໕. ຊນວສຠສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ນາຕິກິຍາທິພ຺ຍາກຣຓວຓ຺ຓນາ

໒໗໓-໒໗໕. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ຊນວສຠສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸຕ຺ຕານປທວຓ຺ຓນາ – ປຣິໂຕ ປຣິໂຕ ຊນປເທສູຕິ ສມນ຺ຕາ ສມນ຺ຕາ ຊນປເທສຸ. ປຣິຈາຣເກຕິ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆານໍ ປຣິຈາຣເກ. ອຸປປຕ຺ຕີສູຕິ ຎາຓຄຕິປຸຎ຺ຎານໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ. ກາສິໂກສເລສູຕິ ກາສີສຸ ຈ ໂກສເລສຸ ຈ, ກາສິຣຏ຺ເຐ ຈ ໂກສລຣຏ຺ເຐ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອງ຺ຄມຄຘໂຍນກກມ຺ໂພຊອສ຺ສກອວນ຺ຕິຣຏ຺ເຐສຸ ປນ ຉສຸ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ອິເມສໍ ປນ ໂສຬສນ຺ນໍ ມຫາຊນປທານໍ ປຸຣິເມສຸ ທສສຸເຍວ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ນາຕິກິຍາຕິ ນາຕິກຄາມວາສິໂນ.

ເຕນາຕິ ເຕນ ອນາຄາມິອາທິຠາເວນ. ສຸຕ຺ວາຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ປຎ຺ຫາພ຺ຍາກຣຓໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕສໍ ອນາຄາມິອາທີສຸ ນິຏ຺ຐງ຺ຄຕາ ຫຸຕ຺ວາ. ເຕນ ອນາຄາມິອາທິຠາເວນ ອຕ຺ຕມນາ ອເຫສຸໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ເຕນາຕິ ເຕ ນາຕິກິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ນ-ກາໂຣ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ອານນ຺ທປຣິກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໗໗. ຠຄວນ຺ຕໍ ກິຕ຺ຕຍມານຣູໂປຕິ ອໂຫ ພຸທ຺ໂຘ, ອໂຫ ຘມ຺ໂມ, ອໂຫ ສງ຺ໂຆ; ອໂຫ ຘມ຺ໂມ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕຕິ ເອວໍ ກິຕ຺ຕຍນ຺ໂຕວ ກາລມກາສິ. ພຫຸຊໂນ ປສີເທຍ຺ຍາຕິ ອມ຺ຫາກໍ ປິຕາ ມາຕາ ຠາຕາ ຠຄິນີ ປຸຕ຺ໂຕ ຘີຕາ ສຫາຍໂກ, ເຕນ ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຠຸຕ຺ຕາ, ເອກໂຕ ສຍິຕາ, ຕສ຺ສ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ມນາປໍ ອກຣິມ຺ຫ, ໂສ ກິຣ ອນາຄາມີ ສກທາຄາມີ ໂສຕາປນ຺ໂນ; ອໂຫ ສາຘຸ, ອໂຫ ສຸຏ຺ຐູຕິ ເອວໍ ພຫຸຊໂນ ປສາທໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ.

໒໗໘. ຄຕິນ຺ຕິ ຎາຓຄຕິໍ. ອຠິສມ຺ປຣາຍນ຺ຕິ ຎາຓາຠິສມ຺ປຣາຍເມວ. ອທ຺ທສາ ໂຂຕິ ກິຕ຺ຕເກ ຊເນ ອທ຺ທສ? ຈຕຸວີສຕິສຕສຫສ຺ສານິ.

໒໗໙. ອຸປສນ຺ຕປທິສ຺ໂສຕິ ອຸປສນ຺ຕທສ຺ສໂນ. ຠາຕິຣິວາຕິ ອຕິວິຍ ຠາຕິ, ອຕິວິຍ ວິໂຣຈຕິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານນ຺ຕິ ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ. ອທ຺ທສໍ ໂຂ ອຫໍ ອານນ຺ທາຕິ ເນວ ທສ, ນ ວີສຕິ, ນ ສຕໍ, ນ ສຫສ຺ສໍ, ອນູນາຘິການິ ຈຕຸວີສຕິສຕສຫສ຺ສານິ ອທ຺ທສນ຺ຕິ ອາຫ.

ຊນວສຠຍກ຺ຂວຓ຺ຓນາ

໒໘໐. ທິສ຺ວາ ປນ ເມ ເອຕ຺ຕໂກ ຊໂນ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ທຸກ຺ຂາ ປມຸຕ຺ໂຕຕິ ພລວໂສມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ຈິຕ຺ຕໍ ປສີທິ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປສນ຺ນຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ ໂລຫິຕໍ ປສີທິ, ໂລຫິຕສ຺ສ ປສນ຺ນຕ຺ຕາ ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປສີທິໍສູຕິ ສພ຺ພມິທໍ ວຕ຺ວາ ອຖ ໂຂ ອານນ຺ທາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ໂສ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ທສສຫສ຺ສາຘິກສ຺ສ ຊນສຕສຫສ຺ສສ຺ສ ເຊຏ຺ຐໂກ ຫຸຕ຺ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຊາໂຕ, ຕສ຺ມາ ຊນວສໂຠຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ.

ອິໂຕ ສຕ຺ຕາຕິ ອິໂຕ ເທວໂລກາ ຈວິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕ. ຕໂຕ ສຕ຺ຕາຕິ ຕໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກາ ຈວິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕ. ສໍສາຣານິ ຈຕຸທ຺ທສາຕິ ສພ຺ພາປິ ຈຕຸທ຺ທສຂນ຺ຘປຏິປາຏິໂຍ. ນິວາສມຠິຊານາມີຕິ ຊາຕິວເສນ ນິວາສໍ ຊານາມິ. ຍຕ຺ຖ ເມ ວຸສິຕໍ ປຸເຣຕິ ຍຕ຺ຖ ເທເວສຸ ຈ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປຄເຕນ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ຣາຊຠູເຕນ ອິໂຕ ອຕ຺ຕຠາວໂຕ ປຸເຣເຍວ ມຍາ ວຸສິຕໍ. ປຸເຣ ເອວໍ ວຸສິຕຕ຺ຕາ ເອວ ຈ ອິທານິ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ຕີສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ສານຸຠາເວນ ອຸປຣິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖປິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ວຸສິຕຏ຺ຐາເນ ນິກນ຺ຕິຍາ ພລວຕາຍ ເອຕ຺ເຖວ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ.

໒໘໑. ອາສາ ຈ ປນ ເມ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອິມິນາຫໍ ໂສຕາປນ຺ໂນຕິ ນ ສຸຕ຺ຕປ຺ປມຕ຺ໂຕວ ຫຸຕ຺ວາ ກາລໍ ວີຕິນາເມສິໍ. ສກທາຄາມິມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍ ປນ ເມ ວິປສ຺ສນາ ອາຣທ຺ຘາ. ອຊ຺ເຊວ ອຊ຺ເຊວ ປຏິວິຊ຺ຌິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ສອຸສ຺ສາໂຫ ວິຫຣາມີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍທຄ຺ເຄຕິ ລຏ຺ຐິວນຸຍ຺ຍາເນ ປຐມທສ຺ສເນ ໂສຕາປນ຺ນທິວສໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຕທຄ຺ເຄ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອວິນິປາໂຕ ອວິນິປາຕໍ ສຎ຺ຊານາມີຕິ ຕໍທິວສໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ, ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິມໍ ຈຕຸທ຺ທສອຕ຺ຕຠາວສງ຺ຂາຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອວິນິປາໂຕ ລຏ຺ຐິວນຸຍ຺ຍາເນ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄວເສນ ອຘິຄຕໍ ອວິນິປາຕຘມ຺ມຕໍ ສຎ຺ຊານາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ອນຸອຈ຺ຉຣິຍໍ. ຈິນ຺ຕຍມານໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຈ຺ຉຣິຍເມວິທໍ ຍໍ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ອທ຺ທສໍ. ອິທມ຺ປິ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ຍຎ຺ຈ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ມຫາຣາຊສ຺ສ ສຍໍປຣິສາຍ ຠາສໂຕ ຠຄວໂຕ ທິຏ຺ຐສທິສເມວ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ. ທ຺ເວ ປຈ຺ຈຍາຕິ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ທິຏ຺ຐຠາໂວ ຈ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ອາໂຣເຈຕຸກາມຕາ ຈ.

ເທວສຠາວຓ຺ຓນາ

໒໘໒. ສນ຺ນິປຕິຕາຕິ ກສ຺ມາ ສນ຺ນິປຕິຕາ? ເຕ ກິຣ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ. ວສ຺ສູປນາຍິກສງ຺ຄຫຕ຺ຖໍ, ປວາຣຓາສງ຺ຄຫຕ຺ຖໍ, ຘມ຺ມສວນຕ຺ຖໍ, ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກກີຬານຸຠວນຕ຺ຖນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສ຺ເວ ວສ຺ສູປນາຍິກາຕິ ອາສາຬ຺ຫີປຸຓ຺ຓມາຍ ທ຺ວີສຸ ເທວໂລເກສຸ ເທວາ ສຸຘມ຺ມາຍ ເທວສຠາຍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ມນ຺ເຕນ຺ຕິ ອສຸກວິຫາເຣ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ວສ຺ສູປຄໂຕ, ອສຸກວິຫາເຣ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຈ ທສ ວີສຕິ ຕິໍສໍ ຈຕ຺ຕາລີສໍ ປຎ຺ຎາສໍ ສຕໍ ສຫສ຺ສໍ ຠິກ຺ຂູ ວສ຺ສູປຄຕາ, ເອຕ຺ເຖຕ຺ຖ ຐາເນ ອຍ຺ຍານໍ ອາຣກ຺ຂໍ ສຸສໍວິຫິຕໍ ກໂຣຖາຕິ ເອວໍ ວສ຺ສູປນາຍິກສງ຺ຄໂຫ ກໂຕ ໂຫຕິ.

ຕທາປິ ເອເຕເນວ ກາຣເຓນ ສນ຺ນິປຕິຕາ. ອິທໍ ເຕສໍ ໂຫຕິ ອາສນສ຺ມິນ຺ຕິ ອິທໍ ເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຣາຊານໍ ອາສນໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ເຕສຸ ນິສິນ຺ເນສຸ ອຖ ປຈ຺ຉາ ອມ຺ຫາກໍ ອາສນໍ ໂຫຕິ.

ເຍນຕ຺ເຖນາຕິ ເຍນ ວສ຺ສູປນາຍິກຕ຺ເຖນ. ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ຈິນ຺ຕຍິຕ຺ວາ ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ມນ຺ຕຍິຕ຺ວາຕິ ຕໍ ອຣຎ຺ຎວາສິໂນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອາຣກ຺ຂຕ຺ຖໍ ຈິນ຺ຕຍິຕ຺ວາ. ເອຕ຺ເຖຕ຺ຖ ວຸຏ຺ຐຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອາຣກ຺ຂໍ ສໍວິທຫຖາຕິ ຈຕູຫິ ມຫາຣາເຊຫິ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕຕ຺ວາ. ວຸຕ຺ຕວຈນາປິ ຕນ຺ຕິ ເຕຕ຺ຕິໍສ ເທວປຸຕ຺ຕາ ວທນ຺ຕິ, ມຫາຣາຊາໂນ ວຸຕ຺ຕວຈນາ ນາມ. ຕຖາ ເຕຕ຺ຕິໍສ ເທວປຸຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈານຸສາສນ຺ຕິ, ອິຕເຣ ປຈ຺ຈານຸສິຏ຺ຐວຈນາ ນາມ. ປທທ຺ວເຍປິ ປນ ຕນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕເມວ. ອວິປກ຺ກນ຺ຕາຕິ ອຄຕາ.

໒໘໓. ອຸຬາໂຣຕິ ວິປຸໂລ ມຫາ. ເທວານຸຠາວນ຺ຕິ ຍາ ສາ ສພ຺ພເທວຕານໍ ວຕ຺ຖາລງ຺ກາຣວິມານສຣີຣານໍ ປຠາ ທ຺ວາທສ ໂຍຊນານິ ຜຣຕິ. ມຫາປຸຎ຺ຎານໍ ປນ ສຣີຣປ຺ປຠາ ໂຍຊນສຕໍ ຜຣຕິ. ຕໍ ເທວານຸຠາວໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ.

ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ເຫຕໍ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍຖາ ສູຣິຍສ຺ສ ອຸທຍໂຕ ເອຕໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ເອຕໍ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໍ ຍທິທໍ ອຣຸຓຸຄ຺ຄໍ, ເອວເມວ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນປິ ເອຕໍ – ‘‘ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ທີເປຕິ.

ສນງ຺ກຸມາຣກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໘໔. ອນຠິສມ຺ຠວນີໂຍຕິ ອປຕ຺ຕພ຺ໂພ, ນ ຕໍ ເທວາ ຕາວຕິໍສາ ປສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈກ຺ຂຸປຖສ຺ມິນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸປສາເທ ອາປາເຖ ວາ. ໂສ ເທວານໍ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາເຖ ສມ຺ຠວນີໂຍ ປຕ຺ຕພ຺ໂພ ນ ໂຫຕິ, ນ ອຠິຠວຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ເຫຏ຺ຐາ ຫິ ເທວຕາ ອຸປຣູປຣິ ເທວານໍ ໂອຬາຣິກໍ ກຕ຺ວາ ມາປິຕເມວ ອຕ຺ຕຠາວໍ ປສ຺ສິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເວທປຏິລາຠນ຺ຕິ ຕຸຏ຺ຐິປຏິລາຠໍ. ອຘຸນາຠິສິຕ຺ໂຕ ຣຊ຺ເຊນາຕິ ສມ຺ປຕິ ອຠິສິຕ຺ໂຕ ຣຊ຺ເຊນ. ອຍໍ ປນຕ຺ໂຖ ທຸຏ຺ຐຄາມຓິອຠຍວຕ຺ຖຸນາ ທີເປຕພ຺ໂພ –

ໂສ ກິຣ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ທມິຬຣາຊາໂນ ວິຊິຕ຺ວາ ອນຸຣາຘປຸເຣ ປຕ຺ຕາຠິເສໂກ ຕຸຏ຺ຐໂສມນສ຺ເສນ ມາສໍ ນິທ຺ທໍ ນ ລຠິ, ຕໂຕ – ‘‘ນິທ຺ທໍ ນ ລຠາມິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂິ. ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ອຊ຺ຊ ອຸໂປສຖໍ ອຘິຏ຺ຐາຫີຕິ. ໂສ ຈ ອຸໂປສຖໍ ອຘິຏ຺ຐາສິ. ສງ຺ໂຆ ຄນ຺ຕ຺ວາ – ‘‘ຈິຕ຺ຕຍມກໍ ສຊ຺ຌາຍຖາ’’ຕິ ອຏ຺ຐ ອາຠິຘມ຺ມິກຠິກ຺ຂູ ເປເສສິ. ເຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ – ‘‘ນິປຊ຺ຊ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊາ,’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສຊ຺ຌາຍໍ ອາຣຠິໍສຸ. ຣາຊາ ສຊ຺ຌາຍໍ ສຸຓນ຺ໂຕວ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມິ. ເຖຣາ – ຣາຊານໍ ມາ ປໂພຘຍິຕ຺ຖາຕິ ປກ຺ກມິໍສຸ. ຣາຊາ ທຸຕິຍທິວເສ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມເນ ປພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ເຖເຣ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ – ‘‘ກຸຫິໍ ອຍ຺ຍາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ຕຸມ຺ຫາກໍ ນິທ຺ໂທກ຺ກມນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ຄຕາຕິ. ນຕ຺ຖິ, ໂຠ, ມຍ຺ຫໍ ອຍ຺ຍກສ຺ສ ທາຣການໍ ອຊານນກເຠສຊ຺ຊໍ ນາມ, ຍາວ ນິທ຺ທາເຠສຊ຺ຊມ຺ປິ ຊານນ຺ຕິ ເຍວາຕິ ອາຫ.

ປຎ຺ຈສິໂຂຕິ ປຎ຺ຈສິຂຄນ຺ຘພ຺ພສທິໂສ ຫຸຕ຺ວາ. ປຎ຺ຈສິຂຄນ຺ຘພ຺ພເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ກິຣ ສພ຺ພເທວຕາ ອຕ຺ຕຠາວໍ ມມາຍນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ພ຺ຣຫ຺ມາປິ ຕາທິສໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ປາຕຸຣໂຫສິ. ປລ຺ລງ຺ເກນ ນິສີທີຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ນິສີທິ.

ວິສ຺ສຏ຺ໂຐຕິ ສຸມຸຕ຺ໂຕ ອປລິພຸທ຺ໂຘ. ວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ຖວິຎ຺ຎາປໂນ. ມຎ຺ຊູຕິ ມຘຸໂຣ ມຸທຸ. ສວນີໂຍຕິ ໂສຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕໂກ ກຓ຺ຓສຸໂຂ. ພິນ຺ທູຕິ ເອກຄ຺ຆໂນ. ອວິສາຣີຕິ ສຸວິສໂທ ອວິປ຺ປກິຓ຺ໂຓ. ຄມ຺ຠີໂຣຕິ ນາຠິມູລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຄມ຺ຠີຣສມຸຏ຺ຐິໂຕ, ນ ຊິວ຺ຫາທນ຺ຕໂອຏ຺ຐຕາລຸມຕ຺ຕປ຺ປຫາຣສມຸຏ຺ຐິໂຕ. ເອວໍ ສມຸຏ຺ຐິໂຕ ຫິ ອມຘຸໂຣ ຈ ໂຫຕິ, ນ ຈ ທູຣໍ ສາເວຕິ. ນິນ຺ນາທີຕິ ມຫາເມຆມຸທິງ຺ຄສທ຺ໂທ ວິຍ ນິນ຺ນາທຍຸຕ຺ໂຕ. ອປິເຈຕ຺ຖ ປຈ຺ຉິມໍ ປຈ຺ຉິມໍ ປທໍ ປຸຣິມສ຺ສ ປຸຣິມສ຺ສ ອຕ຺ໂຖເຍວາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາປຣິສນ຺ຕິ ຍຕ຺ຕກາ ປຣິສາ, ຕຕ຺ຕກເມວ ວິຎ຺ຎາເປຕິ. ອນ຺ໂຕ ປຣິສາຍໍ ເຍວສ຺ສ ສທ຺ໂທ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕຕິ, ນ ພຫິທ຺ຘາ ວິຘາວຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈີຕິ ອາທິ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ນຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວທຕິ. ສຣຓໍ ຄຕາຕິ ນ ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາ ສຣຓໍ ຄເຕ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ນິພ຺ເພມຕິກຄຫິຕສຣເຓ ປນ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຄນ຺ຘພ຺ພກາຍໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີຕິ ຄນ຺ຘພ຺ພເທວຄຓໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ອິຕິ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຸ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ນກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຉ ເທວໂລກາທີສຸ ປິຏ຺ຐໍ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ປູຣິຕນາຬິ ວິຍ ສຣວນນຬວນໍ ວິຍ ຈ ນິຣນ຺ຕຣໍ ຊາຕປຣິສາຕິ ອາຫ.

ຠາວິຕອິທ຺ຘິປາທວຓ຺ຓນາ

໒໘໗. ຍາວສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ຈິເມ ເຕນ ຠຄວຕາຕິ ເຕນ ມຍ຺ຫໍ ສຕ຺ຖາຣາ ຠຄວຕາ ຍາວ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ຍາວ ສຸກຖິຕາ. ອິທ຺ຘິປາທາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ອິທ຺ຘິ, ປຕິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ປາທາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິທ຺ຘິປຫຸຕາຍາຕິ ອິທ຺ຘິປໂຫນກຕາຍ. ອິທ຺ຘິວິສວິຕາຍາຕິ ອິທ຺ຘິວິປຊ຺ຊນຠາວາຍ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາເສວນວເສນ ຈິຓ຺ຓວສິຕາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນຕາຍາຕິ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນຠາວາຍ, ນານປ຺ປກາຣໂຕ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ. ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິອາທີສຸ ຉນ຺ທເຫຕຸໂກ ຉນ຺ທາຘິໂກ ວາ ສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘິ, ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປຘານຠູຕາ ສງ຺ຂາຣາ ປຘານສງ຺ຂາຣາ. ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກສ຺ສ ສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ຈ ປຘານສງ຺ຂາເຣນ ຈ ອຸເປຕໍ. ອິທ຺ຘິປາທນ຺ຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິປຣິຍາເຍນ ອິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ວາ, ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ເອຕາຍ ສຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘາ ວຸທ຺ຘາ ອຸກ຺ກໍສຄຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິມິນາ ວາ ປຣິຍາເຍນ ອິທ຺ຘີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຕານໍ ອຠິຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣານໍ ອຘິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ປາທຠູໂຕ ເສສຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຣາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ອິທ຺ຘິປາໂທຕິ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໓໔). ອິມິນາ ນເຍນ ເສເສສຸປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍເຖວ ຫິ ຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ວີຣິຍໍ, ຈິຕ຺ຕໍ, ວີມໍສໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິ ວີມໍສາສມາຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອປິຈ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານໍ ປາໂທ, ປຐມຊ຺ຌານໍ ອິທ຺ຘິ. ສອຸປຈາຣໍ ປຐມຊ຺ຌານໍ ປາໂທ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ ອິທ຺ຘີຕິ ເອວໍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປາໂທ, ອປຣຠາເຄ ອິທ຺ຘີຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ວິຕ຺ຖາເຣນ ອິທ຺ຘິປາທກຖາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ຈ ວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍ ຈ ວຸຕ຺ຕາ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ນິປ຺ຜນ຺ນາ ອິທ຺ຘິ. ອນິປ຺ຜນ຺ໂນ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ເຕສໍ ວາທມທ຺ທນຕ຺ຖາຍ ອຠິຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬິກວາໂຣ ນາມ ອາຠໂຕ – ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ, ວີຣິຍິທ຺ຘິປາໂທ, ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາໂທ, ວີມໍສິທ຺ຘິປາໂທ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຌານໍ ຠາເວຕິ ນິຍ຺ຍານິກໍ ອປຈຍຄາມິໍ ທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ປຫານາຍ ປຐມາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ຕິຍາ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ ທຸກ຺ຂາປຏິປທໍ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎໍ. ໂຍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຉນ຺ໂທ ຉນ຺ທິກຕາ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ກຸສໂລ ຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ໂທ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ, ອວເສສາ ຘມ຺ມາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໕໘). ອິເມ ປນ ໂລກຸຕ຺ຕຣວເສເນວ ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖໂຣ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ໂສຓຕ຺ເຖໂຣ ວີຣິຍໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ສມ຺ຠູຕຕ຺ເຖໂຣ ຈິຕ຺ຕໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ອາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາ ວີມໍສໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຈຕູສຸ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ເຕສຸ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ເຕສຸ ເອໂກ ອຸປຏ຺ຐາເນ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ອຊ຺ຌາສຍຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ຉນ຺ທຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອໂກ ປນ – ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ ໂກ ສກ຺ໂກຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ເນ ກິຈ຺ເຈ ປຣກ຺ກເມນ ອາຣາເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຸປິເຕ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຣຎ຺ຎາ ປຫິໂຕ ປຣກ຺ກເມນ ສຕ຺ຕຸມທ຺ທນໍ ກຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ວີຣິຍຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອໂກ – ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ອຸປຏ຺ຐານມ຺ປິ ອຸເຣນ ສຕ຺ຕິສຣປຏິຈ຺ຉນ຺ນມ຺ປິ ຠາໂຣເຍວ, ມນ຺ຕພເລນ ອາຣາເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາຍ ກຕປຣິຈຍຕ຺ຕາ ມນ຺ຕສໍວິຘາເນນ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓາຕິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອປໂຣ – ‘‘ກິໍ ອິເມຫິ ອຸປຏ຺ຐານາທີຫິ, ຣາຊາໂນ ນາມ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຐານນ຺ຕຣໍ ເທນ຺ຕິ, ຕາທິສສ຺ສ ເທນ຺ໂຕ ມຍ຺ຫໍ ທສ຺ສຕີ’’ຕິ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິເມວ ນິສ຺ສາຍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ, ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ວີມໍສໍ ນິສ຺ສາຍ ວີມໍສຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອເນກວິຫິຕນ຺ຕິ ອເນກວິຘໍ. ອິທ຺ຘິວິຘນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິໂກຏ຺ຐາສໍ.

ຕິວິຘໂອກາສາຘິຄມວຓ຺ຓນາ

໒໘໘. ສຸຂສ຺ສາຘິຄມາຍາຕິ ຌານສຸຂສ຺ສ ມຄ຺ຄສຸຂສ຺ສ ຜລສຸຂສ຺ສ ຈ ອຘິຄມາຍ. ສໍສຏ຺ໂຐຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ. ອຣິຍຘມ຺ມນ຺ຕິ ອຣິເຍນ ຠຄວຕາ ພຸທ຺ເຘນ ເທສິຕໍ ຘມ຺ມໍ. ສຸຓາຕີຕິ ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມຸຂາ ຠິກ຺ຂຸຠິກ຺ຂຸນີອາທີຫິ ວາ ເທສິຍມານໍ ສຸຓາຕິ. ໂຍນິໂສ ມນສິກໂຣຕີຕິ ອຸປາຍໂຕ ປຖໂຕ ກາຣຓໂຕ ‘ອນິຈ຺ຈ’ນ຺ຕິອາທິວເສນ ມນສິ ກໂຣຕິ. ‘‘ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ນາມ ອຸປາຍມນສິກາໂຣ ປຖມນສິກາໂຣ, ອນິຈ຺ເຈ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ເຂ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ອນຕ຺ຕນິ ອນຕ຺ຕາຕິ ອສຸເຠ ອສຸຠນ຺ຕິ ສຈ຺ຈານຸໂລມິເກນ ວາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາວຏ຺ຏນາ ອນ຺ວາວຏ຺ຏນາ ອາໂຠໂຄ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ມນສິກາໂຣ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ໂຍນິໂສມນສິກາເຣ ກມ຺ມໍ ອາຣຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສໍສຏ຺ໂຐຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມຫິປິ ກິເລສກາເມຫິປິ ອສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂນ຺ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ປຐມຊ຺ຌານສຸຂໍ. ສຸຂາ ຠິຍ຺ໂຍ ໂສມນສ຺ສນ຺ຕິ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສ ຌານສຸຂປຈ຺ຈຍາ ອປຣາປຣໍ ໂສມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ປມຸທາຕິ ຕຸຏ຺ຐາກາຣໂຕ ທຸພ຺ພລປີຕິ. ປາໂມຊ຺ຊນ຺ຕິ ພລວຕຣໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ. ປຐໂມ ໂອກາສາຘິຄໂມຕິ ປຐມຊ຺ຌານໍ ປຎ຺ຈນີວຣຓານິ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຐໂມ ໂອກາສາຘິຄໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ໂອຬາຣິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຍວຈີສງ຺ຂາຣາ ຕາວ ໂອຬາຣິກາ ໂຫນ຺ຕຸ, ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣາ ກຖໍ ໂອຬາຣິກາຕິ? ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ. ກາຍສງ຺ຂາຣາ ຫິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌາເນນ ປຫີຍນ຺ຕິ, ວຈີສງ຺ຂາຣາ ທຸຕິຍຊ຺ຌາເນນ, ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣາ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິຍາ. ອິຕິ ກາຍວຈີສງ຺ຂາເຣສຸ ປຫີເນສຸປິ ເຕ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິເຍວາຕິ ປຫີເນ ອຸປາທາຍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ໂອຬາຣິກາ ນາມ ຊາຕາ. ສຸຂນ຺ຕິ ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານິກຜລສມາປຕ຺ຕິສຸຂໍ. ສຸຂາ ຠິຍ຺ໂຍ ໂສມນສ຺ສຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສ ອປຣາປຣໍ ໂສມນສ຺ສໍ. ທຸຕິໂຍ ໂອກາສາຘິຄໂມຕິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ສຸຂໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ທຸຕິໂຍ ໂອກາສາຘິຄໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸຕິຍຕຕິຍຊ຺ຌານານິ ປເນຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ເຖ ຄຫິເຕ ຄຫິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ.

ອິທໍ ກຸສລນ຺ຕິອາທີສຸ ກຸສລໍ ນາມ ທສກຸສລກມ຺ມປຖາ. ອກຸສລນ຺ຕິ ທສອກຸສລກມ຺ມປຖາ. ສາວຊ຺ຊທຸກາທໂຍປິ ເອເຕສໍ ວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ສພ຺ພຎ຺ເຈວ ປເນຕໍ ກຓ຺ຫຎ຺ຈ ສຸກ຺ກຎ຺ຈ ສປ຺ປຏິຠາຄຎ຺ຈາຕິ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາຄໍ. ນິພ຺ພານເມວ ເຫຕໍ ອປ຺ປຏິຠາຄໍ. ອວິຊ຺ຊາ ປຫີຍຕີຕິ ວຏ຺ຏປຏິຈ຺ຉາທິກາ ອວິຊ຺ຊາ ປຫີຍຕິ. ວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ສຸຂນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສຸຂຎ຺ເຈວ ຜລສຸຂຎ຺ຈ. ສຸຂາ ຠິຍ຺ໂຍ ໂສມນສ຺ສນ຺ຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສ ອປຣາປຣໍ ໂສມນສ຺ສໍ. ຕຕິໂຍ ໂອກາສາຘິຄໂມຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ສພ຺ພກິເລເສ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ໂອກາສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຕຕິໂຍ ໂອກາສາຘິຄໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເສສມຄ຺ຄາ ປນ ຕສ຺ມິໍ ຄຫິເຕ ອນ຺ໂຕຄຘາ ເອວາຕິ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕາ.

ອິເມ ປນ ຕໂຍ ໂອກາສາຘິຄມາ ອຏ຺ຐຕິໍສາຣມ຺ມຓວເສນ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພາ. ກຖໍ? ສພ຺ພານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸປຈາຣວເສນ ຈ ອປ຺ປນາວເສນ ຈ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປຐມຊ຺ຌານໍ ‘‘ປຐໂມ ໂອກາສາຘິຄໂມ’’ຕິ ກເຖຕພ຺ພໍ. ເຕຣສສຸ ຐາເນສຸ ທຸຕິຍຕຕິຍຊ຺ຌານານິ, ປນ຺ນຣສສຸ ຐາເນສຸ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຎ຺ຈ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິໍ ປາເປຕ຺ວາ ‘‘ທຸຕິໂຍ ໂອກາສາຘິຄໂມ’’ຕິ ກເຖຕພ຺ພໍ. ທສ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານານິ ປນ ມຄ຺ຄສ຺ສ ປທຏ຺ຐານຠູຕານິ ຕຕິຍໍ ໂອກາສາຘິຄມໍ ຠຊນ຺ຕິ. ອປິຈ ຕີສຸ ສິກ຺ຂາສຸ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ ປຐມໍ ໂອກາສາຘິຄມໍ ຠຊຕິ, ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ ທຸຕິຍໍ, ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ ຕຕິຍນ຺ຕິ ເອວໍ ສິກ຺ຂາວເສນປິ ກເຖຕພ຺ພໍ. ສາມຎ຺ຎຜເລປິ ຈູຬສີລໂຕ ຍາວ ປຐມຊ຺ຌານາ ປຐໂມ ໂອກາສາຘິຄໂມ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານໂຕ ຍາວ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນາ ທຸຕິໂຍ, ວິປສ຺ສນາໂຕ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ຕຕິໂຍ ໂອກາສາຘິຄໂມຕິ ເອວໍ ສາມຎ຺ຎຜລສຸຕ຺ຕນ຺ຕວເສນປິ ກເຖຕພ຺ພໍ. ຕີສຸ ປນ ປິຏເກສຸ ວິນຍປິຏກໍ ປຐມໍ ໂອກາສາຘິຄມໍ ຠຊຕິ, ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປິຏກໍ ທຸຕິຍໍ, ອຠິຘມ຺ມປິຏກໍ ຕຕິຍນ຺ຕິ ເອວໍ ປິຏກວເສນປິ ກເຖຕພ຺ພໍ.

ປຸພ຺ເພ ກິຣ ມຫາເຖຣາ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ອິມເມວ ສຸຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ຕີຓິ ປິຏການິ ວິຠຊິຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ລຠິສ຺ສາມາຕິ. ເຕປິຏເກນ ຫິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຖິຕນ຺ຕິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ເຕປິຏກໍ ຠຊາເປຕ຺ວາ ກຖິຕເມວ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ສຸກຖິຕໍ ໂຫຕີຕິ.

ຈຕຸສຕິປຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໘໙. ກຸສລສ຺ສາຘິຄມາຍາຕິ ມຄ຺ຄກຸສລສ຺ສ ເຈວ ຜລກຸສລສ຺ສ ຈ ອຘິຄມຕ຺ຖາຍ. ອຸຠຍມ຺ປິ ເຫຕໍ ອນວຊ຺ຊຏ຺ເຐນ ເຂມຏ຺ເຐນ ວາ ກຸສລເມວ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາສມາຘິຍຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕກາເຍ ສມາຫິໂຕ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ພຫິທ຺ຘາ ປຣກາເຍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກາຍໂຕ ປຣສ຺ສ ກາຍາຠິມຸຂໍ ຎາຓໍ ເປເສຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ຈ ສຕິມາຕິ ປເທນ ກາຍາທິປຣິຄ຺ຄາຫິກາ ສຕິ, ໂລໂກຕິ ປເທນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕກາຍາທໂຍວ ໂລໂກ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ເຈເຕ ສຕິປຏ຺ຐານາ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກາ ກຖິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສຕ຺ຕສມາຘິປຣິກ຺ຂາຣວຓ຺ຓນາ

໒໙໐. ສມາຘິປຣິກ຺ຂາຣາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕໂຍ ປຣິກ຺ຂາຣາ. ‘‘ຣໂຖ ສີລປຣິກ຺ຂາໂຣ ຌານກ຺ໂຂ ຈກ຺ກວີຣິໂຍ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໔) ຫິ ເອຕ຺ຖ ອລງ຺ກາໂຣ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນາມ. ‘‘ສຕ຺ຕຫິ ນຄຣປຣິກ຺ຂາເຣຫິ ສຸປຣິກ຺ຂຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໗.໖໗) ເອຕ຺ຖ ປຣິວາໂຣ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນາມ. ‘‘ຄິລານປຈ຺ຈຍຊີວິຕປຣິກ຺ຂາໂຣ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໑໘໒) ເອຕ຺ຖ ສມ຺ຠາໂຣ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນາມ. ອິຘ ປນ ປຣິວາຣປຣິກ຺ຂາຣວເສນ ‘‘ສຕ຺ຕ ສມາຘິປຣິກ຺ຂາຣາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິກ຺ຂຕາຕິ ປຣິວາຣິຕາ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂສ ອຣິໂຍ ສມ຺ມາສມາຘີຕິ ອຍໍ ສຕ຺ຕຫິ ຣຕເນຫິ ປຣິວຸໂຕ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ວິຍ ສຕ຺ຕຫິ ອງ຺ເຄຫິ ປຣິວຸໂຕ ‘‘ອຣິໂຍ ສມ຺ມາສມາຘີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສອຸປນິໂສ ອິຕິປີຕິ ສອຸປນິສ຺ສໂຍ ອິຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ສປຣິວາໂຣ ເຍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສາຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍໍ ຐິຕສ຺ສ. ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ປໂຫຕີຕິ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ປວຕ຺ຕຕິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພປເທສຸ. ອຍໍ ປນຕ຺ໂຖ ມຄ຺ຄວເສນາປິ ຜລວເສນາປິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກຖໍ? ມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍໍ ຐິຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ປໂຫຕິ…ເປ… ມຄ຺ຄຎາເຓ ຐິຕສ຺ສ ມຄ຺ຄວິມຸຕ຺ຕິ ປໂຫຕິ. ຕຖາ ຜລສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍໍ ຐິຕສ຺ສ ຜລສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ປໂຫຕິ…ເປ… ຜລສມ຺ມາຎາເຓ ຐິຕສ຺ສ ຜລວິມຸຕ຺ຕິ ປໂຫຕີຕິ.

ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕຕິອາທີນິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຓ຺ຓິຕານິ. ອປາຣຸຕາຕິ ວິວຏາ. ອມຕສ຺ສາຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ. ທ຺ວາຣາຕິ ປເວສນມຄ຺ຄາ. ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນາຕິ ອຈລປ຺ປສາເທນ. ຘມ຺ມວິນີຕາຕິ ສມ຺ມານິຍ຺ຍາເນນ ນິຍ຺ຍາຕາ.

ອຕ຺ຖາຍໍ ອິຕຣາ ປຊາຕິ ອນາຄາມິໂນ ສນ຺ຘາຍາຫ, ອນາຄາມິໂນ ຈ ອຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຸຎ຺ຎຠາຄາຕິ ປຸຎ຺ຎໂກຏ຺ຐາເສນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ໂອຕ຺ຕປ຺ປນ຺ຕິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປມາໂນ. ເຕນ ກທາຈິ ນາມ ມຸສາ ອສ຺ສາຕິ ມຸສາວາທຠເຍນ ສງ຺ຂາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມິ, ນ ປນ ມມ ສງ຺ຂາຕຸໍ ພລໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທີເປຕິ.

໒໙໑. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຕິ ຠວນ຺ຕິ ອິມິນາ ເກວລໍ ເວສ຺ສວຓໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ນ ປນສ຺ສ ເອວຣູໂປ ສຕ຺ຖາ ນາໂຫສີຕິ ວາ ນ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ວາ ລທ຺ຘິ ອຕ຺ຖິ. ສພ຺ພພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ອຠິສມເຍ ວິເສໂສ ນຕ຺ຖິ.

໒໙໒. ສຍໍປຣິສາຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິສາຍໍ. ຕຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ຕໍ ອິທໍ ສກລໍ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ອິມານິ ປນ ປທານິ ຘມ຺ມສງ຺ຄາຫກຕ຺ເຖເຣຫິ ຐປິຕານີຕິ.

ອິຕິ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ

ຊນວສຠສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.