໘. ມຫາສີຫນາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ອເຈລກສ຺ສປວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

໓໘໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ…ເປ… ອຸຣຸຎ຺ຎາຍໍ ວິຫຣຕີຕິ ມຫາສີຫນາທສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອປຸພ຺ພປທວຓ຺ຓນາ. ອຸຣຸຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ ອຸຣຸຎ຺ຎາຕິ ຕສ຺ສ ຣຏ຺ຐສ຺ສປິ ນຄຣສ຺ສປິ ເອຕເທວ ນາມໍ, ຠຄວາ ອຸຣຸຎ຺ຎານຄຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣຕິ. ກຓ຺ຓກຕ຺ຖເລ ມິຄທາເຍຕິ ຕສ຺ສ ນຄຣສ຺ສ ອວິທູເຣ ກຓ຺ຓກຕ຺ຖລໍ ນາມ ເອໂກ ຣມຓີໂຍ ຠູມິຠາໂຄ ອຕ຺ຖິ. ໂສ ມິຄານໍ ອຠຍຕ຺ຖາຍ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ‘‘ມິຄທາໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມິໍ ກຓ຺ຓກຕ຺ຖເລ ມິຄທາເຍ. ອເຈໂລຕິ ນຄ຺ຄປຣິພ຺ພາຊໂກ. ກສ຺ສໂປຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ. ຕປສ຺ສິນ຺ຕິ ຕປນິສ຺ສິຕກໍ. ລູຂາຊີວິນ຺ຕິ ອເຈລກມຸຕ຺ຕາຈາຣາທິວເສນ ລູໂຂ ອາຊີໂວ ອສ຺ສາຕິ ລູຂາຊີວີ, ຕໍ ລູຂາຊີວິໍ. ອຸປກ຺ໂກສຕີຕິ ອຸປຓ຺ເຑຕິ. ອຸປວທຕີຕິ ຫີເຬຕິ ວມ຺ເຠຕິ. ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ອນຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີຕິ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ ວຸຕ຺ຕກາຣຓສ຺ສ ອນຸກາຣຓໍ ກເຖນ຺ຕິ. ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸວາໂທຕິ ປເຣຫິ ວຸຕ຺ຕກາຣເຓນ ສກາຣໂຓ ຫຸຕ຺ວາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ວາໂທ ວາ ອນຸວາໂທ ວາ ວິຎ຺ຎູຫິ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ, ກາຣຓໍ ໂກຈິ ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກປິ ກິໍ ນ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ‘‘ກິໍ ສພ຺ພາກາເຣນປິ ຕວ ວາເທ ຄາຣຍ຺ຫໍ ກາຣຓໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ. ອນພ຺ຠກ຺ຂາຕຸກາມາຕິ ນ ອຠູເຕນ ວຕ຺ຕຸກາມາ.

໓໘໒. ເອກຈ຺ຈໍ ຕປສ຺ສິໍ ລູຂາຊີວິນ຺ຕິອາທີສຸ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອເຈລກປພ຺ພຊ຺ຊາທິຕປນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຕປສ຺ສີ ‘‘ລູເຂນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕິຓໂຄມຍາທິຠກ຺ຂນາທີຫິ ນານປ຺ປກາເຣຫິ ອຕ຺ຕານໍ ກິລເມຕິ, ອປ຺ປປຸຎ຺ຎຕາຍ ຈ ສຸເຂນ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິເມວ ນ ລຠຕິ, ໂສ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

ອປໂຣ ຕາທິສໍ ຕປນິສ຺ສິໂຕປິ ປຸຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ລຠຕິ ລາຠສກ຺ກາຣໍ. ໂສ ‘‘ນ ທານິ ມຍາ ສທິໂສ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ອຸຈ຺ເຈ ຐາເນ ສມ຺ຠາເວຕ຺ວາ ‘‘ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ລາຠໍ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ ອເນສນວເສນ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ສນ຺ຘາຍ ປຐມນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອປໂຣ ຕປນິສ຺ສິຕໂກ ລູຂາຊີວີ ອປ຺ປປຸຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ, ນ ລຠຕິ ສຸເຂນ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິໍ. ໂສ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຸພ຺ເພປິ ອກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ສຸຂຊີວິກາ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຫນ຺ທທານິ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣມີ’’ຕິ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

ອປໂຣ ລູຂາຊີວີ ປຸຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ລຠຕິ ສຸເຂນ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິໍ. ໂສ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຸພ຺ເພປິ ກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ສຸຂຊີວິກາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອເນສນໍ ປຫາຍ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ສນ຺ຘາຍ ທຸຕິຍນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ເອໂກ ປນ ຕປສ຺ສີ ອປ຺ປທຸກ຺ຂວິຫາຣີ ໂຫຕິ ພາຫິຣກາຈາຣຍຸຕ຺ໂຕ ຕາປໂສ ວາ ຉນ຺ນປຣິພ຺ພາຊໂກ ວາ, ອປ຺ປປຸຎ຺ຎຕາຍ ຈ ມນາເປ ປຈ຺ຈເຍ ນ ລຠຕິ. ໂສ ອເນສນວເສນ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສຸເຂ ຐເປຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

ອປໂຣ ປຸຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ໂສ – ‘‘ນ ທານິ ມຍາ ສທິໂສ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ມານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອເນສນວເສນ ລາຠສກ຺ກາຣໍ ວາ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິວເສນ – ‘‘ສຸໂຂ ອິມິສ຺ສາ ປຣິພ຺ພາຊິກາຍ ທຫຣາຍ ມຸທຸກາຍ ໂລມສາຍ ສມ຺ຜສ຺ໂສ’’ຕິອາທີນິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກາເມສຸ ປາຕພ຺ຍຕໍ ວາ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ສນ຺ຘາຍ ຕຕິຍນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອປໂຣ ປນ ອປ຺ປທຸກ຺ຂວິຫາຣີ ອປ຺ປປຸຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ, ໂສ – ‘‘ອຫໍ ປຸພ຺ເພປິ ອກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ສຸເຂນ ຊີວິກໍ ນ ລຠາມີ’’ຕິ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

ອປໂຣ ປຸຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ໂສ – ‘‘ປຸພ຺ເພປາຫໍ ກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ສຸຂໍ ລຠາມິ, ອິທານິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ສນ຺ຘາຍ ຈຕຸຕ຺ຖນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິທໍ ຕິຕ຺ຖິຍວເສນ ອາຄຕໍ, ສາສເນປິ ປນ ລພ຺ຠຕິ.

ເອກຈ຺ໂຈ ຫິ ຘຸຕງ຺ຄສມາທານວເສນ ລູຂາຊີວີ ໂຫຕິ, ອປ຺ປປຸຎ຺ຎຕາຍ ວາ ສກລມ຺ປິ ຄາມໍ ວິຈຣິຕ຺ວາ ອຸທຣປູຣໍ ນ ລຠຕິ. ໂສ – ‘‘ປຈ຺ຈເຍ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ ເວຊ຺ຊກມ຺ມາທິວເສນ ວາ ອເນສນໍ ກຕ຺ວາ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ວາ ປຏິຊານິຕ຺ວາ, ຕີຓິ ວາ ກຸຫນວຕ຺ຖູນິ ປຏິເສວິຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

ອປໂຣ ຈ ຕາທິໂສວ ປຸຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ. ໂສ ຕາຍ ປຸຎ຺ຎສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ມານໍ ຊນຍິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ລາຠໍ ຖາວຣໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ອເນສນວເສນ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິຣເຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ອປໂຣ ສມາທິນ຺ນຘຸຕງ຺ໂຄ ອປ຺ປປຸຎ຺ໂຎວ ໂຫຕິ, ນ ລຠຕິ ສຸເຂນ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິໍ. ໂສ – ‘‘ປຸພ຺ເພປາຫໍ ອກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ກິຎ຺ຈິ ນ ລຠາມິ, ສເຈ ອິທານິ ອເນສນໍ ກຣິສ຺ສໍ, ອາຍຕິມ຺ປິ ທຸລ຺ລຠສຸໂຂ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

ອປໂຣ ປຸຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ໂສ – ‘‘ປຸພ຺ເພປາຫໍ ກຕປຸຎ຺ຎຕາຍ ເອຕຣຫິ ສຸຂິໂຕ, ອິທານິປິ ປຸຎ຺ຎໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອເນສນໍ ປຫາຍ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ.

໓໘໓. ອາຄຕິຎ຺ຈາຕິ – ‘‘ອສຸກຏ຺ຐານໂຕ ນາມ ອິເມ ອາຄຕາ’’ຕິ ເອວໍ ອາຄຕິຎ຺ຈ. ຄຕິຎ຺ຈາຕິ ອິທານິ ຄນ຺ຕພ຺ພຏ຺ຐານຎ຺ຈ. ຈຸຕິຎ຺ຈາຕິ ຕໂຕ ຈວນຎ຺ຈ. ອຸປປຕ຺ຕິຎ຺ຈາຕິ ຕໂຕ ຈຸຕານໍ ປຸນ ອຸປປຕ຺ຕິຎ຺ຈ. ກິໍ ສພ຺ພໍ ຕປໍ ຄຣຫິສ຺ສາມີຕິ – ‘‘ເກນ ກາຣເຓນ ຄຣຫິສ຺ສາມິ, ຄຣຫິຕພ຺ພເມວ ຫິ ມຍໍ ຄຣຫາມ, ປສໍສິຕພ຺ພໍ ປສໍສາມ, ນ ຠຓ຺ຑິກໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ມຫາຣຊໂກ ວິຍ ໂຘຕຎ຺ຈ ອໂຘຕຎ຺ຈ ເອກໂຕ ກໂຣມາ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ປກາເສນ຺ໂຕ – ‘‘ສນ຺ຕິ ກສ຺ສປ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິອາທິມາຫ.

໓໘໔. ຍໍ ເຕ ເອກຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈວິຘໍ ສີລໍ, ຕຎ຺ຫິ ໂລເກ ນ ໂກຈິ ‘‘ນ ສາຘູ’’ຕິ ວທຕິ. ປຸນ ຍໍ ເຕ ເອກຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈວິຘໍ ເວຣໍ, ຕໍ ນ ໂກຈິ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ວທຕິ. ປຸນ ຍໍ ເຕ ເອກຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອສໍວຣໍ, ເຕ ກິຣ – ‘‘ຈກ຺ຂຸ ນາມ ນ ນິຣຸນ຺ຘິຕພ຺ພໍ, ຈກ຺ຂຸນາ ມນາປໍ ຣູປໍ ທຏ຺ຐພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ເອສ ນໂຍ ໂສຕາທີສຸ. ປຸນ ຍໍ ເຕ ເອກຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ສໍວຣໍ.

ເອວໍ ປເຣສໍ ວາເທນ ສຫ ອຕ຺ຕໂນ ວາທສ຺ສ ສມານາສມານຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຕ຺ຕໂນ ວາເທນ ສຫ ປເຣສໍ ວາທສ຺ສ ສມານາສມານຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍໍ ມຍ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາປິ ປຎ຺ຈສີລາທິວເສເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສມນຸຍຸຎ຺ຊາປນກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໘໕. ສມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕນ຺ຕິ ສມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ລທ຺ຘິໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສມນຸຍຸຎ຺ຊຕິ ນາມ, ກາຣຓໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສມນຸຄາຫຕິ ນາມ, ອຸຠຍໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສມນຸຠາສຕິ ນາມ. ສຕ຺ຖາຣາ ວາ ສຕ຺ຖາຣນ຺ຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ວາ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສໍຫຣິຕ຺ວາ – ‘‘ກິໍ ເຕ ສຕ຺ຖາ ເຕ ຘມ຺ເມ ສພ຺ພໂສ ປຫາຍ ວຕ຺ຕຕິ, ອຸທາຫຸ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’’ຕິ. ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ – ‘‘ເຍ ອິເມສໍ ຠວຕ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອກຸສລາ ອກຸສລສງ຺ຂາຕາຕິ ອກຸສລາ ເຈວ ‘‘ອກຸສລາ’’ຕິ ຈ ສງ຺ຂາຕາ ຎາຕາ ໂກຏ຺ຐາສໍ ວາ ກຕ຺ວາ ຐປິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພປເທສຸ. ອປິ ເຈຕ຺ຖ ສາວຊ຺ຊາຕິ ສໂທສາ. ນ ອລມຣິຍາຕິ ນິທ຺ໂທສຏ຺ເຐນ ອຣິຍາ ຠວິຕຸໍ ນາລໍ ອສມຕ຺ຖາ.

໓໘໖-໓໙໒. ຍໍ ວິຎ຺ຎູ ສມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕາຕິ ເຍນ ວິຎ຺ຎູ ອມ຺ເຫ ຈ ອຎ຺ເຎ ຈ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ, ຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຖິ ຕໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ວາ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ປເຣ ຄຓາຈຣິຍາຕິ ປເຣ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ຄຓາຈຣິຍາ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປຫາຍ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອມ຺ເຫວ ຕຕ຺ຖ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປສໍເສຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອິທໍ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາຣາ ສຕ຺ຖາຣໍ ສມນຸຍຸຎ຺ຊເນປິ ອາຫ – ສງ຺ເຆນ ສໍຆໍ ສມນຸຍຸຎ຺ຊເນປິ. ກສ຺ມາ? ສງ຺ຆປສໍສາຍປິ ສຕ຺ຖຸເຍວ ປສໍສາສິທ຺ຘິໂຕ. ປສີທມານາປິ ຫິ ພຸທ຺ຘສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆ, ສງ຺ຆສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ພຸທ຺ເຘ ປສີທນ຺ຕິ, ຕຖາ ຫິ ຠຄວໂຕ ສຣີຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ, ຘມ຺ມເທສນໍ ວາ ສຸຕ຺ວາ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘‘ລາຠາ ວຕ ໂຠ ສາວການໍ ເຍ ເອວຣູປສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກາວຈຣາ’’ຕິ, ເອວໍ ພຸທ຺ຘສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆ ປສີທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູນໍ ປນາຈາຣໂຄຈຣໍ ອຠິກ຺ກມປຏິກ຺ກມາທີນິ ຈ ທິສ຺ວາ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘‘ສນ຺ຕິກາວຈຣານໍ ວຕ ໂຠ ສາວການໍ ອຍຎ຺ຈ ອຸປສມຄຸໂຓ ສຕ຺ຖຸ ກີວ ຣູໂປ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ເອວໍ ສງ຺ຆສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ພຸທ຺ເຘ ປສີທນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍາ ສຕ຺ຖຸປສໍສາ, ສາ ສງ຺ຆສ຺ສ. ຍາ ສງ຺ຆສ຺ສ ປສໍສາ, ສາ ສຕ຺ຖູຕິ ສງ຺ຆປສໍສາຍປິ ສຕ຺ຖຸເຍວ ປສໍສາສິທ຺ຘິໂຕ ຠຄວາ ທ຺ວີສຸປິ ນເຍສຸ – ‘‘ອມ຺ເຫວ ຕຕ຺ຖ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປສໍເສຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອິເມ ຘມ຺ເມ ອນວເສສໍ ປຫາຍ ວຕ຺ຕຕິ, ຍໍ ວາ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ປເຣ ຄຓາຈຣິຍາຕິອາທີສຸປິ ປເນຕ຺ຖ ອຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ສມ຺ປຕ຺ຕສມາທານເສຕຸຆາຕວເສນ ຫິ ຕິສ຺ໂສ ວິຣຕິໂຍ. ຕາສຸ ສມ຺ປຕ຺ຕສມາທານ ວິຣຕິມຕ຺ຕເມວ ອຎ຺ເຎສໍ ໂຫຕິ, ເສຕຸຆາຕວິຣຕິ ປນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ. ປຎ຺ຈສຸ ປນ ຕທງ຺ຄວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຸຈ຺ເຉທປຏິປສ຺ສທ຺ຘິນິສ຺ສຣຓປ຺ປຫາເນສຸ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິວເສນ ເຈວ ວິປສ຺ສນາມຕ຺ຕວເສນ ຈ ຕທງ຺ຄວິກ຺ຂມ຺ຠນປ຺ປຫານມຕ຺ຕເມວ ອຎ຺ເຎສໍ ໂຫຕິ. ອິຕຣານິ ຕີຓິ ປຫານານິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ສີລສໍວໂຣ, ຂນ຺ຕິສໍວໂຣ, ຎາຓສໍວໂຣ, ສຕິສໍວໂຣ, ວີຣິຍສໍວໂຣຕິ ປຎ຺ຈ ສໍວຣາ, ເຕສຸ ປຎ຺ຈສີລມຕ຺ຕເມວ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິມຕ຺ຕເມວ ຈ ອຎ຺ເຎສໍ ໂຫຕິ, ເສສໍ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ.

ປຎ຺ຈ ໂຂ ປນິເມ ອຸໂປສຖຸທ຺ເທສາ, ເຕສຸ ປຎ຺ຈສີລມຕ຺ຕເມວ ອຎ຺ເຎສໍ ໂຫຕິ. ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລໍ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ. ອິຕິ ອກຸສລປ຺ປຫາເນ ຈ ກຸສລສມາທາເນ ຈ, ຕີສຸ ວິຣຕີສຸ, ປຎ຺ຈສຸ ປຫາເນສຸ, ປຎ຺ຈສຸ ສໍວເຣສຸ, ປຎ຺ຈສຸ ອຸທ຺ເທເສສຸ, – ‘‘ອຫເມວ ຈ ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ສາວກສງ຺ໂຆ ໂລເກ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ມຍາ ຫິ ສທິໂສ ສຕ຺ຖາ ນາມ, ມຍ຺ຫໍ ສາວກສງ຺ເຆນ ສທິໂສ ສງ຺ໂຆ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຠຄວາ ສີຫນາທໍ ນທຕິ.

ອຣິຍອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໓໙໓. ເອວໍ ສີຫນາທໍ ນທິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສີຫນາທສ຺ສ ອວິປຣີຕຠາວາວໂພຘນຕ຺ຖໍ – ‘‘ອຕ຺ຖິ, ກສ຺ສປ, ມຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມຄ຺ໂຄຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ. ປຏິປທາຕິ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາ. ກາລວາທີຕິອາທີນິ ພ຺ຣຫ຺ມຊາເລ ວຓ຺ຓິຕານິ. ອິທານິ ຕໍ ທຸວິຘໍ ມຄ຺ຄຎ຺ຈ ປຏິປທຎ຺ຈ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ – ‘‘ອຍເມວ ອຣິໂຍ’’ຕິອາທິມາຫ. ອິທໍ ປນ ສຸຕ຺ວາ ອເຈໂລ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມຍ຺ຫໍເຍວ ມຄ຺ໂຄ ຈ ປຏິປທາ ຈ ອຕ຺ຖິ, ອຎ຺ເຎສໍ ນຕ຺ຖີຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ຫນ຺ທສ຺ສາຫໍ ອມ຺ຫາກມ຺ປິ ມຄ຺ຄໍ ກເຖມີ’’ຕິ. ຕໂຕ ອເຈລກປຏິປທໍ ກເຖສິ. ເຕນາຫ – ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອເຈໂລ ກສ຺ສໂປ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ…ເປ… ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕີ’’ຕິ.

ຕໂປປກ຺ກມກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໙໔. ຕຕ຺ຖ ຕໂປປກ຺ກມາຕິ ຕປາຣມ຺ຠາ, ຕປກມ຺ມານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສາມຎ຺ຎສງ຺ຂາຕາຕິ ສມຓກມ຺ມສງ຺ຂາຕາ. ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎສງ຺ຂາຕາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກມ຺ມສງ຺ຂາຕາ. ອເຈລໂກຕິ ນິຈ຺ໂຈໂລ, ນຄ຺ໂຄຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຸຕ຺ຕາຈາໂຣຕິ ວິສຏ຺ຐາຈາໂຣ, ອຸຈ຺ຈາຣກມ຺ມາທີສຸ ໂລກິຍກຸລປຸຕ຺ຕາຈາເຣນ ວິຣຫິໂຕ ຐິຕໂກວ ອຸຈ຺ຈາຣໍ ກໂຣຕິ, ປສ຺ສາວໍ ກໂຣຕິ, ຂາທຕິ, ຠຸຎ຺ຊຕິ ຈ. ຫຕ຺ຖາປເລຂໂນຕິ ຫຕ຺ເຖ ປິຓ຺ຑມ຺ຫິ ຐິເຕ ຊິວ຺ຫາຍ ຫຕ຺ຖໍ ອປລິຂຕິ, ອຸຈ຺ຈາຣໍ ວາ ກຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖສ຺ມິຎ຺ເຎວ ທຓ຺ຑກສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ອປລິຂຕິ. ‘‘ຠິກ຺ຂາຄຫຓຕ຺ຖໍ ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ນ ເອຕີຕິ ນ ເອຫິຠທ຺ທນ຺ຕິໂກ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຕິຏ຺ຐ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕປິ ນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ນຕິຏ຺ຐຠທ຺ທນ຺ຕິໂກ. ຕທຸຠຍມ຺ປິ ກິຣ ໂສ – ‘‘ເອຕສ຺ສ ວຈນໍ ກຕໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນ ກໂຣຕິ. ອຠິຫຏນ຺ຕິ ປຸເຣຕຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຫຏໍ ຠິກ຺ຂໍ, ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕນ຺ຕິ ‘‘ອິມໍ ຕຸມ຺ເຫ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອາໂຣຈິຕໍ ຠິກ຺ຂໍ. ນ ນິມນ຺ຕນນ຺ຕິ ‘‘ອສຸກໍ ນາມ ກຸລໍ ວາ ວີຖິໍ ວາ ຄາມໍ ວາ ປວິເສຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ເອວໍ ນິມນ຺ຕິຕຠິກ຺ຂມ຺ປິ ນ ສາທິຍຕິ, ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ນ ກຸມ຺ຠິມຸຂາຕິ ກຸມ຺ຠິໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍມານໍ ຠິກ຺ຂໍ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ນ ກໂຬປິມຸຂາຕິ ກໂຬປີຕິ ອຸກ຺ຂລິ ວາ ປຈ຺ຉິ ວາ, ຕໂຕປິ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ກສ຺ມາ? ກຸມ຺ຠິກໂຬປິໂຍ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ກຏຈ຺ຉຸນາ ປຫາຣໍ ລຠນ຺ຕີຕິ. ນ ເອຬກມນ຺ຕຣນ຺ຕິ ອຸມ຺ມາຣໍ ອນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍມານໍ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ກສ຺ມາ? ‘‘ອຍໍ ມໍ ນິສ຺ສາຍ ອນ຺ຕຣກຣຓໍ ລຠຕີ’’ຕິ. ທຓ຺ຑມຸສເລສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ທ຺ວິນ຺ນນ຺ຕິ ທ຺ວີສຸ ຠຸຎ຺ຊມາເນສຸ ເອກສ຺ມິໍ ອຸຏ຺ຐາຍ ເທນ຺ເຕ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ກສ຺ມາ? ‘‘ເອກສ຺ສ ກພຬນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ນ ຄພ຺ຠິນິຍາຕິອາທີສຸ ປນ ‘‘ຄພ຺ຠິນິຍາ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ທາຣໂກ ກິລມຕິ. ປາຍນ຺ຕິຍາ ທາຣກສ຺ສ ຂີຣນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕິ, ປຸຣິສນ຺ຕຣຄຕາຍ ຣຕິອນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ສໍກິຕ຺ຕີສູຕິ ສໍກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ກຕຠຕ຺ເຕສຸ, ທຸພ຺ຠິກ຺ຂສມເຍ ກິຣ ອເຈລກສາວກາ ອເຈລການໍ ອຕ຺ຖາຍ ຕໂຕ ຕໂຕ ຕຓ຺ຑຸລາທີນິ ສມາທເປຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ປຈນ຺ຕິ. ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ອເຈລໂກ ຕໂຕປິ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຕິ. ນ ຍຕ຺ຖ ສາຕິ ຍຕ຺ຖ ສຸນໂຂ – ‘‘ປິຓ຺ຑໍ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸປຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ອທຕ຺ວາ ອາຫຏໍ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ກສ຺ມາ? ເອຕສ຺ສ ປິຓ຺ຑນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕີຕິ. ສຓ຺ຑສຓ຺ຑຈາຣິນີຕິ ສມູຫສມູຫຈາຣິນີ, ສເຈ ຫິ ອເຈລກໍ ທິສ຺ວາ – ‘‘ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂໍ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ມນຸສ຺ສາ ຠຕ຺ຕເຄຫໍ ປວິສນ຺ຕິ, ເຕສຸ ຈ ປວິສນ຺ເຕສຸ ກໂຬປິມຸຂາທີສຸ ນິລີນາ ມກ຺ຂິກາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ສຓ຺ຑສຓ຺ຑາ ຈຣນ຺ຕິ, ຕໂຕ ອາຫຏໍ ຠິກ຺ຂໍ ນ ຄຓ຺ຫຕິ. ກສ຺ມາ? ມໍ ນິສ຺ສາຍ ມກ຺ຂິການໍ ໂຄຈຣນ຺ຕຣາໂຍ ຊາໂຕຕິ.

ຖຸໂສທກນ຺ຕິ ສພ຺ພສສ຺ສສມ຺ຠາເຣຫິ ກຕໍ ໂສວີຣກໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສຸຣາປານເມວ ສາວຊ຺ຊໍ, ອຍໍ ປນ ສພ຺ເພສຸປິ ສາວຊ຺ຊສຎ຺ຎີ. ເອກາຄາຣິໂກຕິ ໂຍ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ເຄເຫ ຠິກ຺ຂໍ ລຠິຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕຕິ. ເອກາໂລປິໂກຕິ ໂຍ ເອເກເນວ ອາໂລເປນ ຍາເປຕິ. ທ຺ວາຄາຣິກາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອກິສ຺ສາປິ ທຕ຺ຕິຍາຕິ ເອກາຍ ທຕ຺ຕິຍາ. ທຕ຺ຕິ ນາມ ເອກາ ຂຸທ຺ທກປາຕິ ໂຫຕິ, ຍຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຠິກ຺ຂໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐເປນ຺ຕິ. ເອກາຫິກນ຺ຕິ ເອກທິວສນ຺ຕຣິກໍ. ອທ຺ຘມາສິກນ຺ຕິ ອທ຺ຘມາສນ຺ຕຣິກໍ. ປຣິຍາຍຠຕ຺ຕໂຠຊນນ຺ຕິ ວາຣຠຕ຺ຕໂຠຊນໍ, ເອກາຫວາເຣນ ທ຺ວີຫວາເຣນ ສຕ຺ຕາຫວາເຣນ ອຑ຺ຒມາສວາເຣນາຕິ ເອວໍ ທິວສວາເຣນ ອາຄຕຠຕ຺ຕໂຠຊນໍ.

໓໙໕. ສາກຠກ຺ໂຂຕິ ອລ຺ລສາກຠກ຺ໂຂ. ສາມາກຠກ຺ໂຂຕິ ສາມາກຕຓ຺ຑຸລຠກ຺ໂຂ. ນີວາຣາທີສຸ ນີວາໂຣ ນາມ ອຣຎ຺ເຎ ສຍໍຊາຕາ ວີຫິຊາຕິ. ທທ຺ທຸລນ຺ຕິ ຈມ຺ມກາເຣຫິ ຈມ຺ມໍ ລິຂິຕ຺ວາ ຉຑ຺ຑິຕກສຏໍ. ຫຏໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສິເລໂສປິ ເສວາໂລປິ. ກຓນ຺ຕິ ກຸຓ຺ຑກໍ. ອາຈາໂມຕິ ຠຕ຺ຕອຸກ຺ຂລິກາຍ ລຄ຺ໂຄ ຌາມກໂອທໂນ, ຕໍ ຉຑ຺ຑິຕຏ຺ຐານໂຕວ ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທຕິ, ‘‘ໂອທນກຎ຺ຊິຍ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ປິຎ຺ຎາກາທໂຍ ປາກຏາ ເອວ. ປວຕ຺ຕຜລໂຠຊີຕິ ປຕິຕຜລໂຠຊີ.

໓໙໖. ສາຓານີຕິ ສາຓວາກໂຈຬານິ. ມສາຓານີຕິ ມິສ຺ສກໂຈຬານິ. ຉວທຸສ຺ສານີຕິ ມຕສຣີຣໂຕ ຉຑ຺ຑິຕວຕ຺ຖານິ, ເອຣກຕິຓາທີນິ ວາ ຄນ຺ເຖຕ຺ວາ ກຕນິວາສນານິ. ປໍສຸກູລານີຕິ ປຖວິຍໍ ຉຑ຺ຑິຕນນ຺ຕການິ. ຕິຣີຏານີຕິ ຣຸກ຺ຂຕຈວຕ຺ຖານິ. ອຊິນນ຺ຕິ ອຊິນມິຄຈມ຺ມໍ. ອຊິນກ຺ຂິປນ຺ຕິ ຕເທວ ມຊ຺ເຌ ຜາລິຕກໍ. ກຸສຈີຣນ຺ຕິ ກຸສຕິຓານິ ຄນ຺ເຖຕ຺ວາ ກຕຈີຣໍ. ວາກຈີຣຜລກຈີເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເກສກມ຺ພລນ຺ຕິ ມນຸສ຺ສເກເສຫິ ກຕກມ຺ພລໍ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠິກ຺ຂເວ, ຍານິ ການິຈິ ຕນ຺ຕາວຸຕານິ ວຕ຺ຖານິ, ເກສກມ຺ພໂລ ເຕສໍ ປຏິກິຏ຺ໂຐ ອກ຺ຂາຍຕິ. ເກສກມ຺ພໂລ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີເຕ ສີໂຕ, ອຸຓ຺ເຫ ອຸຓ຺ໂຫ ອປ຺ປຄ຺ໂຆ ຈ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ຈ ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ໂສ’’ຕິ.

ວາຬກມ຺ພລນ຺ຕິ ອສ຺ສວາເລຫິ ກຕກມ຺ພລໍ. ອຸລູກປກ຺ຂິກນ຺ຕິ ອຸລູກປກ຺ຂານິ ຄນ຺ເຖຕ຺ວາ ກຕນິວາສນໍ. ອຸກ຺ກຸຏິກປ຺ປຘານມນຸຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອຸກ຺ກຸຏິກວີຣິຍໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ອຸກ຺ກຸຏິໂກວ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຓ຺ຏກາປສ຺ສຍິໂກຕິ ອຍກຓ຺ຏເກ ວາ ປກຕິກຓ຺ຏເກ ວາ ຠູມິຍໍ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຈມ຺ມໍ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐານຈງ຺ກມາທີນິ ກໂຣຕິ. ເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ສຍນ຺ໂຕປິ ຕຕ຺ເຖວ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ. ຜລກເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຣຸກ຺ຂຜລເກ ເສຍ຺ຍໍ. ຖຓ຺ຑິລເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຖຓ຺ຑິເລ ອຸຈ຺ເຈ ຠູມິຐາເນ ເສຍ຺ຍໍ. ເອກປສ຺ສຍິໂກຕິ ເອກປສ຺ເສເນວ ສຍຕິ. ຣໂຊຊລ຺ລຘໂຣຕິ ສຣີຣໍ ເຕເລນ ມກ຺ຂິຕ຺ວາ ຣຊຸຏ຺ຐານຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຖສ຺ສ ສຣີເຣ ຣໂຊຊລ຺ລໍ ລຄ຺ຄຕິ, ຕໍ ຘາເຣຕິ. ຍຖາສນ຺ຖຕິໂກຕິ ລທ຺ຘໍ ອາສນໍ ອໂກເປຕ຺ວາ ຍເທວ ລຠຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ນິສີທນສີໂລ. ເວກຏິໂກຕິ ວິກຏຂາທນສີໂລ. ວິກຏນ຺ຕິ ຄູຖໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອປານໂກຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕສີຕຸທກປາໂນ. ສາຍໍ ຕຕິຍມສ຺ສາຕິ ສາຍຕຕິຍກໍ. ປາໂຕ, ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ, ສາຍນ຺ຕິ ທິວສສ຺ສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປາປໍ ປວາເຫສ຺ສາມີຕິ ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕີຕິ.

ຕໂປປກ຺ກມນິຣຕ຺ຖກຕາວຓ຺ຓນາ

໓໙໗. ອຖ ຠຄວາ ສີລສມ຺ປທາທີຫິ ວິນາ ເຕສໍ ຕໂປປກ຺ກມານໍ ນິຣຕ຺ຖກຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ – ‘‘ອເຈລໂກ ເຈປິ ກສ຺ສປ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາຣກາ ວາຕິ ທູເຣເຍວ. ອເວຣນ຺ຕິ ໂທສເວຣວິຣຫິຕໍ. ອພ຺ຍາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂທມນສ຺ສພ຺ຍາປຊ຺ຊຣຫິຕໍ.

໓໙໘. ທຸກ຺ກຣໍ, ໂຠ ໂຄຕມາຕິ ອິທໍ ກສ຺ສໂປ ‘‘ມຍໍ ປຸພ຺ເພ ເອຕ຺ຕກມຕ຺ຕໍ ສາມຎ຺ຎຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຎ຺ຈາຕິ ວິຈຣາມ, ຕຸມ຺ເຫ ປນ ອຎ຺ຎໍເຍວ ສາມຎ຺ຎຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຎ຺ຈ ວທຖາ’’ຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ອາຫ. ປກຕິ ໂຂ ເອສາຕິ ປກຕິກຖາ ເອສາ. ອິມາຍ ຈ, ກສ຺ສປ, ມຕ຺ຕາຍາຕິ ‘‘ກສ຺ສປ ຍທິ ອິມິນາ ປມາເຓນ ເອວໍ ປຣິຕ຺ຕເກນ ປຏິປຕ຺ຕິກ຺ກເມນ ສາມຎ຺ຎໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ ວາ ທຸກ຺ກຣໍ ສຸທຸກ຺ກຣໍ ນາມ ອຠວິສ຺ສ, ຕໂຕ ເນຕໍ ອຠວິສ຺ສ ກລ຺ລໍ ວຈນາຍ ທຸກ຺ກຣໍ ສາມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ປທສມ຺ພນ຺ເຘນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປທສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໙໙. ທຸຊ຺ຊາໂນຕິ ອິທມ຺ປິ ໂສ ‘‘ມຍໍ ປຸພ຺ເພ ເອຕ຺ຕເກນ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ໂຫຕີຕິ ວິຈຣາມ, ຕຸມ຺ເຫ ປນ ອຎ຺ຎຖາ ວທຖາ’’ຕິ ອິທໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ຕໍ ປກຕິວາທໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສຠາວໂຕວ ທຸຊ຺ຊານຠາວໍ ອາວິກໂຣນ຺ໂຕ ປຸນປິ – ‘‘ປກຕິ ໂຂ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປທສມ຺ພນ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສີລສມາຘິປຎ຺ຎາສມ຺ປທາວຓ຺ຓນາ

໔໐໐-໔໐໑. ກຕມາ ປນ ສາ, ໂຠ ໂຄຕມາຕິ ກສ຺ມາ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ ກິຣ ປຓ຺ຑິໂຕ ຠຄວໂຕ ກເຖນ຺ຕສ຺ເສວ ກຖໍ ອຸຄ຺ຄເຫສິ, ອຖ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ນິຣຕ຺ຖກຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ – ‘‘ຕສ຺ສ ‘ຈາຍໍ ສີລສມ຺ປທາ, ຈິຕ຺ຕສມ຺ປທາ, ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາ ອຠາວິຕາ ໂຫຕິ ອສຈ຺ຉິກຕາ, ອຖ ໂຂ ໂສ ອາຣກາວ ສາມຎ຺ຎາ’ຕິອາທິມາຫ. ຫນ຺ທ ທານິ ນໍ ຕາ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ປຸຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ສີລສມ຺ປທາທິວິຊານນຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕນ຺ຕິຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຕາ ສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ທສ຺ເສຕຸໍ – ‘‘ອິຘ ກສ຺ສປາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອິມາຍ ຈ ກສ຺ສປ ສີລສມ຺ປທາຍາຕິ ອິທໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣຫຕ຺ຕຜລປຣິໂຍສານຎ຺ຫິ ຠຄວໂຕ ສາສນໍ. ຕສ຺ມາ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຫິ ສີລຈິຕ຺ຕປຎ຺ຎາສມ຺ປທາຫິ ອຎ຺ຎາ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣາ ວາ ປຓີຕຕຣາ ວາ ສີລາທິສມ຺ປທາ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ.

ສີຫນາທກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໐໒. ເອວຎ຺ຈ ປນ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ມຫາສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ – ‘‘ສນ຺ຕິ ກສ຺ສປ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຣິຍນ຺ຕິ ນິຣຸປກ຺ກິເລສໍ ປຣມວິສຸທ຺ຘໍ. ປຣມນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕມໍ, ປຎ຺ຈສີລານິ ຫິອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລາ ສີລເມວ, ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປນ ປຣມສີລໍ ນາມ. ນາຫໍ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕຕ຺ຖ ສີເລປິ ປຣມສີເລປິ ອຫໍ ອຕ຺ຕໂນ ສມສມໍ ມມ ສີລສເມນ ສີເລນ ມຍາ ສມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ນ ປສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ອຫເມວ ຕສ຺ມິໍ ສີເລ ອຸຕ຺ຕໂມ. ກຕມສ຺ມິໍ? ຍທິທໍ ອຘິສີລນ຺ຕິ ຍໍ ເອຕໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ສີລນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ອິມໍ ປຐມໍ ສີຫນາທໍ ນທຕິ.

ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉວາທາຕິ ເຍ ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉໍ ວທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕປຕີຕິ ຕໂປ, ກິເລສສນ຺ຕາປກວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ນາມໍ, ຕເທວ ເຕ ກິເລເສ ຊິຄຸຈ຺ຉຕີຕິ ຊິຄຸຈ຺ຉາ. ອຣິຍາ ປຣມາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິທ຺ໂທສຕ຺ຕາ ອຣິຍາ, ອຏ຺ຐອາຣມ຺ຠວຕ຺ຖຸວເສນປິ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ວິປສ຺ສນາວີຣິຍສງ຺ຂາຕາ ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉາ ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉາວ, ມຄ຺ຄຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປຣມາ ນາມ. ອຘິເຊຄຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ອິຘ ຊິຄຸຈ຺ຉຠາໂວ ເຊຄຸຈ຺ຉໍ, ອຸຕ຺ຕມໍ ເຊຄຸຈ຺ຉໍ ອຘິເຊຄຸຈ຺ຉໍ, ຕສ຺ມາ ຍທິທໍ ອຘິເຊຄຸຈ຺ຉໍ, ຕຕ຺ຖ ອຫເມວ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ປຎ຺ຎາຘິກາເຣປິ ກມ຺ມສ຺ສກຕາປຎ຺ຎາ ຈ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາ ຈ ປຎ຺ຎາ ນາມ, ມຄ຺ຄຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປຣມາ ປຎ຺ຎາ ນາມ. ອຘິປຎ຺ຎນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ, ອຍໍ ປເນຕ຺ຖຕ຺ໂຖ – ຍາຍໍ ອຘິປຎ຺ຎາ ນາມ ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ວິມຸຕ຺ຕາຘິກາເຣ ຕທງ຺ຄວິກ຺ຂມ຺ຠນວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ, ສມຸຈ຺ເຉທປຏິປສ຺ສທ຺ຘິນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ປນ ປຣມາ ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິຘາປິ ຈ ຍທິທໍ ອຘິວິມຸຕ຺ຕີຕິ ຍາ ອຍໍ ອຘິວິມຸຕ຺ຕິ, ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໐໓. ສຸຎ຺ຎາຄາເຣຕິ ສຸຎ຺ເຎ ຆເຣ, ເອກໂກວ ນິສີທິຕ຺ວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຣິສາສຸ ຈາຕິ ອຏ຺ຐສຸ ປຣິສາສຸ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ເວສາຣຊ຺ຊານິ. ເຍຫິ ເວສາຣຊ຺ເຊຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຕຖາຄໂຕ ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕິ, ປຣິສາສຸ ສີຫນາທໍ ນທຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໕໐) ສຸຕ຺ຕໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ.

ປຎ຺ຫຎ຺ຈ ນໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ປຓ຺ຑິຕາ ເທວມນຸສ຺ສາ ນໍ ປຎ຺ຫໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘຕີຕິ ປຎ຺ຫາວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ມຫາຊນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂຕເສຕິເຍວ. ໂນ ຈ ໂຂ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ກເຖນ຺ຕສ຺ສປິສ຺ສ ວຈນໍ ປເຣ ໂສຕພ຺ພໍ ນ ມຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສຕພ຺ພຎ຺ຈສ຺ສ ມຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ ເທວາປິ ມນຸສ຺ສາປິ ມຫນ຺ເຕເນວ ອຸສ຺ສາເຫນ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ປສີທນ຺ຕີຕິ ສຸປສນ຺ນາ ກລ຺ລຈິຕ຺ຕາ ມຸທຸຈິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ປສນ຺ນາກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ນ ມຸທ຺ຘປ຺ປສນ຺ນາວ ໂຫນ຺ຕິ, ປຓີຕານິ ຈີວຣາທີນິ ເວຬຸວນວິຫາຣາທໂຍ ຈ ມຫາວິຫາເຣ ປຣິຈ຺ຈຊນ຺ຕາ ປສນ຺ນາກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຕຖຕ຺ຕາຍາຕິ ຍໍ ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ຕຖາ ຠາວາຍ, ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປຕ຺ຕິປູຣຓຕ຺ຖາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖຕ຺ຕາຍ ຈ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ຕຖຠາວາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຫິ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເກຈິ ສຣເຓສຸ ເກຈິ ປຎ຺ຈສຸ ສີເລສຸ ປຕິຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ອປເຣ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ. ປຏິປນ຺ນາ ຈ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ ຕຎ຺ຈ ປນ ປຏິປທໍ ປຏິປນ຺ນາ ປູເຣຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ສພ຺ພາກາເຣນ ປນ ປູເຣນ຺ຕິ, ປຏິປຕ຺ຕິປູຣເຓນ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ.

ອິມສ຺ມິໍ ປໂນກາເສ ຐຕ຺ວາ ສີຫນາທາ ສໂມຘາເນຕພ຺ພາ. ເອກຈ຺ຈໍ ຕປສ຺ສິໍ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປສ຺ສາມີຕິ ຫິ ຠຄວໂຕ ເອໂກ ສີຫນາໂທ. ອປຣໍ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປສ຺ສາມີຕິ ເອໂກ. ອກຸສລຘມ຺ມປ຺ປຫາເນ ອຫເມວ ເສຏ຺ໂຐຕິ ເອໂກ. ກຸສລຘມ຺ມສມາທາເນປິ ອຫເມວ ເສຏ຺ໂຐຕິ ເອໂກ. ອກຸສລຘມ຺ມປ຺ປຫາເນ ມຍ຺ຫເມວ ສາວກສງ຺ໂຆ ເສຏ຺ໂຐຕິ ເອໂກ. ກຸສລຘມ຺ມສມາທາເນປິ ມຍ຺ຫໍເຍວ ສາວກສງ຺ໂຆ ເສຏ຺ໂຐຕິ ເອໂກ. ສີເລນ ມຍ຺ຫໍ ສທິໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ເອໂກ. ວີຣິເຍນ ມຍ຺ຫໍ ສທິໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ເອໂກ. ປຎ຺ຎາຍ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕິຍາ…ເປ… ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ປຣິສມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ນທາມີຕິ ເອໂກ. ວິສາຣໂທ ຫຸຕ຺ວາ ນທາມີຕິ ເອໂກ. ປຎ຺ຫໍ ມໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເອໂກ. ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ວິສ຺ສຊ຺ເຊມີຕິ ເອໂກ. ວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘມີຕິ ເອໂກ. ສຸຕ຺ວາ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ ເອໂກ. ສຸຕ຺ວາ ເມ ປສີທນ຺ຕີຕິ ເອໂກ. ປສນ຺ນາກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ເອໂກ. ຍໍ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ເທເສມິ, ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ເອໂກ. ປຏິປນ຺ນາ ຈ ມໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ ເອໂກ. ອິຕິ ປຸຣິມານໍ ທສນ຺ນໍ ເອເກກສ຺ສ – ‘‘ປຣິສາສຸ ຈ ນທຕີ’’ຕິ ອາທໂຍ ທສ ທສ ປຣິວາຣາ. ເອວໍ ເຕ ທສ ປຸຣິມານໍ ທສນ຺ນໍ ປຣິວາຣວເສນ ສຕໍ ປຸຣິມາ ຈ ທສາຕິ ທສາຘິກໍ ສີຫນາທສຕໍ ໂຫຕິ. ອິໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ປນ ສຸຕ຺ເຕ ເອຕ຺ຕກາ ສີຫນາທາ ທຸລ຺ລຠາ, ເຕນິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ມຫາສີຫນາທນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຕິ ຠຄວາ ‘‘ສີຫນາທໍ ໂຂ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ນທຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ສຸຎ຺ຎາຄາເຣ ນທຕີ’’ຕິ ເອວໍ ວາທານຸ ວາທໍ ປຏິເສເຘຕ຺ວາ ອິທານິ ປຣິສຕິ ນທິຕປຸພ຺ພໍ ສີຫນາທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອກມິທາຫ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ຕິຕ຺ຖິຍປຣິວາສກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໐໔. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຣ ມໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຕປພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຕິ ຕຕ຺ຣ ຣາຊຄເຫ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ ວິຫຣນ຺ຕໍ ມໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຕປພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນິຄ຺ໂຣໂຘ ນາມ ປຣິພ຺ພາຊໂກ. ອຘິເຊຄຸຈ຺ເຉຕິ ວີຣິເຍນ ປາປຊິຄຸຈ຺ຉນາຘິກາເຣ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ອິທໍ ຍໍ ຕໍ ຠຄວາ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ມຫາວິຫາເຣ ນິສິນ຺ໂນ ອຸທຸມ຺ພຣິກາຍ ເທວິຍາ ອຸຍ຺ຍາເນ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ນິຄ຺ໂຣຘສ຺ສ ຈ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ສນ຺ຘານສ຺ສ ຈ ອຸປາສກສ຺ສ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ກຖາສລ຺ລາປໍ ສຸຕ຺ວາ ອາກາເສນາຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ນິຄ຺ໂຣເຘນ ອຘິເຊຄຸຈ຺ເຉ ປຸຏ຺ຐປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣໍ ວິຍ ມຕ຺ຕາຍາຕິ ປຣມາຍ ມຕ຺ຕາຍ, ອຕິມຫນ຺ເຕເນວ ປມາເຓນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂກ ຫິ, ຠນ຺ເຕຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອນ຺ຘພາລໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິກໍ ອຎ຺ໂຎ ປຓ຺ຑິຕຊາຕິໂກ ‘‘ໂກ ນາມ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ນ ອຕ຺ຕມໂນ ອສ຺ສາ’’ຕິ ວທຕິ. ລເຠຍ຺ຍາຫນ຺ຕິ ອິທໍ ໂສ – ‘‘ຈິຣໍ ວຕ ເມ ອນິຍ຺ຍານິກປກ຺ເຂ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ຕາ ກິລມິໂຕ, ‘ສຸກ຺ຂນທີຕີເຣ ນ຺ຫາຍິສ຺ສາມີ’ຕິ ສມ຺ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ເຕນ ວິຍ ຖຸເສ ໂກຏ຺ເຏນ຺ເຕນ ວິຍ ນ ໂກຈິ ອຕ຺ໂຖ ນິປ຺ຜາທິໂຕ. ຫນ຺ທາຫໍ ອຕ຺ຕານໍ ໂຍເຄ ໂຍເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຫ. ອຖ ຠຄວາ ໂຍ ອເນນ ຂນ຺ຘເກ ຕິຕ຺ຖິຍປຣິວາໂສ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ, ໂຍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ສາມເຓຣຠູມິຍໍ ຐິໂຕ – ‘‘ອຫໍ ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂາມິ ອຸປສມ຺ປທໍ, ສ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສໍຆໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວາສໍ ຍາຈາມີ’’ຕິອາທິນາ (ມຫາວ. ໘໖) ນເຍນ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ປຣິວສຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ – ‘‘ໂຍ ໂຂ, ກສ຺ສປ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ’’ຕິອາທິມາຫ.

໔໐໕. ຕຕ຺ຖ ປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ຕິ ວຈນສິລິຏ຺ຐຕາວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ, ອປຣິວສິຕ຺ວາເຍວ ຫິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ລຠຕິ. ອຸປສມ຺ປທຕ຺ຖິເກນ ປນ ນາຕິກາເລນ ຄາມປ຺ປເວສນາທີນິ ອຏ຺ຐ ວຕ຺ຕານິ ປູເຣນ຺ເຕນ ປຣິວສິຕພ຺ພໍ. ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາຕິ ອຏ຺ຐວຕ຺ຕປູຣເຓນ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ, ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນສ ຕິຕ຺ຖິຍປຣິວາໂສ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍໍ ປພ຺ພຊ຺ຊຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາຍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອປິ ຈ ເມຕ຺ຖາຕິ ອປິ ຈ ເມ ເອຕ຺ຖ. ປຸຄ຺ຄລເວມຕ຺ຕຕາ ວິທິຕາຕິ ປຸຄ຺ຄລນານຕ຺ຕໍ ວິທິຕໍ. ‘‘ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິວາສາຣໂຫ, ອຍໍ ນ ປຣິວາສາຣໂຫ’’ຕິ ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ ປາກຏນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕໂຕ ກສ຺ສໂປ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອໂຫ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ພຸທ຺ຘສາສນໍ, ຍຕ຺ຖ ເອວໍ ຆໍສິຕ຺ວາ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອຍຸຕ຺ຕໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕີ’’ຕິ, ຕໂຕ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ສຎ຺ຊາຕຸສ຺ສາໂຫ – ‘‘ສເຈ ຠນ຺ເຕ’’ຕິອາທິມາຫ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສ ຕິພ຺ພຈ຺ຉນ຺ທຕໍ ວິທິຕ຺ວາ – ‘‘ນ ກສ຺ສໂປ ປຣິວາສໍ ອຣຫຕີ’’ຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ຠິກ຺ຂຸ ກສ຺ສປໍ ນ຺ຫາເປຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອາເນຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ຕໍ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄມາສິ. ຠຄວາ ຕໍ ຄຓມຊ຺ເຌ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອລຕ຺ຖ ໂຂ ອເຈໂລ ກສ຺ສໂປ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອລຕ຺ຖ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ອຈິຣູປສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ນຈິຣເມວ. ວູປກຏ຺ໂຐຕິ ວຕ຺ຖຸກາມກິເລສກາເມຫິ ກາເຍນ ເຈວ ຈິຕ຺ເຕນ ຈ ວູປກຏ຺ໂຐ. ອປ຺ປມຕ຺ໂຕຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ສຕິໍ ອວິຊຫນ຺ໂຕ. ອາຕາປີຕິ ກາຍິກເຈຕສິກສງ຺ຂາເຕນ ວີຣິຍາຕາເປນ ອາຕາປີ. ປຫິຕຕ຺ໂຕຕິ ກາເຍ ຈ ຊີວິເຕ ຈ ອນເປກ຺ຂຕາຍ ເປສິຕຈິຕ຺ໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐອຕ຺ຕຠາໂວ. ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍາຕິ ຍສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ. ກຸລປຸຕ຺ຕາຕິ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ຕາ. ສມ຺ມເທວາຕິ ເຫຕຸນາວ ກາຣເຓເນວ. ຕທນຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ປຣິໂຍສານຠູຕໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ. ຕສ຺ສ ຫິ ອຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ. ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ. ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕນາເຍວ ປຎ຺ຎາຍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ, ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສີຕິ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິຫາສິ, ເອວໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຈ ຂີຓາ ຊາຕິ…ເປ… ອພ຺ຠຎ຺ຎາສີຕິ.

ເອວມສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຠູມິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປຕຸໍ ‘‘ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ກສ຺ສໂປ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕໂຣຕິ ເອໂກ. ອຣຫຕນ຺ຕິ ອຣຫນ຺ຕານໍ, ຠຄວໂຕ ສາວການໍ ອຣຫນ຺ຕານໍ ອພ຺ຠນ຺ຕໂຣ ອໂຫສີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍໍ ຍໍ ປນ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປາກຏເມວາຕິ.

ອິຕິ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ

ມຫາສີຫນາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.