ອຸປວາຓຕ຺ເຖຣວຓ຺ຓນາ

໒໐໐. ອປສາເຣສີຕິ ອປເນສິ. ອເປຫີຕິ ອປຄຈ຺ຉ. ເຖໂຣ ເອກວຈເນເນວ ຕາລວຓ຺ຏໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ອຸປຏ຺ຐາໂກຕິອາທິ ປຐມໂພຘິຍໍ ອນິພທ຺ຘຸປຏ຺ຐາກຠາວໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓຕິ ເອວໍ ເຖເຣນ ວຸຕ຺ເຕ ອານນ຺ໂທ ອຸປວາຓສ຺ສ ສໂທສຠາວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ, ‘ຫນ຺ທສ຺ສ ນິທ຺ໂທສຠາວໍ ກເຖສ຺ສາມີ’ຕິ ຠຄວາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອານນ຺ທາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເຍຠຸຍ຺ເຍນາຕິ ອິທໍ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານຎ຺ເຈວ ອຣູປເທວຕານຎ຺ຈ ໂອຫີນຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປ຺ຜຸໂຏຕິ ອສມ຺ຜຸຏ຺ໂຐ ອຠຣິໂຕ ວາ. ຠຄວໂຕ ກິຣ ອາສນ຺ນປເທເສ ວາລຄ຺ຄມຕ຺ເຕ ໂອກາເສ ສຸຂຸມຕ຺ຕຠາວໍ ມາເປຕ຺ວາ ທສ ທສ ມເຫສກ຺ຂາ ເທວຕາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ຕາສໍ ປຣໂຕ ວີສຕິ ວີສຕິ. ຕາສໍ ປຣໂຕ ຕິໍສຕິ ຕິໍສຕິ. ຕາສໍ ປຣໂຕ ຈຕ຺ຕາລີສໍ ຈຕ຺ຕາລີສໍ. ຕາສໍ ປຣໂຕ ປຎ຺ຎາສໍ ປຎ຺ຎາສໍ. ຕາສໍ ປຣໂຕ ສຏ຺ຐິ ສຏ຺ຐິ ເທວຕາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຫຕ຺ເຖນ ວາ ປາເທນ ວາ ວຕ຺ເຖນ ວາ ນ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕິ. ‘‘ອເປຫິ ມໍ, ມາ ຆຏ຺ເຏຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາກາຣໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ຕາ ໂຂ ປນ ເທວຕາໂຍ ທສປິ ຫຸຕ຺ວາ ວີສຕິປິ ຫຸຕ຺ວາ ຕິໍສມ຺ປິ ຫຸຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຫຸຕ຺ວາ ອາຣຄ຺ຄໂກຏິນິຕຸທນມຕ຺ເຕປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ນ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໓໗) ວຸຕ຺ຕສທິສາວ ອເຫສຸໍ. ໂອວາເຣນ຺ໂຕຕິ ອາວາເຣນ຺ໂຕ. ເຖໂຣ ກິຣ ປກຕິຍາປິ ມຫາສຣີໂຣ ຫຕ຺ຖິໂປຕກສທິໂສ. ໂສ ປໍສຸກູລຈີວຣໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ອຕິມຫາ ວິຍ ອໂຫສິ.

ຕຖາຄຕໍ ທສ຺ສນາຍາຕິ ຠຄວໂຕ ມຸຂໍ ທຏ຺ຐຸໍ ອລຠມານາ ເອວໍ ອຸຊ຺ຌາຍິໍສຸ. ກິໍ ປນ ຕາ ເຖຣໍ ວິນິວິຊ຺ຌ ປສ຺ສິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ? ອາມ, ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ເທວຕາ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊເນ ວິນິວິຊ຺ຌ ປສ຺ສິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ນ ຂີຓາສເວ. ເຖຣສ຺ສ ຈ ມເຫສກ຺ຂຕາຍ ເຕຊຸສ຺ສທຕາຍ ອຸປຄນ຺ຕຸມ຺ປິ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ ປນ ເຖໂຣວ ເຕຊຸສ຺ສໂທ, ນ ອຎ຺ເຎ ອຣຫນ຺ໂຕຕິ? ຍສ຺ມາ ກສ຺ສປພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຈຕິເຍ ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ອໂຫສິ.

ວິປສ຺ສິມ຺ຫິ ກິຣ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ເອກຄ຺ຆນສຸວຓ຺ຓກ຺ຂນ຺ຘສທິສສ຺ສ ຘາຕຸສຣີຣສ຺ສ ເອກເມວ ເຈຕິຍໍ ອກໍສຸ, ທີຆາຍຸກພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ເອກເມວ ເຈຕິຍໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ມນຸສ຺ສາ ຣຕນາຍາມາຫິ ວິທຕ຺ຖິວິຕ຺ຖຕາຫິ ທ຺ວງ຺ຄຸລພຫລາຫິ ສຸວຓ຺ຓິຏ຺ຐກາຫິ ຫຣິຕາເລນ ຈ ມໂນສິລາຍ ຈ ມຕ຺ຕິກາກິຈ຺ຈໍ ຕິລເຕເລເນວ ອຸທກກິຈ຺ຈໍ ສາເຘຕ຺ວາ ໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ອຸຏ຺ຐເປສຸໍ. ຕໂຕ ຠຸມ຺ມາ ເທວຕາ ໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ, ຕໂຕ ອາກາສຏ຺ຐກເທວຕາ, ຕໂຕ ອຸຓ຺ຫວລາຫກເທວຕາ, ຕໂຕ ອພ຺ຠວລາຫກເທວຕາ, ຕໂຕ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ ເທວຕາ, ຕໂຕ ຕາວຕິໍສາ ເທວຕາ ໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ອຸຏ຺ຐເປສຸນ຺ຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕໂຍຊນິກໍ ເຈຕິຍໍ ອໂຫສິ. ມນຸສ຺ເສສຸ ມາລາຄນ຺ຘວຕ຺ຖາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄເຕສຸ ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕສໍ ປສ຺ສນ຺ຕານໍເຍວ ເຈຕິຍໍ ປູເຊສິ.

ຕທາ ອຍໍ ເຖໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາໂລ ຫຸຕ຺ວາ ເອກໍ ປີຕກໍ ວຕ຺ຖໍ ອາທາຍ ຄໂຕ. ເທວຕາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ວຕ຺ຖໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ປູເຊສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ‘‘ອຫມ຺ປິ ອນາຄເຕ ເອວຣູປສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຈຕິເຍ ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ໂຫມີ’’ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ເທວໂລເກ ຈ ມນຸສ຺ສໂລເກ ຈ ສໍສຣນ຺ຕສ຺ເສວ ກສ຺ສໂປ ຠຄວາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ຕສ຺ສາປິ ເອກເມວ ຘາຕຸສຣີຣໍ ອໂຫສິ. ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຍຊນິກໍ ເຈຕິຍໍ ກາເຣສຸໍ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສາສເນ ອນ຺ຕຣຫິເຕ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ມຫາກຸເລ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອິຕິ ເຈຕິເຍ ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອາຄຕຕ຺ຕາ ເຖໂຣ ເຕຊຸສ຺ສໂທຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເທວຕາ, ອານນ຺ທ, ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ອິຕິ ອານນ຺ທ, ເທວຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ, ນ ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ໂທໂສ ອຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໒໐໑. ກຖໍຠູຕາ ປນ, ຠນ຺ເຕຕິ ກສ຺ມາ ອາຫ? ຠຄວາ ຕຸມ຺ເຫ – ‘‘ເທວຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີ’’ຕິ ວທຖ, ກຖໍ ຠູຕາ ປນ ຕາ ຕຸມ຺ເຫ ມນສິ ກໂຣຖ, ກິໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຣິນິພ຺ພານໍ ອຘິວາເສນ຺ຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຖ ຠຄວາ – ‘‘ນາຫໍ ອຘິວາສນກາຣຓໍ ວທາມີ’’ຕິ ຕາສໍ ອນຘິວາສນຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສນ຺ຕານນ຺ທາຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ອາກາເສ ປຖວີສຎ຺ຎິນິໂຍຕິ ອາກາເສ ປຖວິໍ ມາເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຖວີສຎ຺ຎິນິໂຍ. ກນ຺ທນ຺ຕີຕິ ໂຣທນ຺ຕິ. ຉິນ຺ນປາຕໍ ປປຕນ຺ຕີຕິ ມຊ຺ເຌ ຉິນ຺ນາ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ຍໂຕ ວາ ຕໂຕ ວາ ປປຕນ຺ຕິ. ອາວຏ຺ຏນ຺ຕີຕິ ອາວຏ຺ຏນ຺ຕິໂຍ ປຕິຕຏ຺ຐານເມວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ວິວຏ຺ຏນ຺ຕີຕິ ປຕິຕຏ຺ຐານໂຕ ປຣຠາຄໍ ວຏ຺ຏມານາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອປິຈ ທ຺ເວ ປາເທ ປສາເຣຕ຺ວາ ສກິໍ ປຸຣໂຕ ສກິໍ ປຈ຺ຉໂຕ ສກິໍ ວາມໂຕ ສກິໍ ທກ຺ຂິຓໂຕ ສໍປຣິວຕ຺ຕມານາປິ – ‘‘ອາວຏ຺ຏນ຺ຕິ ວິວຏ຺ຏນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ສນ຺ຕານນ຺ທ, ເທວຕາ ປຖວິຍໍ ປຖວີສຎ຺ຎິນິໂຍຕິ ປກຕິປຖວີ ກິຣ ເທວຕາ ຘາເຣຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖໂກ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວິຍ ເທວຕາ ໂອສີທນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ໂອຬາຣິກໍ ຫຕ຺ຖກ, ອຕ຺ຕຠາວໍ ອຠິນິມ຺ມິນາຫີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໑໒໘). ຕສ຺ມາ ຍາ ເທວຕາ ປຖວິຍໍ ປຖວິໍ ມາເປສຸໍ, ຕາ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ປຖວິຍໍ ປຖວີສຎ຺ຎິນິໂຍ’’ຕິ.

ວີຕຣາຄາຕິ ປຫີນໂທມນສ຺ສາ ສິລາຖມ຺ຠສທິສາ ອນາຄາມິຂີຓາສວເທວຕາ.