໑໑. ເກວຏ຺ຏສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ເກວຏ຺ຏຄຫປຕິປຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

໔໘໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ…ເປ… ນາຬນ຺ທາຍນ຺ຕິ ເກວຏ຺ຏສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອປຸພ຺ພປທວຓ຺ຓນາ. ປາວາຣິກມ຺ພວເນຕິ ປາວາຣິກສ຺ສ ອມ຺ພວເນ. ເກວຏ຺ໂຏຕິ ອິທໍ ຕສ຺ສ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນາມໍ. ໂສ ກິຣ ຈຕ຺ຕາລີສໂກຏິຘໂນ ຄຫປຕິມຫາສາໂລ ອຕິວິຍ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ອໂຫສິ. ໂສ ສທ຺ຘາຘິກຕ຺ຕາເຍວ ‘‘ສເຈ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຑ຺ຒມາສນ຺ຕເຣນ ວາ ມາສນ຺ຕເຣນ ວາ ສໍວຈ຺ຉເຣນ ວາ ອາກາເສ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ວິວິຘານິ ປາຏິຫາຣິຍານິ ທສ຺ເສຍ຺ຍ, ສພ຺ໂພ ຊໂນ ອຕິວິຍ ປສີເທຍ຺ຍ. ຍໍນູນາຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ປາຏິຫາຣິຍກຣຓຕ຺ຖາຍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸຊານາເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ອິທ຺ຘາຕິ ສມິທ຺ຘາ ຜີຕາຕິ ນານາຠຓ຺ຑອຸສ຺ສນ຺ນຕາຍ ວຸທ຺ຘິປ຺ປຕ຺ຕາ. ອາກິຓ຺ຓມນຸສ຺ສາຕິ ອໍສກູເຏນ ອໍສກູຏໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ວິຍ ວິຈຣນ຺ເຕຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ອາກິຓ຺ຓາ. ສມາທິສຕູຕິ ອາຓາເປຕຸ ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປຕຸ. ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມາຕິ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສານໍ ຘມ຺ມໂຕ, ທສກຸສລສງ຺ຂາຕໂຕ ວາ ມນຸສ຺ສຘມ຺ມໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ. ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍາຕິ ປກຕິຍາປິ ປຊ຺ຊລິຕປທີໂປ ເຕລສ຺ເນຫໍ ລຠິຕ຺ວາ ວິຍ ອຕິເຣກປ຺ປມາເຓນ ອຠິປ຺ປສີທິສ຺ສຕິ. ນ ໂຂ ອຫນ຺ຕິ ຠຄວາ ຣາຊຄຫເສຏ຺ຐິວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎເປສິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນ ໂຂ ອຫ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

໔໘໒. ນ ຘໍເສມີຕິ ນ ຄຸຓວິນາສເນນ ຘໍເສມິ, ສີລເຠທໍ ປາເປຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອຸຈ຺ຈຏ຺ຐານໂຕ ໂອຕາເຣນ຺ໂຕ ນີຈຏ຺ຐາເນ ນ ຐເປມິ, ອຖ ໂຂ ອຫໍ ພຸທ຺ຘສາສນສ຺ສ ວຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ຈາສີສນ຺ໂຕ ກເຖມີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂຕິ ຍາວຕຕິຍໍ ພຸທ຺ຘານໍ ກຖໍ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ວິສຫນ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອຍໍ ປນ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ວິສ຺ສາສິໂກ ວິສ຺ສາສໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ວລ຺ລໂຠ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຖກາໂມສ຺ມີຕິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ກເຖສິ.

ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍວຓ຺ຓນາ

໔໘໓-໔໘໔. ອຖ ຠຄວາ ອຍໍ ອຸປາສໂກ ມຍິ ປຏິພາຫນ຺ເຕປິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຍາຈຕິເຍວ. ‘‘ຫນ຺ທສ຺ສ ປາຏິຫາຣິຍກຣເຓ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ຕີຓິ ໂຂ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອມາຫໍ ຠິກ຺ຂຸນ຺ຕິ ອມຸໍ ອຫໍ ຠິກ຺ຂຸໍ. ຄນ຺ຘາຣີຕິ ຄນ຺ຘາເຣນ ນາມ ອິສິນາ ກຕາ, ຄນ຺ຘາຣຣຏ຺ເຐ ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ວິຊ຺ຊາ. ຕຕ຺ຖ ກິຣ ພຫູ ອິສໂຍ ວສິໍສຸ, ເຕສຸ ເອເກນ ກຕາ ວິຊ຺ຊາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຏ຺ຏີຍາມີຕິ ອຏ຺ໂຏ ປີຬິໂຕ ວິຍ ໂຫມິ. ຫຣາຍາມີຕິ ລຊ຺ຊາມິ. ຊິຄຸຈ຺ຉາມີຕິ ຄູຖໍ ທິສ຺ວາ ວິຍ ຊິຄຸຈ຺ຉໍ ອຸປ຺ປາເທມິ.

ອາເທສນາປາຏິຫາຣິຍວຓ຺ຓນາ

໔໘໕. ປຣສຕ຺ຕານນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ສຕ຺ຕານໍ. ທຸຕິຍໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອາທິສຕີຕິ ກເຖຕິ. ເຈຕສິກນ຺ຕິ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ເອວມ຺ປິ ເຕ ມໂນຕິ ເອວໍ ຕວ ມໂນ ໂສມນສ຺ສິໂຕ ວາ ໂທມນສ຺ສິໂຕ ວາ ກາມວິຕກ຺ກາທິສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ວາ. ທຸຕິຍໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອິຕິປິ ເຕ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິຕິ ຕວ ຈິຕ຺ຕໍ, ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ອຕ຺ຖໍ ຈິນ຺ຕຍມານໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຓິກາ ນາມ ວິຊ຺ຊາຕິ ຈິນ຺ຕາມຓີຕິ ເອວໍ ລທ຺ຘນາມາ ໂລເກ ເອກາ ວິຊ຺ຊາ ອຕ຺ຖິ. ຕາຍ ປເຣສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານາຕີຕິ ທີເປຕິ.

ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍວຓ຺ຓນາ

໔໘໖. ເອວໍ ວິຕກ຺ເກຖາຕິ ເນກ຺ຂມ຺ມວິຕກ຺ກາທໂຍ ເອວໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕາ ວິຕກ຺ເກຖ. ມາ ເອວໍ ວິຕກ຺ກຍິຕ຺ຖາຕິ ເອວໍ ກາມວິຕກ຺ກາທໂຍ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕາ ມາ ວິຕກ຺ກຍິຕ຺ຖ. ເອວໍ ມນສິ ກໂຣຖາຕິ ເອວໍ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎເມວ, ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາທີສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ມນສິ ກໂຣຖ. ມາ ເອວນ຺ຕິ ‘‘ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ມາ ມນສິ ກຣິຕ຺ຖ. ອິທນ຺ຕິ ອິທໍ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓິກຣາຄໍ ປຊຫຖ. ອິທໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊາຕິ ອິທໍ ຈຕຸມຄ຺ຄຜລປ຺ປເຠທໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມເມວ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ນິປ຺ຜາເທຕ຺ວາ ວິຫຣຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ, ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຎຕ຺ວາ ກຖນໍ ອາເທສນາປາຏິຫາຣິຍນ຺ຕິ. ສາວການຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘານຎ຺ຈ ສຕຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິເຍນ ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ອາຈິຓ຺ຓໍ, ອາເທສນາປາຏິຫາຣິເຍນ ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິສ຺ສ. ເທວທຕ຺ເຕ ສໍຆໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຍາສີເສ ພຸທ຺ຘລີຬາຍ ເຕສໍ ຘມ຺ມໍ ເທສນ຺ເຕ ຫິ ຠຄວຕາ ເປສິເຕສຸ ທ຺ວີສຸ ອຄ຺ຄສາວເກສຸ ຘມ຺ມເສນາປຕິ ເຕສໍ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຎຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ. ອຖ ເນສໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ວິກຸພ຺ພນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ອຣຫຕ຺ຕຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ. ອຖ ທ຺ເວປິ ມຫານາຄາ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ເວຬຸວນເມວາຄມິໍສຸ. ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍໍ ປນ ພຸທ຺ຘານໍ ສຕຕໍ ຘມ຺ມເທສນາ, ເຕສຸ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍອາເທສນາປາຏິຫາຣິຍານິ ສອຸປາຣມ຺ຠານິ ສໂທສານິ, ອທ຺ຘານໍ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອທ຺ຘານໍ ອຕິຏ຺ຐນໂຕ ນ ນິຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍໍ ອນຸປາຣມ຺ຠໍ ນິທ຺ໂທສໍ, ອທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ຐນໂຕ ນິຍ຺ຍາຕິ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍຎ຺ຈ ອາເທສນາປາຏິຫາຣິຍຎ຺ຈ ຄຣຫຕິ, ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍໍເຍວ ປສໍສຕິ.

ຠູຕນິໂຣເຘສກວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

໔໘໗. ຠູຕປຸພ຺ພນ຺ຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ຠຄວຕາ ອາຣທ຺ຘໍ. ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍອາເທສນາປາຏິຫາຣິຍານໍ ອນິຍ຺ຍານິກຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ອນຸສາສນີປາຏິຫາຣິຍສ຺ເສວ ນິຍ຺ຍານິກຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ອປິ ຈ ສພ຺ພພຸທ຺ຘານໍ ມຫາຠູຕປຣິເຍສໂກ ນາເມໂກ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິເຍວ. ໂຍ ມຫາຠູເຕ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ວິຈຣິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕາຣໍ ອລຠິຕ຺ວາ ອາຄມ຺ມ ພຸທ຺ຘເມວ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ພຸທ຺ຘານໍ ມຫນ຺ຕຠາວປ຺ປກາສນຕ຺ຖໍ, ອິທຎ຺ຈ ກາຣຓໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ, ອຖ ນໍ ວິວຏໍ ກຕ຺ວາ ເທເສນ຺ໂຕປິ ຠຄວາ ‘‘ຠູຕປຸພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂຕິ ກິສ຺ມິໍ ຐາເນ ກິໍ ອາຄມ຺ມ ກິໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ເຕ ອນວເສສາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິວເສນ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ມຫາຠູຕກຖາ ປເນສາ ສພ຺ພາກາເຣນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສາ ຕໂຕວ ຄເຫຕພ຺ພາ.

໔໘໘. ເທວຍານິໂຍ ມຄ຺ໂຄຕິ ປາຏິເຍກ຺ໂກ ເທວໂລກຄມນມຄ຺ໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓສ຺ເສວ ປເນຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕນ ເຫສ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ເທວໂລກໍ ຍາຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ຕໍ ເທວຍານິໂຍ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຍນ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາຕິ ສມີເປ ຐິຕມ຺ປິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຘມ຺ມຕາຍ ໂຈທິໂຕ ເທວຕາ ມຫານຸຠາວາຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຸປສງ຺ກມິ. ມຍມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ນ ຊານາມາຕິ ພຸທ຺ຘວິສເຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕາ ເທວຕາ ນ ຊານນ຺ຕິ, ເຕເນວມາຫໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ມມ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ນ ກເຖຕຸໍ ນ ລພ຺ຠາ, ສີຆໍ ກເຖຖາ’’ຕິ ຕາ ເທວຕາ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຕາ ‘‘ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ ໂນ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ຫນ຺ທ ນໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ໂມເຈສ຺ສາມາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາໂນ’’ຕິອາທິມາຫໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ອຠິກ຺ກນ຺ຕຕຣາຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ກນ຺ຕຕຣາ. ປຓີຕຕຣາຕິ ວຓ຺ຓຍສອິສ຺ສຣິຍາທີຫິ ອຸຕ຺ຕມຕຣາ ເອເຕນ ນເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔໙໑-໔໙໓. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ສກ຺ໂກ ກິຣ ເທວຣາຊາ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ພຸທ຺ຘວິສໂຍ, ນ ສກ຺ກາ ອຎ຺ເຎນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕຸໍ, ອຍຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຄ຺ຄິໍ ປຫາຍ ຂຊ຺ໂຊປນກໍ ຘມນ຺ໂຕ ວິຍ, ເຠຣິໍ ປຫາຍ ອຸທຣໍ ວາເທນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ, ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປຫາຍ ເທວຕາ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຈຣຕິ, ເປເສມິ ນໍ ສຕ຺ຖຸສນ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ. ຕໂຕ ປຸນເທວ ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ສຸທູຣມ຺ປິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກວ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສຕິ. ອຕ຺ຖິ ເຈວ ປຸຄ຺ຄໂລ ນາເມສ, ໂຖກໍ ຕາວ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ກິລມຕຸ ປຈ຺ຉາ ຊານິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕໂຕ ຕໍ ‘‘ອຫມ຺ປິ ໂຂ’’ຕິອາທິມາຫ. ພ຺ຣຫ຺ມຍານິໂຍປິ ເທວຍານິຍສທິໂສວ. ເທວຍານິຍມຄ຺ໂຄຕິ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຍານິຍມຄ຺ໂຄຕິ ວາ ຘມ຺ມເສຕູຕິ ວາ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກອປ຺ປນາຕິ ວາ ສນ຺ນິຏ຺ຐານິກເຈຕນາຕິ ວາ ມຫຄ຺ຄຕຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວາ ອຠິຎ຺ຎາຎາຓນ຺ຕິ ວາ ສພ຺ພເມຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓສ຺ເສວ ນາມໍ.

໔໙໔. ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຄມນປຸພ຺ພຠາເຄ ນິມິຕ຺ຕໍ ສູຣິຍສ຺ສ ອຸທຍໂຕ ອຣຸຓຸຄ຺ຄໍ ວິຍ. ຕສ຺ມາ ອິທາເນວ ພ຺ຣຫ຺ມາ ອາຄມິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ມຍໍ ຊານາມາຕິ ທີປຍິໍສຸ. ປາຕຸຣໂຫສີຕິ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣຫ຺ມາ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸຏ຺ໂຐ ອຕ຺ຕໂນ ອວິສຍຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ສຈາຫໍ ‘‘ນ ຊານາມີ’’ຕິ ວກ຺ຂາມິ, ອິເມ ມໍ ປຣິຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຖ ຊານນ຺ໂຕ ວິຍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກເຖສ຺ສາມິ, ອຍໍ ເມ ຠິກ຺ຂຸ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ອນາຣທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ ວາທໍ ອາໂຣເປສ຺ສຕິ. ‘‘ອຫມສ຺ມິ ຠິກ຺ຂຸ ພ຺ຣຫ຺ມາ’’ຕິອາທີນິ ປນ ເມ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ ນ ໂກຈິ ວຈນໍ ສທ຺ທຫິສ຺ສຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ວິກ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ອິມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສຕ຺ຖຸສນ຺ຕິກໍເຍວ ເປເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອຫມສ຺ມິ ຠິກ຺ຂຸ ພ຺ຣຫ຺ມາ’’ຕິອາທິມາຫ.

໔໙໕-໔໙໖. ເອກມນ຺ຕໍ ອປເນຕ຺ວາຕິ ກສ຺ມາ ເອວມກາສິ? ກຸຫກຕ຺ຕາ. ພຫິທ຺ຘາ ປຣິເຍຏ຺ຐິນ຺ຕິ ເຕລຕ຺ຖິໂກ ວາລິກໍ ນິປ຺ປີຬິຍມາໂນ ວິຍ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ພຫິທ຺ຘາ ປຣິເຍສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

໔໙໗. ສກຸຓນ຺ຕິ ກາກໍ ວາ ກຸລລໍ ວາ. ນ ໂຂ ເອໂສ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຎ຺ໂຫ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ອິທໍ ຠຄວາ ຍສ຺ມາ ປເທເສເນສ ປຎ຺ໂຫ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ອຍຎ຺ຈ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ອນຸປາທິນ຺ນເກປິ ຄເຫຕ຺ວາ ນິປ຺ປເທສໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິເສເຘຕິ. ອາຈິຓ຺ຓໍ ກິເຣຕໍ ພຸທ຺ຘານໍ, ປຸຈ຺ຉາມູຬ຺ຫສ຺ສ ຊນສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາຍ ໂທສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉໍ ສິກ຺ຂາເປຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ. ກສ຺ມາ? ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອຊານິຕ຺ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ທຸວິຎ຺ຎາປໂຍ ໂຫຕິ. ປຎ຺ຫໍ ສິກ຺ຂາເປນ຺ໂຕ ປນ ‘‘ກຕ຺ຖ ອາໂປ ຈາ’’ຕິອາທິມາຫ.

໔໙໘. ຕຕ຺ຖ ນ ຄາຘຕີຕິ ນ ປຕິຏ຺ຐາຕິ, ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາ ກິໍ ອາຄມ຺ມ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາ ຠວນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປາທິນ຺ນໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ທີຆຎ຺ຈ ຣສ຺ສຎ຺ຈາຕິ ສຓ຺ຐານວເສນ ອຸປາທາຣູປໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຓຸໍ ຖູລນ຺ຕິ ຂຸທ຺ທກໍ ວາ ມຫນ຺ຕໍ ວາ, ອິມິນາປິ ອຸປາທາຣູເປ ວຓ຺ຓມຕ຺ຕເມວ ກຖິຕໍ. ສຸຠາສຸຠນ຺ຕິ ສຸຠຎ຺ຈ ອສຸຠຎ຺ຈ ອຸປາທາຣູປເມວ ກຖິຕໍ. ກິໍ ປນ ອຸປາທາຣູປໍ ສຸຠນ຺ຕິ ອສຸຠນ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ? ນຕ຺ຖິ. ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ປເນວ ກຖິຕໍ. ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈາຕິ ນາມຎ຺ຈ ທີຆາທິເຠທໍ ຣູປຎ຺ຈ. ອຸປຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ກິໍ ອາຄມ຺ມ ອເສສເມຕໍ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕີຕິ.

ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ ສິຍາຕິ ປຸຈ຺ຉໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຣ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ ຠວຕີຕິ ວຕ຺ວາ – ‘‘ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

໔໙໙. ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິພ຺ພານສ຺ເສຕໍ ນາມໍ, ຕເທຕໍ ນິທສ຺ສນາຠາວໂຕ ອນິທສ຺ສນໍ. ອຸປ຺ປາທນ຺ໂຕ ວາ ວຍນ຺ໂຕ ວາ ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ໂຕ ວາ ເອຕສ຺ສ ນຕ຺ຖີຕິ ອນນ຺ຕໍ. ປຠນ຺ຕິ ປເນຕໍ ກິຣ ຕິຕ຺ຖສ຺ສ ນາມໍ, ຕຎ຺ຫິ ປປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ປປໍ, ປກາຣສ຺ສ ປນ ຠກາໂຣ ກໂຕ. ສພ຺ພໂຕ ປຠມສ຺ສາຕິ ສພ຺ພໂຕປຠໍ. ນິພ຺ພານສ຺ສ ກິຣ ຍຖາ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ຍໂຕ ຍໂຕ ໂອຕຣິຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ຕເທວ ຕິຕ຺ຖໍ, ອຕິຕ຺ຖໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອວເມວ ອຏ຺ຐຕິໍສາຍ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນສຸ ເຍນ ເຍນ ມຸເຂນ ນິພ຺ພານໍ ໂອຕຣິຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ຕເທວ ຕິຕ຺ຖໍ, ນິພ຺ພານສ຺ສ ອຕິຕ຺ຖໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພໂຕປຠ’’ນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ອາໂປ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິພ຺ພາເນ ອິທໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຄມ຺ມ ສພ຺ພເມຕໍ ອາໂປຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸປາທິນ຺ນກ ຘມ຺ມຊາຕໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ອປ຺ປວຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ.

ອິທານິສ຺ສ ນິຣຸຊ຺ຌນູປາຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ນິໂຣເຘນ ເອຕ຺ເຖຕໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ຈຣິມກວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ, ຈຣິມກວິຎ຺ຎາຓສ຺ສາປິ ຫິ ນິໂຣເຘນ ເອຕ຺ເຖຕໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ. ວິຊ຺ຌາຕທີປສິຂາ ວິຍ ອປຓ຺ຓຕ຺ຕິກຠາວໍ ຍາຕິ. ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓສ຺ສາປິ ອນຸປ຺ປາທນິໂຣເຘນ ອນຸປ຺ປາທວເສນ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຎາເຓນ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ນິໂຣເຘນ ຐເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຠເວ ອນມຕຄ຺ເຄ ສໍສາເຣ ເຍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ເອຕ຺ເຖເຕ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຈູຬນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ອິຕິ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ

ເກວຏ຺ຏສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.