໒. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໓໒. ອິທານິ ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທໂສ ເຫຏ຺ຐາ ຣູປກຓ຺ເຑ ວິຕ຺ຖາຣິຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໔. ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ ເອກວິເຘນາຕິ ເອກໂກຏ຺ຐາເສນ. ຜສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຜສ຺ເສນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ສພ຺ພາປິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ. ສເຫຕຸກທຸເກ ສເຫຕຸກາ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ, ອເຫຕຸກາ ກາມາວຈຣາວ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ກຸສລປທາທີຫິ ວຸຕ຺ຕາ ເວທນາ ຊານິຕພ຺ພາ. ອປິຈາຍໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ເອກວິເຘນ ຜສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໂຕ ທສ຺ສິໂຕ, ທຸວິເຘນ ສເຫຕຸກາເຫຕຸກໂຕ, ຕິວິເຘນ ຊາຕິໂຕ, ຈຕຸພ຺ພິເຘນ ຠູມນ຺ຕຣໂຕ, ປຎ຺ຈວິເຘນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍໂຕ. ຕຕ຺ຖ ສຸຂິນ຺ທ຺ຣິຍທຸກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ກາຍປ຺ປສາທວຕ຺ຖຸການິ ກາມາວຈຣາເນວ. ໂສມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຉຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກໍ ວາ ອວຕ຺ຖຸກໍ ວາ ເຕຠູມກໍ. ໂທມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຉຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກໍ ກາມາວຈຣໍ. ອຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈກ຺ຂາທິຈຕຸປ຺ປສາທວຕ຺ຖຸກໍ ຉຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກໍ ອວຕ຺ຖຸກຎ຺ຈ ຈຕຸຠູມກໍ. ຉພ຺ພິເຘນ ວຕ຺ຖຸໂຕ ທສ຺ສິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມາ ປຎ຺ຈ ເວທນາ ປຎ຺ຈປ຺ປສາທວຕ຺ຖຸກາ ກາມາວຈຣາວ ຉຏ຺ຐາ ອວຕ຺ຖຸກາ ວາ ສວຕ຺ຖຸກາ ວາ ຈຕຸຠູມິກາ.

ສຕ຺ຕວິເຘນ ຕຕ຺ຖ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຠທໂຕ ທສ຺ສິຕາ, ອຏ຺ຐວິເຘນ ຕຕ຺ຖ ກາຍສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຠທໂຕ, ນວວິເຘນ ສຕ຺ຕວິຘເຠເທ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຠທໂຕ, ທສວິເຘນ ອຏ຺ຐວິຘເຠເທ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຠທໂຕ. ເອເຕສຸ ຫິ ສຕ຺ຕວິຘເຠເທ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ມໂນຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາຕິ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ນາ. ອຏ຺ຐວິຘເຠເທ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ກາຍສມ຺ຜສ຺ສຊາປິ ສຸຂາ ທຸກ຺ຂາຕິ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ນາ. ນວວິຘເຠເທ ສຕ຺ຕວິເຘ ວຸຕ຺ຕາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ກຸສລາທິວເສນ ຕິຘາ ຠິນ຺ນາ. ທສວິຘເຠເທ ອຏ຺ຐວິເຘ ວຸຕ຺ຕາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ກຸສລາທິວເສເນວ ຕິຘາ ຠິນ຺ນາ.

ກຸສລຕ຺ຕິໂກ ເຈຕ຺ຖ ເກວລໍ ປູຣຓຕ຺ຖເມວ ວຸຕ຺ໂຕ. ສຕ຺ຕວິຘອຏ຺ຐວິຘນວວິຘເຠເທສຸ ປນ ນຍໍ ທາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ນໂຍ ທິນ຺ໂນ. ອຠິຘມ຺ມຎ຺ຫິ ປຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕນ ນຍໍ ທາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ນໂຍ ອທິນ຺ໂນ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອຍໍ ຕາວ ທຸກມູລເກ ເອໂກ ວາໂຣ.

ສຕ຺ຖາ ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີເຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘໍ ຠາເຊນ຺ໂຕ ຕິເກ ຄເຫຕ຺ວາ ທຸເກສຸ ປກ຺ຂິປິ, ທຸເກ ຄເຫຕ຺ວາ ຕິເກສຸ ປກ຺ຂິປິ, ຕິເກ ຈ ທຸເກ ຈ ອຸຠໂຕວຑ຺ຒນນີຫາເຣນ ອາຫຣິ; ສຕ຺ຕວິເຘນ, ຈຕຸວີສຕິວິເຘນ, ຕິໍສວິເຘນ, ພຫຸວິເຘນາຕິ ສພ຺ພຖາປິ ພຫຸວິເຘນ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘໍ ທສ຺ເສສິ. ກສ຺ມາ? ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສເຍນ ເຈວ ເທສນາວິລາເສນ ຈ. ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸໍ ນິສິນ຺ນເທວປຣິສາຍ ຫິ ເຍ ເທວປຸຕ຺ຕາ ຕິເກ ອາທາຍ ທຸເກສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກຖິຍມານໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເຕສໍ ສປ຺ປາຍວເສນ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ເທເສສິ. ເຍ ອິຕເຣຫິ ອາກາເຣຫິ ກຖິຍມານໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເຕສໍ ເຕຫາກາເຣຫິ ເທເສສີຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ‘ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສໂຍ’. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ມຫາວິສຍຕາຍ ຕິເກ ວາ ທຸເກສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ, ທຸເກ ວາ ຕິເກສຸ ອຸຠໂຕວຑ຺ຒເນນ ວາ, ສຕ຺ຕວິຘາທິນເຍນ ວາ, ຍຖາ ຍຖາ ອິຈ຺ຉຕິ ຕຖາ ຕຖາ ເທເສຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ຕສ຺ມາປິ ອິເມຫາກາເຣຫິ ເທເສສີຕິ ອຍມສ຺ສ ‘ເທສນາວິລາໂສ’.

ຕຕ຺ຖ ຕິເກ ອາທາຍ ທຸເກສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທສິຕວາໂຣ ທຸກມູລໂກ ນາມ. ທຸເກ ອາທາຍ ຕິເກສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທສິຕວາໂຣ ຕິກມູລໂກ ນາມ. ຕິເກ ຈ ທຸເກ ຈ ອຸຠໂຕ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ເທສິຕວາໂຣ ອຸຠໂຕວຑ຺ຒິຕໂກ ນາມ. ອວສາເນ ສຕ຺ຕວິເຘນາຕິອາທິວາໂຣ ພຫຸວິຘວາໂຣ ນາມາຕິ ອິເມ ຕາວ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາວາຣາ.

ຕຕ຺ຖ ທຸກມູລເກ ທຸເກສຸ ລພ຺ຠມາເນນ ເອເກເກນ ທຸເກນ ສທ຺ຘິໍ ຕິເກສຸ ອລພ຺ຠມາເນ ເວທນາຕ຺ຕິກປີຕິຕ຺ຕິກສນິທສ຺ສນຕ຺ຕິເກ ອປເນຕ຺ວາ, ເສເສ ລພ຺ຠມານເກ ເອກູນວີສຕິ ຕິເກ ໂຍເຊຕ຺ວາ, ທຸຕິຍທຸກປຐມຕ຺ຕິກໂຍຊນວາຣາທີນິ ນວວາຣສຕານິ ປຎ຺ຎາສຎ຺ຈ ວາຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ປາຬິຍໍ ສໍຂິປິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ທສ຺ເສຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ. ອສມ຺ມຸຍ຺ຫນ຺ເຕນ ປນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕິກມູລເກປິ ຕິເກສຸ ລພ຺ຠມາເນນ ເອເກເກນ ຕິເກນ ສທ຺ຘິໍ ທຸເກສຸ ອລພ຺ຠມາເນ ປຐມທຸກາທໂຍ ທຸເກ ອປເນຕ຺ວາ, ເສເສ ລພ຺ຠມານເກ ສເຫຕຸກທຸກາທໂຍ ປຎ຺ຎາສ ທຸເກ ໂຍເຊຕ຺ວາ, ປຐມຕ຺ຕິກທຸຕິຍທຸກໂຍຊນວາຣາທີນິ ນວວາຣສຕານິ ປຎ຺ຎາສຎ຺ຈ ວາຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕປິ ສພ຺ເພ ປາຬິຍໍ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ທສ຺ເສຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ. ອສມ຺ມຸຍ຺ຫນ຺ເຕນ ປນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອຸຠໂຕວຑ຺ຒິຕເກ ທຸວິຘເຠເທ ທຸຕິຍທຸກໍ ຕິວິຘເຠເທ ຈ ປຐມຕິກໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ລພ຺ຠມາເນຫິ ເອກູນວີສຕິຍາ ທຸເກຫິ ລພ຺ຠມາເນ ເອກູນວີສຕິຕິເກ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທຸຕິຍທຸກປຐມຕິກໂຍຊນວາຣາທໂຍ ເອກູນວີສຕິວາຣາ ວຸຕ຺ຕາ. ເອສ ທຸກຕິການໍ ວເສນ ອຸຠໂຕວຑ຺ຒິຕຕ຺ຕາ ອຸຠໂຕວຑ຺ຒິຕໂກ ນາມ ຕຕິໂຍ ມຫາວາໂຣ.

ພຫຸວິຘວາຣສ຺ສ ສຕ຺ຕວິຘນິທ຺ເທເສ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ລພ຺ຠມາເນສຸ ເອກູນວີສຕິຍາ ຕິເກສຸ ເອເກເກນ ສທ຺ຘິໍ ຈຕສ຺ໂສ ຠູມິໂຍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ເອກູນວີສຕິ ສຕ຺ຕວິຘວາຣາ ວຸຕ຺ຕາ. ຈຕຸວີສຕິວິຘນິທ຺ເທເສປິ ເຕສໍເຍວ ຕິການໍ ວເສນ ເອກູນວີສຕິວາຣາ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຖາ ພຫຸວິຘວາເຣ ຈາຕິ. ຕິໍສວິຘວາໂຣ ເອໂກເຍວາຕິ ສພ຺ເພປິ ອຏ຺ຐປຎ຺ຎາສ ວາຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ວາຣປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ປາຬິວຓ຺ຓນາ.

ອິທານິ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕວິຘນິທ຺ເທໂສ ຕາວ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ໂຖເຍວ. ຈຕຸວີສຕິວິຘນິທ຺ເທເສ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຕ຺ຖິ ກຸສໂລຕິ ກາມາວຈຣອຏ຺ຐກຸສລຈິຕ຺ຕວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖິ ອກຸສໂລຕິ ທ຺ວາທສອກຸສລຈິຕ຺ຕວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖິ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ຕິສ຺ໂສ ມໂນຘາຕຸໂຍ, ຕິສ຺ໂສ ອເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ, ອຏ຺ຐ ມຫາວິປາການິ, ທສ ກາມາວຈຣກິຣິຍາຕິ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຈິຕ຺ຕານໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐ ກຸສລານິ ທ຺ວາທສ ອກຸສລານິ ຈ ຊວນວເສນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ກິຣິຍມໂນຘາຕຸ ອາວຊ຺ຊນວເສນ ລພ຺ຠຕິ. ທ຺ເວ ວິປາກມໂນຘາຕຸໂຍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນວເສນ, ຕິສ຺ໂສ ວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ສນ຺ຕີຣຓຕທາຣມ຺ມຓວເສນ, ກິຣິຍາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນວເສນ, ອຏ຺ຐ ມຫາວິປາກຈິຕ຺ຕານິ ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ, ນວ ກິຣິຍຈິຕ຺ຕານິ ຊວນວເສນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍທ຺ວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ອຕ຺ຖິ ກຸສໂລຕິ ຈຕຸຠູມກກຸສລວເສນ ກຖິຕໍ, ອຕ຺ຖິ ອກຸສໂລຕິ ທ຺ວາທສອກຸສລວເສນ. ອຕ຺ຖິ ອພ຺ຍາກໂຕຕິ ເອກາທສນ຺ນໍ ກາມາວຈຣວິປາການໍ, ທສນ຺ນໍ ກິຣິຍານໍ, ນວນ຺ນໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣກິຣິຍານໍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສາມຎ຺ຎຜລານນ຺ຕິ ຈຕຸຕ຺ຕິໍສຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທວເສນ ກຖິຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຈຕຸຠູມກກຸສລຎ຺ເຈວ ອກຸສລຎ຺ຈ ຊວນວເສນ ລພ຺ຠຕິ. ກິຣິຍໂຕ ອເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ອາວຊ຺ຊນວເສນ, ເອກາທສ ວິປາກຈິຕ຺ຕານິ ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ, ເຕຠູມກກິຣິຍາ ເຈວ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ຈ ຊວນວເສເນວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຕານິ ສຕ຺ຕວິຘາທີສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຐຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ຕິໍສວິເຘ ປນ ຐຕ຺ວາ ທີປິຍມານານິ ສຸຂທີປນານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ຕິໍສວິຘສ຺ມິໍເຍວ ຐຕ຺ວາ ທີປຍິໍສຸ.

ເອຕານິ ຫິ ສພ຺ພານິປິ ຈິຕ຺ຕານິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອຸປນິສ຺ສຍໂກຏິຍາ, ສມຕິກ຺ກມວເສນ, ຠາວນາວເສນາຕິ ຕີຫາກາເຣຫິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຕຖາ ໂສຕທ຺ວາຣມໂນທ຺ວາເຣສຸປິ. ຆານຊິວ຺ຫາກາຍທ຺ວາເຣສຸ ປນ ສມຕິກ຺ກມວເສນ, ຠາວນາວເສນາຕິ ທ຺ວີເຫວາກາເຣຫິ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ກຖໍ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ວິຫາຣຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ກສິຓມຓ຺ຑລໍ ທິສ຺ວາ ‘ກິໍ ນາເມຕ’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘ກສິຓມຓ຺ຑລ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປຸນ ‘ກິໍ ອິມິນາ ກໂຣນ຺ຕີ’ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຖສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ເອວໍ ຠາເວຕ຺ວາ ຌານານິ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ, ສມາປຕ຺ຕິປທຏ຺ຐານໍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓນ຺ຕີ’ຕິ. ອຊ຺ຌາສຍສມ຺ປນ຺ໂນ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ‘ຠາຣິຍໍ ເອຕ’ນ຺ຕິ ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘ມຍາປິ ເອສ ຄຸໂຓ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ນ ໂຂ ປນ ສກ຺ກາ ເອສ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍນ຺ເຕນ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ, ອາທິໂຕວ ວີຣິຍໍ ກາຕຸໍ ສີລໍ ໂສເຘຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສີລໍ ໂສເຘຕິ. ຕໂຕ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ທສ ປລິໂພເຘ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ຕິຈີວຣປຣເມນ ສນ຺ໂຕເສນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍານໍ ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ, ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ, ກສິຓປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ, ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ, ສມາປຕ຺ຕິປທຏ຺ຐານໍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຣິກມ຺ມເວທນາ ກາມາວຈຣາ, ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິເວທນາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣາ, ມຄ຺ຄຜລເວທນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ເອວໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ຈຕຸຠູມິກເວທນານິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ພລວປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ຕາວ ‘ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ປນ ຣູເປ ອາປາຖຄເຕ ‘ອິຏ຺ເຐ ເມ ອາຣມ຺ມເຓ ຣາໂຄ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ອນິຏ຺ເຐ ປຏິໂຆ, ອສມເປກ຺ຂນາຍ ໂມໂຫ, ວິນິພນ຺ຘສ຺ສ ປນ ເມ ມາໂນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ປຣາມຏ຺ຐສ຺ສ ທິຏ຺ຐິ, ວິກ຺ເຂປຄຕສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ອສນ຺ນິຏ຺ຐາຄຕສ຺ສ ວິຈິກິຈ຺ຉາ, ຖາມຄຕສ຺ສ ອນຸສໂຍ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’ຕິ ປຣິຄ຺ຄເຫ ຐິໂຕ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ‘ອິເມ ເມ ກິເລສາ ວຑ຺ຒມານາ ອນຍພ຺ຍສນາຍ ສໍວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ, ຫນ຺ທ ເນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາມີ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘ນ ໂຂ ປນ ສກ຺ກາ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍນ຺ເຕນ ກິເລເສ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ອາທິໂຕວ ວີຣິຍໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ສີລໍ ໂສເຘຕຸ’ນ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຣິກມ຺ມເວທນາ ກາມາວຈຣາ, ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິເວທນາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣາ, ມຄ຺ຄຜລເວທນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ເອວໍ ຣູປາຣມ຺ມເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກິເລສໍ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຄຕາຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ສມຕິກ຺ກມວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ປນ ຣູເປ ອາປາຖຄເຕ ເອໂກ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ປຏ຺ຐເປຕິ – ‘ອິທໍ ຣູປໍ ກິໍ ນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ? ຕໂຕ ນໍ ‘ຠູຕນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ອຸປາທາຣູປຎ຺ຈ ຣູປນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕທາຣມ຺ມເຓ ຘມ຺ເມ ອຣູປນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕໂຕ ສປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ນາມຣູປໍ ປຣິຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາປຏິປາຏິຍາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຣິກມ຺ມເວທນາ ກາມາວຈຣາ, ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິເວທນາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣາ, ມຄ຺ຄຜລເວທນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ເອວໍ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕາຕິ ອຍໍ ເວທນາ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ຠາວນາວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ອປໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສຸຓາຕິ – ‘ກສິຓປຣິກມ຺ມໍ ກິຣ ກຕ຺ວາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ສມາປຕ຺ຕິປທຏ຺ຐານໍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓນ຺ຕີ’ຕິ. ອຊ຺ຌາສຍສມ຺ປນ຺ໂນ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ‘ຠາຣິຍໍ ເອຕ’ນ຺ຕິ ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘ມຍາປິ ເອສ ຄຸໂຓ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’ຕິ ປຸຣິມນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຣິກມ຺ມເວທນາ ກາມາວຈຣາ, ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິເວທນາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣາ, ມຄ຺ຄຜລເວທນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ເອວໍ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ພລວປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ຕາວ ‘ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ໂສຕທ຺ວາເຣ ປນ ສທ຺ເທ ອາປາຖຄເຕຕິ ສພ຺ພໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ສທ຺ທາຣມ຺ມເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກິເລສໍ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຄຕາຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ສມຕິກ຺ກມວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ໂສຕທ຺ວາເຣ ປນ ສທ຺ເທ ອາປາຖຄເຕ ເອໂກ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ປຏ຺ຐເປຕິ – ອຍໍ ສທ຺ໂທ ກິໍ ນິສ຺ສິໂຕຕິ ສພ຺ພໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ສທ຺ທາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕາຕິ ອຍໍ ເວທນາ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ຠາວນາວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ຆານຊິວ຺ຫາກາຍທ຺ວາເຣສຸ ປນ ຄນ຺ຘາຣມ຺ມຓາທີສຸ ອາປາຖຄເຕສຸ ‘ອິຏ຺ເຐ ເມ ອາຣມ຺ມເຓ ຣາໂຄ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’ຕິ ສພ຺ພໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ຄນ຺ຘາຣມ຺ມຓາທີສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກິເລສໍ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຄຕາຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ຆານຊິວ຺ຫາກາຍສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ຕີສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ‘ສມຕິກ຺ກມວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ຆານທ຺ວາຣາທີສຸ ປນ ຄນ຺ຘາທີສຸ ອາປາຖຄເຕສຸ ເອໂກ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ປຏ຺ຐເປຕິ – ‘ອຍໍ ຄນ຺ໂຘ, ອຍໍ ຣໂສ, ອິທໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ກິໍ ນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ຄນ຺ຘາຣມ຺ມຓາທີນິ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕາຕິ ອຍໍ ເວທນາ ຆານຊິວ຺ຫາກາຍສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ຠາວນາວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຕີຫິປິ ອາກາເຣຫິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເອກຈ຺ໂຈ ຫິ ຊາຕິໍ ຠຍໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຊຣໍ ພ຺ຍາຘິໍ ມຣຓໍ ຠຍໂຕ ປສ຺ສຕິ, ຠຍໂຕ ທິສ຺ວາ ‘ຊາຕິຊຣາພ຺ຍາຘິມຣເຓຫິ ມຸຈ຺ຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ນ ໂຂ ປນ ສກ຺ກາ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍນ຺ເຕນ ຊາຕິອາທີຫິ ມຸຈ຺ຈິຕຸໍ, ອາທິໂຕວ ວີຣິຍໍ ກາຕຸໍ ສີລໍ ໂສເຘຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຣິກມ຺ມເວທນາ ກາມາວຈຣາ, ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິເວທນາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣາ, ມຄ຺ຄຜລເວທນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ເອວໍ ຊາຕິຊຣາພ຺ຍາຘິມຣຓໍ ຈຕຸຠູມິກເວທນານິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ພລວປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ຕາວ ‘ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຘມ຺ມາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕຕິ ສພ຺ພໍ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກິເລສໍ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຄຕາຕິ ຈຕຸຠູມິກເວທນາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ສມຕິກ຺ກມວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຘມ຺ມາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ເອໂກ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ປຏ຺ຐເປຕິ – ‘ເອຕໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ກິໍ ນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ? ‘ວຕ຺ຖຸນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ. ‘ວຕ຺ຖຸ ກິໍ ນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ? ‘ມຫາຠູຕານິ ນິສ຺ສິຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ອຸປາທາຣູປຎ຺ຈ ຣູປນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕທາຣມ຺ມເຓ ຘມ຺ເມ ອຣູປນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕໂຕ ສປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ນາມຣູປໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາປຏິປາຏິຍາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາປິ ປຣິກມ຺ມເວທນາ ກາມາວຈຣາ, ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິເວທນາ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣາ, ມຄ຺ຄຜລເວທນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ເອວໍ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕາຕິ ອຍໍ ເວທນາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນາມ ຊາຕາ. ເອວໍ ‘ຠາວນາວເສນ’ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຍາ ປເນຕາ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຈຕຸວີສຕິວິຘາທີນໍ ວາຣານໍ ປຣິໂຍສາເນສຸ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ…ເປ… ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາຕິ ຉ ຉ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍວເສນ ວຸຕ຺ຕາຕິ.

ອຍໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທໂສ.

ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍປິ ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ເວທິຕພ຺ພາ. ເກວລຎ຺ຫິ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ ຕິເກສຸ ເວທນາຕ຺ຕິກປີຕິຕ຺ຕິກາປິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ທຸເກສຸ ຈ ສຸຂສຫຄຕທຸກາທໂຍປິ. ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ ຜສ຺ສສ຺ສາປິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ຜສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອວຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸເກສຸ ເຈຕ຺ຖ ເຫຕຸທຸກາທໂຍປິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຕິກາ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສທິສາ ເອວ. ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊາທິຠາວໍ ອວຕ຺ວາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊນ຺ຕິ ນິທ຺ທິສິຕຸໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ. ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ຂນ຺ຘານໍ ນິທ຺ເທເສເຍວ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທສໂຕ ອຕິເຣກຕິກທຸກາ ລທ຺ຘາ. ເຕສໍ ວເສນ ວາຣປ຺ປເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ.