ທສກວຓ຺ຓນາ

໓໔໕. ອິຕິ ນວກວເສນ ສາມຄ຺ຄິຣສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ທສກວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຸນ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ນາຖກຣຓາຕິ ‘‘ສນາຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຫຣຖ ມາ ອນາຖາ, ທສ ອິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ນາຖກຣຓາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑໐.໑໘) ເອວໍ ອກ຺ຂາຕາ ອຕ຺ຕໂນ ປຕິຏ຺ຐາກຣາ ຘມ຺ມາ.

ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕຕິອາທີສຸ ສີລາທິຄຸຓສມ຺ປນ຺ນາ ກລ຺ຍາຓາ ອສ຺ສ ມິຕ຺ຕາຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ. ເຕ ຈສ຺ສ ຐານນິສຊ຺ຊາທີສຸ ສຫ ອຍນໂຕ ສຫາຍາຕິ ກລ຺ຍາຓສຫາໂຍ. ຈິຕ຺ເຕນ ເຈວ ກາເຍນ ຈ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕສຸ ເອວ ສມ຺ປວງ຺ໂກ ໂອນໂຕຕິ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ໂກ. ສຸວໂຈ ໂຫຕີຕິ ສຸເຂນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ ສຸເຂນ ອນຸສາສິຕພ຺ໂພ. ຂໂມຕິ ຄາຬ຺ເຫນ ຜຣຸເສນ ກກ຺ຂເຬນ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ຂມຕິ, ນ ກຸປ຺ປຕິ. ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄາຫີ ອນຸສາສນິນ຺ຕິ ຍຖາ ເອກຈ຺ໂຈ ໂອວທິຍມາໂນ ວາມໂຕ ຄຓ຺ຫາຕິ, ປຏິປ຺ຜຣຕິ ວາ ອສຸຓນ຺ໂຕ ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ອກຕ຺ວາ ‘‘ໂອວທຖ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸສາສຖ, ຕຸມ຺ເຫສຸ ອໂນວທນ຺ເຕສຸ ໂກ ອຎ຺ໂຎ ໂອວທິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປທກ຺ຂິຓໍ ຄຓ຺ຫາຕິ.

ອຸຈ຺ຈາວຈານີຕິ ອຸຈ຺ຈານິ ຈ ອວຈານິ ຈ. ກິໍ ກຣຓີຍານີຕິ ກິໍ ກໂຣມີຕິ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ກຕ຺ຕພ຺ພກມ຺ມານິ. ຕຕ຺ຖ ອຸຈ຺ຈກມ຺ມານິ ນາມ ຈີວຣສ຺ສ ກຣຓໍ ຣຊນໍ ເຈຕິເຍ ສຸຘາກມ຺ມໍ ອຸໂປສຖາຄາຣເຈຕິຍຆຣໂພຘິຍຆເຣສຸ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວມາທິ. ອວຈກມ຺ມໍ ນາມ ປາທໂຘວນມກ຺ຂນາທິຂຸທ຺ທກກມ຺ມໍ. ຕຕ຺ຣຸປາຍາຍາຕິ ຕຕ຺ຣຸປຄມນີຍາ. ອລໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ກາຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ອລໍ ສໍວິຘາຕຸນ຺ຕິ ວິຈາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ.

ຘມ຺ເມ ອສ຺ສ ກາໂມ ສິເນໂຫຕິ ຘມ຺ມກາໂມ, ເຕປິຏກໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ປິຍາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິຍສມຸທາຫາໂຣຕິ ປຣສ຺ມິໍ ກເຖນ຺ເຕ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຸຓາຕິ, ສຍຎ຺ຈ ປເຣສໍ ເທເສຕຸກາໂມ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມ ອຠິຘມ຺ໂມ, ວິນໂຍ ອຠິວິນໂຍຕິ ຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປິຏກໍ. ອຠິຘມ຺ໂມຕິ ສຕ຺ຕ ປກຣຓານິ. ວິນໂຍຕິ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ຄາ. ອຠິວິນໂຍຕິ ຂນ຺ຘກປຣິວາຣາ. ອຖ ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປິຏກມ຺ປິ ອຠິຘມ຺ມປິຏກມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ເອວ. ມຄ຺ຄຜລານິ ອຠິຘມ຺ໂມ. ສກລໍ ວິນຍປິຏກໍ ວິນໂຍ. ກິເລສວູປສມກາຣຓໍ ອຠິວິນໂຍ. ອິຕິ ສພ຺ພສ຺ມິມ຺ປິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ເມ ອຠິຘມ຺ເມ ວິນເຍ ອຠິວິນເຍ ຈ. ອຸຬາຣປາໂມຊ຺ໂຊຕິ ພຫຸລປາໂມຊ຺ໂຊ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ກາຣຓຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ, ຈຕຸຠູມກກຸສລຘມ຺ມກາຣຓາ, ເຕສໍ ອຘິຄມຕ຺ຖາຍ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໔໖. ກສິຓທສເກ ສກລຏ຺ເຐນ ກສິຓານິ. ຕທາຣມ຺ມຓານໍ ຘມ຺ມານໍ ເຂຕ຺ຕຏ຺ເຐນ ວາ ອຘິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ວາ ອາຍຕນານິ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອຸປຣິ ຄຄນຕລາຠິມຸຂໍ. ອໂຘຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຠູມິຕລາຠິມຸຂໍ. ຕິຣິຍນ຺ຕິ ເຂຕ຺ຕມຓ຺ຑລມິວ ສມນ຺ຕາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ເອກຈ຺ໂຈ ຫິ ອຸທ຺ຘເມວ ກສິຓໍ ວຑ຺ເຒຕິ, ເອກຈ຺ໂຈ ອໂຘ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມນ຺ຕໂຕ. ເຕນ ເຕນ ວາ ກາຣເຓນ ເອວໍ ປສາເຣຕິ ອາໂລກມິວ ຣູປທສ຺ສນກາໂມ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຖວີກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍ’’ນ຺ຕິ. ອທ຺ວຍນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ເອກສ຺ສ ອຎ຺ຎຠາວານຸປຄມນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຫິ ອຸທກໍ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ສພ຺ພທິສາສຸ ອຸທກເມວ ໂຫຕິ, ນ ອຎ຺ຎໍ, ເອວເມວ ປຖວີກສິຓໍ ປຖວີກສິຓເມວ ໂຫຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ກສິຓສມ຺ເຠໂທຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ອິທໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຜຣຓອປ຺ປມາຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ເຈຕສາ ຜຣນ຺ໂຕ ສກລເມວ ຜຣຕິ, ນ ‘‘ອຍມສ຺ສ ອາທິ, ອິທໍ ມຊ຺ຌ’’ນ຺ຕິ ປມາຓໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ. ວິຎ຺ຎາຓກສິຓນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິມາກາເສ ປວຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕຕ຺ຖ ກສິຓວເສນ ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິມາກາເສ ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິມາກາສວເສນ ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕວິຎ຺ຎາເຓ ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນານເຍນ ປເນຕານິ ປຖວີກສິຓາທີນິ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕາເນວ.