິຘຕ຺ຕຠາເວ ຈ ປຣຕ຺ຕຠາເວ.

໑໑໗. ອນນ຺ຕຣາຕິ ອນ຺ຕຣວິຣຫິຕາ, ອຕ຺ຕໂນ ກຸເລນ ສທິສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນຸຍຸຕ຺ຕາຕິ ວສວຕ຺ຕິໂນ. ນິປຈ຺ຈກາຣນ຺ຕິ ມຫລ຺ລກຕຣາ ນິປຈ຺ຈກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ທຫຣຕຣາ ອຠິວາທນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສາມີຈິກມ຺ມນ຺ຕິ ຕໍຕໍວຕ຺ຕກຣຓາທິ ອນຸຈ຺ຉວິກກມ຺ມໍ.

໑໑໘. ນິວິຏ຺ຐາຕິ ອຠິນິວິຏ຺ຐາ ອຈລຏ຺ຐິຕາ. ກສ຺ສ ປນ ເອວຣູປາ ສທ຺ຘາ ໂຫຕີຕິ? ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ. ໂສ ຫິ ນິວິຏ຺ຐສທ຺ໂຘ ອສິນາ ສີເສ ເຉຊ຺ຊມາເນປິ ພຸທ຺ໂຘ ອພຸທ຺ໂຘຕິ ວາ, ຘມ຺ໂມ ອຘມ຺ໂມຕິ ວາ, ສງ຺ໂຆ ອສງ຺ໂຆຕິ ວາ ນ ວທຕິ. ປຕິຏ຺ຐິຕສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ສູຣມ຺ພຏ຺ໂຐ ວິຍ.

ໂສ ກິຣ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ເຄຫໍ ອຄມາສິ. ອຖ ມາໂຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສວຣລກ຺ຂຓປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ພຸທ຺ຘຣູປໍ ມາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຆຣທ຺ວາເຣ ຐຕ຺ວາ ‘‘ສຕ຺ຖາ ອາຄໂຕ’’ຕິ ສາສນໍ ປຫິຓິ. ສູຣມ຺ພຏ຺ໂຐ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ອຫໍ ອິທາເນວ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອາຄໂຕ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸສຎ຺ຎາຍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ມາໂຣ ອາຫ – ‘‘ອມ຺ພຏ຺ຐ, ຍໍ ເຕ ມຍາ ‘ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໍ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ກຖິຕໍ, ຕໍ ທຸກ຺ກຖິຕໍ. ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາວ ຫິ ມຍາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ‘ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ. ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຏ຺ຐານເມຕໍ ຍໍ ພຸທ຺ຘາ ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາ ອປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ກເຖຍ຺ຍຸໍ, ອທ຺ຘາ ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ວິຈ຺ຉິນ຺ທຊນນຕ຺ຖໍ ມາໂຣ ອາຄໂຕ’’ຕິ. ຕໂຕ ນໍ ‘‘ຕ຺ວໍ ມາໂຣສີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ມຸສາວາທໍ ກາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ‘‘ອາມ ມາໂຣສ຺ມີ’’ຕິ ປຏິຊານາຕິ. ‘‘ກສ຺ມາ ອາຄໂຕສີ’’ຕິ? ຕວ ສທ຺ຘາຈາລນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອາຫ. ‘‘ກຓ຺ຫ ປາປິມ, ຕ຺ວໍ ຕາວ ເອໂກ ຕິຏ຺ຐ, ຕາທິສານໍ ມາຣານໍ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ມມ ສທ຺ຘໍ ຈາເລຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ, ມຄ຺ເຄນ ອາຄຕສທ຺ຘາ ນາມ ຖິຣາ ສິລາປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕສິເນຣຸ ວິຍ ອຈລາ ໂຫຕິ, ກິໍ ຕ຺ວໍ ເອຕ຺ຖາ’’ຕິ ອຈ຺ຉຣໍ ປຫຣິ. ໂສ ຐາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຕຕ຺ເຖວ ອນ຺ຕຣຘາຍິ. ເອວຣູປໍ ສທ຺ຘໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນິວິຏ຺ຐາ’’ຕິ.

ມູລຊາຕາ ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ ມຄ຺ຄມູລສ຺ສ ສຎ຺ຊາຕຕ຺ຕາ ເຕນ ມຄ຺ຄມູເລນ ປຕິຏ຺ຐິຕາ. ທຬ຺ຫາຕິ ຖິຣາ. ອສໍຫາຣິຍາຕິ ສຸນິຂາຕອິນ຺ທຂີໂລ ວິຍ ເກນຈິ ຈາເລຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາ. ຕສ຺ເສຕໍ ກລ຺ລໍ ວຈນາຍາຕິ ຕສ຺ສ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ຍຸຕ຺ຕເມຕໍ ວຕ຺ຕຸໍ. ກິນ຺ຕິ? ‘‘ຠຄວໂຕມ຺ຫິ ປຸຕ຺ໂຕ ໂອຣໂສ’’ຕິ ເອວມາທິ. ໂສ ຫິ ຠຄວນ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ອຣິຍຠູມິຍໍ ຊາໂຕຕິ ຠຄວໂຕ ປຸຕ຺ໂຕ. ອຸເຣ ວສິຕ຺ວາ ມຸຂໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕຘມ຺ມໂຆສວເສນ ມຄ຺ຄຜເລສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ໂອຣໂສ ມຸຂໂຕ ຊາໂຕ. ອຣິຍຘມ຺ມໂຕ ຊາຕຕ຺ຕາ ອຣິຍຘມ຺ເມນ ຈ ນິມ຺ມິຕຕ຺ຕາ ຘມ຺ມໂຊ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ. ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມທາຍຊ຺ຊໍ ອຣຫຕີຕິ ຘມ຺ມທາຍາໂທ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕູຕິ ຍເທຕໍ ‘‘ຠຄວໂຕມ຺ຫິ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຘມ຺ມໂຊ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ອິທານິສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເຫຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຘມ຺ມກາໂຍ ອິຕິປີ’’ຕິ ກສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕ ‘‘ຘມ຺ມກາໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ? ຕຖາຄໂຕ ຫິ ເຕປິຏກໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ຫທເຍນ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ວາຈາຍ ອຠິນີຫຣິ. ເຕນສ຺ສ ກາໂຍ ຘມ຺ມມຍຕ຺ຕາ ຘມ຺ໂມວ. ອິຕິ ຘມ຺ໂມ ກາໂຍ ອສ຺ສາຕິ ຘມ຺ມກາໂຍ. ຘມ຺ມກາຍຕ຺ຕາ ເອວ ພ຺ຣຫ຺ມກາໂຍ. ຘມ຺ໂມ ຫິ ເສຏ຺ຐຕ຺ເຖນ ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຘມ຺ມຠູໂຕຕິ ຘມ຺ມສຠາໂວ. ຘມ຺ມຠູຕຕ຺ຕາ ເອວ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ.

໑໑໙. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຠຄວາ ເສຏ຺ຐຈ຺ເຉທກວາທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອປເຣນປິ ນເຍນ ເສຏ຺ຐຈ຺ເຉທກວາທເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ວາເສຏ຺ຐ, ສມໂຍຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກຖາ ພ຺ຣຫ຺ມຊາເລ ວິຕ຺ຖາຣິຕາວ. ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອິຕ຺ຖຠາວໍ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕຘ ໂຫນ຺ຕິ ມໂນມຍາຕິ ເຕ ອິຘ ມນຸສ຺ສໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕມານາປິ ໂອປປາຕິກາ ຫຸຕ຺ວາ ມເນເນວ ນິພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ມໂນມຍາ. ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ວິຍ ອິຘາປິ ເນສໍ ປີຕິເຍວ ອາຫາຣກິຈ຺ຈໍ ສາເຘຕີຕິ ປີຕິຠກ຺ຂາ. ເອເຕເນວ ນເຍນ ສຍໍປຠາທີນິປິ ເວທິຕພ຺ພານີຕິ.

ຣສປຖວິປາຕຸຠາວວຓ຺ຓນາ

໑໒໐. ເອໂກທກີຠູຕນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ຈກ຺ກວາຬໍ ເອໂກທກເມວ ຠູຕໍ. ອນ຺ຘກາໂຣຕິ ຕໂມ. ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິນິວາຣເຓນ ອນ຺ຘຠາວກຣຓໍ ພຫລຕມໍ. ສມຕນີຕິ ປຕິຏ຺ຐຫິ ສມນ຺ຕໂຕ ປຕ຺ຖຣິ. ປຍໂສ ຕຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ຕຕ຺ຕສ຺ສ ຂີຣສ຺ສ. ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນາຕິ ວຓ຺ເຓນ ສມ຺ປນ຺ນາ. ກຓິກາຣປຸປ຺ຜສທິໂສ ຫິສ຺ສາ ວຓ຺ໂຓ ອໂຫສິ. ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນາຕິ ຄນ຺ເຘນ ສມ຺ປນ຺ນາ ທິພ຺ພຄນ຺ຘໍ ວາຍຕິ. ຣສສມ຺ປນ຺ນາຕິ ຣເສນ ສມ຺ປນ຺ນາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕທິພ຺ໂພຊາ ວິຍ ໂຫຕິ. ຂຸທ຺ທມຘຸນ຺ຕິ ຂຸທ຺ທກມກ຺ຂິກາຫິ ກຕມຘຸໍ. ອເນຬກນ຺ຕິ ນິທ຺ໂທສໍ ມກ຺ຂິກຓ຺ຑກວິຣຫິຕໍ. ໂລລຊາຕິໂກຕິ ໂລລສຠາໂວ. ອຕີຕານນ຺ຕເຣປິ ກປ຺ເປ ໂລໂລເຍວ. ອມ຺ໂຠຕິ ອຈ຺ຉຣິຍຊາໂຕ ອາຫ. ກິເມວິທໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ວຓ຺ໂຓປິສ຺ສາ ມນາໂປ ຄນ຺ໂຘປິ, ຣໂສ ປນສ຺ສາ ກີທິໂສ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ນໂລໂຠ, ໂສ ຣສປຖວິໍ ອງ຺ຄຸລິຍາ ສາຍິ, ອງ຺ຄຸລິຍາ ຄເຫຕ຺ວາ ຊິວ຺ຫຄ຺ເຄ ຐເປສິ.

ອຈ຺ຉາເທສີຕິ ຊິວ຺ຫຄ຺ເຄ ຐປິຕມຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕ ຣສຫຣຓີສຫສ຺ສານິ ຜຣິຕ຺ວາ ມນາປາ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕຓ຺ຫາ ຈສ຺ສ ໂອກ຺ກມີຕິ ຕຕ຺ຖ ຈສ຺ສ ຕຓ຺ຫາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ.

ຈນ຺ທິມສູຣິຍາທິປາຕຸຠາວວຓ຺ຓນາ

໑໒໑. ອາລຸປ຺ປກາຣກໍ ອຸປກ຺ກມິໍສຸ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ອາໂລປໍ ກຕ຺ວາ ປິຓ຺ເຑ ປິຓ຺ເຑ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອາຣຠິໍສຸ. ຈນ຺ທິມສູຣິຍາຕິ ຈນ຺ທິມາ ຈ ສູຣິໂຍ ຈ. ປາຕຸຣເຫສຸນ຺ຕິ ປາຕຸຠວິໍສຸ.

ໂກ ປນ ເຕສໍ ປຐມໍ ປາຕຸຠວິ, ໂກ ກສ຺ມິໍ ວສຕິ, ກສ຺ສ ກິໍ ປມາຓໍ, ໂກ ອຸປຣິ, ໂກ ສີຆໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ກຕິ ເນສໍ ວີຖິໂຍ, ກຖໍ ຈຣນ຺ຕິ, ກິຕ຺ຕເກ ຐາເນ ອາໂລກໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ? ອຸໂຠ ເອກໂຕ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ. ສູຣິໂຍ ປຐມຕຣໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ເຕສຎ຺ຫິ ສຕ຺ຕານໍ ສຍໍປຠາຍ ອນ຺ຕຣຫິຕາຍ ອນ຺ຘກາໂຣ ອໂຫສິ. ເຕ ຠີຕຕສິຕາ ‘‘ຠທ຺ທກໍ ວຕສ຺ສ ສເຈ ອາໂລໂກ ປາຕຸຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ. ຕໂຕ ມຫາຊນສ຺ສ ສູຣຠາວໍ ຊນຍມານໍ ສູຣິຍມຓ຺ຑລໍ ອຸຏ຺ຐຫິ. ເຕເນວສ຺ສ ສູຣິໂຍຕິ ນາມໍ ອໂຫສິ. ຕສ຺ມິໍ ທິວສໍ ອາໂລກໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຖງ຺ຄເຕ ປຸນ ອນ຺ຘກາໂຣ ອໂຫສິ. ເຕ ‘‘ຠທ຺ທກໍ ວຕສ຺ສ ສເຈ ອຎ຺ໂຎ ອາໂລໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ. ອຖ ເນສໍ ຉນ຺ທໍ ຎຕ຺ວາວ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ອຸຏ຺ຐຫິ. ເຕເນວສ຺ສ ຈນ຺ໂທຕິ ນາມໍ ອໂຫສິ.

ເຕສຸ ຈນ຺ໂທ ອນ຺ໂຕມຓິວິມາເນ ວສຕິ. ຕໍ ພຫິ ຣຊເຕນ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອຸຠຍມ຺ປິ ສີຕລເມວ ອໂຫສິ. ສູຣິໂຍ ອນ຺ໂຕກນກວິມາເນ ວສຕິ. ຕໍ ພາຫິຣໍ ຜລິກປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸຠຍມ຺ປິ ອຸຓ຺ຫເມວ.

ປມາຓໂຕ ຈນ຺ໂທ ອຸຊຸກໍ ເອກູນປຎ຺ຎາສໂຍຊໂນ. ປຣິມຓ຺ຑລໂຕ ຕີຫິ ໂຍຊເນຫິ ອູນທິຍຑ຺ຒສຕໂຍຊໂນ. ສູຣິໂຍ ອຸຊຸກໍ ປຎ຺ຎາສໂຍຊໂນ, ປຣິມຓ຺ຑລໂຕ ທິຍຑ຺ຒສຕໂຍຊໂນ.

ຈນ຺ໂທ ເຫຏ຺ຐາ, ສູຣິໂຍ ອຸປຣິ, ອນ຺ຕຣາ ເນສໍ ໂຍຊນໍ ໂຫຕິ. ຈນ຺ທສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມນ຺ຕໂຕ ສູຣິຍສ຺ສ ອຸປຣິມນ຺ຕໂຕ ໂຍຊນສຕໍ ໂຫຕິ.

ຈນ຺ໂທ ອຸຊຸກໍ ສຓິກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕິຣິຍໍ ສີຆໍ. ທ຺ວີສຸ ປສ຺ເສສຸ ນກ຺ຂຕ຺ຕຕາຣກາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຈນ຺ໂທ ເຘນຸ ວິຍ ວຈ຺ຉໍ ຕໍ ຕໍ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ. ນກ຺ຂຕ຺ຕານິ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ຐານໍ ນ ວິຊຫນ຺ຕິ. ສູຣິຍສ຺ສ ອຸຊຸກໍ ຄມນໍ ສີຆໍ, ຕິຣິຍໍ ຄມນໍ ທນ຺ຘໍ. ໂສ ກາຬປກ຺ຂອຸໂປສຖໂຕ ປາຏິປທທິວເສ ໂຍຊນານໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ໂອຫາຍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຖ ຈນ຺ໂທ ເລຂາ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ປກ຺ຂສ຺ສ ທຸຕິຍາຍ ສຕສຫສ຺ສນ຺ຕິ ເອວໍ ຍາວ ອຸໂປສຖທິວສາ ສຕສຫສ຺ສໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ໂອຫາຍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຖ ຈນ຺ໂທ ອນຸກ຺ກເມນ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ອຸໂປສຖທິວເສ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ. ປຸນ ປາຏິປທທິວເສ ໂຍຊນານໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ຘາວິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ. ທຸຕິຍາຍ ສຕສຫສ຺ສນ຺ຕິ ເອວໍ ຍາວ ອຸໂປສຖທິວສາ ສຕສຫສ຺ສໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ຘາວິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ. ອຖ ຈນ຺ໂທ ອນຸກ຺ກເມນ ຫາຍິຕ຺ວາ ອຸໂປສຖທິວເສ ສພ຺ພໂສ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຈນ຺ທໍ ເຫຏ຺ຐາ ກຕ຺ວາ ສູຣິໂຍ ອຸປຣິ ໂຫຕິ. ມຫຕິຍາ ປາຕິຍາ ຂຸທ຺ທກຠາຊນໍ ວິຍ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ປິຘີຍຕິ. ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ເຄຫຈ຺ຉາຍາ ວິຍ ຈນ຺ທສ຺ສ ຉາຍາ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ໂສ ຉາຍາຍ ອປຎ຺ຎາຍມານາຍ ທູເຣ ຐິຕານໍ ທິວາ ປທີໂປ ວິຍ ສຍມ຺ປິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ.

ກຕິ ເນສໍ ວີຖິໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອຊວີຖິ, ນາຄວີຖິ, ໂຄວີຖີຕິ ຕິສ຺ໂສ ວີຖິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຊານໍ ອຸທກໍ ປຏິກູລໍ ໂຫຕິ, ຫຕ຺ຖິນາຄານໍ ມນາປໍ. ຄຸນ຺ນໍ ສີຕຸຓ຺ຫສມຕາຍ ຜາສຸ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ກາລໍ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຊວີຖິໍ ອາຣຸຫນ຺ຕິ, ຕທາ ເທໂວ ເອກພິນ຺ທຸມ຺ປິ ນ ວສ຺ສຕິ. ຍທາ ນາຄວີຖິໍ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ຕທາ ຠິນ຺ນໍ ວິຍ ນຠໍ ປຄ຺ຆຣຕິ. ຍທາ ໂຄວີຖິໍ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ຕທາ ອຸຕຸສມຕາ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ຉມາເສ ສິເນຣຸໂຕ ພຫິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຉມາເສ ອນ຺ໂຕ ວິຈຣນ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ອາສາຬ຺ຫມາເສ ສິເນຣຸສມີເປນ ວິຈຣນ຺ຕິ. ຕໂຕ ປເຣ ທ຺ເວ ມາເສ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິ ວິຈຣນ຺ຕາ ປຐມກຕ຺ຕິກມາເສ ມຊ຺ເຌນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕໂຕ ຈກ຺ກວາຬາຠິມຸຂາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໂຍ ມາເສ ຈກ຺ກວາຬສມີເປນ ຈຣິຕ຺ວາ ປຸນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຣມາເສ ມຊ຺ເຌນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໂຕ ທ຺ເວ ມາເສ ສິເນຣຸຠິມຸຂາ ປກ຺ຂນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸນ ອາສາຬ຺ເຫ ສິເນຣຸສມີເປນ ຈຣນ຺ຕິ.

ກິຕ຺ຕເກ ຐາເນ ອາໂລກໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ? ເອກປ຺ປຫາເຣນ ຕີສຸ ທີເປສຸ ອາໂລກໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ກຖໍ? ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ທີເປ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນກາໂລ ປຸພ຺ພວິເທເຫ ມຊ຺ຌນ຺ຫິໂກ ໂຫຕິ, ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູສຸ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນກາໂລ, ອປຣໂຄຍາເນ ມຊ຺ຌິມຍາໂມ. ປຸພ຺ພວິເທຫມ຺ຫິ ອຸຄ຺ຄມນກາໂລ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູສຸ ມຊ຺ຌນ຺ຫິໂກ, ອປຣໂຄຍາເນ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນກາໂລ, ອິຘ ມຊ຺ຌິມຍາໂມ. ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູສຸ ອຸຄ຺ຄມນກາໂລ ອປຣໂຄຍາເນ ມຊ຺ຌນ຺ຫິໂກ, ອິຘ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນກາໂລ, ປຸພ຺ພວິເທເຫ ມຊ຺ຌິມຍາໂມ. ອປຣໂຄຍານທີເປ ອຸຄ຺ຄມນກາໂລ ອິຘ ມຊ຺ຌນ຺ຫິໂກ, ປຸພ຺ພວິເທເຫ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນກາໂລ, ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູສຸ ມຊ຺ຌິມຍາໂມຕິ.

ນກ຺ຂຕ຺ຕານິ ຕາຣກຣູປານີຕິ ກຕ຺ຕິກາທິນກ຺ຂຕ຺ຕານິ ເຈວ ເສສຕາຣກຣູປານິ ຈ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍຫິ ສທ຺ຘິໍເຍວ ປາຕຸຣເຫສຸໍ. ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາຕິ ຕໂຕ ສູຣິຍຕ຺ຖງ຺ຄມນໂຕ ຍາວ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ຣຕ຺ຕິ, ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນໂຕ ຍາວ ສູຣິຍຕ຺ຖງ຺ຄມນາ ທິວາຕິ ເອວໍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາ ປຎ຺ຎາຍິໍສຸ. ອຖ ປຎ຺ຈທສ ຣຕ຺ຕິໂຍ ອຑ຺ຒມາໂສ, ທ຺ເວ ອຑ຺ຒມາສາ ມາໂສຕິ ເອວໍ ມາສຑ຺ຒມາສາ ປຎ຺ຎາຍິໍສຸ. ອຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາສາ ອຸຕຸ, ຕໂຍ ອຸຕູ ສໍວຈ຺ຉໂຣຕິ ເອວໍ ອຸຕຸສໍວຈ຺ຉຣາ ປຎ຺ຎາຍິໍສຸ.

໑໒໒. ວຓ຺ຓເວວຓ຺ຓຕາ ຈາຕິ ວຓ຺ຓສ຺ສ ວິວຓ຺ຓຠາໂວ. ເຕສໍ ວຓ຺ຓາຕິມານປຈ຺ຈຍາຕິ ເຕສໍ ວຓ຺ຓໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນອຕິມານປຈ຺ຈຍາ. ມານາຕິມານຊາຕິການນ຺ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຕິມານສຠາວານໍ. ຣສາຍ ປຖວິຍາຕິ ສມ຺ປນ຺ນຣສຕ຺ຕາ ຣສາຕິ ລທ຺ຘນາມາຍ ປຖວິຍາ. ອນຸຕ຺ຖຸນິໍສູຕິ ອນຸຠາສິໍສຸ. ອໂຫ ຣສນ຺ຕິ ອໂຫ ອມ຺ຫາກໍ ມຘຸຣຣສໍ ອນ຺ຕຣຫິຕໍ. ອຄ຺ຄຎ຺ຎໍ ອກ຺ຂຣນ຺ຕິ ໂລກຸປ຺ປຕ຺ຕິວໍສກຖໍ. ອນຸສຣນ຺ຕີຕິ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ຠູມິປປ຺ປຏກປາຕຸຠາວາທິວຓ຺ຓນາ

໑໒໓. ເອວເມວ ປາຕຸຣໂຫສີຕິ ເອທິໂສ ຫຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐຫິ, ອນ຺ໂຕວາປິຍໍ ອຸທເກ ຉິນ຺ເນ ສຸກ຺ຂກລລປຏລໍ ວິຍ ຈ ອຸຏ຺ຐຫິ.

໑໒໔. ປທາລຕາຕິ ເອກາ ມຘຸຣຣສາ ຠທ຺ທາລຕາ. ກລມ຺ພຸກາຕິ ນາຬິກາ. ອຫຸ ວຕ ໂນຕິ ມຘຸຣຣສາ ວຕ ໂນ ປທາລຕາ ອໂຫສິ. ອຫາຍິ ວຕ ໂນຕິ ສາ ໂນ ເອຕຣຫິ ອນ຺ຕຣຫິຕາຕິ.

໑໒໕. ອກຏ຺ຐປາໂກຕິ ອກຏ຺ເຐເຍວ ຠູມິຠາເຄ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ອກໂຓຕິ ນິກ຺ກຸຓ຺ຑໂກ. ອຖຸໂສຕິ ນິຕ຺ຖຸໂສ. ສຸຄນ຺ໂຘຕິ ທິພ຺ພຄນ຺ຘໍ ວາຍຕິ. ຕຓ຺ຑຸລປ຺ຜໂລຕິ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຓ຺ຑຣໍ ຕຓ຺ຑຸລເມວ ຜລຕິ. ປກ຺ກໍ ປຏິວິຣູຬ຺ຫນ຺ຕິ ສາຍໍ ຄຫິຕຏ຺ຐານໍ ປາໂຕ ປກ຺ກໍ ໂຫຕິ, ປຸນ ວິຣູຬ຺ຫໍ ປຏິປາກຕິກເມວ ຄຫິຕຏ຺ຐານໍ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ນາປທານໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອລາຍິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອນູນເມວ ປຎ຺ຎາຍຕິ.

ອິຕ຺ຖິປຸຣິສລິງ຺ຄາທິປາຕຸຠາວວຓ຺ຓນາ

໑໒໖. ອິຕ຺ຖິຍາ ຈາຕິ ຍາ ປຸພ຺ເພ ມນຸສ຺ສກາເລ ອິຕ຺ຖີ, ຕສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ປາຕຸຠວຕິ, ປຸພ຺ເພ ປຸຣິສສ຺ສ ປຸຣິສລິງ຺ຄໍ. ມາຕຸຄາໂມ ນາມ ຫິ ປຸຣິສຕ຺ຕຠາວໍ ລຠນ຺ໂຕ ອນຸປຸພ຺ເພນ ປຸຣິສຕ຺ຕປຈ຺ຈເຍ ຘມ຺ເມ ປູເຣຕ຺ວາ ລຠຕິ. ປຸຣິໂສ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕຠາວໍ ລຠນ຺ໂຕ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ນິສ຺ສາຍ ລຠຕິ. ຕທາ ປນ ປກຕິຍາ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ, ປຸຣິສສ຺ສ ປຸຣິສລິງ຺ຄໍ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຸປນິຊ຺ຌາຍຕນ຺ຕິ ອຸປນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ໂອໂລເກນ຺ຕານໍ. ປຣິຬາໂຫຕິ ຣາຄປຣິຬາໂຫ. ເສຏ຺ຐິນ຺ຕິ ຉາຣິກໍ. ນິພ຺ພຸຍ຺ຫມານາຍາຕິ ນິຍ຺ຍມານາຍ.

໑໒໗. ອຘມ຺ມສມ຺ມຕນ຺ຕິ ຕໍ ປໍສຸຂິປນາທິ ອຘມ຺ໂມຕິ ສມ຺ມຕໍ. ຕເທຕຣຫິ ຘມ຺ມສມ຺ມຕນ຺ຕິ ຕໍ ອິທານິ ຘມ຺ໂມຕິ ສມ຺ມຕໍ, ຘມ຺ໂມຕິ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ເອກຈ຺ເຈສຸ ຊານປເທສຸ ກລຫໍ ກຸຣຸມານາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ‘‘ຕ຺ວໍ ກສ຺ມາ ກເຖສິ? ຍາ ໂຄມຍປິຓ຺ຑມຕ຺ຕມ຺ປິ ນາລຕ຺ຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ປາຕພ຺ຍຕນ຺ຕິ ເສວິຕພ຺ພຕໍ. ສນ຺ນິຘິກາຣກນ຺ຕິ ສນ຺ນິຘິໍ ກຕ຺ວາ. ອປທານໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖາຕິ ຉິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ອູນເມວ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ສຓ຺ຑສຓ຺ຑາຕິ ເອເກກສ຺ມິໍ ຐາເນ ກລາປພນ຺ຘາ ວິຍ ຄຸມ຺ພຄຸມ຺ພາ ຫຸຕ຺ວາ.

໑໒໘. ມຣິຍາທໍ ຐເປຍ຺ຍາມາຕິ ສີມໍ ຐເປຍ຺ຍາມ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມາຕິ ໂຍ ຫິ ນາມ. ປາຓິນາ ປຫຣິໍສູຕິ ຕໂຍ ວາເຣ ວຈນໍ ອຄຓ຺ຫນ຺ຕໍ ປາຓິນາ ປຫຣິໍສຸ. ຕທຄ຺ເຄ ໂຂຕິ ຕໍ ອຄ຺ຄໍ ກຕ຺ວາ.

ມຫາສມ຺ມຕຣາຊວຓ຺ຓນາ

໑໓໐. ຂີຍິຕພ຺ພໍ ຂີເຍຍ຺ຍາຕິ ປກາເສຕພ຺ພໍ ປກາເສຍ຺ຍ ຂິປິຕພ຺ພໍ ຂິເປຍ຺ຍ, ຫາເຣຕພ຺ພໍ ຫາເຣຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ເນສໍ ສຕ຺ໂຕຕິ ໂຍ ເຕສໍ ສຕ຺ໂຕ. ໂກ ປນ ໂສຕິ? ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ. ສາລີນໍ ຠາຄໍ ອນຸປທສ຺ສາມາຕິ ມຍໍ ເອເກກສ຺ສ ເຂຕ຺ຕໂຕ ອມ຺ພຓມ຺ພຓໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຕຸຍ຺ຫໍ ສາລິຠາຄໍ ທສ຺ສາມ, ຕຍາ ກິຎ຺ຈິ ກມ຺ມໍ ນ ກາຕພ຺ພໍ, ຕ຺ວໍ ອມ຺ຫາກໍ ເຊຏ຺ຐກຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐາຕິ.

໑໓໑. ອກ຺ຂຣໍ ອຸປນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ສງ຺ຂາ ສມຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂວຫາໂຣ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ຂຕ຺ຕິໂຍ ຂຕ຺ຕິໂຍຕ຺ເວວ ທຸຕິຍໍ ອກ຺ຂຣນ຺ຕິ ນ ເກວລໍ ອກ຺ຂຣເມວ, ເຕ ປນສ຺ສ ເຂຕ຺ຕສາມິໂນ ຕີຫິ ສງ຺ເຂຫິ ອຠິເສກມ຺ປິ ອກໍສຸ. ຣຎ຺ເຊຕີຕິ ສຸເຂຕິ ປິເນຕິ. ອຄ຺ຄຎ຺ເຎນາຕິ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ຎາເຕນ, ອຄ຺ເຄ ວາ ຎາເຕນ ໂລກຸປ຺ປຕ຺ຕິສມເຍ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ອໂຫສີຕິ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຓ຺ຑລາທິວຓ຺ຓນາ

໑໓໒. ວີຕງ຺ຄາຣາ ວີຕຘູມາຕິ ປຈິຕ຺ວາ ຂາທິຕພ຺ພາຠາວໂຕ ວິຄຕຘູມງ຺ຄາຣາ. ປນ຺ນມຸສລາຕິ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ປຈິຕພ຺ພາຠາວໂຕ ປຕິຕມຸສລາ. ຆາສເມສມານາຕິ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍວເສນ ຍາຄຸຠຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສນ຺ຕາ. ຕເມນໍ ມນຸສ຺ສາ ທິສ຺ວາຕິ ເຕ ເອເຕ ມນຸສ຺ສາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ. ອນຠິສມ຺ຠຸຓມານາຕິ ອສຫມານາ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ. ຄນ຺ເຖ ກໂຣນ຺ຕາຕິ ຕໂຍ ເວເທ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕາ ເຈວ ວາເຈນ຺ຕາ ຈ. ອຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວສນ຺ຕິ, ‘‘ອຈ຺ເຉນ຺ຕີ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ເອເສວຕ຺ໂຖ. ຫີນສມ຺ມຕນ຺ຕິ ‘‘ມນ຺ເຕ ຘາເຣນ຺ຕິ ມນ຺ເຕ ວາເຈນ຺ຕີ’’ຕິ ໂຂ, ວາເສຏ຺ຐ, ອິທໍ ເຕນ ສມເຍນ ຫີນສມ຺ມຕໍ. ຕເທຕຣຫິ ເສຏ຺ຐສມ຺ມຕນ຺ຕິ ຕໍ ອິທານິ ‘‘ເອຕ຺ຕເກ ມນ຺ເຕ ຘາເຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕເກ ມນ຺ເຕ ວາເຈນ຺ຕີ’’ຕິ ເສຏ຺ຐສມ຺ມຕໍ ຊາຕໍ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຓ຺ຑລສ຺ສາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຓສ຺ສ.

໑໓໓. ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ສມາທາຍາຕິ ເມຖຸນຘມ຺ມໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ. ວິສຸກມ຺ມນ຺ເຕ ປໂຍເຊສຸນ຺ຕິ ໂຄຣກ຺ຂ ວາຓິຊກມ຺ມາທິເກ ວິສ຺ສຸເຕ ອຸຄ຺ຄເຕ ກມ຺ມນ຺ເຕ ປໂຍເຊສຸໍ.

໑໓໔. ສຸທ຺ທາ ສຸທ຺ທາຕິ ເຕນ ລຸທ຺ທາຈາຣກມ຺ມຂຸທ຺ທາຈາຣກມ຺ມຸນາ ສຸທ຺ທໍ ສຸທ຺ທໍ ລຫຸໍ ລຫຸໍ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ວິນສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຫຸ ໂຂຕິ ໂຫຕິ ໂຂ.

໑໓໕. ສກໍ ຘມ຺ມໍ ຄຣຫມາໂນຕິ ນ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາປນມຕ຺ເຕນ ສຸຊ຺ຌິຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ຂຕ຺ຕິຍຘມ຺ມໍ ນິນ຺ທມາໂນ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ, ວາເສຏ຺ຐ, ຈຕູຫິ ມຓ຺ຑເລຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ອິມໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ສມຓມຓ຺ຑລໍ ນາມ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖິ, ຍສ຺ມາ ປນ ນ ສກ຺ກາ ຊາຕິຍາ ສຸຊ຺ຌິຕຸໍ, ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວິສຸທ຺ຘິ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ມຓ຺ຑເລຫິ ສມຓມຓ຺ຑລສ຺ສ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ອິມານິ ມຓ຺ຑລານິ ສມຓມຓ຺ຑລໍ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕານິ ຈ ຘມ຺ເມເນວ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ໂນ ອຘມ຺ເມນ. ສມຓມຓ຺ຑລຎ຺ຫິ ອາຄມ຺ມ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘິໍ ປາປຸຓນ຺ຕີ’’ຕິ.

ທຸຈ຺ຈຣິຕາທິກຖາວຓ຺ຓນາ

໑໓໖. ອິທານິ ຍຖາຊາຕິຍາ ນ ສກ຺ກາ ສຸຊ຺ຌິຕຸໍ, ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາວ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ຕມຕ຺ຖໍ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຂຕ຺ຕິໂຍປິ ໂຂ, ວາເສຏ຺ຐາຕິ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານເຫຕູຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິວເສນ ສມາທິນ຺ນກມ຺ມເຫຕຸ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສ຺ສ ວາ ສມາທານເຫຕຸ.

໑໓໗. ທ຺ວຍກາຣີຕິ ກາເລນ ກຸສລໍ ກໂຣຕິ, ກາເລນ ອກຸສລນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸຠຍກາຣີ. ສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ໂຫຕີຕິ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸຠຍວິປາກທານຏ຺ຐານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເຍນ ປນ ອກຸສລໍ ພຫຸໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ກຸສລໍ ມນ຺ທໍ, ໂສ ຕໍ ກຸສລໍ ນິສ຺ສາຍ ຂຕ຺ຕິຍກຸເລ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອຖ ນໍ ອກຸສລກມ຺ມໍ ກາຓມ຺ປິ ກໂຣຕິ ຂຸຊ຺ຊມ຺ປິ ປີຐສປ຺ປິມ຺ປິ. ໂສ ຣຊ຺ຊສ຺ສ ວາ ອນຣໂຫ ໂຫຕິ, ອຠິສິຕ຺ຕກາເລ ວາ ເອວໍຠູໂຕ ໂຠເຄ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອປຣສ຺ສ ມຣຓກາເລ ທ຺ເວ ພລວມລ຺ລາ ວິຍ ເຕ ທ຺ເວປິ ກຸສລາກຸສລກມ຺ມານິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ອກຸສລໍ ພລວຕຣໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ກຸສລໍ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາເປຕິ. ກຸສລກມ຺ມມ຺ປິ ປວຕ຺ຕິເວທນີຍໍ ໂຫຕິ. ຕເມນໍ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ ມງ຺ຄລອສ຺ສໍ ວາ ມງ຺ຄລອຸສຠໍ ວາ. ໂສ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວຕິ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ໂພຘິປກ຺ຂິຍຠາວນາວຓ຺ຓນາ

໑໓໘. ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ໂພຘິປກ຺ຂິຍານນ຺ຕິ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ອາທິໂກຏ຺ຐາສວເສນ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ, ປຏິປາຏິຍາ ປນ ສຕ຺ຕຕິໍສາຍ ໂພຘິປກ຺ຂິຍານໍ ຘມ຺ມານໍ. ຠາວນມນ຺ວາຍາຕິ ຠາວນໍ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ, ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ກິເລສປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ອິຕິ ຠຄວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວຓ຺ເຓ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວິນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຏິວິທ຺ຘຈຕຸສຈ຺ຈໍ ຂີຓາສວເມວ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ເສຏ຺ຐໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ.

໑໔໐. ອິທານິ ຕເມວຕ຺ຖໍ ໂລກສມ຺ມຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນປິ ວຈນທສ຺ສນານຸສາເຣນ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິເມສຎ຺ຫິ ວາເສຏ຺ຐ ຈຕຸນ຺ນໍ ວຓ຺ຓານນ຺ຕິອາທິມາຫ. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມຸນາເປສາ’’ຕິອາທິ ອມ຺ພຏ຺ຐສຸຕ຺ເຕ ວິຕ຺ຖາຣິຕໍ. ອິຕິ ຠຄວາ ເອຕ຺ຕເກນ ອິມິນາ ກຖາມຄ຺ເຄນ ເສຏ຺ຐຈ຺ເຉທກວາທເມວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ວິນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ. ອຕ຺ຕມນາ ວາເສຏ຺ຐຠາຣທ຺ວາຊາຕິ ວາເສຏ຺ຐຠາຣທ຺ວາຊ ສາມເຓຣາປິ ຫິ ສກມນາ ຕຸຏ຺ຐມນາ ‘‘ສາຘຸ, ສາຘູ’’ຕິ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິໍສຸ. ອິທເມວ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕາ ອນຸມຊ຺ຊນ຺ຕາ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສູຕິ.

ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ອຄ຺ຄຎ຺ຎສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.