ອານນ຺ທປຸຈ຺ຉາກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໐໓. ອທສ຺ສນໍ, ອານນ຺ທາຕິ ຍເທຕໍ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອທສ຺ສນໍ, ອຍເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕມາ ປຏິປຕ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ທ຺ວາຣໍ ປິທຫິຕ຺ວາ ເສນາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທ຺ວາເຣ ຐິຕມ຺ປິ ມາຕຸຄາມໍ ຍາວ ນ ປສ຺ສຕິ, ຕາວສ຺ສ ເອກໍເສເນວ ນ ໂລໂຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈິຕ຺ຕໍ ຈລຕິ. ທສ຺ສເນ ປນ ສຕິເຍວ ຕທຸຠຍມ຺ປິ ອສ຺ສ. ເຕນາຫ – ‘‘ອທສ຺ສນໍ ອານນ຺ທາ’’ຕິ. ທສ຺ສເນ ຠຄວາ ສຕິ ກຖນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປຄຕຏ຺ຐານາທີສຸ ທສ຺ສເນ ສຕິ ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຖ ຠຄວາ ຍສ຺ມາ ຂຄ຺ຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ – ‘‘ສເຈ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ອາລປສິ, ເອຕ຺ເຖວ ເຕ ສີສໍ ປາເຕສ຺ສາມີ’’ຕິ ຐິຕປຸຣິເສນ ວາ, ‘‘ສເຈ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ອາລປສິ, ເອຕ຺ເຖວ ເຕ ມໍສໍ ມຸຣຸມຸຣາເປຕ຺ວາ ຂາທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຐິຕຍກ຺ຂິນິຍາ ວາ ອາລປິຕຸໍ ວຣໍ. ເອກສ຺ເສວ ຫິ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວິນາໂສ ໂຫຕິ, ນ ອປາເຍສຸ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນທຸກ຺ຂານຸຠວນໍ. ມາຕຸຄາເມນ ປນ ອາລາປສລ຺ລາເປ ສຕິ ວິສ຺ສາໂສ ໂຫຕິ, ວິສ຺ສາເສ ສຕິ ໂອຕາໂຣ ໂຫຕິ, ໂອຕິຓ຺ຓຈິຕ຺ໂຕ ສີລພ຺ຍສນໍ ປຕ຺ວາ ອປາຍປູຣໂກ ໂຫຕິ; ຕສ຺ມາ ອນາລາໂປຕິ ອາຫ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ສລ຺ລເປ ອສິຫຕ຺ເຖນ, ປິສາເຈນາປິ ສລ຺ລເປ;

ອາສີວິສມ຺ປິ ອາສີເທ, ເຍນ ທຏ຺ໂຐ ນ ຊີວຕິ;

ນ ຕ຺ເວວ ເອໂກ ເອກາຍ, ມາຕຸຄາເມນ ສລ຺ລເປ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໕.໕໕);

ອາລປນ຺ເຕນ ປນາຕິ ສເຈ ມາຕຸຄາໂມ ທິວສໍ ວາ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສີລໍ ວາ ຍາຈຕິ, ຘມ຺ມໍ ວາ ໂສຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ປຎ຺ຫໍ ວາ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຕຖາຣູປໍ ວາ ປນສ຺ສ ປພ຺ພຊິເຕຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ເອວຣູເປ ກາເລ ອນາລປນ຺ຕໍ ‘‘ມູໂຄ ອຍໍ, ພຘິໂຣ ອຍໍ, ຠຸຕ຺ວາວ ພທ຺ຘມຸໂຂ ນິສີທຕີ’’ຕິ ວທຕິ, ຕສ຺ມາ ອວສ຺ສໍ ອາລປິຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອາລປນ຺ເຕນ ປນ ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຖ ຠຄວາ – ‘‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸມຕ຺ຕີສຸ ມາຕຸຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຖ, ຠຄິນິມຕ຺ຕີສຸ ຠຄິນິຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຖ, ຘີຕຸມຕ຺ຕີສຸ ຘີຕຸຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຖາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໑໒໗) ອິມໍ ໂອວາທໍ ສນ຺ຘາຍ ສຕິ, ອານນ຺ທ, ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພາຕິ ອາຫ.

໒໐໔. ອພ຺ຍາວຏາຕິ ອຕນ຺ຕິພທ຺ຘາ ນິຣຸສ຺ສຸກ຺ກາ ໂຫຖ. ສາຣຕ຺ເຖ ຆຏຖາຕິ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ເຖ ອຣຫຕ຺ເຕ ຆເຏຖ. ອນຸຍຸຎ຺ຊຖາຕິ ຕທຘິຄມາຍ ອນຸໂຍຄໍ ກໂຣຖ. ອປ຺ປມຕ຺ຕາຕິ ຕຕ຺ຖ ອວິປ຺ປມຸຏ຺ຐສຕີ. ວີຣິຍາຕາປໂຍເຄນ ອາຕາປິໂນ. ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ນິຣເປກ຺ຂຕາຍ ປຫິຕຕ຺ຕາ ເປສິຕຈິຕ຺ຕາ ວິຫຣຖ.

໒໐໕. ກຖໍ ປນ, ຠນ຺ເຕຕິ ເຕຫິ ຂຕ຺ຕິຍປຓ຺ຑິຕາທີຫິ ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ອທ຺ຘາ ມໍ ເຕ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ – ‘‘ກຖໍ, ຠນ຺ເຕ, ອານນ຺ທ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສຣີເຣ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ; ‘‘ເຕສາຫໍ ກຖໍ ປຏິວຈນໍ ເທມີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຫເຕນ ວຕ຺ເຖນາຕິ ນເວນ ກາສິກວຕ຺ເຖນ. ວິຫເຕນ ກປ຺ປາເສນາຕິ ສຸໂປຖິເຕນ ກປ຺ປາເສນ. ກາສິກວຕ຺ຖຎ຺ຫິ ສຸຂຸມຕ຺ຕາ ເຕລໍ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ກປ຺ປາໂສ ປນ ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ວິຫເຕນ ກປ຺ປາເສນາ’’ຕິ ອາຫ. ອາຍສາຍາຕິ ໂສວຓ຺ຓາຍ. ໂສວຓ຺ຓຎ຺ຫິ ອິຘ ‘‘ອຍສ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ.