ຈາຣິກາອນຸຊານນວຓ຺ຓນາ

໘໕. ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທີຕິ ກທາ ອຸທປາທິ? ສມ຺ໂພຘິໂຕ ສຕ຺ຕ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ສຕ຺ຕ ມາເສ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸທປາທິ. ຠຄວາ ກິຣ ປິຕຸສງ຺ຄຫໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຫາສິ. ຣາຊາປິ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຸທ຺ໂຘ ຊາໂຕ, ທຸຕິຍປຸຕ຺ໂຕ ເມ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄສາວໂກ ຊາໂຕ, ປຸໂຣຫິຕປຸຕ຺ໂຕ ທຸຕິຍອຄ຺ຄສາວໂກ, ອິເມ ຈ ອວເສສາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫິກາເລປິ ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ຕເມວ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິຈຣິໍສຸ. ອິເມ ສພ຺ເພ ອິທານິປິ ມຍ຺ຫໍເຍວ ຠາໂຣ, ອຫເມວ ຈ ເນ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມິ, ອຎ຺ເຎສໍ ໂອກາສໍ ນ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຫາຣທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ຣາຊເຄຫທ຺ວາຣາ ອຸຠຍໂຕ ຂທິຣປາກາຣໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ກິລຎ຺ເຊຫິ ຉາທາເປຕ຺ວາ ວຕ຺ເຖຫິ ປຏິຈ຺ຉາທາເປຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຈ ຉາທາເປຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓຕາຣກວິຈິຕ຺ຕໍ ສໂມລມ຺ພິຕຕາລກ຺ຂນ຺ຘມຕ຺ຕໍ ວິວິຘປຸປ຺ຜທາມວິຕານໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ຠູມິຍໍ ຈິຕ຺ຕຕ຺ຖຣເຓຫິ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ມາລາວຈ຺ຉເກ ປຸຓ຺ຓຆເຏ, ສກລມຄ຺ຄວາສຕ຺ຖາຍ ຈ ຄນ຺ຘນ຺ຕເຣ ປຸປ຺ຜານິ ປຸປ຺ຜນ຺ຕເຣ ຄນ຺ເຘ ຈ ຐປາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາລໍ ອາໂຣຈາເປສິ.

ຠຄວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸໂຕ ອນ຺ໂຕສາຓິຍາວ ຣາຊເຄຫໍຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕິ. ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ທຏ຺ຐຸມ຺ປິ ນ ລຠຕິ, ກຸໂຕ ປນ ຠິກ຺ຂໍ ວາ ທາຕຸໍ, ປູຊໍ ວາ ກາຕຸໍ, ຘມ຺ມໍ ວາ ໂສຕຸໍ. ນາຄຣາ ຈິນ຺ເຕສຸໍ – ‘‘ອຊ຺ຊ ສຕ຺ຖຸ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສຕ຺ຕມາສາຘິການິ ສຕ຺ຕສໍວຈ຺ຉຣານິ, ມຍຎ຺ຈ ທຏ຺ຐຸມ຺ປິ ນ ລຠາມ, ປເຄວ ຠິກ຺ຂໍ ວາ ທາຕຸໍ, ປູຊໍ ວາ ກາຕຸໍ, ຘມ຺ມໍ ວາ ໂສຕຸໍ. ຣາຊາ – ‘ມຍ຺ຫເມວ ພຸທ຺ໂຘ, ມຍ຺ຫເມວ ຘມ຺ໂມ, ມຍ຺ຫເມວ ສງ຺ໂຆ’ຕິ ມມາຍິຕ຺ວາ ສຍເມວ ອຸປຏ຺ຐຫິ. ສຕ຺ຖາ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ນ ຫິ ຣຎ຺ໂຎເຍວ ນິຣໂຍ ອຸຓ຺ໂຫ ອສ຺ສ, ອຎ຺ເຎສໍ ນີລຸປ຺ປລວນສທິໂສ. ຕສ຺ມາ ຣາຊານໍ ວທາມ. ສເຈ ໂນ ສຕ຺ຖາຣໍ ເທຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ເທຕິ, ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຊ຺ຌິຕ຺ວາປິ ສງ຺ຆໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣມ. ນ ສກ຺ກາ ໂຂ ປນ ສຸທ຺ຘນາຄເຣເຫວ ເອວໍ ກາຕຸໍ, ເອກໍ ເຊຏ຺ຐປຸຣິສມ຺ປິ ຄຓ຺ຫາມາ’’ຕິ.

ເຕ ເສນາປຕິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ – ‘‘ສາມິ, ກິໍ ອມ຺ຫາກໍ ປກ຺ໂຂ ໂຫສິ, ອຸທາຫຸ ຣຎ຺ໂຎ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ໂສ – ‘‘ອຫໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປກ຺ໂຂ ໂຫມິ, ອປິ ຈ ໂຂ ປນ ປຐມທິວໂສ ມຍ຺ຫໍ ທາຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ເຕ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ. ໂສ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ – ‘‘ນາຄຣາ, ເທວ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ກຸປິຕາ’’ຕິ ອາຫ. ກິມຕ຺ຖໍ ຕາຕາຕິ? ສຕ຺ຖາຣໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫເຍວ ອຸປຏ຺ຐຫຖ, ອມ຺ເຫ ນ ລຠາມາຕິ. ສເຈ ອິທານິປິ ລຠນ຺ຕິ, ນ ກຸປ຺ປນ຺ຕິ, ອລຠນ຺ຕາ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຊ຺ຌິຕຸກາມາ ເທວາຕິ. ຍຸຊ຺ຌາມິ, ຕາຕ, ນາຫໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ເທມີຕິ. ເທວ ຕຸມ຺ຫາກໍ ທາສາ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຊ຺ຌາມາຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕຸມ຺ເຫ ກໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຍຸຊ຺ຌິສ຺ສຖາຕິ? ນນຸ ຕ຺ວໍ ເສນາປຕີຕິ? ນາຄເຣຫິ ວິນາ ນ ສມຕ຺ໂຖ ອຫໍ ເທວາຕິ. ຕໂຕ ຣາຊາ – ‘‘ພລວນ຺ໂຕ ນາຄຣາ, ເສນາປຕິປິ ເຕສຎ຺ເຎວ ປກ຺ໂຂ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ອຎ຺ຎານິປິ ສຕ຺ຕມາສາຘິການິ ສຕ຺ຕສໍວຈ຺ຉຣານິ ມຍ຺ຫໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ທທນ຺ຕູ’’ຕິ ອາຫ. ນາຄຣາ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ. ຣາຊາ – ‘‘ຉ ວສ຺ສານິ, ປຎ຺ຈ, ຈຕ຺ຕາຣິ, ຕີຓິ, ທ຺ເວ, ເອກວສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຫາເປສິ. ເອວໍ ຫາເປນ຺ເຕປິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສຸ. ອຎ຺ເຎ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ຍາຈິ. ນາຄຣາ – ‘‘ອຕິກກ຺ຂຬໍ ທານິ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອນຸຊານິໍສຸ.

ຣາຊາ ສຕ຺ຕມາສາຘິການໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ສໍວຈ຺ຉຣານໍ ສຊ຺ຊິຕໍ ທານມຸຂໍ ສຕ຺ຕນ຺ນເມວ ທິວສານໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຉ ທິວເສ ເກສຎ຺ຈິ ອປສ຺ສນ຺ຕານໍເຍວ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ນາຄເຣ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ – ‘‘ສກ຺ຂິສ຺ສຖ, ຕາຕ, ເອວຣູປໍ ທານໍ ທາຕຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ເຕປິ – ‘‘ນນຸ ອມ຺ເຫເຍວ ນິສ຺ສາຍ ຕໍ ເທວສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ – ‘‘ສກ຺ຂິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຣາຊາ ປິຏ຺ຐິຫຕ຺ເຖນ ອສ຺ສູນິ ປຸຎ຺ຉມາໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ – ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອຫໍ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ວາຣໍ ອກຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ຈຕູຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີຕິ ຈິນ຺ເຕສິໍ. ນາຄຣາ ນ ທານິ ເມ ອນຸຎ຺ຎາຕາ, ນາຄຣາ ຫິ ‘ມຍໍ ທານໍ ທາຕຸໍ ນ ລຠາມາ’ຕິ ກຸປ຺ປນ຺ຕິ. ຠຄວາ ສ຺ເວ ປຏ຺ຐາຍ ເຕສໍ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ອາຫ.

ອຖ ທຸຕິຍທິວເສ ເສນາປຕິ ມຫາທານໍ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ – ‘‘ອຊ຺ຊ ຍຖາ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ເອກຠິກ຺ຂມ຺ປິ ນ ເທຕິ, ເອວໍ ຣກ຺ຂຖາ’’ຕິ ສມນ຺ຕາ ປຸຣິເສ ຐເປສິ. ຕໍ ທິວສໍ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ໂຣທມານາ ຘີຕຣໍ ອາຫ – ‘‘ສເຈ, ອມ຺ມ, ຕວ ປິຕາ ຊີເວຍ຺ຍ, ອຊ຺ຊາຫໍ ປຐມໍ ທສພລໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ສາ ຕໍ ອາຫ – ‘‘ອມ຺ມ, ມາ ຈິນ຺ຕຍິ, ອຫໍ ຕຖາ ກຣິສ຺ສາມິ ຍຖາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ປຐມໍ ອມ຺ຫາກໍ ຠິກ຺ຂໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕໂຕ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນິກາຍ ສຸວຓ຺ຓປາຕິຍາ ນິຣຸທກປາຍາສສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ສປ຺ປິມຘຸສກ຺ກຣາທີຫິ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາຍ ປາຕິຍາ ປຏິກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕໍ ສຸມນມາລາຄຸເຬຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມາລາຄຸຬສທິສໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຄາມໍ ປວິສນເວລາຍ ສຍເມວ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທາສິຄຓປຣິວຸຕາ ນຄຣາ ນິກ຺ຂມິ. ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ເສນາປຕິອຸປຏ຺ຐາກາ – ‘‘ອມ຺ມ, ມາ ອິໂຕ ອຄມາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ມຫາປຸຎ຺ຎາ ນາມ ມນາປກຖາ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຈ ເຕສໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠຓນ຺ຕານໍ ກຖາ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ. ສາ – ‘‘ຈູຬປິຕາ ມຫາປິຕາ ມາຕຸລາ ກິສ຺ສ ຕຸມ຺ເຫ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ເທຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເສນາປຕິນາ – ‘‘ອຎ຺ຎສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍໍ ທາຕຸໍ ມາ ເທຖາ’’ຕິ ຐປິຕມ຺ຫ ອມ຺ມາຕິ. ກິໍ ປນ ເມ ຫຕ຺ເຖ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປສ຺ສຖາຕິ? ມາລາຄຸຬໍ ປສ຺ສາມາຕິ. ກິໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເສນາປຕິ ມາລາຄຸຬປູຊມ຺ປິ ກາຕຸໍ ນ ເທຕີຕິ? ເທຕິ, ອມ຺ມາຕິ. ເຕນ ຫິ, ອເປຖ, ອເປຖາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມາລາຄຸຬໍ ຄຓ຺ຫາເປຖ ຠຄວາຕິ ອາຫ. ຠຄວາ ເອກໍ ເສນາປຕິສ຺ສຸປຏ຺ຐາກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ມາລາຄຸຬໍ ຄຓ຺ຫາເປສິ. ສາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ – ‘‘ຠຄວາ, ຠວາຠເວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍໍ ເມ ສຕິ ປຣິຕສ຺ສນຊີວິຕໍ ນາມ ມາ ໂຫຕຸ, ອຍໍ ສຸມນມາລາ ວິຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປິຍາວ ໂຫມິ, ນາເມນ ຈ ສຸມນາ ເຍວາ’’ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ກຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ – ‘‘ສຸຂິນີ ໂຫຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ຠຄວາ ເສນາປຕິສ຺ສ ເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສີທິ. ເສນາປຕິ ຍາຄຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປຄຎ຺ຉິ, ສຕ຺ຖາ ປຕ຺ຕໍ ປິທຫິ. ນິສິນ຺ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂນ ເອໂກ ອນ຺ຕຣາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ລທ຺ໂຘຕິ. ໂສ ມາລໍ ອປເນຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອທ຺ທສ. ຈູຬຸປຏ຺ຐາໂກ ອາຫ – ‘‘ສາມິ, ມາລາຕິ ມໍ ວຕ຺ວາ ມາຕຸຄາໂມ ວຎ຺ເຈສີ’’ຕິ. ປາຍາໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ເພສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປໂຫຕິ. ເສນາປຕິປິ ອຕ຺ຕໂນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ອທາສິ. ສຕ຺ຖາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ມງ຺ຄລໍ ວຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ເສນາປຕິ – ‘‘ກາ ນາມ ສາ ປິຓ຺ຑປາຕມທາສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ເສຏ຺ຐິຘີຕາ, ສາມີຕິ. ສປ຺ປຎ຺ຎາ ສາ ອິຕ຺ຖີ, ເອວຣູປາຍ ຆເຣ ວສນ຺ຕິຍາ ປຸຣິສສ຺ສ ສຄ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ນ ທຸລ຺ລຠາຕິ ຕໍ ອາເນຕ຺ວາ ເຊຏ຺ຐິກຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ.

ປຸນທິວເສ ນາຄຣາ ທານມທໍສຸ, ປຸນທິວເສ ຣາຊາຕິ ເອກນ຺ຕຣິກາຍ ທານໍ ທາຕຸໍ ອາຣຠິໍສຸ. ຣາຊາປິ ຈຣປຸຣິເສ ຐເປຕ຺ວາ ນາຄເຣຫິ ທິນ຺ນທານໂຕ ອຕິເຣກຕຣໍ ເທຕິ, ນາຄຣາປິ ຕເຖວ ກຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນທານໂຕ ອຕິເຣກຕຣໍ. ຣາຊເຄເຫ ນາຏກິຕ຺ຖິໂຍ ທຫຣສາມເຓເຣ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ຄຓ຺ຫຖ, ຕາຕາ, ນ ຄຫປຕິການໍ ຄຕ຺ຕວຕ຺ຖາທີສຸ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ພາຬທາຣການໍ ເຂຬສິງ຺ຆາຓິກາທິໂຘວນຫຕ຺ເຖຫິ ກຕໍ, ສຸຈິໍ ປຓີຕໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ. ປຸນທິວເສ ນາຄຣາປິ ທທມານາ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ຄຓ຺ຫຖ, ຕາຕາ, ນ ນຄຣຄາມນິຄມາທີສຸ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕຕຓ຺ຑຸລຂີຣທຘິສປ຺ປິອາທີຫິ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ຊງ຺ຆສີສປິຏ຺ຐິອາທີນິ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອາຫຣາປິເຕຫິ ກຕໍ, ຊາຕິສປ຺ປິຂີຣາທີຫິເຍວ ກຕ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ສຕ຺ຕສຸ ສໍວຈ຺ຉເຣສຸ ສຕ຺ຕສຸ ມາເສສຸ ສຕ຺ຕສຸ ທິວເສສຸ ຈ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕສຸ ອຖ ຠຄວໂຕ ອຍໍ ວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສມ຺ໂພຘິໂຕ ສຕ຺ຕ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ສຕ຺ຕ ມາສານິ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸທປາທີ’’ຕິ.

໘໗. ອຎ຺ຎຕໂຣ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ຘມ຺ມເທສນໍ ອາຍາຈິຕພ຺ຣຫ຺ມາວ.

໘໙. ຈຕຸຣາສີຕິ ອາວາສສຫສ຺ສານີຕິ ຈຕຸຣາສີຕິ ວິຫາຣສຫສ຺ສານິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ທ຺ວາທສສຫສ຺ສຠິກ຺ຂຸຄຓ຺ຫນກາ ມຫາວິຫາຣາ ອຠຍຄິຣິເຈຕິຍປພ຺ພຕຈິຕ຺ຕລປພ຺ພຕມຫາວິຫາຣສທິສາວ ອເຫສຸໍ.

໙໐. ຂນ຺ຕີ ປຣມໍ ຕໂປຕິ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິ ນາມ ປຣມໍ ຕໂປ. ຕິຕິກ຺ຂາຕິ ຂນ຺ຕິຍາ ເອວ ເວວຈນໍ. ຕິຕິກ຺ຂາ ສງ຺ຂາຕາ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕມໍ ຕໂປຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິພ຺ພານໍ ປຣມນ຺ຕິ ສພ຺ພາກາເຣນ ປນ ນິພ຺ພານໍ ປຣມນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ. ນ ຫິ ປພ຺ພຊິໂຕ ປຣູປຆາຕີຕິ ໂຍ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ປຣໍ ອຸປຆາເຕຕິ ພາເຘຕິ ຫິໍສຕິ, ໂສ ປພ຺ພຊິໂຕ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖປາໂທ ປນ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ‘‘ນ ຫິ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ຫິ ນ ສມໂຓ ໂຫຕີຕິ ເວວຈນໍ. ປຣູປຆາຕີຕິ ເອຕສ຺ສ ປຣໍ ວິເຫຐຍນ຺ໂຕຕິ ເວວຈນໍ. ອຖ ວາ ປຣູປຆາຕີຕິ ສີລູປຆາຕີ. ສີລຎ຺ຫິ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ປຣນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂຍ ຈ ສມໂຓ ປຣໍ ຍໍ ກຎ຺ຈິ ສຕ຺ຕໍ ວິເຫຐຍນ຺ໂຕ ປຣູປຆາຕີ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ສີລໍ ວິນາສໂກ, ໂສ ປພ຺ພຊິໂຕ ນາມ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖວາ ໂຍ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ ປຣູປຆາຕີ ໂຫຕິ, ປຣໍ ອນ຺ຕມໂສ ຑໍສມກສມ຺ປິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ໂສ ນ ຫິ ປພ຺ພຊິໂຕ. ກິໍ ກາຣຓາ? ມລສ຺ສ ອປພ຺ພາຊິຕຕ຺ຕາ. ‘‘ປພ຺ພາຊຍມຕ຺ຕໂນ ມລໍ, ຕສ຺ມາ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໓໘໘) ອິທຎ຺ຫິ ປພ຺ພຊິຕລກ຺ຂຓໍ. ໂຍປິ ນ ເຫວ ໂຂ ອຸປຆາເຕຕິ, ນ ມາເຣຕິ, ອປິ ຈ ທຓ຺ຑາທີຫິ ວິເຫເຐຕິ, ໂສ ປຣໍ ວິເຫຐຍນ຺ໂຕ ສມໂຓ ນ ໂຫຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ວິເຫສາຍ ອສມິຕຕ຺ຕາ. ‘‘ສມິຕຕ຺ຕາ ຫິ ປາປານໍ, ສມໂຓຕິ ປວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໒໖໕) ອິທຎ຺ຫິ ສມຓລກ຺ຂຓໍ.

ທຸຕິຍຄາຖາຍ ສພ຺ພປາປສ຺ສາຕິ ສພ຺ພາກຸສລສ຺ສ. ອກຣຓນ຺ຕິ ອນຸປ຺ປາທນໍ. ກຸສລສ຺ສາຕິ ຈຕຸຠູມິກກຸສລສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປທາຕິ ປຏິລາໂຠ. ສຈິຕ຺ຕປຣິໂຍທປນນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໂຊຕນໍ, ຕໍ ປນ ອຣຫຕ຺ເຕນ ໂຫຕິ. ອິຕິ ສີລສໍວເຣນ ສພ຺ພປາປໍ ປຫາຍ ສມຖວິປສ຺ສນາຫິ ກຸສລໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕຜເລນ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂຍທາເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ໂອວາໂທ ອນຸສິຏ຺ຐີ ຕິ.

ຕຕິຍຄາຖາຍ ອນູປວາໂທຕິ ວາຈາຍ ກສ຺ສຈິ ອນຸປວທນໍ. ອນູປຆາໂຕຕິ ກາເຍນ ອຸປຆາຕສ຺ສ ອກຣຓໍ. ປາຕິໂມກ຺ເຂຕິ ຍໍ ຕໍ ປອຕິໂມກ຺ຂໍ, ອຕິປໂມກ຺ຂໍ, ອຸຕ຺ຕມສີລໍ, ປາຕິ ວາ ອຄຕິວິເສເສຫິ ໂມກ຺ເຂຕິ ທຸຄ຺ຄຕິຠເຍຫິ, ໂຍ ວາ ນໍ ປາຕິ, ຕໍ ໂມກ຺ເຂຕີຕິ ‘‘ປາຕິໂມກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມິໍ ປາຕິໂມກ຺ເຂ ຈ ສໍວໂຣ. ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາຕິ ປຏິຄ຺ຄຫຓປຣິໂຠຄວເສນ ປມາຓຎ຺ຎຸຕາ. ປນ຺ຕຎ຺ຈ ສຍນາສນນ຺ຕິ ສຍນາສນຎ຺ຈ ສງ຺ຆຏ຺ຏນວິຣຫິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວີຫິເຍວ ປຈ຺ຈເຍຫິ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕໂສ ທີປິໂຕ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕໍ ພຸທ຺ຘານ ສາສນນ຺ຕິ ເອຕໍ ປຣສ຺ສ ອນຸປວທນໍ ອນຸປຆາຕນໍ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວໂຣ ປຏິຄ຺ຄຫຓປຣິໂຠເຄສຸ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິວສິຠາວາຍ ວິວິຕ຺ຕເສນາສນເສວນຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ໂອວາໂທ ອນຸສິຏ຺ຐີຕິ. ອິມາ ປນ ສພ຺ພພຸທ຺ຘານໍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສຄາຖາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.