໗. ປຎ຺ຫາວາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໔໐໑-໔໐໓. ປຎ຺ຫາວາເຣ ‘‘ສິຍາ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິອາທິນາ ກຸສລຕ຺ຕິເກ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພປຸຈ຺ຉານໍ ລພ຺ຠມານວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸສໂລ ຈ ນາເມສ ສຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຊາຕຎ຺ຈ ວິປາກຎ຺ຈ ເສເສຫິ ທ຺ວາວີສຕິຍາ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ກຸສລສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕວິປາກວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ເສເສຫິ ວີສຕິຍາ ປຈ຺ຈເຍຫິ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ເຕ ປຈ຺ຈເຍ ປຏິປາຏິຍາ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ.

ຕຕ຺ຖ ຍາ ເອສາ ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ຄວາເຣ ວິຍ ‘‘ເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຘມ຺ມານ’’ນ຺ຕິ ອກຕ຺ວາ ‘‘ເຫຕູ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຂນ຺ຘານ’’ນ຺ຕິ ເທສນາ ກຕາ, ຕສ຺ສາ ເອວ ກຣເຓ ອິທໍ ປໂຍຊນໍ – ຕຕ຺ຖ ຫິ ສຸຎ຺ຎຏ຺ຐໍ ທີເປຕຸໍ ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ຘມ຺ມາ ຣາສິໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ເອເກກໂຕຕິ ຣາສຏ຺ຐໍ ທີເປຕຸໍ ຂນ຺ຘານນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏິຈ຺ຈວາຣາທີສຸ ວາ ຂນ຺ຘວເສນ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນເທສນາ ອາຣຸຬ຺ຫາຕິ ເຕເນວານຸກ຺ກເມນ ອິຘາປິ ອາຣຸຬ຺ຫາຕິ. ກສ຺ມາ ປເນເຕສຸ ເອວໍ ອາຣຸຬ຺ຫາຕິ? ອສງ຺ກຣໂຕ ວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ‘‘ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ເສສາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ຫິ ອາທິນາ ນເຍນ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອສຸກຘມ຺ມໍ ນາມ ນິສ຺ສາຍ ອສຸກຘມ຺ມາຕິ ນ ສກ຺ກາ ອສງ຺ກຣໂຕ ປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ເນ ຈ ຊານິຕຸໍ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ອຸທ຺ເທສນິທ຺ເທສາ ນິພ຺ພິເສສາ ສິຍຸໍ. ຕສ຺ມາ ອສງ຺ກຣໂຕ ວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ເອວໍ ອາຣຸຬ຺ຫາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານນ຺ຕິ ອິທໍ ຍສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ກຸສໂລ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ປນ ກຸສລາທິວເສນ ວິຠາຄໍ ອກຕ຺ວາ ສາມຎ຺ຎໂຕ ສພ຺ເພສໍ ເຫຕູນໍ ວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຣູປທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານນ຺ຕິ ອວຕ຺ວາ ຕໍສມຸຏ຺ຐານານນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອພ຺ຍາກຕເຫຕຸສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ, ໂອກ຺ກນ຺ຕິກ຺ຂເຓ ກຏຕ຺ຕາຣູປມ຺ປິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຕໍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ເສເສສຸປິ ເອວຣູເປສຸ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔໐໔. ທານໍ ທຕ຺ວາຕິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ຈຊິຕ຺ວາ. ຍາຍ ວາ ເຈຕນາຍ ໂສ ທິຍ຺ຍຕິ, ສາ ເຈຕນາ ທານໍ. ທຕ຺ວາຕິ ຕໍ ເຈຕນໍ ປຣິໂຍທາເປຕ຺ວາ ວິສຸທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ. ສີລໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄາທິວເສນ ນິຈ຺ຈສີລໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ. ອິມິນາ ສມາທານວິຣຕິເຍວ ທສ຺ສິຕາ. ສມ຺ປຕ຺ຕວິຣຕິສມຸຈ຺ເຉທວິຣຕິໂຍ ປນ ໂລເກ ສີລນ຺ຕິ ອປາກຏຕ຺ຕາ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ກິຎ຺ຈາປິ ນ ວຸຕ຺ຕາ, ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ປນ ໂຫນ຺ຕິເຍວ. ຕຕ຺ຖ ສມຸຈ຺ເຉທວິຣຕິ ເສກ຺ຂານໍເຍວ ກຸສລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ນ ອິຕເຣສໍ. ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ປາຓໍ ນ ຫເນ, ນ ຈາທິນ຺ນມາທິເຍ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໗໑) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸໂປສຖທິວເສສຸ ອຏ຺ຐງ຺ຄອຸໂປສຖກິຣິຍໍ ກຕ຺ວາ. ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕີຕິ ຕໍ ກຸສລໍ ເສກ຺ໂຂປິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນປິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ, ອຣຫາປິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຕວ. ອຣຫໂຕປິ ຫິ ປຸພ຺ເພ ກຕໍ ກຸສລໍ ກຸສລເມວ, ເຍນ ປນ ຈິຕ຺ເຕນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ, ຕໍ ກິຣິຍຈິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ເອຕໍ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອຘິກາເຣ ນ ລພ຺ຠຕິ. ປຸພ຺ເພ ສຸຈິຓ຺ຓານີຕິ ‘‘ທຕ຺ວາ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ຫິ ອາສນ຺ເນ ກຕານິ ວຸຕ຺ຕານິ, ອິມານິ ນ ອາສນ຺ເນ ກຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ທານາທີຫິ ວາ ເສສານິ ກາມາວຈຣກຸສລານິ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ. ອຍເມວ ວາ ປາຬິ. ເສກ຺ຂາ ໂຄຕ຺ຣຠຸນ຺ຕິ ໂສຕາປນ຺ນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ຫິ ໂຄຕ຺ຣຠຸໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ໂວທານນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ສກທາຄາມິອນາຄາມິໂນ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂວທານໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເສກ຺ຂາຕິ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິອນາຄາມິໂນ. ມຄ຺ຄາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ມຄ຺ຄຜລຠວງ຺ຄາຕິກ຺ກມວເສນ ອຕ຺ຕນາ ປຏິລທ຺ຘາ ມຄ຺ຄາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ, ສຸທ຺ຘມຄ຺ຄໂຕເຍວ ປນ ວຸຏ຺ຐາຍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ກຸສລໍ ອນິຈ຺ຈໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ວິປສ຺ສນູປຄໍ ເຕຠູມກກຸສລເມວ ເວທິຕພ຺ພໍ, ວິປສ຺ສນາກຸສລໍ ປນ ກາມາວຈຣເມວ. ເຈໂຕປຣິຍຎາເຓນາຕິ ຣູປາວຈຣກຸສລໍ ທສ຺ເສຕິ. ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນນ຺ຕິອາທີຫິ ອຣູປາວຈຣກຸສລາຣມ຺ມຓວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ອຣູປາວຈຣກຸສລເມວ. ກຸສລາ ຂນ຺ຘາ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓສ຺ສາຕິອາທີຫິ ປຸຄ຺ຄລໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ຘມ຺ມວເສນ ທສ຺ເສຕິ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕມ຺ປິ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ປຸນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໐໕. ອສ຺ສາເທຕີຕິ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕໂລຠສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕຫິ ອນຸຠວຕິ ເຈວ ຣຊ຺ຊຕິ ຈ. ອຠິນນ຺ທຕີຕິ ສປ຺ປີຕິກຕຓ຺ຫາວເສນ ນນ຺ທຕິ ຫຏ຺ຐປຫຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ທິຏ຺ຐາຠິນນ຺ທນາຍ ວາ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຣາໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອສ຺ສາເທນ຺ຕສ຺ສ ຣາໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນາມ. ອິທໍ ອຏ຺ຐປິ ໂລຠສຫຄຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຠິນນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕນິຍນ຺ຕິອາທິວເສນ ຈຕູຫິປິ ຈິຕ຺ເຕຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອສນ຺ນິຏ຺ຐານຄຕສ຺ສ ປເນຕ຺ຖ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ວິກ຺ເຂປຄຕສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ອກຕໍ ວຕ ເມ ກລ຺ຍາຓນ຺ຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣິໂນ ໂທມນສ຺ສໍ. ຕໍ ອາຣພ຺ຠາຕິ ຕານິ ສຸຈິຓ຺ຓານິ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຫຸວຈນສ຺ສ ເຫສ ເອກວຈນາເທໂສ, ຊາຕິວເສນ ວາ ເອກວຈນເມເວຕໍ.

໔໐໖. ອຣຫາ ມຄ຺ຄາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ມຄ຺ຄວີຖິຍໍ ຜລານນ຺ຕຣສ຺ສ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ອຕິກ຺ກມວເສນ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ. ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຈິຕ຺ຕານິ ປນສ຺ສ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕານິ. ເອວໍ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ວິປາກາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ທສ຺ເສຕຸໍ ເສກ຺ຂາ ວາຕິອາທິມາຫ. ກຸສເລ ນິຣຸທ຺ເຘຕິ ວິປສ຺ສນາຊວນວີຖິຍາ ປຈ຺ຉິນ຺ນາຍ. ວິປາໂກຕິ ກາມາວຈຣວິປາໂກ. ຕທາຣມ຺ມຓຕາຕິ ຕທາຣມ຺ມຓຕາຍ, ຕໍ ກຸສລສ຺ສ ຊວນສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓຠູຕໍ ວິປສ຺ສິຕກຸສລໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ຕທາຣມ຺ມຓວເສເນວ, ປຏິສນ຺ຘິຠວງ຺ຄຈຸຕິວເສນາປິ. ວິປາໂກ ຫິ ກມ຺ມໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ຄຫິຕປຏິສນ຺ຘິກສ຺ສ ກຸສລາຣມ຺ມໂຓ ໂຫຕິເຍວ, ໂສ ປນ ທຸພ຺ພິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕ຺ຕາ ອິຘ ນ ທສ຺ສິໂຕ.

ກຸສລໍ ອສ຺ສາເທຕີຕິອາທິ ອກຸສລຊວນາວສາເນ ກຸສລາຣມ຺ມຓວິປາກໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນວິປາກສ຺ສາຕິ ອິທໍ ທຸພ຺ພິຎ຺ເຎຍ຺ຍມ຺ປິ ສມານໍ ມຫຄ຺ຄຕວິປາກສ຺ສ ຕທາຣມ຺ມຓຠາເວນ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ລພ຺ຠມານກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຣິຍສ຺ສາຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ອສມາປນ຺ນປຸພ຺ເພ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕເນ ປຏິໂລມໂຕ ວາ ເອກນ຺ຕຣິກວເສນ ວາ ສມາປນ຺ນກິຣິຍາຍ. ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສາຕິອາທີນິ ປຣໂຕ ອາວຊ຺ຊນາຍ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ. ຍາ ເອເຕສໍ ອາວຊ຺ຊນາ, ຕສ຺ສາ ກຸສລາ ຂນ຺ຘາ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ.

໔໐໗-໔໐໙. ຣາຄນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ປຣສ຺ສ ວາ ຣາຄໍ. ອຕ຺ຕໂນ ຣາຄວເສນ ປເນຕ຺ຖ ວຓ຺ຓນາ ປາກຏາ ໂຫຕິ. ອສ຺ສາເທຕີຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາເນວ. ວິຈິກິຈ຺ຉາທີສຸ ປນ ຕີສຸ ອສ຺ສາເທຕພ຺ພຕາຍ ອຠາເວນ ‘‘ອສ຺ສາເທຕີ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິຏ຺ຐິ ປເນຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ສາ ອສ຺ສາເທຕີຕິ ປທສ຺ສ ປຣິຫີນຕ຺ຕາ ອາຄຕປຏິປາຏິຍາ ປຐມໍ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ວິຈິກິຈ຺ຉາທີສຸເຍວ ຕໍ ຕໍ ສຠາຄໍ ປຐມໍ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາ ວຸຕ຺ຕາ. ອິເມສຸ ຈ ປນ ຣາຄາທີສຸ ‘‘ກິໍ ເມ ປາປຘມ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ອກ຺ຂນ຺ຕິວເສນ ວາ, ‘‘ກຕໍ ປາປໍ ກຕໍ ລຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣາທິວເສນ ວາ ໂທມນສ຺ສຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໔໑໐. ຈກ຺ຂຸໍ ອນິຈ຺ຈໂຕຕິ ວິປສ຺ສນານຸກ຺ກເມນ ໂອຬາຣິກາຍຕນານິ ວຕ຺ຖຸຣູປຎ຺ຈາຕິ ເອກາທສ ຣູປານິ ປາກຏຕ຺ຕາ ຄຫິຕານິ. ປຸນ ຣູປາຍຕນາທີນິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ຄຫິຕານິ. ຍສ຺ມາ ປເນສາ ວິຎ຺ຎາຓກາຍວເສນ ເທສນາ, ນ ຘາຕຸວເສນ, ຕສ຺ມາ ມໂນຘາຕຸ ນ ຄຫິຕາ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຄຫິຕາຄຫິຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໔໑໑. ຜລໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓກຸສລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໑໓-໔໑໖. ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິນິທ຺ເທເສ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ວເສນ ຈຕຸຠູມກກຸສລໍ ທສ຺ສິຕໍ, ຕຖາ ສຫຊາຕາຘິປຕິນິທ຺ເທເສ. ອຣຫໂຕ ອຸຕ຺ຕມຘມ຺ມໍ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ໂລກິຍກຸສເລສຸ ຄຣຸກາໂຣ ນຕ຺ຖີຕິ ອຄ຺ຄມຄ຺ໂຄວ ທສ຺ສິໂຕ.

໔໑໗. ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍ ປຸຣິມາ ປຸຣິມາຕິ ເອກຠູມກາປິ ນານາຠູມກາປິ ກຸສລາ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ. ອນຸໂລມໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸສ຺ສ, ອນຸໂລມໍ ໂວທານສ຺ສາຕິ ນານາຣມ຺ມຓວເສນ. ໂຄຕ຺ຣຠຸ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ໂວທານໍ ມຄ຺ຄສ຺ສາຕິ ນານາຠູມິວເສນ. ກຸສລໍ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ກຸສລນ຺ຕິ ເຕຠູມກກຸສລໍ. ວຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ເຕຠູມກວິປາກໍ. ເຕຫິ ກຸສລຊວນວີຖິໂຕ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໍ ທຸວິຘໍ ໂຫຕິ – ຕທາຣມ຺ມຓໍ ຠວງ຺ຄຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ກາມາວຈຣກຸສລສ຺ສ ອຸຠຍມ຺ປິ ວຸຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ, ມຫຄ຺ຄຕສ຺ສ ຠວງ຺ຄເມວ. ມຄ຺ໂຄ ຜລສ຺ສາຕິ ອິທໍ ຍສ຺ມາ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກໍ ຊວນວີຖິປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ວຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິສຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຸໂລມໍ ເສກ຺ຂາຍາຕິ ອເສກ຺ຂາຍ ກຸສລໍ ອນນ຺ຕຣໍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິຠາຄໍ ກໂຣຕິ. ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສກທາຄາມິຜລອນາຄາມິຜລສມາປຕ຺ຕິຍາປິ. ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາຕິ ອນາຄາມິຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ. ອກຸສເລ ທຸວິຘມ຺ປິ ວຸຏ຺ຐານໍ ລພ຺ຠຕິ. ວິປາກາພ຺ຍາກຕາ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ວິປາກາພ຺ຍາກຕາ ວິປາກາພ຺ຍາກຕານໍເຍວ, ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕາ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕານໍເຍວ ເວທິຕພ຺ພາ. ຠວງ຺ຄໍ ອາວຊ຺ຊນາຍາຕິອາທິ ໂວມິສ຺ສກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ກິຣິຍາຕິ ກາມາວຈຣກິຣິຍາ. ສາ ທຸວິຘສ຺ສາປິ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ມຫຄ຺ຄຕາ ຠວງ຺ຄສ຺ເສວ. ອິຕິ ເຍ ເຫຏ຺ຐາ ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ຄນິທ຺ເທເສ ‘‘ປຸຣິມາ ປຸຣິມາ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຉິມານໍ ປຈ຺ຉິມານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ອາຣຠິຕ຺ວາ ກຸສລໍ ກຸສລສ຺ສ, ກຸສລໍ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສລໍ ອກຸສລສ຺ສ, ອກຸສລໍ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕໍ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕໍ ກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕໍ ອກຸສລສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ທສ຺ສິຕາ; ເຕສໍ ວເສນ ອິຘ ສງ຺ເຂປໂຕ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ວິຠຕ຺ໂຕ.

ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປເນຕ຺ຖ –

ທສຘາ ສຕ຺ຕຣສຘາ, ສມສຏ຺ຐິວິເຘນ ຈ;

ພຫຸຘາປິ ຈ ນິທ຺ເທສໍ, ສາຘຸກໍ ອຸປລກ຺ຂເຍ.

ອຍຎ຺ຫິ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ນ ເກວລໍ ສຕ຺ຕຘາວ ນິທ຺ເທສໍ ລຠຕິ, ກຸສລໍ ປນ ກຸສລສ຺ສ ວິປາກສ຺ສ; ອກຸສລໍ ອກຸສລສ຺ສ ວິປາກສ຺ສ; ວິປາກໍ ວິປາກສ຺ສ ກິຣິຍສ຺ສ; ກິຣິຍໍ ກຸສລສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສ ວິປາກສ຺ສ ກິຣິຍສ຺ສາຕິ ເອວໍ ທສຘາປິ ນິທ຺ເທສໍ ລຠຕິ. ນ ເກວລໍ ທສຘາເຍວ, ກຸສລໍ ປນ ກຸສລສ຺ສ ກຸສລວິປາກສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ; ອກຸສລໍ ອກຸສລສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ກຸສລວິປາກສ຺ສ; ກຸສລວິປາກໍ ກຸສລວິປາກສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ກິຣິຍສ຺ສ; ອກຸສລວິປາກໍ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ກຸສລວິປາກສ຺ສ ກິຣິຍສ຺ສ; ກິຣິຍໍ ກິຣິຍສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສ ກຸສລວິປາກສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສາຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕຣສຘາ ນິທ຺ເທສໍ ລຠຕິ.

ນ ເກວລຎ຺ຈ ສຕ຺ຕຣສຘາວ ສມສຏ຺ຐິວິເຘນາປິ ນິທ຺ເທສໍ ລຠເຕວ. ກຖໍ? ກາມາວຈຣກຸສລຎ຺ຫິ ຠູມິເຠເທນ ຈຕຸພ຺ພິຘສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣໍ ສກສກຠູມິກສ຺ເສວາຕິ ກຸສລໍ ກຸສລສ຺ສ ຉພ຺ພິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ກາມາວຈຣກຸສລໍ ປນ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ຣູປາວຈຣວິປາກສ຺ສ ອຣູປາວຈຣວິປາກສ຺ສ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກສ຺ສ; ຣູປາວຈຣກຸສລໍ ຣູປາວຈຣວິປາກສ຺ສ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກສ຺ສ; ອຣູປາວຈຣກຸສລໍ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກສ຺ສ ຣູປາວຈຣອຣູປາວຈຣໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກສ຺ສ; ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກສ຺ສາຕິ ກຸສລໍ ວິປາກສ຺ສ ທ຺ວາທສວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ອກຸສລໍ ອກຸສລສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ເຕຠູມກກຸສລວິປາກສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຈວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ.

ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກໍ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກສ຺ສ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ຣູປາວຈຣວິປາກສ຺ສ ອຣູປາວຈຣວິປາກສ຺ສາຕິ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກໍ ວິປາກສ຺ສ ຈຕຸພ຺ພິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ຣູປາວຈຣວິປາກໍ ເຕຠູມກກຸສລວິປາກສ຺ສາຕິ ຕິວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ອຣູປາວຈຣວິປາກໍ ອຣູປາວຈຣວິປາກສ຺ສ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກສ຺ສາຕິ ທຸວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາກໍ ຈຕຸຠູມກກຸສລວິປາກສ຺ສາຕິ ຈຕຸພ຺ພິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ເອວໍ ກຸສລວິປາກໍ ວິປາກສ຺ສ ເຕຣສຘາປິ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ອກຸສລວິປາກໍ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກສ຺ສາຕິ ທຸວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ວິປາກໍ ວິປາກສ຺ສ ປຎ຺ຈທສວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກໍ ປນ ກາມາວຈຣກິຣິຍສ຺ສ, ຕຖາ ອກຸສລວິປາກໍ, ຕຖາ ຣູປາວຈຣວິປາກໍ, ຕຖາ ອຣູປາວຈຣວິປາກຎ຺ຈາຕິ ວິປາກໍ ກິຣິຍສ຺ສ ຈ ຈຕຸພ຺ພິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ.

ກາມາວຈຣກິຣິຍໍ ເຕຠູມກກິຣິຍສ຺ສ, ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣກິຣິຍໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣານຎ຺ເຎວາຕິ ກິຣິຍໍ ກິຣິຍສ຺ສ ປຎ຺ຈວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ກາມາວຈຣກິຣິຍໍ ອກຸສລວິປາກສ຺ສ ເຈວ ຈຕຸຠູມກກຸສລວິປາກສ຺ສ ຈ, ຣູປາວຈຣກິຣິຍໍ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກຣູປາວຈຣວິປາການໍ ອຣູປາວຈຣກິຣິຍໍ ຈຕຸຠູມກກຸສລວິປາກສ຺ສາປີຕິ ກິຣິຍໍ ວິປາກສ຺ສ ເອກາທສວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ. ກາມາວຈຣກິຣິຍໍ ປນ ກາມາວຈຣກຸສລສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສາຕິ ກຸສລາກຸສລານໍ ທຸວິເຘນ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສມສຏ຺ຐິວິເຘນາປິ ນິທ຺ເທສໍ ລຠຕິ.

ນ ເກວລຎ຺ຈ ສມສຏ຺ຐິວິເຘເນວ, ພຫຸວິເຘນາປິ ລຠເຕວ. ກຖໍ? ກາມາວຈຣປຐມມຫາກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ຕາວ ອຕ຺ຕໂນ, ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ຣູປາວຈຣກຸສລານໍ ປາທກໂຍເຄນ ໂສຬສນ຺ນໍ ໂສມນສ຺ສໂລກຸຕ຺ຕຣານນ຺ຕິ ເອກວີສຕິຍາ ຈ ກຸສລານໍ, ຊວນປຣິໂຍສາເນ ຕທາຣມ຺ມຓຠວງ຺ຄວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານໍ ເອກາທສນ຺ນໍ ກາມາວຈຣວິປາການໍ, ຠວງ຺ຄວເສເນວ ປວຕ຺ຕານໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣວິປາການໍ, ຜລສມາປຕ຺ຕິວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາການນ຺ຕິ ເອວໍ ເອກວີສຕິຍາ ກຸສລານໍ; ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາຍ ວິປາການນ຺ຕິ ເຕປຎ຺ຎາສາຍ ຈິຕ຺ຕານໍ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕຖາ ທຸຕິຍກຸສລຈິຕ຺ຕໍ. ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ອຸປຣິຠູມກກຸສລານິ ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາການິ ຈ ເສສເອກວີສຕິຈິຕ຺ຕານໍ. ປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐານິ ອຕ຺ຕໂນ ຈ, ນວນ຺ນຎ຺ຈ ອຸປຣິຠູມກອຸເປກ຺ຂາກຸສລານໍ, ເຕວີສຕິຍາ ຈ ວິປາການນ຺ຕິ ເຕຕ຺ຕິໍສາຍ. ສຕ຺ຕມອຏ຺ຐມານິ ເອກວີສຕິຍາວ.

ປຎ຺ຈ ຣູປາວຈຣກຸສລານິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມານໍ ຣູປາວຈຣກຸສລານໍ, ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕມຫາວິປາການໍ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຣູປາວຈຣວິປາການຎ຺ຈາຕິ ທສນ຺ນໍ. ເອເຕເນວ ຈ ນເຍນ ອຣູປາວຈຣກຸສເລສຸ ປຐມໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິປາເກນ ສທ຺ຘິໍ ເອກາທສນ຺ນໍ, ທຸຕິຍໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ, ຕຕິຍໍ ເຕຣສນ຺ນໍ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຈຸທ຺ທສນ຺ນໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ຈາຕິ ປນ຺ນຣສນ຺ນໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ວິປາກສ຺ເສວ. ອຏ຺ຐສຸ ໂລຠສຫຄເຕສຸ ເອເກກໍ ອກຸສລໍ ເອກາທສນ຺ນໍ ກາມາວຈຣວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ນວນ຺ນໍ, ມຫຄ຺ຄຕວິປາການໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ເອກວີສຕິຍາ. ທ຺ເວ ໂທມນສ຺ສສຫຄຕານິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານໍ ຉນ຺ນໍ ກາມາວຈຣວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ. ວິຈິກິຈ຺ຉຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄຕທ຺ວຍໍ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາເຫຕຸກວິປາເກນ ສທ຺ຘິໍ ເອກາທສນ຺ນໍ ກາມາວຈຣວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ນວນ຺ນໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣວິປາການໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ເອກວີສຕິຍາ.

ກຸສລວິປາກປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓາ ກຸສລວິປາກມໂນຘາຕຸຍາ, ມໂນຘາຕຸ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ. ຕາສຸ ທ຺ວີສຸ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາ ທສນ຺ນໍ ວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ຠວງ຺ຄຠູຕານໍ ຕທາຣມ຺ມຓກາເລ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນກິຣິຍສ຺ສ ຈາຕິ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ. ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ປນ ອາວຊ຺ຊນມໂນຘາຕຸຍາ ທ຺ວິຏ຺ຐານິກາຍ ອາວຊ຺ຊນມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ທສນ຺ນຎ຺ຈ ວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນນ຺ຕິ ທ຺ວາທສນ຺ນເມວ. ຕິເຫຕຸກມຫາວິປາກາ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕາເຫຕຸກວຊ຺ຊານໍ ທສນ຺ນມ຺ປິ ກາມາວຈຣວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣວິປາການໍ ອາວຊ຺ຊນທ຺ວຍສ຺ສ ຈາຕິ ເອກວີສຕິຍາ, ທຸເຫຕຸກວິປາກາ ຐເປຕ຺ວາ ມຫຄ຺ຄຕວິປາເກ ເສສານໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ. ປຎ຺ຈ ຣູປາວຈຣວິປາກາ ເຕຠູມກກຸສລວິປາກສເຫຕຸກປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕຣສນ຺ນໍ ອາວຊ຺ຊນທ຺ວຍສ຺ສ ຈາຕິ ເອກູນວີສຕິຍາ. ອຣູປາວຈຣວິປາເກສຸ ປຐມໍ ກາມາວຈຣກຸສລວິປາກຕິເຫຕຸກປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕານໍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປາວຈຣວິປາກຈິຕ຺ຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນສ຺ສ ຈາຕິ ນວນ຺ນໍ. ທຸຕິຍໍ ເຫຏ຺ຐິມວິປາກໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ, ຕຕິຍໍ ທ຺ເວ ເຫຏ຺ຐິມານິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຕີຓິ ເຫຏ຺ຐິມານິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຉນ຺ນໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາການິ ຕິເຫຕຸກວິປາການໍ ເຕຣສນ຺ນໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ຈຸທ຺ທສນ຺ນໍ.

ອກຸສລວິປາກປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓາ ອກຸສລວິປາກມໂນຘາຕຸຍາ, ມໂນຘາຕຸ ອກຸສລວິປາກາເຫຕຸກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ. ສາ ຕທາຣມ຺ມຓກາເລ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈຸຕິກາເລ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ຠວງ຺ຄວເສນ ຈ ປວຕ຺ຕານໍ ອິຕເຣສມ຺ປິ ນວນ຺ນໍ ກາມາວຈຣວິປາການໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຣິຕ຺ຕກິຣິຍານຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ. ກິຣິຍມໂນຘາຕຸ ທສນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓານໍ ຫສິຕຸປ຺ປາທກິຣິຍາ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຠວງ຺ຄວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ນວນ຺ນໍ ຕິເຫຕຸກວິປາການໍ, ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕວິປາການໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ເຕຣສນ຺ນໍ. ໂວຏ຺ຐພ຺ພນກິຣິຍາ ຐເປຕ຺ວາ ກິຣິຍມໂນຘາຕຸໍ ທສນ຺ນໍ ກາມາວຈຣກິຣິຍານໍ, ກາມາວຈຣກຸສລາກຸສລານໍ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຠວງ຺ຄວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ປນ຺ນຣສນ຺ນໍ ວິປາກຈິຕ຺ຕານຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສາຍ.

ກາມາວຈຣຕິເຫຕຸກໂສມນສ຺ສສຫຄຕກິຣິຍທ຺ວຍໍ ຠວງ຺ຄວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ເຕຣສນ຺ນໍ ຕິເຫຕຸກວິປາການໍ ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕວິປາການໍ ປຣິກມ຺ມວເສນ ປວຕ຺ຕມານານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຣູປາວຈຣກິຣິຍານໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ທ຺ວາວີສຕິຍາ ທຸເຫຕຸກໂສມນສ຺ສສຫຄຕກິຣິຍທ຺ວຍໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ເຕຣສນ຺ນໍ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຕທາຣມ຺ມຓານໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ສຕ຺ຕຣສນ຺ນໍ. ກາມາວຈຣຕິເຫຕຸກອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕກິຣິຍທ຺ວຍໍ ເຕສໍເຍວ ເຕຣສນ຺ນໍ ຠວງ຺ຄານໍ, ຕທາຣມ຺ມຓວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ຉນ຺ນໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕວິປາການໍ, ປຣິກມ຺ມວເສນ ປວຕ຺ຕານໍ ເອກິສ຺ສາ ຣູປາວຈຣກິຣິຍາຍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປາວຈຣກິຣິຍານໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ຈຕຸວີສຕິຍາ. ທຸເຫຕຸກອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕກິຣິຍທ຺ວຍໍ ເຕສໍເຍວ ເຕຣສນ຺ນໍ ຠວງ຺ຄານໍ ຉນ຺ນໍ ຕທາຣມ຺ມຓານໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ. ຣູປາວຈຣກິຣິເຍສຸ ເອເກກໍ ນວນ຺ນໍ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຕິເຫຕຸກຠວງ຺ຄານໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ທສນ຺ນໍ. ອຣູປາວຈຣກິຣິເຍສຸ ປຐມໍ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ນວນ຺ນໍ ຠວງ຺ຄານໍ, ຈຕຸໂວກາເຣ ເອກສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຈາຕິ ເອກາທສນ຺ນໍ. ທຸຕິຍໍ ຈຕຸໂວກາເຣ ທ຺ເວ ຠວງ຺ຄານິ ລຠຕິ. ຕຕິຍໍ ຕີຓິ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລສມາປຕ຺ຕິຎ຺ຈາຕິ ເຕສຸ ເອເກກໍ ຍຖາປຏິປາຏິຍາ ເອກາທສນ຺ນໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ເຕຣສນ຺ນໍ ປຎ຺ຈທສນ຺ນຎ຺ຈ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ພຫຸວິເຘນາປິ ນິທ຺ເທສໍ ລຠຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ທສຘາ ສຕ຺ຕຣສຘາ, ສມສຏ຺ຐິວິເຘນ ຈ;

ພຫຸຘາປິ ຈ ນິທ຺ເທສໍ, ສາຘຸກໍ ອຸປລກ຺ຂເຍ’’ຕິ.

ສມນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍາທໂຍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເຍວ.

໔໒໓. ອຸປນິສ຺ສເຍ ສທ຺ຘໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິ ກມ຺ມກມ຺ມຜລອິຘໂລກປຣໂລກາທີສຸ ສທ຺ຘໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ. ຍຖາ ຫິ ປຸຣິໂສ ເຫຏ຺ຐາປຖວິຍໍ ອຸທກໍ ອຕ຺ຖີຕິ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ຂນຕິ, ເອວໍ ສທ຺ໂຘ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ທານາທີນໍ ຜລຎ຺ຈ ອານິສໍສຎ຺ຈ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ທານາທີນິ ປວຕ຺ເຕຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ສທ຺ຘໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສີລໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິອາທີສຸປິ ອິເມ ສີລາທໂຍ ຘມ຺ເມ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສີລວາ ຫິ ສີລານຸຠາເວສຸ ສີລານິສໍເສສຸ ຈ ກຸສໂລ ສີລໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ສີລວນ຺ຕານໍ ທານໍ ເທຕິ, ອຸປຣູປຣິ ສີລໍ ສມາທິຍຕິ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ອຂຓ຺ຑໍ, ຈາຕຸທ຺ທສີອາທີສຸ ປກ຺ຂທິວເສສຸ ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ສີລສມ຺ປທໍ ນິສ຺ສາຍ ຌານາທີນິ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ພຫຸສ຺ສຸໂຕປິ ທານາທິປຸຎ຺ຎກິຣິຍາຍຕ຺ຕາ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ທານາທີນຎ຺ຈ ສງ຺ກິເລສໂວທານາທິເຠທໍ ສຸຕມຍາຍ ປຎ຺ຎາຍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ສຸຕໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ທານາທີນິ ປວຕ຺ເຕຕິ. ຈາຄວາປິ ຈາຄາຘິມຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ຈາຄສມ຺ປທໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ທານໍ ເທຕິ, ສີລວນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ ສີລໍ ສມາທິຍຕິ, ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຕາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຣິສຸທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ ຌານາທີນິ ອຸປ຺ປາເທຕິ. ປຎ຺ຎວາປິ ອິຘໂລກປຣໂລກຫິຕຎ຺ເຈວ ໂລກສມຕິກ຺ກມນຸປາຍຎ຺ຈ ອຸປປຣິກ຺ຂນ຺ໂຕ ‘‘ສກ຺ກາ ອິມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອິຘໂລກຫິຕມ຺ປິ ປຣໂລກຫິຕມ຺ປິ ໂລກສມຕິກ຺ກມນູປາຍຎ຺ຈ ສມ຺ປາເທຕຸ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ທານາທີນິ ປວຕ຺ເຕຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ນ ເກວລໍ ສທ຺ຘາທໂຍ ທານາທີນໍເຍວ ອຸປນິສ຺ສຍາ, ອຕ຺ຕໂນ ອປຣຠາເຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານໍ ສທ຺ຘາທີນມ຺ປິ ອຸປນິສ຺ສຍາ ເອວ, ຕສ຺ມາ ສທ຺ຘາ ສີລໍ ສຸຕໍ ຈາໂຄ ປຎ຺ຎາ ສທ຺ຘາຍ ສີລສ຺ສ ສຸຕສ຺ສ ຈາຄສ຺ສ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ອນນ຺ຕຣໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປຣິກມ຺ມໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓສ຺ສ ອນາຄຕໍສຎາຓສ຺ສາຕິ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຣິກມ຺ມເມວ, ປຣິກມ຺ມໍ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖິ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ເສວ ປຣິຠຓ຺ຑຎາຓານິ ເອຕານິ, ຕສ຺ມິໍ ອິຊ຺ຌມາເນ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຍ ສຫິຕໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຣິກມ຺ມໍ ເຕສໍ ປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ເອຕານິ ສພ຺ເພສໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸການໍ ສມຄຕິການິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຠວິຕພ຺ພເມຕ຺ຖ ປຣິກມ຺ມວິເສເສນາຕິ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາຕິ ທູເຣ ຣູປານິ ທິສ຺ວາ ເຕສໍ ສທ຺ທໍ ໂສຕຸກາມສ຺ສ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ໂສຕຘາຕຸວິສຸທ຺ຘິຍາ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ເຕສໍ ປນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕຸກາມຕາທິວເສນ ທິພ຺ພໂສຕຘາຕຸ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຸປກາຣກຠາວວເສນ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ມຄ຺ຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອນຸປ຺ປນ຺ນໍ ສມາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ເຕນ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ສິຖິລີກຕປາຣິປນ຺ຖກຕ຺ຕາ ປຫີນປາຣິປນ຺ຖກຕ຺ຕາ ຈ ຕໍ ຕໍ ສມາປຕ຺ຕິໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕີຕິ ເຕສໍ ມຄ຺ໂຄ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ວິປສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຸປຣູປຣິມຄ຺ຄຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາຍາຕິອາທິ ປຏິສມ຺ຠິທານໍ ມຄ຺ຄປຏິລາເຠເນວ ອິຊ຺ຌນໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍອິທ຺ຘານຎ຺ຈ ປເນຕາສໍ ປຈ຺ຉາ ເຕສຸ ເຕສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕິຍາ ມຄ຺ໂຄວ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ນາມ ໂຫຕິ.

ສທ຺ຘໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ມານໍ ຊປ຺ເປຕີຕິ ອຫມສ຺ມິ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນຕິ ມານໍ ປວຕ຺ເຕຕິ. ທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ວຈເນ ສທ຺ຘາວເສເນວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖໍ ອນຸປປຣິກ຺ຂນ຺ໂຕ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິວເສນ ທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ສີລໍ ສຸຕໍ ຈາຄໍ ປຎ຺ຎນ຺ຕິ ອຫມສ຺ມິ ສີລວາ ສຸຕວາ ຈາຄີ ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ມານໍ ຊປ຺ເປຕິ. ສີລສຸຕຈາຄປຎ຺ຎາສຸ ປນ ມານມຎ຺ຎນໍ ວິຍ ທິຏ຺ຐິມຎ຺ຎນໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ຣາຄສ຺ສາຕິອາທີສຸ ສທ຺ຘາທິສມ຺ປທໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສນກາເລ ເຕສຸ ເອເກໂກ ຘມ຺ໂມ ຣາຄສ຺ສ, ປຣວມ຺ຠນກາເລ ໂທສສ຺ສ, ອຸຠເຍນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ໂມຫສ຺ສ, ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣານໍ ມານທິຏ຺ຐີນໍ, ສທ຺ຘາທິສມ຺ປທໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຠວໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິປຕ຺ຖນາຍ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ໂລກິຍກຸສລຎ຺ເຎວ ທສ຺ສິຕໍ. ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ປນ ສນ຺ຕໍ ປຓີຕໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ອກຸສລວິທ຺ຘໍສນໍ. ຕສ຺ມາ ຈນ຺ໂທ ວິຍ ອນ຺ຘກາຣຕມານໍ ນ ອກຸສລສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕີຕິ ນ ຄຫິຕໍ.

ອາຕາເປຕີຕິອາທິ ກາຍິກທຸກ຺ຂວເສນ ອພ຺ຍາກຕຘມ຺ມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສທ຺ໂຘ ຫິ ສທ຺ຘໍ ນິສ຺ສາຍ ອຕິສີຕໍ ອຕິອຸຓ຺ຫນ຺ຕິ ອໂນສກ຺ກິຕ຺ວາ ນານປ຺ປກາຣານິ ນວກມ຺ມເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈາທີນິ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ອາຕາເປຕິ ປຣິຕາເປຕິ, ໂຠຄໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ປຸຎ຺ຎານິ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ປຣິເຍຏ຺ຐິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ສີລວາປິ ສີລານຸຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ອພ຺ໂຠກາສິກຕ຺ຕາທິວເສນ ອຕ຺ຕານໍ ອາຕາເປຕິ ປຣິຕາເປຕິ, ປິຓ຺ຑຈາຣິກຕ຺ຕາທິວເສນ ປຣິເຍຏ຺ຐິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ສຸຕວາປິ ພາຫຸສ຺ສຈ຺ຈານຸຣູປໍ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຏິປຊ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ອາຕາເປຕິ ປຣິຕາເປຕິ, ປຣິເຍຏ຺ຐິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ຈາຄວາປິ ຈາຄາຘິມຸຕ຺ຕຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຍາປນມຕ຺ເຕປິ ປຈ຺ຈເຍ ອນວເສເສຕ຺ວາ ປຣິຈ຺ຈຊນ຺ໂຕ, ອງ຺ຄາທິປຣິຈ຺ຈາຄໍ ວາ ປນ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ອາຕາເປຕິ ປຣິຕາເປຕິ, ປຣິຈ຺ຈຊິຕພ຺ພສ຺ສ ວຕ຺ຖຸໂນ ອຸປ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ປຣິເຍຏ຺ຐິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ປຎ຺ຎວາປິ ອຸປຣູປຣິ ປຎ຺ຎໍ ວຑ຺ເຒສ຺ສາມີຕິ ສປ຺ປຎ຺ຎຕໍ ນິສ຺ສາຍ ສີຕຸຓ຺ຫາທີນິ ອຄເຓຕ຺ວາ ສຊ຺ຌາຍມນສິກາເຣສຸ ໂຍຄໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ອາຕາເປຕິ ປຣິຕາເປຕິ, ມິຈ຺ຉາຊີເວ ອາທີນວໍ ສມ຺ມາຊີເວ ຈ ອານິສໍສໍ ທິສ຺ວາ ມິຈ຺ຉາຊີວໍ ປຫາຍ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ອາຊີເວນ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ປຣິເຍຏ຺ຐິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ.

ກາຍິກສ຺ສ ສຸຂສ຺ສາຕິ ສທ຺ຘາທິສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ສຸໂຂປກຣຓານິ ປຣິຠຸຎ຺ຊນກາເລ ສທ຺ຘາທິສມຸຏ຺ຐານປຓີຕຣູປຜຸຏກາຍສ຺ສ ຈ ເຕສໍ ວເສນ ອວິປ຺ປຏິສາຣມູລກປາໂມຊ຺ຊປີຕິສມຸຏ຺ຐານຣູປຜຸຏກາຍສ຺ສ ຈ ສຸຂຸປ຺ປຕ຺ຕິກາເລ ເຕສໍ ກຏຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປນ຺ນວິປາກສຸຂກາເລ ຈ ກາຍິກສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ, ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ທຸກ຺ຂຸປ຺ປຕ຺ຕິກາເລ ສທ຺ຘາທິຄຸຓສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອສຫມາເນຫິ ປຍຸຕ຺ຕວຘພນ຺ຘນາທິກາເລ ຈ ກາຍິກສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ສທ຺ຘາທໂຍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ຕິຕຜລສມາປຕ຺ຕິກາເລ ປນ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ເອເຕສຸ ເອເກໂກ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກຸສລໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ກຸສລເຈຕນາ ອຕ຺ຕໂນ ວິປາກສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ, ສາ ປນ ພລວເຈຕນາວ ລພ຺ຠຕິ, ນ ທຸພ຺ພລາ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸ – ເອກາ ກິຣ ອິຕ຺ຖີ ອຸພ຺ພນ຺ຘິຕຸກາມາ ຣຸກ຺ເຂ ຣຊ຺ຊຸໍ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ສໍວິຘາຕພ຺ພໍ ສໍວິທຫຕິ. ອເຖໂກ ໂຈໂຣ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ຕໍ ເຄຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ອິມາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ກິຎ຺ຈິເທວ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຕ຺ເຖນ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ອຸປຄໂຕ. ອຖ ສາ ຣຊ຺ຊຸ ອາສີວິໂສ ຫຸຕ຺ວາ ສຸສູຕິ ອກາສິ. ໂຈໂຣ ຠີໂຕ ອປສກ຺ກິ. ອິຕ຺ຖີ ອຕ຺ຕໂນ ນິເວສນາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊຸປາເສ ຄີວໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອຸພ຺ພນ຺ຘາ ກາລມກາສິ. ເອວໍ ພລວເຈຕນາ ອນ຺ຕຣາເຍ ນິວາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວິປາກສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ນ ປເນຕໍ ເອກນ຺ຕໂຕ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ກໂຕກາສຎ຺ຫິ ກມ຺ມໍ ເອວ ວິປາກສ຺ສ ອນ຺ຕຣາຍໍ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ວິປຈ຺ຈຕິ, ວິປາກຊນກໍ ປນ ກມ຺ມໍ ວິປາກສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕີຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ກມ຺ມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈຕຸຠູມກມ຺ປິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍໍ ປນ ປຣໂຕ ‘‘ມຄ຺ໂຄ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອເຈຕນາວເສນ. ເຕເນຕໍ ທີເປຕິ – ໂຍ ໂກຈິ ວິປາກຊນໂກ ຘມ຺ໂມ, ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ວິປາກສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ.

ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ປາຓໍ ຫນຕີຕິ ຍສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສາຣຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ວາ ວິຣຸທ຺ຘໍ, ຕສ຺ສ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ປາຓໍ ຫນຕິ. ອທິນ຺ນາທານາທີສຸປິ ເອເຕເນວຸປາເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທຕີຕິ ອທິນ຺ນາທານວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຘິນ຺ຕິ ເຄຫສນ຺ຘິໍ. ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣຕີຕິ ນິລີຍິຕ຺ວາ ຫຣຕິ. ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣຕີຕິ ພຫູຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກເມວ ເຄຫໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວິລຸມ຺ປຕິ. ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ປນ຺ຖທູຫນກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ. ໂທສໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິອາທີສຸ ‘‘ອນຕ຺ຖໍ ເມ ອຈຣີ’’ຕິອາທິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂທສໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ. ໂມຫໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິ ປາຓາຕິປາຕາທີສຸ ອາທີນວປຏິຈ຺ຉາທກໍ ໂມຫໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ. ມານໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິ ອຫໍ ກິໍ ຫນິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມິ, ອາທາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມີຕິ ມານໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ. ເກນຈິ ວາ ປນ ອວຎ຺ຎາໂຕ ໂຫຕິ ປຣິຠູໂຕ ຫີຬິໂຕ, ຕໍ ໂອມານໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ຐິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິ ຍຎ຺ຎາທີສຸ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາທໂຍ ວິຍ ປາທສິກມິລກ຺ຂຸອາທໂຍ ວິຍ ຈ ທິຏ຺ຐິໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ. ປຕ຺ຖນໍ ອຸປນິສ຺ສາຍາຕິ ‘‘ສເຈ ເມ ອິທໍ ນາມ ອິຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, ເອວຣູປໍ ເຕ ພລິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ເທວຕາຍາຈນສງ຺ຂຕໍ ວາ, ອສຸກໍ ນາມ ເມ ຆາເຕຕ຺ວາ ເທຫິ, ອສຸກສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ອາຫຣ, ເອຫິ ວາ ເມ ເອຕານິ ກມ຺ມານິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ສຫາໂຍ ໂຫຫີ’’ຕິ ເອວມາທິໍ ວາ ປຕ຺ຖນໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ. ຣາໂຄ ໂທໂສ ໂມໂຫ ມາໂນ ທິຏ຺ຐິ ປຕ຺ຖນາ ຣາຄສ຺ສາຕິ. ເອຕ຺ຖ ຣາໂຄ ຣາຄສ຺ສາປິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ ໂທສາທີນມ຺ປິ. ໂທສາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ປາຓາຕິປາໂຕ ປາຓາຕິປາຕສ຺ສາຕິ ປາຓາຕິປາຕີ ອສໍວເຣ ຐິຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ປາຓໍ ຫນຕິ. ໂຍ ວາ ເອເຕນ ຫໂຕ, ຕສ຺ສ ຎາຕິມິຕ຺ເຕຫິ ອຸປທ຺ທຸໂຕ ເຕສຸ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຫນຕິ. ເອວໍ ປາຓາຕິປາໂຕ ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ຠຓ຺ຑສາມິກໍ ປນ ໂຄປກໍ ວາ ຆາເຕຕ຺ວາ ປຣຠຓ຺ຑຫຣເຓ, ສາມິກໍ ຆາເຕຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ທາຣາຕິກ຺ກເມ, ນາຫໍ ຫນາມີຕິ ມຸສາຠຓເນ, ກຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖາຍ ອກຕສ຺ສ ວາ ກຣຓຕ຺ຖາຍ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫາເຣ, ເຕເນວ ນເຍນ ຜຣຸສວາຈານິຈ຺ຉາຣເຓ, ສມ຺ຜປ຺ປລາປຠຓເນ, ປຣໍ ຫນິຕ຺ວາ ອຠິຊ຺ຌາຍິຕພ຺ພປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓາຠິຊ຺ຌາຍເນ, ໂຍ ເຕນ ຆາຕິໂຕ ໂຫຕິ; ຕສ຺ສ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕູຕິອາທິຈິນ຺ຕເນ ‘‘ເອວໍ ເມ ປາຓາຕິປາໂຕ ນິຊ຺ຊິຓ຺ໂຓ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ທຸກ຺ກຣກາຣິກາທິວເສນ ທິຏ຺ຐິຄ຺ຄຫຓກາເລ ປາຓາຕິປາໂຕ ອທິນ຺ນາທານາທີນມ຺ປິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ອທິນ຺ນາທານາທິມູລເກສຸປິ ຈກ຺ເກສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ມາຕຸຆາຕິກມ຺ມໍ ມາຕຸຆາຕິກມ຺ມສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎໍ ມາຕຣໍ ຫນນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ວຏ຺ຏຕິ ເອວໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ມາຕຣໍ ຫນນ຺ຕສ຺ສ ວາ, ເອກສ຺ມິໍ ຠເວ ຫນ຺ຕ຺ວາ ອປຣສ຺ມິມ຺ປິ ຫນນວເສນ ວາ, ເອກສ຺ມິໍເຍວ ຠເວ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ເມ ມາຕຣໍ ຫນາຫີ’’ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາຓາປນວເສນ ວາ, ທ຺ວີຫິ ປຫາເຣຫິ ນິຍຕມຣຓາຍ ທຸຕິຍປຫາຣທານວເສນ ວາ ມາຕຸຆາຕິກມ຺ມໍ ມາຕຸຆາຕິກມ຺ມສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ເສສານິປິ ຍຖາໂຍຄໍ ອິມິນາວ ນເຍນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຍສ຺ມາ ປນ ພລວາກຸສລໍ ທຸພ຺ພລາກຸສລສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ກມ຺ມປຖານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມວເສເນວ ເທສນາ ກຕາຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕໍ ນ ເອກນ຺ຕໂຕ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ຫິ ກຕ຺ວາ ‘‘ກສ຺ມາ ເອວມກາສີ’’ຕິ ໂຈທິຍມາໂນ ໂກປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ກໂຣຕິ. ວິປ຺ປຏິສາຣີປິ ໂຫຕິ. ອປ຺ປມຕ຺ຕເກປິ ຈ ກິເລເສ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຕໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ວີຕິກ຺ກມໍ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ມາ ພລວໍ ທຸພ຺ພລສ຺ສ ທຸພ຺ພລຎ຺ຈ ພລວສ຺ສາປິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິເຍວ. ຍໍ ປນ ປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ຄສ຺ສ ອຸທ຺ເທສວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ພລວກາຣຓຏ຺ເຐນ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ, ຕໍ ກາຣຓຠາວສ຺ເສວ ພລວຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍຘມ຺ມານໍ. ກມ຺ມກິເລສາ ຫິ ພລວນ຺ໂຕປິ ທຸພ຺ພລາປິ ພລວກາຣຓໍ ໂຫນ຺ຕິເຍວ.

ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ທານໍ ເທຕີຕິອາທີສຸ ອໂຫ ວຕາຫໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍນ຺ຕິ ອຸປປຕ຺ຕິຠເວ ວາ ໂຠເຄສຸ ວາ ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ທານໍ ເທຕິ. ສີລສມາທານອຸໂປສຖກມ຺ເມສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຌານໍ ປນ ຣາຄວິກ຺ຂມ຺ຠນຕ຺ຖາຍ, ວິປສ຺ສນໍ ຣາຄສ຺ສ ປຫານຕ຺ຖາຍ, ມຄ຺ຄໍ ສມຸຈ຺ເຉທນຕ຺ຖາຍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປາເທຕິ ນາມ. ວີຕຣາຄຠາວຕ຺ຖາຍ ປນ ອຠິຎ຺ຎໍ ສມາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປາເທຕິ ນາມ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຫິ ວີຕຣາໂຄ ນາມ ໂຫຕິ.

ສທ຺ຘາຍາຕິ ທານາທິວເສນ ປວຕ຺ຕສທ຺ຘາຍ ສີລາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍເຖວ ຫິ ທານາທິວເສນ ສທ຺ຘາທໂຍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປາເທຕິ ນາມ, ເອວໍ ຣາຄາທໂຍປິ ສທ຺ຘາທີນໍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕສ຺ສ ປຏິຆາຕຕ຺ຖາຍາຕິ ຕສ຺ສ ປຏິພາຫນຕ຺ຖາຍ, ວິປາໂກກາສສ຺ສ ອນຸປ຺ປທານຕ຺ຖາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສປ຺ປຏິຆາເຕສຸ ຕາວ ເອວໍ ໂຫຕຸ, ຍານິ ປນ ອປ຺ປຏິຆາຕານິ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມານິ, ເຕສຸ ‘‘ຕສ຺ສ ປຏິຆາຕຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ. ຕປ຺ປຏິຆາຕຕ຺ຖາຍ ປວຕ຺ເຕມີຕິ ຫິສ຺ສ ອຊ຺ຌາສໂຍ, ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຣາຄໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ອຕ຺ຕານໍ ອາຕາເປຕີຕິ ຍຕ຺ຖ ຣຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກເຣນ ປຕ຺ຕິໍ ສມ຺ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເອວໍ ກໂຣຕີຕິ ສພ຺ພໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກາຍິກສ຺ສ ສຸຂສ຺ສາຕິ ຣາຄາທິສມຕິກ຺ກມວເສນ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສຸຂສ຺ສ ວາ ຣາຄາທິວເສນ ອນາທີນວທສ຺ສາວິໂນ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊນວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນສຸຂສ຺ສ ວາ. ທຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ອາຕາປນາທິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນສຸຂສ຺ສ ວາ ຣາຄາທິເຫຕຸ ປວຕ຺ຕວຘພນ຺ຘນາທິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນທຸກ຺ຂສ຺ສ ວາ. ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາຕິ ຣາຄາທໂຍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ວາ ອຸປ຺ປາທິຕາຍ ເຕຫິ ວາ ອຏ຺ຏີຍມາເນນ ສມາປນ຺ນາຍ.

ກາຍິກໍ ສຸຂນ຺ຕິອາທີສຸ ສຸເຂ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຕໍ ອສ຺ສາເທຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຕຖາຣູເປເຫວ ປຈ຺ຈເຍຫິ ຕໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕສ຺ສ ປຸຣິມໍ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ສີຕາທີສຸ ປນ ອຄ຺ຄິສນ຺ຕາປນາທີນິ ອຕິເສວນ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາເຄ ສຸຂໍ ອປຣຠາເຄ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ‘‘ສຸໂຂ ວຕິ ມິສ຺ສາ ປຣິພ຺ພາຊິກາຍ ຕຣຸຓາຍ ໂລມສາຍ ພາຫາຍ ສມ຺ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ກາເມສຸ ປາຕພ຺ຍຕໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອິຘ ກາຍິກໍ ສຸຂໍ ເນຣຍິກສ຺ສ ກາຍິກທຸກ຺ຂສ຺ສ, ອໂຣຄຠາເວນ ປນ ສຸຂິໂນ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ກາຍິກໍ ສຸຂໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ທຸກ຺ຂປຏິຆາຕາຍ ປນ ສຸຂໍ ເສວນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂປຏິຆາຕາຍ ຈ ຠຄວໂຕ ວິຍ ອາພາຘໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ກາຍິກທຸກ຺ຂໍ ກາຍິກສຸຂສ຺ສ ເຈວ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ຈ, ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອຸຕຸສປ຺ປາໂຍ ສຸຂສ຺ສ ເຈວ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ຈ, ອສປ຺ປາໂຍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ. ອຸຕຸອສປ຺ປາຍໍ ວາ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ສມາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐິຕຣູປວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂໍ ອນຸຠວິຕຸກາມສ຺ສ ອສປ຺ປາໂຍປິ ອຸຕຸ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈໂຍວ. ໂຠຊນເສນາສເນສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຸນ ກາຍິກໍ ສຸຂນ຺ຕິອາທີນິ ເກວລໍ ເອກໂຕ ທສ຺ສິຕານິ. ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປເນສໍ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຜລສມາປຕ຺ຕິ ກາຍິກສ຺ສ ສຸຂສ຺ສາຕິ ສມາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐານຣູປວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ. ຕໍ ເຫສ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ອນຸຠວຕິ.

ກາຍິກໍ ສຸຂໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ທານນ຺ຕິອາທີສຸ ‘‘ອໂຫ ວຕ ເມ ອິທໍ ສຸຂໍ ນ ປຣິຫາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ ປຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ອປຣິຫາຍນວເສນ; ‘‘ອໂຫ ວຕາຫໍ ອາຍຕິໍ ເອວຣູປໍ ສຸຂໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ປຕ຺ຕິວເສນ; ທຸກ຺ເຂປິ ‘‘ອໂຫ ວຕ ເມ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຫາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິຫາຍນວເສນ ວາ; ‘‘ອາຍຕິໍ ເອວຣູປໍ ນຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ອນຸປ຺ປາທປຕ຺ຖນາວເສນ ວາ ສຸຂທຸກ຺ຂານໍ ອຸປນິສ຺ສຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຸຕຸໂຠຊນເສນາສນານິ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ປຸນ ກາຍິກໍ ສຸຂນ຺ຕິອາທີສຸ ຍສ຺ມາ ‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ພຸທ຺ຘສຣຓຄມນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ສຸຂປ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປິ, ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວຕ, ໂສ ຠຄວາ, ໂຍ ເອວຣູປສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕີ’’ຕິ (ອຸທາ. ໑໘) ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕານມ຺ປິ ສທ຺ຘາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ສຸຂທຸກ຺ເຂຫິ ຈ ສໍໂຍຄວິໂຍຄຕ຺ຖາຍ ສີລາທິປຣິປູຣຓໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຕສ຺ມາ ສຸຂທຸກ຺ຂານິ ສທ຺ຘາທີນໍ ອຸປນິສ຺ສຍຠາເວນ ທສ຺ສິຕານິ. ອຸຕຸອາທີນິປິ ຍຖາໂຍຄໍ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ. ກາຍິກໍ ສຸຂໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ປາຓໍ ຫນຕີຕິອາທີສຸປິ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣເນວ ສຸຂາທີນໍ ອຸປນິສ຺ສຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອິມສ຺ມິໍ ປນ ອຸປນິສ຺ສຍຠາຊນີເຍ ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ ຕິວິເຘນາປິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ, ອກຸສລສ຺ສ ທຸວິເຘນ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຕິວິເຘນ. ອກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ ຕິວິເຘນ, ກຸສລສ຺ສ ເອກວິເຘນ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ທຸວິເຘນ. ອພ຺ຍາກໂຕປິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຕິວິເຘນ, ຕຖາ ກຸສລສ຺ສ, ຕຖາ ອກຸສລສ຺ສາຕິ. ເອວໍ ກຸສໂລ ອຏ຺ຐວິເຘນ, ອກຸສໂລ ຉພ຺ພິເຘນ, ອພ຺ຍາກໂຕ ນວວິເຘນາຕິ ເຕວີສຕິວິເຘນ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ຠາຊິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔໒໔. ປຸເຣຊາເຕ ຈກ຺ຂາທີນິ ໂອຬາຣິກວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ອາໂປຘາຕຸອາທີນິປິ ປນ ປຸເຣຊາຕາຣມ຺ມຓານິ ໂຫນ຺ຕິເຍວ. ວຕ຺ຖຸ ປຸເຣຊາຕໍ ຈກ຺ຂາຍຕນນ຺ຕິອາທິ ຍໍ ວຕ຺ຖຸ ຫຸຕ຺ວາ ປຸເຣຊາຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຕ຺ຖຸ ວິປາກາພ຺ຍາກຕານນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໒໕. ປຈ຺ຉາຊາເຕ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສາຕິ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກກາຍສ຺ສ. ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນວເສນ ປຈ຺ຉາຊາໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ. ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກຏ຺ເຐນ ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາເຍວ ເຫສ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປຎ຺ຫາວາເຣ ອນຸໂລມໂຕ ອາຄໂຕ.

໔໒໖. ອາເສວນປຈ຺ຈເຍ ອນຸໂລມໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸສ຺ສາຕິອາທີນໍ ວິສຸໍ ຄຫເຓ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ກາຣຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໔໒໗. ກມ຺ມປຈ຺ຈເຍ ກຸສລາ ເຈຕນາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຫຊາຕນານາກ຺ຂຓິກວິຠາຄສ຺ສ ອຠາວໂຕ ສຫຊາຕາຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ອພ຺ຍາກຕວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ປນ ໂສ ວິຠາໂຄ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕາ. ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໍ ກຏຕ຺ຕາຣູປານໍ ວເສນ ກຕໍ. ເຈຕນາ ວຕ຺ຖຸສ຺ສາຕິ ກິຎ຺ຈາປິ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ວຕ຺ຖຸປຕິຏ຺ຐິຕາ ອຣູປຘມ຺ມາ ວຕ຺ຖຸປຈ຺ຈຍາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຈຕນາ ປນ ວຕ຺ຖຸສ຺ສາປິ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໒໘. ວິປາກປຈ຺ຈເຍ ປຏິສນ຺ຘິວາເຣ ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔໒໙-໔໓໘. ອາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຈຕຸສນ຺ຕຕິວເສນ ປວຕ຺ເຕ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກກາເຍ ອາຫາຣສມຸຏ຺ຐານສ຺ສ ຊນກວເສນ, ເສສສ຺ສ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກວເສນ ອາຫາຣປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາທີສຸປິ ປຏິສນ຺ຘິວາໂຣ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ປຎ຺ຫາວາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຎ຺ຫາວາຣສ຺ສ ຆຏເນ ອນຸໂລມຄຓນາ

໔໓໙. ອິທາເນຕ຺ຖ ຍຖາລທ຺ຘານິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ຄຓນາວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຫຕຸຍາ ສຕ຺ຕາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຕິ ກຸສເລນ ກຸສລໍ, ອພ຺ຍາກຕໍ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ຕີຓິ. ຕຖາ ອກຸສເລນ; ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕເມວາຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕ. ອາຣມ຺ມເຓ ນວາຕິ ເອກມູລກເອກາວສານານິ ນວ. ອຘິປຕິຍາ ທສາຕິ ກຸສລໍ ກຸສລສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ຈ; ອກຸສລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໂຕວ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ຈ; ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕວາຕິ ກຸສລມູລການິ ຈຕ຺ຕາຣິ. ອກຸສລໍ ອກຸສລສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ຈ; ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕວ ຕຖາ ອກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ອກຸສລມູລການິ ຕີຓິ. ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ຈ; ກຸສລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໂຕວ ຕຖາ ອກຸສລສ຺ສາຕິ ອພ຺ຍາກຕມູລການິ ຕີຓີຕິ ເອວໍ ທສ. ເອຕ຺ຖ ປນ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິປິ ສຕ຺ຕຘາ, ສຫຊາຕາຘິປຕິປິ ສຕ຺ຕຘາວ ລພ຺ຠຕິ.

ອນນ຺ຕເຣ ສຕ຺ຕາຕິ ກຸສລມູລການິ ທ຺ເວ, ຕຖາ ອກຸສລມູລການິ, ອພ຺ຍາກຕມູລການິ ຕີຓີຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕ. ສມນນ຺ຕເຣປິ ເອຕາເນວ. ສຫຊາເຕ ນວາຕິ ກຸສລມູລການິ ຕີຓິ, ອກຸສລມູລການິ ຕີຓິ, ອພ຺ຍາກຕມູລກໍ ເອກໍ, ຕຖາ ກຸສລາພ຺ຍາກຕມູລກໍ, ອກຸສລາພ຺ຍາກຕມູລກຎ຺ຈາຕິ ເອວໍ ນວ. ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ຕີຓີຕິ ກຸສເລນ ກຸສລໍ, ອກຸສເລນ ອກຸສລໍ, ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ເອວໍ ຕີຓິ. ນິສ຺ສເຍ ເຕຣສາຕິ ສຫຊາຕໂຕວ ກຸສລມູລການິ ຕີຓິ, ຕຖາ ອກຸສລມູລການິ, ຕຖາ ອພ຺ຍາກຕມູລການິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ປຸເຣຊາຕມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຫິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕມ຺ປິ ໂຫຕິ ປຸເຣຊາຕມ຺ປິ; ກຸສລສ຺ສ ປຸເຣຊາຕເມວ ຕຖາ ອກຸສລສ຺ສ. ປຸນ ກຸສລາພ຺ຍາກໂຕ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕໂຕ ກຸສລສ຺ສ, ສຫຊາຕໂຕວ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ຕຖາ ອກຸສລາພ຺ຍາກໂຕຕິ ເອວໍ ເຕຣສ. ອຸປນິສ຺ສເຍ ນວາຕິ ເອກມູລເກກາວສານາ ນວ. ເຕສໍ ວິຠງ຺ເຄ ເຕວີສຕິ ເຠທາ ທສ຺ສິຕາ. ເຕສຸ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕ, ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕ, ປກຕູປນິສ຺ສເຍ ນວ ໂຫນ຺ຕິ. ປຸເຣຊາເຕ ຕີຓີຕິ ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສລສ຺ສ, ອກຸສລສ຺ສາຕິ ເອວໍ ຕີຓິ.

ປຈ຺ຉາຊາເຕ ຕີຓີຕິ ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ເອວໍ ຕີຓິ. ອາເສວເນ ຕີຓິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສທິສານິ. ກມ຺ເມ ສຕ຺ຕ ເຫຕຸສທິສານິ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວີສຸ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມມ຺ປິ ອາຄຕໍ, ປຎ຺ຈສຸ ສຫຊາຕເມວ. ວິປາເກ ເອກໍ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ. ອາຫາຣອິນ຺ທ຺ຣິຍຌານມຄ຺ເຄສຸ ສຕ຺ຕ ເຫຕຸສທິສາເນວ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕວເສນ ອາຄຕໍ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຕີຓິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສທິສານິ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ປຎ຺ຈາຕິ ສຫຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕໂຕ ກຸສເລນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ອກຸສເລນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕໂຕ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ວຕ຺ຖຸປຸເຣຊາຕໂຕ ອພ຺ຍາກເຕນ ກຸສລໍ, ຕຖາ ອກຸສລນ຺ຕິ ເອກໍ ກຸສລມູລໍ, ເອກໍ ອກຸສລມູລໍ, ຕີຓິ ອພ຺ຍາກຕມູລານີຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈ.

ອຕ຺ຖິຍາ ເຕຣສາຕິ ສຫຊາຕໂຕ ກຸສເລນ ກຸສລໍ, ສຫຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕໂຕ ກຸສເລນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ສຫຊາຕໂຕວ ກຸສເລນ ກຸສລາພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ກຸສລມູລານິ ຕີຓິ, ຕຖາ ອກຸສລມູລານິ, ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍໂຕ ປນ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓປຸເຣຊາຕໂຕ ອພ຺ຍາກເຕນ ກຸສລໍ, ຕຖາ ອກຸສລໍ, ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕໂຕ ກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ອກຸສລສ຺ສ; ສ຺ເວວ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍໂຕ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕໂຕ ຈ ກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ກຸສລສ຺ສ; ສ຺ເວວ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍໂຕຕິ ເອວໍ ເຕຣສ. ນຕ຺ຖິວິຄເຕສຸ ສຕ຺ຕ ອນນ຺ຕຣສທິສານິ. ອວິຄເຕ ເຕຣສ ອຕ຺ຖິສທິສານີຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ສຕ຺ຕ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉທາ ເອກໍ ຕີຓິ ປຎ຺ຈ ສຕ຺ຕ ນວ ທສ ເຕຣສາຕິ. ເຕສຸ ວິປາກວເສນ ເອກເມວ ເອກກໍ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕາເສວນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວເສນ ປຎ຺ຈ ຕິກາ, ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕວເສນ ເອກເມວ ປຎ຺ຈກໍ, ເຫຕຸອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣກມ຺ມອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍຌານມຄ຺ຄນຕ຺ຖິວິຄຕວເສນ ທສ ສຕ຺ຕກາ, ອາຣມ຺ມຓສຫຊາຕອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ຕໂຍ ນວກາ, ອຘິປຕິວເສນ ເອກໍ ທສກໍ, ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຕໂຍ ເຕຣສກາຕິ ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈເຍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐວາເຣ ຄຓນວເສນ ສາຘຸກໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ເຕສໍ ວເສນ ທຸກຕິກາທີສຸ ປຈ຺ຈຍສໍສນ຺ທເນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໔໔໐. ເຍ ປນ ປຈ຺ຈຍາ ເຍສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ວິສຠາຄາ ວາ ວິຣຸທ຺ຘາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຕາວ ອາຣມ຺ມຓານນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕກມ຺ມາເສວນາຫາຣຌານນຕ຺ຖິວິຄຕາ ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ວີມໍສໍ ເສສາຘິປຕິໂນ ວິສຠາຄາ, ສຫຊາຕາທໂຍ ສຠາຄາ. ກສ຺ມາ? ຕຖາ ຠາວາຠາວໂຕ. ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ຫິ ເຍສໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ເຕສໍ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈໂຍປິ ໂຫຕິ, ອາຣມ຺ມຓາທິປຈ຺ຈໂຍ ປນ ນ ໂຫຕີຕິ ອາຣມ຺ມຓາທໂຍ ຕສ຺ສ ວິສຠາຄາ ນາມ. ຕສ຺ມາ ໂສ ເຕຫິ, ເຕ ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ, ນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິນຕ຺ຖິວິຄຕາວິຄຕາ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິຣຸທ຺ຘາ, ເຕປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ອໂຍຊນີເຍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ໂຍຊນີເຍຫິ ໂຍເຄ ເຍ ວາຣາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ສງ຺ເຂປໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອຘິປຕິຍາ ຈຕ຺ຕາຣີຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຘິປຕິນາ ສໍສນ຺ທເນ ອູນຕຣຄຓນວເສນ ສຕ຺ຕຫິ ວາເຣຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຍສ຺ມາ ປນ ອຘິປຕີສຸ ວີມໍສາວ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ, ນ ອິຕເຣ, ຕສ຺ມາ ວິສຠາເຄ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສຠາຄວເສນ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕານິ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພານິ – ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ; ກຸສລາ ວີມໍສາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຂນ຺ຘານໍ, ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ; ກຸສລາ ວີມໍສາ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ ຣູປານໍ, ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ; ກຸສລາ ວີມໍສາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຂນ຺ຘານໍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານຎ຺ຈ ຣູປານໍ, ອພ຺ຍາກໂຕ ຘມ຺ໂມ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ; ວິປາກາພ຺ຍາກຕາ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕາ ວີມໍສາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຂນ຺ຘານໍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານຎ຺ຈ ຣູປານນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວິປາກາພ຺ຍາກຕາ ໂລກຸຕ຺ຕຣໂຕວ ຄເຫຕພ຺ພາ. ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍາທໂຍ ປນ ວິສຠາຄຕ຺ຕາ ນ ໂຍຊິຕາ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລພ຺ຠມານຎ຺ຈ ອລພ຺ຠມານຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ລພ຺ຠມານວເສນ ວາຣາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ.

ສຫຊາເຕ ສຕ຺ຕາຕິ ເຫຕຸຍາ ລທ຺ຘາເນວ. ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ຕີຓີຕິ ສຸທ຺ຘິກອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ລທ຺ຘາເນວ. ນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕາຕິ ເຫຕຸຍາ ລທ຺ຘາເນວ. ວິປາເກ ເອກນ຺ຕິ ສຸທ຺ຘິກວິປາເກ ລທ຺ຘເມວ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ເຄສຸ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຕີຓີຕິ ສຸທ຺ຘິກສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ລທ຺ຘາເນວ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທິຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານໍ ຣູປໍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ ກຕ຺ວາ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ ສຕ຺ຕາຕິ ເຫຕຸຍາ ລທ຺ຘາເນວ.

໔໔໑-໔໔໓. ເອວໍ ເຍຫິ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍາທີຫິ ເອກາທສຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ໂຍຊນໍ ລຠຕິ, ເຕສໍ ວເສນ ທຸມູລກນເຍ ຄຓນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕິມູລກາທີສຸ ຕສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ລກ຺ຂຓໍ ຐເປນ຺ໂຕ ເຫຕຸສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາຕິອາທິມາຫ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ປນ ນິສ຺ສອຸປນິສ຺ສອຘິປາຕິ ເອວໍ ປຣິຫີນກ຺ຂຣານິ ປຈ຺ຈຍນາມານິ ລິຂນ຺ຕິ, ຕໍ ສຎ຺ຎາກຣຓມຕ຺ຕວເສນ ລິຂິຕໍ. ຕສ຺ມາ ຕາທິເສສຸ ຐາເນສຸ ປຣິປຸຓ຺ຓາ ປາຬິ ກາຕພ຺ພາ. ຍໍ ປນິທໍ ລກ຺ຂຓໍ ຐປິຕໍ, ເຕນ ອິທໍ ທີເປຕິ – ອຍໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕາທີຫິ ຈຕູຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທເນ ອຕ຺ຕໂນ ວິຠງ຺ເຄ ລທ຺ຘານິ ສຕ຺ເຕວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລຠຕິ. ສເຈ ປເນຕ຺ຖ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ລທ຺ຘານິ ຕີຓິ ລຠຕິ. ສເຈ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ຕາເນວ ຕີຓິ ລຠຕິ. ສເຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ເຫຕຸວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕທຸເກ ລທ຺ຘານິ ຕີຓິ ລຠຕິ. ສເຈ ວິປາກປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ສພ຺ເພຫິ ວິປາກສຠາເຄຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທເນ ເອວເມວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລຠຕິ. ສເຈ ປເນຕ຺ຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍາ ປວິສນ຺ຕິ, ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ທຸມູລເກ ລທ຺ຘານິ ຈຕ຺ຕາຣິເຍວ ລຠຕິ. ສເຈ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ເຫຕາຘິປຕິທຸເກ ທສ຺ສິເຕສຸ ຈຕູສຸ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈາ’’ຕິ ທ຺ເວ ອປເນຕ຺ວາ ເສສານິ ທ຺ເວ ລຠຕິ. ສເຈປິ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ຕາເນວ ທ຺ເວ ລຠຕິ. ສເຈ ປນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ອິຕຣານິ ທ຺ເວ ລຠຕິ. ສເຈ ປນ ເຕສຸ ວິປາກປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອກເມວ ລຠຕິ. ອຘິປຕິນາ ປນ ສທ຺ຘິໍ ເຫຕາຘິປຕິທຸກໂຕ ອູນຕຣຄຓເນສຸ ອປ຺ປວິສນ຺ເຕສຸ ຈຕ຺ຕາຣິເຍວ ລຠຕິ. ອູນຕຣຄຓເນສຸ ປວິສນ຺ເຕສຸ ເຕສໍ ວເສນ ທ຺ເວ ເອກນ຺ຕິ ລຠຕິ. ເອວໍ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສມາໂຍເຄ ລພ຺ຠມານໍ ຄຓນໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕິມູລກາທີສຸ ຄຓນາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາຕິ.

ເອເຕສຸ ປນ ຆຏເນສຸ ສພ຺ພປຐມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຆຏນານິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ນວນ຺ນມ຺ປິ ເຫຕູນໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ ອວິປາການິ. ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ປເນຕ຺ຖ ວິປາກເຫຕຸປິ ລພ຺ຠຕິ.

ຕໂຕ ປຣານິ ປຎ຺ຈ ຆຏນານິ ວິປາກເຫຕຸວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພປິ ສຫຊາຕວິປາກາ ເຈວ ວິປາກສຫຊາຕຣູປາ ຈ. ເຕສຸ ປຐເມ ຆຏເນ ວິປາກາ ເຈວ ຕໍສມຸຏ຺ຐານຣູປາ ຈ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ທຸຕິເຍ ວິປາກາ ເຈວ ປຏິສນ຺ຘິຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸຣູປໍ. ຕຕິເຍ ອຣູປຘມ຺ມາວ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ວິປາກຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປເມວ ລພ຺ຠຕິ. ປຎ຺ຈເມ ວຕ຺ຖຸຣູປເມວ.

ຕໂຕ ປຣານິ ປຎ຺ຈທສ ຆຏນານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ຄຍຸຕ຺ຕານິ ອໂມຫເຫຕຸວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມານິ ນວ ນິຣາຘິປຕີນິ, ປຈ຺ຉິມານິ ຉ ສາຘິປຕີນິ. ນິຣາຘິປຕິເກສຸປິ ປຐມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອໂມຫວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ, ປຈ຺ຉິມານິ ປຎ຺ຈ ວິປາກາໂມຫວເສນ. ຕຕ຺ຖ ນິຣາຘິປຕິເກສຸ ປຐເມ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ເຫຕາຘິປຕິທຸເກ ທສ຺ສິຕາເນວ. ທຸຕິເຍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ ປຣິຫາຍຕິ. ຕຕິເຍ ວຕ຺ຖຸຣູປໍ ປຣິຫາຍຕິ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ, ອພ຺ຍາກໂຕ ຕໍສມຸຏ຺ຐານານນ຺ຕິ ຣູປເມວ ລພ຺ຠຕິ. ຕໂຕ ປຣານິ ວິປາກຍຸຕ຺ຕານິ ປຎ຺ຈ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ສາຘິປຕິເກສຸ ປຐມານິ ຕີຓິ ຆຏນານິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ວິປາກາວິປາກເຫຕຸວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸ ປຐເມ ຈຕ຺ຕາຣິ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ທຸຕິເຍ ຣູປໍ ປຣິຫາຍຕິ, ຕຕິເຍ ອຣູປໍ ປຣິຫາຍຕິ. ຕໂຕ ປຣານິ ຕີຓິ ວິປາກເຫຕຸວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸ ປຐເມ ຣູປາຣູປໍ ລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິເຍ ອຣູປເມວ, ຕຕິເຍ ຣູປເມວ. ເອວມ຺ປິ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສມາໂຍເຄ ລພ຺ຠມານໍ ຄຓນໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕິມູລກາທີສຸ ຄຓນາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາຕິ.

ເຫຕຸມູລກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔໔໔. ອາຣມ຺ມຓມູລເກປິ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍາທໂຍ ສຕ຺ຕ ອາຣມ຺ມເຓນ ສຠາຄາ, ເສສາ ໂສຬສ ວິສຠາຄາຕິ ເຕ ອໂຍເຊຕ຺ວາ ສຕ຺ເຕວ ໂຍຊິຕາ. ເຕສຸ ອຘິປຕິຍາ ສຕ຺ຕາຕິ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ, ອກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ເອວໍ ກຸສລມູລານິ ຕີຓິ, ອກຸສລມູລໍ ເອກໍ, ອພ຺ຍາກຕມູລານິ ຕີຓີຕິ ສຕ຺ຕ. ນິສ຺ສເຍ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖຸວເສນ ອພ຺ຍາກຕມູລາເນວ. ອຸປນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕ ເຫຏ຺ຐິມານິ ເອວ. ປຸເຣຊາເຕ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນ ອພ຺ຍາກຕມູລານິ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖຸວເສເນວ. ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນ. ຍຖາ ປນ ເຫຕຸມູລເກ ລກ຺ຂຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຆຏນານິ ຐປິຕານິ, ຕຖາ ອາຣມ຺ມຓມູລກາທີສຸປິ.

໔໔໕. ຕຕ຺ຖ ຍານິ ຕາວ ອິມສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມຓມູລເກ ປຎ຺ຈ ຆຏນານິ ຐປິຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມໍ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ສາຘິປຕິກໍ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຕິ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິທຸເກ ລທ຺ຘວິສ຺ສຊ຺ຊນາເນວ. ທຸຕິຍໍ ນິຣາຘິປຕິກໍ. ຕຕ຺ຖ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນ ອາຣມ຺ມຓວເສເນວ ວາ ອພ຺ຍາກຕມູລານິ. ຕຕິຍໍ ນິສ຺ສເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖຸວເສນ ອພ຺ຍາກຕມູລານິ. ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມານິ ສາຘິປຕິການິ. ເຕສຸ ຈຕຸຕ຺ເຖ ເອກນ຺ຕິ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນ ອາຣມ຺ມຓວເສເນວ ວາ ອພ຺ຍາກຕມູລໍ ອກຸສລໍ. ປຎ຺ຈເມ ເອກນ຺ຕິ ນິສ຺ສຍໂຕ ອພ຺ຍາກຕມູລກໍ ອກຸສລໍ. ເອວມິຘາປິ ລພ຺ຠມານວເສນ ຕິກາທີສຸ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອຘິປຕິມູລກາທີສຸ. ອາຣມ຺ມຓອິນ຺ທ຺ຣິຍວິປາກວເສນ ວິຕ຺ຖາຣໂຍຊນໍ ປນ ອວຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກເມວ ວທາມາຕິ.

໔໔໖. ອຘິປຕິມູລເກ ສຫຊາເຕ ສຕ຺ຕາຕິ ສຫຊາຕາຘິປຕິວເສນ ກຸສລມູລານິ ຕີຓິ, ອກຸສລມູລານິ ຕີຓິ, ອພ຺ຍາກຕມູລໍ ເອກໍ. ສຫຊາເຕນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິ, ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິນາ ຈ ສທ຺ຘິໍ ສຫຊາຕໍ ນ ລພ຺ຠຕິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ຕີຓີຕິ ສຫຊາຕາຘິປຕິວເສເນວ. ນິສ຺ສເຍ ອຏ຺ຐາຕິ ກຸສລມູລານິ ຕີຓິ, ອກຸສລມູລານິ ຕີຓິ, ອພ຺ຍາກຕມູລານິ ທ຺ເວ. ອພ຺ຍາກໂຕ ຫິ ອຘິປຕິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາຕໂຕ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ຈ ນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ, ອກຸສລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໂຕວ. ກຸສລສ຺ສ ປນ ອຸຠຍຖາປິ ນ ໂຫຕີຕິ ອພ຺ຍາກຕມູລານິ ທ຺ເວເຍວາຕິ ເອວໍ ອຏ຺ຐ. ອຸປນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕ ອາຣມ຺ມຓສທິສາເນວ. ປຸເຣຊາເຕ ເອກນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກຕາຘິປຕິ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ອກຸສລສ຺ສ. ວິປາເກ ເອກໍ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ. ອາຫາຣາທີສຸ ສຕ຺ຕ ເຫຏ຺ຐາ ເອກມູລເກ ລທ຺ຘາເນວ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ກຸສເລນ ອພ຺ຍາກຕໍ, ຕຖາ ອກຸສເລນ, ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ ກຸສລຎ຺ຈ. ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ ອຏ຺ຐ ນິສ຺ສຍສທິສາເນວ.

໔໔໗-໔໕໒. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ປຏິປາຏິຍາ ອາຣມ຺ມຓາທີຫິ ອໂຍເຊຕ຺ວາ ປຐມໍ ອຕ຺ຖິອວິຄເຕຫິ ໂຍຊິຕານິ. ກິໍ ກາຣຓາຕິ? ອຸຠຍາຘິປຕິມິສ຺ສກຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ຆຏເນ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓໍ ລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິເຍ ນິສ຺ສຍວເສນ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ອສ຺ສາເທນ຺ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸເມວ, ຕຕິເຍ ສຫຊາຕາຘິປຕິວເສນ ກຸສລາທໂຍ ຣູປານໍ, ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ວຕ຺ຖຸ ອກຸສລສ຺ສ. ຕໂຕ ປຣານິ ຕີຓິ ຆຏນານິ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ສຕ຺ຕາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ທຸຕິເຍ ເອກນ຺ຕິ ປຸເຣຊາຕານິ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓານິ ອກຸສລສ຺ສ. ຕຕິເຍ ວຕ຺ຖຸເມວ ອກຸສລສ຺ສ. ຕໂຕ ປຣານິ ຕີຓິ ຆຏນານິ ວິປາກາວິປາກສາຘາຣຓານິ ສຫຊາຕາຘິປຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ຣູປາຣູປໍ ລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິເຍ ອຣູປເມວ, ຕຕິເຍ ຣູປເມວ. ຕໂຕ ປຣານິ ຕີຓິ ວິປາກາຘິປຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸປິ ປຐເມ ຣູປາຣູປໍ ລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິເຍ ອຣູປໍ, ຕຕິເຍ ຣູປເມວ. ຕໂຕ ປຣານິ ຉ ຆຏນານິ ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍຍຸຕ຺ຕານິ ຈິຕ຺ຕາຘິປຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ຕີຓິ ອວິປາການິ, ຕີຓິ ສວິປາການິ. ເຕສຸ ຄຓນາ ປາກຏາເຍວ. ຕໂຕ ປຣານິ ຉ ຆຏນານິ ຕເຖວ ວິຣິຍາຘິປຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ນນຸ ຈ ອຘິປຕິປຏິປາຏິຍາ ປຐມໍ ວິຣິຍາຘິປຕິວເສນ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ ສິຍຸໍ, ກສ຺ມາ ຕຖາ ນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ? ປຣໂຕ ເຫຕຸວເສນ ວຸຕ຺ຕຆຏເນຫິ ສທິສຕ຺ຕາ. ປຣໂຕ ຫິ ເຫຕຸວເສນ ຆຏນານິ ອໂມຫສ຺ສ ວີມໍສາຘິປຕິຕ຺ຕາ ວີມໍສາຍ ຈ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຠາວໂຕ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ. ວິຣິຍມ຺ປິ ຈ ສມ຺ມາວາຍາມມິຈ຺ຉາວາຍາມຠາເວນ ມຄ຺ໂຄຕິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏນານິ ປຣໂຕ ເຫຕຸວເສນ ວຸຕ຺ຕຆຏເນຫິ ສທິສານີຕິ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸປິ ຄຓນາ ປາກຏາເຍວ.

໔໕໓-໔໕໖. ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣມູລເກສຸ ສຕ຺ຕາຕິ ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈ, ຕຖາ ອກຸສໂລ, ອພ຺ຍາກໂຕ ຕິຓ຺ຓນ຺ນມ຺ປີຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕ. ກມ຺ເມ ເອກນ຺ຕິ ກຸສລາ ມຄ຺ຄເຈຕນາ ອຕ຺ຕໂນ ວິປາກາພ຺ຍາກຕສ຺ສ. ຆຏນານິ ປເນເຕສຸ ຕີຓິ ຕີຓິເຍວ. ຕານິ ພຫຸຕຣປຏິປາຏິຍາ ວຸຕ຺ຕານິ.

໔໕໗-໔໖໐. ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍມູລເກສຸ ເຍ ເຍ ທຸກມູລເກ ປຈ຺ຈຍາ ວຸຕ຺ຕາ ເຕ ເຕເຍວ ອາທິໂຕ ຐິເຕນ ສຠາຄາ. ຕສ຺ມາ ທຸກມູລເກ ຄຓນໍ ຎຕ຺ວາ ເຍ ອຸປຣິ ປຈ຺ຈຍາ ຆຏິຕາ, ເຕສຸ ອູນຕຣຄຓນສ຺ສ ວເສນ ສພ຺ພຆຏເນສຸ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕມູລເກ ທສ ຆຏນານິ. ເຕສຸ ປຎ຺ຈ ອວິປາການິ, ປຎ຺ຈ ສວິປາການິ. ຕຕ຺ຖ ອວິປາເກສຸ ຕາວ ປຐເມ ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສລາພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ, ຕຖາ ອກຸສໂລ, ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ເສວາຕິ ເອວໍ ນວ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລາກຸສລາທິເກສຸ ອຏ຺ຐສຸ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ອຣູປຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປຎ຺ຈ ລພ຺ຠຕິ. ອພ຺ຍາກເຕ ວຕ຺ຖຸຣູປມ຺ປິ. ທຸຕິເຍ ຆຏເນ ອພ຺ຍາກຕວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ຣູເປສຸ ວຕ຺ຖຸເມວ ລພ຺ຠຕິ, ຕຕິເຍ ຕີສຸປິ ອຣູປເມວ, ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປເມວ, ປຎ຺ຈເມ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ວຕ຺ຖຸນາ ສທ຺ຘິໍ ອຣູປຘມ຺ມາ. ສວິປາເກສຸ ປຐເມ ວິປາກາ ເຈວ ວິປາກຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປຎ຺ຈ, ທຸຕິເຍ ວິປາກາ ເຈວ ວຕ຺ຖຸຣູປຎ຺ຈ, ຕຕິເຍ ວິປາກເມວ, ຈຕຸຕ຺ເຖ ວິປາກຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານເມວ, ປຎ຺ຈເມ ວຕ຺ຖຸຣູປເມວ ລພ຺ຠຕິ.

ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມູລເກ ຉ ຆຏນານິ. ເຕສຸ ປຐມານິ ຕີຓິ ອວິປາການິ, ປຈ຺ຉິມານິ ຕີຓິ ສວິປາການິ. ເຕສຸ ຄຓນາ ປາກຏາເຍວ.

໔໖໑. ນິສ຺ສຍມູລເກ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕກຸສລາທິວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອຸປນິສ຺ສເຍ ເອກນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນາກຸສລໍ. ເສສໍ ທຸມູລເກ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໔໖໒-໔໖໔. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍ ວີສຕິ ຆຏນານິ. ເຕສຸ ປຸຣິມານິ ຉ ຆຏນານິ ປຸເຣຊາຕສຫຊາຕວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ, ຕໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸເຣຊາຕວເສເນວ, ຕໂຕ ທສ ສຫຊາຕວເສເນວ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ຆຏເນ ເຕຣສາຕິ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍວິຠງ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ທຸຕິເຍ ອຏ຺ຐາຕິ ສຫຊາຕາຘິປຕິວເສນ ສຕ຺ຕ, ວຕ຺ຖຸໍ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ອກຸສລຎ຺ຈາຕິ ອຏ຺ຐ. ຕຕິເຍ ສຕ຺ຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ ລທ຺ຘາເນວ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປຎ຺ຈ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ລທ຺ຘານິ. ປຎ຺ຈເມ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ກຸສລາທີນິ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ, ວຕ຺ຖຸ ຈ ອກຸສລສ຺ສ. ຉຏ຺ເຐ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທີນິ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານສ຺ສ. ປຸເຣຊາຕວເສນ ຈຕູສຸ ປຐເມ ຕີຓີຕິ ວຕ຺ຖຸ ກຸສລາທີນໍ, ຈກ຺ຂາທີນິ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ. ທຸຕິເຍ ວຕ຺ຖຸເມວ ກຸສລາທີນໍ. ຕຕິເຍ ເອກນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸ ອກຸສລສ຺ສ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈກ຺ຂາທີນິ ວິຎ຺ຎາຓປຎ຺ຈກສ຺ສ. ສຫຊາຕວເສນ ທສ ສວິປາກາວິປາກວເສນ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຫຊາຕມູລເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ.

໔໖໕. ອຸປນິສ຺ສຍມູລເກ ອາຣມ຺ມເຓ ສຕ຺ຕາຕິ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສເຍ ລທ຺ຘາເນວ. ອຘິປຕິຍາ ສຕ຺ຕາຕິ ຕາເນວ. ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕເຣສຸ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສເຍ ລທ຺ຘາເນວ. ນິສ຺ສເຍ ເອກນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸ ອກຸສລສ຺ສ. ປຸເຣຊາເຕ ເອກນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ວຕ຺ຖຸໍ ວາ ອາຣມ຺ມຓໍ ວາ. ອາເສວເນ ຕີຓິ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍວເສນ. ກມ຺ເມ ທ຺ເວ ປກຕູປນິສ຺ສຍວເສນ. ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລເຈຕນາ ປນ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສໂຍປິ ໂຫຕິ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ເອກໍ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ, ຕຖາ ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ. ນຕ຺ຖິວິຄເຕສຸ ສຕ຺ຕ ອນນ຺ຕຣສມາເນວ.

໔໖໖. ອຸປນິສ຺ສຍມູລການິ ປນ ສຕ຺ຕ ຆຏນານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມານິ ຕີຓິ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ສຕ຺ຕາຕິ ກຸສໂລ ກຸສລາທີນໍ, ຕຖາ ອພ຺ຍາກໂຕ, ອກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ເສວາຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕ. ທຸຕິເຍ ເອກນ຺ຕິ ຈກ຺ຂາທິອພ຺ຍາກຕໍ ອກຸສລສ຺ສ. ຕຕິເຍ ວຕ຺ຖຸ ອກຸສລສ຺ສ. ຕໂຕ ປຣານິ ທ຺ເວ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸ ຄຓນາ ປາກຏາເຍວ. ຕໂຕ ທ຺ເວ ອນນ຺ຕຣປກຕູປນິສ຺ສຍວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ໂລກິຍກຸສລາກຸສລເຈຕນາປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ຄເຫຕພ຺ພາ, ທຸຕິເຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລາວ.

໔໖໗-໔໖໘. ປຸເຣຊາຕມູລເກ ອາຣມ຺ມເຓ ຕີຓີຕິ ອພ຺ຍາກໂຕ ກຸສລາທີນໍ. ອຘິປຕິຍາ ເອກນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກໂຕ ອກຸສລສ຺ສ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອຕ຺ຖ ປນ ສຕ຺ຕ ຆຏນານິ. ເຕສຸ ປຐມໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ທຸຕິຍໍ ວຕ຺ຖຸວເສເນວ, ຕຕິຍໍ ອາຣມ຺ມຓວເສນ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓກາລວເສນ, ປຎ຺ຈມໍ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ, ຉຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໂນ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິກາລວເສນ, ສຕ຺ຕມໍ ຈກ຺ຂາທິວເສນ.

໔໖໙-໔໗໒. ປຈ຺ຉາຊາຕມູລເກ ວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາ ນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕໂຍວ ໂຍຊນໍ ລຠນ຺ຕິ. ເອກເມເວຕ຺ຖ ຆຏນໍ, ຕໍ ກາຍສ຺ສ ກຸສລາທີນໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອາເສວນມູລເກປິ ເອກເມວ ຆຏນໍ.

໔໗໓-໔໗໗. ກມ຺ມມູລເກ ອນນ຺ຕເຣ ເອກນ຺ຕິ ມຄ຺ຄເຈຕນາວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ຕີຓີຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ວຕ຺ຖຸປິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຸປນິສ຺ສເຍ ທ຺ເວຕິ ອນນ຺ຕຣປກຕູປນິສ຺ສຍວເສນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ເອວໍ ເສສານິປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ເອກາທສ ຆຏນານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມານິ ທ຺ເວ ປກຕູປນິສ຺ສຍານນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍວິຠາຄໂຕ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕໂຕ ປຣານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວິປາກາວິປາກໂຕ ເອກກ຺ຂຓິກກມ຺ມວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ອຣູເປນ ສທ຺ຘິໍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ ລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິເຍ ອຣູເປນ ສທ຺ຘິໍ ວຕ຺ຖຸ, ຕຕິເຍ ອຣູປເມວ, ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປເມວ. ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ປນ ກຏຕ຺ຕາຣູປມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ຕໂຕ ປຣານິ ປຎ຺ຈ ສວິປາການິ, ຕານິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ວິປາກມູລເກ ປຎ຺ຈ ຆຏານານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

໔໗໘-໔໘໓. ອາຫາຣມູລເກ ສຕ຺ຕາຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ຕິໍສ. ເຕສຸ ປຐມານິ ປຎ຺ຈ ວິປາກາວິປາກສາມຎ຺ຎໂຕ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ອາຫາຣາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ; ທຸຕິເຍ ຕໂຍ ອຣູປາຫາຣາວ. ຕຕິເຍ ວຕ຺ຖຸປິ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ຈຕຸຕ຺ເຖ ຕໍ ປຣິຫາຍຕິ. ປຎ຺ຈເມ ຣູປເມວ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ. ຕໂຕ ປຣານິ ປຎ຺ຈ ສວິປາກຆຏນານິ, ຕານິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ຕໂຕ ປຣານິ ນວ ຆຏນານິ ເຈຕນາຫາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕໂຕ ປຣານິ ນວ ນິຣາຘິປຕິວິຎ຺ຎາຓາຫາຣວເສນ. ຕໂຕ ປຣານິ ສາຘິປຕິວິຎ຺ຎາຓາຫາຣວເສນ ຉ ຆຏນານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕຕ຺ຖ ຕີຓິ ວິປາກາວິປາກສາມຎ຺ຎວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕີຓິ ວິປາກວເສເນວ. ຕຕ຺ຖ ໂລກິຍານໍ ວິປາການໍ ອຠາວໂຕ ວຕ຺ຖຸ ປຣິຫາຍຕິ.

໔໘໔-໔໙໕. ອິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກ ປຸເຣຊາເຕ ເອກນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍາທີນໍ ວເສນ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ. ເສສໍ ທຸມູລກໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ຉ ສຕ຺ຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ສພ຺ພານິປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ທຸຕິເຍ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຫາຍຕິ. ນ ຫິ ຕໍ ນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕິເຍ ອຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຣູປານໍ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈກ຺ຂາທີນິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ. ຕໂຕ ປຣານິ ນວ ຆຏນານິ ສຫຊາຕອຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ, ຕໂຕ ນວ ມຄ຺ຄຠູຕານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ວເສນ, ຕໂຕ ນວ ຌານງ຺ຄຠູຕານໍ, ຕໂຕ ນວ ຌານມຄ຺ຄຠູຕານໍ, ຕໂຕ ນວ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍວເສເນວ, ຕໂຕ ສາຘິປຕີນິ ຉ, ຕໂຕ ວີຣິຍວເສນ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ ຉ, ຕໂຕ ອໂມຫເຫຕຸວເສນ ນິຣາຘິປຕີນິ ນວ, ສາຘິປຕີນິ ຉ. ເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ວິປາກປຈ຺ຈເຍນ ອຍຸຕ຺ຕານິ ຈ ຍຸຕ຺ຕານິ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ.

໔໙໖-໕໐໐. ຌານມູລເກປິ ທຸມູລກໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ຉຕ຺ຕິໍສ. ເຕສຸ ປຐມານິ ນວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ຄຠາວໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ສາຘາຣຓຌານງ຺ຄວເສເນວ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕໂຕ ປຣານິ ນວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠູຕຌານງ຺ຄວເສນ, ຕໂຕ ນວ ມຄ຺ຄຠູຕຌານງ຺ຄວເສນ, ຕໂຕ ນວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ຄຠູຕຌານງ຺ຄວເສນ. ຈຕູສຸປິ ເຈເຕສຸ ນວເກສຸ ອາທິໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວິປາກາວິປາກສາຘາຣຓານິ. ອວສາເນ ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຈ ວິປາກາເນວ, ຕານິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ.

໕໐໑-໕໐໘. ມຄ຺ຄມູລເກປິ ທຸມູລກໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສ. ເຕສຸ ປຐມານິ ນວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຌານຠາວໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘິກມຄ຺ຄວເສເນວ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕໂຕ ນວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠູຕມຄ຺ຄວເສນ, ຕໂຕ ນວ ຌານຠູຕມຄ຺ຄວເສນ, ຕໂຕ ນວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຌານຠູຕມຄ຺ຄວເສນ, ຕໂຕ ຉ ອຘິປຕິຠູຕມຄ຺ຄວເສນ, ຕໂຕ ນວ ນິຣາຘິປຕິມຄ຺ຄເຫຕຸວເສນ, ຕໂຕ ຉ ສາຘິປຕິມຄ຺ຄເຫຕຸວເສນ, ຕຕ຺ຖ ນວເກສຸ ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຈ ຉກ຺ເກສຸ ຕີຓິ ຕີຓິ ວິປາການິ. ເສສານິ ສາຘາຣຓານິ, ຕານິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ.

໕໐໙-໕໑໐. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເກ ທຸມູລກໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ເອຕ຺ຖ ປນ ທ຺ເວເຍວ ຆຏນານິ. ຕຕ຺ຖ ເອກໍ ສາຘາຣຓວເສນ, ເອກໍ ວິປາກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໑໑-໕໑໔. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເກປິ ທຸມູລກໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ເຕຣສ. ຕຕ຺ຖ ປຐເມ ປຎ຺ຈາຕິ ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ຕຖາ ອກຸສໂລ, ອພ຺ຍາກໂຕ ຕິຓ຺ຓນ຺ນມ຺ປິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອິເມ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາທໂຍ ສຫຊາຕາປິ ໂຫນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉາຊາຕປຸເຣຊາຕາປິ. ທຸຕິເຍ ປຸເຣຊາຕສຫຊາຕາວ ຕຕິເຍ ເຕເຍວ ອຘິປຕິວເສນ. ຕຕ຺ຖ ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຕຖາ ອກຸສໂລ, ອພ຺ຍາກໂຕ ປນ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ອກຸສລສ຺ສ ຈາຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາຣິ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທີນິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປເນຕ຺ຖ ຣູປານິປິ ອຣູປານິປິ. ປຎ຺ຈເມ ປຈ຺ຈຍາ ອຣູປາວ ຉຏ຺ເຐ ວຕ຺ຖຸວເສນ ຣູປາວ ສຕ຺ຕເມ ກຸສລາພ຺ຍາກຕານໍ ວິປສ຺ສນາວເສນ, ອກຸສລສ຺ສ ອສ຺ສາທນວເສນ ວຕ຺ຖຸເມວ. ອຏ຺ຐເມ ຕເທວາກຸສລສ຺ສ, ນວເມ ຈກ຺ຂາທີນິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ທສເມ ກຸສລາທໂຍ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ, ເອກາທສເມ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ວຕ຺ຖຸ ຂນ຺ຘານໍ, ທ຺ວາທສເມ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຂນ຺ຘາ ກຏຕ຺ຕາຣູປານໍ, ເຕຣສເມ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຂນ຺ຘາ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ.

໕໑໕-໕໑໘. ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍມູລເກ ອຸປນິສ຺ສເຍ ເອກນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ ອພ຺ຍາກຕໍ ອກຸສລສ຺ສ. ເສສໍ ທຸມູລເກ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຆຏນານິ ປເນຕ຺ຖ ເອກູນຕິໍສ. ເຕສຸ ປຐເມ ອຣູປວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓມຫາຠູຕອິນ຺ທ຺ຣິຍາຫາຣານໍ ວເສນ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ທຸຕິເຍ ປຈ຺ຉາຊາຕກພຬີກາຣາຫາຣາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ປຐມທຸຕິຍຆຏນາເນວ ອຘິປຕິນາ ສທ຺ຘິໍ ອຸປຣິ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ ກຕານິ. ປຸນ ປຐມເມວ ຈຕູຫິ ອາຫາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມໍ, ຣູປິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ຉຏ຺ຐໍ, ຣູປາຣູປິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕມໍ ກຕໍ. ທຸຕິຍເມວ ວາ ປນ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕມໍ ກຕໍ. ປຐມທຸຕິຍາເນວ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອຏ຺ຐມນວມານິ. ເຕສຸ ນວມໍ ອຘິປຕິນາ ສທ຺ຘິໍ ທສມໍ ກຕໍ. ຕໂຕ ເອກາທສເມ ປຈ຺ຈຍວເສນ ວຕ຺ຖຸ ຫາຍຕິ. ທ຺ວາທສເມ ອຣູປຘມ຺ມາເຍວ ປຈ຺ຈຍາ, ເຕຣສເມ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓາ, ຈຸທ຺ທສເມ ວຕ຺ຖຸເມວ, ປນ຺ນຣສເມ ອາຣມ຺ມຓເມວ, ໂສຬສເມ ວຕ຺ຖຸເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ, ສຕ຺ຕຣສເມ ປນ ຕເທວ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິຠາເວນ, ອຏ຺ຐາຣສເມປິ ຕເທວ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ, ເອກູນວີສຕິເມ ຈກ຺ຂາທໂຍວ ປຈ຺ຈຍາ. ອິມານິ ເອກູນວີສຕິ ປກິຓ຺ຓກຆຏນານິ ນາມ ສຫຊາຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕໂຕ ປຣານິ ທສ ສຫຊາຕວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ.

໕໑໙. ນຕ຺ຖິວິຄຕມູລເກສຸ ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣມູລເກສຸ ວິຍ ອຸປນິສ຺ສຍາເສວນກມ຺ມວເສນ ຕີຓິເຍວ ຆຏນານິ, ອວິຄຕມູລກໍ ອຕ຺ຖິມູລກສທິສເມວາຕິ.

ຍານິ ປເນຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ປຎ຺ຫາວາເຣ ຆຏນານິ ວຸຕ຺ຕານິ, ຕານິ ສພ຺ພານິປິ ທຸວິຘານິເຍວ – ປກິຓ຺ຓກໂຕ ສຫຊາຕໂຕ ຈ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອາຣມ຺ມຓມູລກາທີນໍ ອາທິໂຕ ສຫຊາຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕານິ ປກິຓ຺ຓການິ ນາມ. ຕານິ ອາຣມ຺ມຓມູລເກ ປຎ຺ຈປິ, ອຘິປຕິມູລເກ ຉ, ອນນ຺ຕຣມູລເກ ຕີຓິປິ, ຕຖາ ສມນນ຺ຕຣມູລເກ, ນິສ຺ສຍມູລເກ ທສ, ອຸປນິສ຺ສຍມູລເກ ສຕ຺ຕ, ປຸເຣຊາຕມູລເກ ສຕ຺ຕ, ປຈ຺ຉາຊາຕມູລເກ ເອກເມວ, ຕຖາ ອາເສວນມູລເກ, ກມ຺ມມູລເກ ທ຺ເວ, ອາຫາຣມູລເກ ເອກໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກ ຈຕ຺ຕາຣິ, ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເກ ນວ, ອຕ຺ຖິມູລເກ ເອກູນວີສຕິ, ນຕ຺ຖິມູລເກ ຕີຓິປິ, ຕຖາວິຄຕມູລເກ. ອວິຄຕມູລເກ ເອກູນວີສຕີຕິ ສພ຺ພານິປິ ສຕຎ຺ເຈວ ຕີຓິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ສຫຊາຕນິສ຺ສຍຠາເວນ ປເນຕານິ ປກິຓ຺ຓການີຕິ ວຸຕ຺ຕານິ.

ຍານິ ປນ ສຫຊາຕໍ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ຕານິ ສຫຊາຕຆຏນານິ ນາມາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຕານິ ອາຣມ຺ມຓມູລເກ ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕອາເສວນນຕ຺ຖິວິຄຕມູລເກສຸ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ນ ຫິ ເຕ ປຈ຺ຈຍາ ສຫຊາຕານໍ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ສຫຊາຕານໍ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຖາ ເຫຕຸສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປາກຌານມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ. ອສຫຊາຕານນ຺ຕິ ເຫຕຸມູລເກ ສພ຺ພານິ ຈຕຸວີສຕິປິ ຆຏນານິ ສຫຊາຕຆຏນາເນວ. ຕຖາ ອຘິປຕິມູລເກ ຈຕຸວີສຕິ, ສຫຊາຕມູລເກ ທສປິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມູລເກ ຉປິ, ນິສ຺ສຍມູລເກ ທສ, ກມ຺ມມູລເກ ນວ, ວິປາກມູລເກ ປຎ຺ຈປິ, ອາຫາຣມູລເກ ເຕຕ຺ຕິໍສ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກ ທ຺ວາສຕ຺ຕຕິ ຌານມູລເກ ຉຕ຺ຕິໍສາປິ, ມຄ຺ຄມູລເກ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສມ຺ປິ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເກ ທ຺ເວປິ, ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເກ ຈຕ຺ຕາຣິ, ອຕ຺ຖິມູລເກ ທສ, ອວິຄຕມູລເກ ທສາຕິ ສພ຺ພານິປິ ຕີຓິ ສຕານິ ທ຺ວາທສ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ອິຕິ ປຸຣິມານິ ສຕໍ ຕີຓິ ຈ ອິມານິ ຈ ທ຺ວາທສຸຕ຺ຕຣານິ ຕີຓິ ສຕານີຕິ ສພ຺ພານິປິ ປຎ຺ຈທສາຘິການິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຆຏນສຕານິ ປຎ຺ຫາວາເຣ ອາຄຕານິ. ເຕສຸ ເຍ ເຍ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມາ ນາມວເສນ ນ ປາກຏາ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ເຕປິ ເຫຕຸມູລກາທີນໍ ນຍານໍ ອາທິໂຕ ວິປາກາວິປາກສາມຎ຺ຎໂຕ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຆຏເນສຸ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ. ທ຺ວາທເສວ ຫິ ເຫຕູ ຉ ອາຣມ຺ມຓາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຘິປຕໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ ວີສຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສຕ຺ຕ ຌານງ຺ຄານິ ທ຺ວາທສ ມຄ຺ຄງ຺ຄານີຕິ ເອເຕ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມາ ນາມ. ເຕສຸ ເຍ ເຍ ຘມ຺ມາ ເອກນ຺ເຕນ ກຸສລາ, ເອກນ຺ເຕເນວ ອກຸສລາ, ເອກນ຺ເຕນ ກຸສລວິປາກາ, ເອກນ຺ເຕເນວາກຸສລວິປາກາ, ເອກນ຺ເຕເນວ ວິປາກາ, ເອກນ຺ເຕເນວ ອວິປາກາ ເຕ ເຕ ສາຘຸກໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ເຍ ຕຕ຺ຖ ວິປາກາ, ເຕ ວິປາກຆຏເນສຸ, ເຍ ອວິປາກາ, ເຕ ອວິປາກຆຏເນສຸ ຍຖາໂຍຄໍ ໂຍເຊຕພ຺ພາຕິ.

ປຎ຺ຫາວາຣສ຺ສ ຆຏເນ ອນຸໂລມຄຓນາ.

ປຈ຺ຈນີຍຸທ຺ຘາຣວຓ຺ຓນາ

໕໒໗. ອິທານິ ປຈ຺ຈນີຍໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ປຏິຈ຺ຈ ວາຣາທີສຸ ‘‘ອກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ອກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ລພ຺ຠມານາ ປຎ຺ຫາ ລພ຺ຠມານານໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ສຣູປໂຕວ ວິຕ຺ຖາຣິຕາ. ເອວໍ ອວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ເອເກນ ລກ຺ຂເຓນ ສງ຺ເຂປໂຕ ປຈ຺ຈນີຍໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຘມ຺ມສງ຺ຄາຫເກຫິ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນຸໂລມໂຕ ກຸສລາທີນໍ ປຈ຺ຈຍາ ອຸທ຺ຘຏາ. ເຕ ຈ ໂຂ ປຈ຺ຈຍາ ສມູຫວເສນ, ໂນ ເອເກກປຈ຺ຈຍວເສເນວ; ຕສ຺ມາ ເຍ ຍຕ຺ຖ ສມູຫໂຕ ທສ຺ສິຕາ, ເຕ ວິຠຊິຕ຺ວາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສພ຺ເພປິ ຫິ ອິເມ ຈຕຸວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາ ອຏ຺ຐສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຕເຣສຸ ອຏ຺ຐສຸ? ອາຣມ຺ມເຓ, ສຫຊາເຕ, ອຸປນິສ຺ສເຍ, ປຸເຣຊາເຕ, ປຈ຺ຉາຊາເຕ, ກມ຺ເມ, ອາຫາເຣ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຕິ. ກຖໍ? ຐເປຕ຺ວາ ຫິ ອິເມ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈເຍ ເສເສສຸ ໂສຬສສຸ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປາກຌານມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ຉ ປຈ຺ຈຍາ ເອກນ຺ເຕນ ສຫຊາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ສມນນ຺ຕຣອາເສວນນຕ຺ຖິວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ປນ ປຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘາ ອຕ຺ຕໂນ ອນນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານຎ຺ເຎວ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍລກ຺ຂເຓນ ອຸປນິສ຺ສເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕເຠທໂຕ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕນິສ຺ສໂຍ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຸເຣຊາຕນິສ຺ສໂຍ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ອຘິປຕິປຈ຺ຈໂຍປິ ສຫຊາຕາຘິປຕິອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕາຘິປຕິ ສຫຊາຕານໍເຍວ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິເຍວາຕິ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍລກ຺ຂເຓນ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕເຠທໂຕ ຕິວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ປຸເຣຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ປຸເຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານໍ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ປຸເຣຊາເຕ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ປຈ຺ຉາຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຸເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນວເສນ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍອວິຄຕປຈ຺ຈຍາ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍານຎ຺ເຈວ ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ ຈ ເອເກກສ຺ສ ວເສນ ຉຫິ ເຠເທຫິ ຐິຕາ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕອຕ຺ຖິອວິຄຕາ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ. ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປຸເຣຊາຕາ ປຸເຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານໍ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປຈ຺ຉາຊາຕາ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຸເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນວເສນ ປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອາຫາຣຠູຕາ ກພຬີກາຣາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠູຕາ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ອິເມ ໂສຬສ ປຈ຺ຈຍາ ອິເມສຸ ອຏ຺ຐສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອິເມສມ຺ປິ ປນ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສງ຺ຄໂຫ ອຕ຺ຖິເຍວ. ອາທິໂຕ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ຫິ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ອຘິປຕິອນຘິປຕິເຠເທນ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອຘິປຕິຠູໂຕ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍລກ຺ຂເຓນ ອຸປນິສ຺ສເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອນຘິປຕິຠູໂຕ ສຸທ຺ໂຘ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍວ. ກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍປິ ສຫຊາຕນານາກ຺ຂຓິກວເສນ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕກມ຺ມໍ ອຕ຺ຕນາ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ສຫຊາເຕເຍວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມໍ ພລວທຸພ຺ພລວເສນ ທຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ພລວກມ຺ມໍ ວິປາກຘມ຺ມານໍ ອຸປນິສ຺ສໂຍວ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຸປນິສ຺ສເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ພລວມ຺ປິ ປນ ຣູປານໍ ທຸພ຺ພລຎ຺ຈ ອຣູປານໍ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມປຈ຺ຈເຍເນວ ປຈ຺ຈໂຍ. ອາຫາຣປຈ຺ຈໂຍປິ ຣູປາຣູປໂຕ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອຣູປາຫາໂຣ ອຕ຺ຕນາ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣູປາຫາໂຣ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕານໍ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ປນ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິຕິປ຺ປຕ຺ໂຕ ອາຫາຣປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘຕີຕິ ອາຫາຣປຈ຺ຈໂຍວ ໂຫຕິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍປິ ຣູປາຣູປໂຕ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ອຕ຺ຕນາ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍຕໍ ສາເຘຕີຕິ ສຫຊາເຕເຍວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາເຠທໂຕ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ປຸເຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານໍ ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ປຸເຣຊາເຕເຍວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ພາຫິໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ນາມ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຕໍ ສຫຊາຕານໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ຕມ຺ປິ ອນຸປາລນມຕ຺ຕວເສເນວ ໂຫຕິ, ນ ຊນກວເສນາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍວ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອິເມ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ປິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍໍ ຕາວ ອຏ຺ຐສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ອວເສສານໍ ໂສຬສນ຺ນຎ຺ເຈວ ເຕສໍເຍວ ຈ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວເສນ ສງ຺ຄຫນໂຍ.

ອິທານິ ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ເອເກກສ຺ມິໍ ຈຕຸວີສຕິຍາປິ ປຈ຺ຈເຍສຸ ເຍ ເຍ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕ ເຕ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຕາວ ສພ຺ພປຐເມ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ເສສາ ເຕວີສຕິ. ທຸຕິເຍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕາຘິປຕິປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ວິປາກປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕອາຫາຣປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ຌານປຈ຺ຈໂຍ ມຄ຺ຄປຈ຺ຈໂຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕາວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ປນ຺ນຣສ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕຕິເຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍ ອຘິປຕິຠູໂຕ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ອາຣມ຺ມຓຠູໂຕ ອຘິປຕິປຈ຺ຈໂຍ ອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣອຸປນິສ຺ສຍອາເສວນປຈ຺ຈຍາ ນານາກ຺ຂຓິໂກ ພລວກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ນຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ນວ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍ ປຸເຣຊາຕນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ປຸເຣຊາຕິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ປຸເຣຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ປຸເຣຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ປຸເຣຊາຕາວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ຉ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈເມ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ປຈ຺ຉາຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ປຈ຺ຉາຊາຕາວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຉຏ຺ເຐ ກມ຺ມປຈ຺ຈເຍ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍວ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ສຕ຺ຕເມ ອາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ກພຬີກາຣາຫາຣວເສເນວ ອາຫາຣປຈ຺ຈໂຍ ອາຫາຣຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ອາຫາຣາວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ຕໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫິຕາ. ອຏ຺ຐເມ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈໂຍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາວິຄຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິເມ ຕໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເອວໍ ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ເອເກກສ຺ມິໍ ອິເມ ຈິເມ ຈ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຕາຕິ ຎຕ຺ວາ ເຍ ຍຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫໍ ຄຕາ, ເຕ ຕສ຺ສ ຄຓເນນ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເອວໍ ສພ຺ພປຈ຺ຈຍສງ຺ຄາຫການໍ ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ເອກູນປຎ຺ຎາສາຍ ປຎ຺ເຫສຸ ອິມສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈນີເຍ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິອາທໂຍ ອິເມ ປນ຺ນຣສ ປຎ຺ຫາ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາ. ຕຕ຺ຖ ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ, ກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ, ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສໂລ ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ກຸສລາທິກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຫາ; ຕຖາ ອກຸສລາທິກາ; ອພ຺ຍາກໂຕ ປນ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອພ຺ຍາກໂຕ ກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກໂຕ ອກຸສລສ຺ສາຕິ ອພ຺ຍາກຕາທິກາ ຕໂຍ; ກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ກຸສລສ຺ສ; ຕຖາ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ; ອກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ອກຸສລສ຺ສ; ຕຖາ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ທຸມູລເກກາວສານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ປຐເມ ປຎ຺ເຫ ເຍຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ເຕ ສພ຺ເພ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຕໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ວຸຕ຺ຕາ. ທຸຕິເຍ ທ຺ເວ, ຕຕິເຍ ປຎ຺ຈ, ຈຕຸຕ຺ເຖ ເອໂກວ ປຎ຺ຈເມ ຕໂຍ, ຉຏ຺ເຐ ທ຺ເວ, ສຕ຺ຕເມ ປຎ຺ຈ, ອຏ຺ຐເມ ເອໂກວ ນວເມ ສຕ຺ຕ, ທສເມ ຕໂຍ, ເອກາທສເມ ຕໂຍ, ທ຺ວາທສເມ ທ຺ເວ, ເຕຣສເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ, ຈຸທ຺ທສເມ ທ຺ເວ, ປນ຺ນຣສເມປິ ຈຕ຺ຕາໂຣວ. ເຕ ‘‘ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຈ຺ຉາຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ປຣໂຕ ວກ຺ຂາມ.

ສມາສໂຕ ປເນຕ຺ຖ ເອໂກ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຈ ສຕ຺ຕາຕິ ຉເຬວ ປຈ຺ຈຍປຣິຈ຺ເຉທາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຫາວາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈນີເຍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐວເສນ ປຎ຺ຫາປຣິຈ຺ເຉໂທ ເຈວ ເຕ ເຕ ປຈ຺ຈເຍ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕປຈ຺ຈຍປຣິຈ຺ເຉໂທ ຈ. ‘‘ນ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິອາທີສຸ ຫິ ຈຕຸວີສຕິຍາປິ ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈນີເຍສຸ ເອກປຈ຺ຈນີເຍປິ ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ປຎ຺ຫາ ວາ ປຈ຺ຈຍາ ວາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຫຏ຺ຐາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍສຸ ປຎ຺ເຫສຸ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈ ຘມ຺ມສ຺ສ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ເອໂກວ ປຈ຺ຈໂຍ ອາຄໂຕ, ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈເຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເຕ ປຎ຺ຫາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ຍສ຺ມິໍ ປນ ປຎ຺ເຫ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈຍາ ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາຕິ ເອວໍ ເອກສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈເຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕປິ ອິຕຣສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ວເສນ ໂສ ປຎ຺ໂຫ ລພ຺ຠເຕວ. ເຕສຸ ປນ ທ຺ວີສຸປິ ປຈ຺ຈເຍສຸ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ ໂສ ວາໂຣ ປຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວ ເຍສຸ ປຎ຺ເຫສຸ ຕໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຈ ສຕ຺ຕ ວາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕສຸ ຐເປຕ຺ວາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປຈ຺ຈເຍ ອວເສສານໍ ວເສນ ເຕ ປຎ຺ຫາ ລພ຺ຠນ຺ຕິເຍວ. ສພ຺ເພສຸ ປນ ປຈ຺ຈເຍສຸ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ ສພ຺ເພປິ ເຕ ວາຣາ ປຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອິທເມວ ເຈຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ. ອິມິນາ ລກ຺ຂເຓນ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຕສຸ ເຕສຸ ປຎ຺ເຫສຸ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍານໍ ປເຠໂທ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈນີເຍ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຎ຺ຫານໍ ປຣິຫານິ ຈ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິຕ຺ຖາຣກຖາ – ປຐມປຎ຺ເຫ ຕາວ ຕີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ເອກູນວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ກຖໍ? ກຸສໂລ ຫິ ກຸສລສ຺ສ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕວິປາກວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕເຫວ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເສເສຫິ ວີສຕິຍາ ໂຫຕິ, ເຕສຸ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ເອໂກວ ສຫຊາເຕ ປນ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວເສນ ປນ຺ນຣສ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕສຸ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຈຸທ຺ທສ ໂຫນ຺ຕິ. ກຸສໂລ ປນ ກຸສລສ຺ສ ເນວ ວິປາກປຈ຺ຈໂຍ ນ, ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ເຕ ທ຺ເວ ອປເນຕ຺ວາ ເສເສ ທ຺ວາທສ ສນ຺ຘາຍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍປິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວເສນ ນວ ປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕສຸ ອຘິປຕິຠູໂຕ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ອາຣມ຺ມຓຠູໂຕ ຈ ອຘິປຕິປຈ຺ຈໂຍ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ ອຸປນິສ຺ສຍເມວ ອນຸປວິຏ຺ໂຐ. ກຸສໂລ ປນ ກຸສລສ຺ສ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕີຕິ ຕໍ ອປເນຕ຺ວາ ເສເສ ຉ ສນ຺ຘາຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ປຐມປຎ຺ເຫ ຕີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ເອກູນວີສຕິປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຕສຸ ອິມສ຺ມິໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈນີເຍ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ນເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສີລໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ, ປຸພ຺ເພ ສຸຈິຓ຺ຓານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕີ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາທີສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ປາຬິ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ.

ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ປນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາຣໍ ອປເນຕ຺ວາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍວິຕ຺ຖາຣໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສາເຍວ ປາຬິ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ, ເສສປຈ຺ຈຍປຏິກ຺ເຂເປສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ປຈ຺ຈເຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເຍ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ເຕ ປຣໂຕ ວກ຺ຂາມ.

ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ປນ ທ຺ວີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ຕໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ກຖໍ? ກຸສໂລ ຫິ ອກຸສລສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາທິວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕ ອປເນຕ຺ວາ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິຎ຺ເຈວ ປກຕູປນິສ຺ສຍຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ສຸທ຺ໂຘ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ອຘິປຕິປຈ຺ຈໂຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍຕິ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ທ຺ວີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອິເມ ຕໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຕິຍປຎ຺ເຫ ປນ ປຎ຺ຈຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຏ຺ຐາຣສ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ກຖໍ? ກຸສໂລ ຫິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຸເຣຊາຕາເສວນວິປາກສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິເຍວ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເສເສຫິ ເອກູນວີສຕິຍາ ໂຫຕິ. ເຕສຸ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ເອໂກ. ຍສ຺ມາ ປນ ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປາກສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ, ກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ວິສຸໍ ຄຫິໂຕ, ຕສ຺ມາ ອິເມ ປຎ຺ຈ ອປເນຕ຺ວາ ສຫຊາເຕນ ທສ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ອຸປນິສ຺ສເຍນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຉສຸ ຐເປຕ຺ວາ ອາເສວນໍ ເສສາ ປຎ຺ຈ. ປຈ຺ຉາຊາໂຕ ເອໂກວ ຕຖາ ສຫຊາຕນານາກ຺ຂຓິກວເສນ ທຸວິໂຘປິ ກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍຕິ ເອວໍ ຕຕິຍປຎ຺ເຫ ປຎ຺ຈຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອິເມ ອຏ຺ຐາຣສ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ເຫ ປນ ເອເກນ ປຈ຺ຈເຍນ ທສ. ກຖໍ? ກຸສໂລ ຫິ ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ສຫຊາເຕ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ຺ນຣສສຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປາກສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ອິຕິ ອິເມ ປຎ຺ຈ ອປເນຕ຺ວາ ເສສາ ທສ ປຈ຺ຈຍາ ເອຕ຺ຖ ເອເກນ ປຈ຺ຈເຍນ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໕໒໘. ຍຖາ ຈ ອິເມສຸ ກຸສລາທິເກສຸ ຈຕູສຸ, ຕຖາ ອກຸສລາທິເກສຸປິ ຈຕູສຸ ປຎ຺ເຫສຸ ເຕຫິ ເຕຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ເຕ ເຕເຍວ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໕໒໙. ຕໂຕ ປຣານໍ ອພ຺ຍາກຕາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຎ຺ຫານໍ ປຐມປຎ຺ເຫ ສຕ຺ຕຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ເຕວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ກຖໍ? ອພ຺ຍາກໂຕ ຫິ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈຕຸວີສຕິຍາປິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍ ປນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເຕວີສຕິ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ເອໂກວ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ອສຫຊາຕານມ຺ປິ ສງ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາ ວິສຸໍ ຄຫິຕາ. ຕສ຺ມາ ອິເມ ຕໂຍ ອປເນຕ຺ວາ ສຫຊາເຕນ ທ຺ວາທສ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ອຸປນິສ຺ສເຍນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາ ຉ, ປຸເຣຊາໂຕ ເອໂກວ ຕຖາ ປຈ຺ຉາຊາຕອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ສຕ຺ຕຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອິເມ ເຕວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ທຸຕິເຍ ຕີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ທ຺ວາທສ ທສ຺ສິຕາ. ກຖໍ? ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ເອໂກ, ອຸປນິສ຺ສເຍນ ປນ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍວເສນ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິອນນ຺ຕຣສມນນ຺ຕຣນຕ຺ຖິວິຄຕອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍຕິ ຉ ທສ຺ສິຕາ. ປຸເຣຊາເຕນ ປຸເຣຊາຕນິສ຺ສຍວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕາ ປຎ຺ຈາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ຕີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອິເມ ທ຺ວາທສ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕິເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໕໓໐. ຕໂຕ ປຣານໍ ທຸກມູລການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຎ຺ຫານໍ ປຐມປຎ຺ເຫ ‘‘ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍນາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຸເຣຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕຫິ ທ຺ວີຫິ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຕໂຍ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ກຸສລາ ຫິ ຂນ຺ຘາ ວຕ຺ຖຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ກຸສລສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ ສາຘຍມານາ ກິຎ຺ຈາປິ ສຫຊາຕາ, ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາ ປນ ນ ໂຫນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸມິສ຺ສກຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ສຫຊາຕານໍ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕານໍ ວເສນ ສຫຊາຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕມ຺ປິ ຫິ ກິຎ຺ຈາປິ ປຸເຣຊາຕໍ, ຂນ຺ຘມິສ຺ສກຕ຺ຕາ ປນ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ. ເກວລໍ ປຸເຣຊາຕານໍ ນິສ຺ສຍາທີນໍ ວເສນ ປຸເຣຊາຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຈ຺ຉາຊາຕໍ ອາຫາຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕຫິ ຈຕູຫິປິ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈຍາ ທສ຺ສິຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ວາເຣ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ລພ຺ຠຕິ, ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍາທໂຍ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ປຈ຺ຉາຊາຕານໍ ປນ ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍສງ຺ຂາຕານຎ຺ຈ ອຕ຺ຖິອວິຄຕານໍ ວເສເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸສລາ ຫິ ຂນ຺ຘາ ອພ຺ຍາກຕາ ຈ ມຫາຠູຕາ ອຸປາທາຣູປານໍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫີຕິ ຈຕຸຘາ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ປຈ຺ຉາຊາຕາ ປນ ກຸສລາ ເຕຫິເຍວ ຠູເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຕສຎ຺ເຎວ ອຸປາທາຣູປານໍ ອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ. ກພຬີກາຣາຫາໂຣປິ ປຈ຺ຉາຊາເຕຫິ ກຸສເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຸເຣຊາຕສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສເນວ ປຈ຺ຈໂຍ. ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍມ຺ປິ ປຈ຺ຉາຊາເຕຫິ ກຸສເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ກຏຕ຺ຕາຣູປານໍ ອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍເນວ ປຈ຺ຈໂຍ. ອິຕິ ອິມໍ ຈຕຸຘາ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຈ຺ຉາຊາຕໍ, ອາຫາຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຈ຺ຉາຊາຕາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາ ປເນຕ຺ຖ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິເຍວ. ປຣໂຕ ອກຸສລມິສ຺ສກປຎ຺ຫາທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ເຕສຸ ເຕສຸ ປຎ຺ເຫສຸ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍານໍ ປເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ປນ ປຈ຺ຈເຍ ເຕສໍ ເຕສໍ ປຎ຺ຫານໍ ປຣິຫານາປຣິຫານິໍ ປຣໂຕ ອາວິກຣິສ຺ສາມາຕິ.

ປຈ຺ຈນີຍຸທ຺ຘາຣສ຺ສ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ.

ປຈ຺ຈນີຍຄຓນວຓ຺ຓນາ

໕໓໒. ອິທານິ ເອເຕ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິອາທໂຍ ອນຸໂລມວເສນ ປນ຺ນຣສ ວາຣາ ທສ຺ສິຕາ. ຍສ຺ມາ ປຈ຺ຈນີເຍປິ ເອເຕເຍວ, ນ ອິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ; ເຫຏ຺ຐາ ປນ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຍສ຺ສ ຍສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ປຈ຺ຈນີເຍ ເຍ ເຍ ວາຣາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ເຕ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຄຓນວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ນເຫຕຸຍາ ປນ຺ນຣສາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ.

ຕຕ຺ຖ ນເຫຕຸຍາ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຍຖາທສ຺ສິຕານໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ປນ຺ນຣສ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ນາຣມ຺ມເຓ ສຫຊາເຕ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ວາເຣ ສຸທ຺ໂຘ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ປຣິຫາຍຕິ, ເສສປຈ຺ຈຍວເສນ ເຕ ວາຣາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລຠນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ນາຣມ຺ມເຓ, ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ສຫຊາເຕ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ປວິສຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ວາເຣ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ນອນນ຺ຕເຣຕິ ເອວໍ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິຕາ ປຈ຺ຈຍາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ອວເສສປຈ຺ຈຍວເສນ ເຕ ເຕ ວາຣາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ລຠນ຺ຕິ. ນສຫຊາເຕ ປນ ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈ, ອກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ອກຸສລສ຺ສ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຈ, ກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ຘມ຺ມາ ກຸສລສ຺ສ, ອກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ຘມ຺ມາ ອກຸສລສ຺ສາຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ເອເຕສຎ຺ຫິ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຸຣິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ເອກາທສນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ເອໂກວ ປຈ຺ຈຍສງ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອຎ຺ເຎນາກາເຣນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ. ປຈ຺ຉິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຸເຣຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕ ສຫຊາເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວເສສານໍ ເຫຕຸອາທີນຎ຺ຈ ປຸເຣຊາຕານຎ຺ເຈວ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕານໍ ວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ອວເສສານໍ ວເສນ ‘‘ເອກາທສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ສິຍາ – ຍຖາ ເຫຕຸມ຺ຫິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເສສານໍ ອຘິປຕິອາທີນໍ ວເສນ ເຕ ວາຣາ ລທ຺ຘາ, ເອວໍ ສຫຊາເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວເສສານໍ ເຫຕຸອາທີນໍ ວເສນ ກສ຺ມາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ? ນິປ຺ປເທສຕ຺ຕາ. ເຫຕຸອາທໂຍ ຫິ ສຫຊາຕານໍ ເອກເທສມຕ຺ຕໂຕ ສປ຺ປເທສາ, ຕສ຺ມາ ເຕສຸ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ ອຎ຺ເຎສໍ ວເສນ ເຕ ວາຣາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ສຫຊາໂຕ ປນ ນິປ຺ປເທໂສ ສພ຺ເພປິ ເຫຕຸອາທໂຍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ສພ຺ເພປິ ເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ນ ຫິ ອສຫຊາຕາ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທໂຍ ນາມ ອຕ຺ຖິ. ອິຕິ ສຫຊາຕສ຺ສ ນິປ຺ປເທສຕ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ສພ຺ເພປິ ເຕ ອຸໂຠປິ ວາຣາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຸເຣຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕວາເຣສຸ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍເຍວ ນຕ຺ຖິ, ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ສຫຊາຕາວ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ປຈ຺ຈຍາ, ສຫຊາເຕ ຈ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເອກນ຺ເຕນ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຕປິ ວາຣາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຖາເປຕ຺ຖ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ອວເສສານຎ຺ເຎວ ວເສນ ເອກາທສາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ນອຎ຺ຎມຎ຺ຎນນິສ຺ສຍນສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕປິ ເຕເຍວ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ສຫຊາຕຄຕິກຕ຺ຕາ. ຍເຖວ ຫິ ອຣູປຘມ຺ມຠູໂຕ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ນິປ຺ປເທເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕຖາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປີຕິ ສຫຊາຕຄຕິກຕ຺ຕາ ເອເຕສຸປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ ເຕ ວາຣາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ນອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ເອກາທສ, ນນິສ຺ສເຍ ເອກາທສ, ນສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ເອກາທສາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສິຍາ – ກິຎ຺ຈາປິ ອິເມ ອວິເສເສນ ກຸສລາທິເຠທານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາ ສຫຊາຕຄຕິກາ, ກຸສໂລ ປນ ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ຐເປຕ຺ວາ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍໍ ອຎ຺ຎຖາ ປຈ຺ຈໂຍວ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ໂສ ວາໂຣ ປຣິຫາຍຕຸ. ກຸສໂລ ປນ ກຸສລາພ຺ຍາກຕານໍ ເນວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ໂສ ວາໂຣ ກສ຺ມາ ປຣິຫາຍຕີຕິ? ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຘມ຺ມວເສນ ປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ. ຍເຖວ ຫິ ກຸສລາພ຺ຍາກຕາ ກຸສລສ຺ສ ສຫຊາຕປຈ຺ຈໂຍວ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ສຫຊາຕຘມ຺ມວເສນ ປນ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາທີຫິ ປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ໂສ ວາໂຣ ປຣິຫາຍຕິ, ເອວມິຘາປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຘມ຺ມວເສນ ສຫຊາຕາທີຫິ ປວຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ໂສ ວາໂຣ ປຣິຫາຍຕິ. ນອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ປທສ຺ສ ຫິ ອຍມຕ຺ໂຖ – ເຍ ຘມ຺ມາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍສງ຺ຄຫໍ ຄຕາ, ນ ເຕຫິ ປຈ຺ຈໂຍ. ກຸສໂລ ຈ ກຸສລາພ຺ຍາກຕານໍ ສຫຊາຕາທິວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຘມ຺ເມເຫວ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ມິໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ໂສ ວາໂຣ ປຣິຫາຍຕິ. ຍຖາ ຈ ໂສ ວາໂຣ, ຕຖາ ເສສາປິ ຕໂຍຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ເຕ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ.

ນນິສ຺ສເຍ ເອກາທສາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ຍສ຺ມາ ເຕສໍ ວາຣານໍ ເອເກນ຺ເຕນ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍຘມ຺ມາວ ນິສ຺ສຍຠູຕາ, ຕສ຺ມາ ນິສ຺ສເຍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ນປຸເຣຊາເຕ ເຕຣສາຕິ ສຫຊາຕໍ ປຸເຣຊາຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ທ຺ວິມູລເກ ທ຺ເວ ອປເນຕ຺ວາ ເຕຣສ. ຍຖາ ຫິ ເຕ ສຫຊາເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປຸເຣຊາຕານຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕານໍ ວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ຕຖາ ປຸເຣຊາເຕປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ສຫຊາຕານຎ຺ເຎວ ນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕານໍ ວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ອປເນຕ຺ວາ ເຕຣສາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ນປຈ຺ຉາຊາເຕ ປນ຺ນຣສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ວາ ‘‘ສຫຊາຕໍ ປຈ຺ຉາຊາຕໍ ອາຫາຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ວາ ອາຄຕຏ຺ຐາເນສຸ ຐເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຊາຕໍ ອວເສສວເສນປິ ເຕ ປຎ຺ຫາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ປນ຺ນຣເສວ ວຸຕ຺ຕາ. ນກມ຺ເມຕິອາທີສຸ ຍສ຺ມາ ກມ຺ມວິປາກາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍຌານມຄ຺ຄາປິ ກຸສລາທິເຠທານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ເອກເທໂສວ ຕສ຺ມາ ຐເປຕ຺ວາ ເຕ ຘມ຺ເມ ອວເສສຘມ຺ມວເສນ ສຫຊາຕຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເອກມ຺ປິ ປຎ຺ຫາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ປຣິຫີນໍ. ນສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ເອກາທສາຕິ ຍສ຺ມາ ເຕສຸ ຈຕູສຸ ວາເຣສຸ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍປຏິກ຺ເຂເປນ ເຕເຍວ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ນວາຕິ ທຸມູລກເອກາວສານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ເອກມູລກທຸກາວສານາ ທ຺ເວ ຈາຕິ ອິເມ ຉ ວາຣາ ເອກນ຺ເຕນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍຘມ຺ເມຫິ ຍຸຕ຺ຕາ. ເຕຫິ ສຫຊາຕາທິວເສນ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ສພ຺ເພປິ ເຕ ປຣິຫາຍນ຺ຕີຕິ ນເວວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ນວາ’’ຕິ. ໂນອຕ຺ຖິໂນອວິຄເຕສຸປິ ເຕເຍວ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອກນ຺ເຕນ ຫິ ເຕ ວາຣາ ອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈຍຘມ຺ມຍຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ເຕ ເຕສໍ ປຏິກ຺ເຂເປ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ເຍປິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕສຸ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ອນນ຺ຕຣາທິວເສນ ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ກາຕພ຺ພານິ. ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍເຠທໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຕ຺ຖິອວິຄຕານໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ວາ ວເສນ ນ ກາຕພ຺ພານີຕິ.

໕໓໓. ເອວໍ ປຈ຺ຈນີເຍ ລທ຺ຘວາເຣ ຄຓນໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ທຸມູລກາທິວເສນ ປຈ຺ຈຍຄຓນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນາຣມ຺ມເຓ ປນ຺ນຣສາຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ນເຫຕຸມູລກທຸເກສຸ ອຕິເຣກຄຓໂນ ອູນຕຣຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊິໂຕ ອູນຕຣຄຓໂນວ ໂຫຕິ.

ຕິມູລເກ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ເຕຣສາຕິ ກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ, ອກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສາຕິ ທ຺ເວ ວາຣາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ນາຣມ຺ມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ນອຸປນິສ຺ສຍສ຺ສ ຆຏິຕຕ຺ຕາ. ອາຣມ຺ມຓວເສນ ຫິ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ຈ ອິເມສໍ ປວຕ຺ຕິ. ຕຎ຺ຈ ອຸຠຍໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິ ຈ ອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິເຍວ.

ຉມູລເກປິ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ເຕຣສາຕິ ເຕເຍວ ເຕຣສ. ສຕ຺ຕມູລເກ ປນ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕາຕິ ນສຫຊາເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິຕຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ປຣິຫີເນຫິ ຈຕູຫິ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ, ກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ, ອກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ, ອກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສາ’’ຕິ ອິເມ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍປກຕູປນິສ຺ສຍວເສນ ປວຕ຺ຕມານາ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ອຏ຺ຐ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອວເສສານໍ ວເສນ ສຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນປຸເຣຊາເຕ ເອກາທສາຕິ ນສຫຊາເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິຕຕ຺ຕາ ເອກາທສ. ນປຈ຺ຉາຊາເຕ ນວາຕິ ເຕສຸ ເອກາທສສຸ ສຫຊາຕໍ ປຈ຺ຉາຊາຕໍ ອາຫາຣໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ລທ຺ຘວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ທຸມູລເກ ອພ຺ຍາກຕນ຺ເຕ ທ຺ເວ ວາເຣ ອປເນຕ຺ວາ. ເຕ ຫິ ສຫຊາເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕປິ ປຈ຺ຉາຊາຕວເສນ ອປຣິຫີນາ. ສຫຊາເຕນ ປນ ສທ຺ຘິໍ ປຈ຺ຉາຊາເຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປຣິຫາຍນ຺ຕີຕິ ເສສານໍ ວເສນ ນວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐມູລເກ ນນິສ຺ສເຍ ເອກາທສາຕິ ສພ຺ພໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ. ນວມູລເກ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ປຎ຺ຈາຕິ ກຸສລາທໂຍ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕາ ຕໂຍ ທຸມູລກາ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕາ ທ຺ເວ ຈາຕິ ປຎ຺ຈ. ເຕສຸ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມກພຬີກາຣາຫາຣຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຉາຊາຕຘມ຺ມວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ທສມູລເກ ນປຸເຣຊາເຕ ປຎ຺ຈາຕິອາທີສຸປິ ເຕເຍວ. ນປຈ຺ຉາຊາເຕ ຕີຓີຕິ ປຈ຺ຉາຊາຕວເສນ ລພ຺ຠມາເນ ທຸມູລເກ ອພ຺ຍາກຕນ຺ເຕ ທ຺ເວ ອປເນຕ຺ວາ ອວເສສາ. ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕປິ ເຕເຍວ ຕໂຍ. ໂນອຕ຺ຖິຍາ ທ຺ເວຕິ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມວເສນ ກຸສລຎ຺ຈ ອກຸສລຎ຺ຈ ກຏຕ຺ຕາຣູປສ຺ສ. ວິປາກໍ ປເນຕ຺ຖ ນອຸປນິສ຺ສເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິຕຕ຺ຕາ ນ ລພ຺ຠຕິ. ເອກາທສມູລເກ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕສທິສາວ ຄຓນາ. ທ຺ວາທສມູລເກ ນກມ຺ເມ ເອກນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຈ ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕຣສມູລກາທີສຸປິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອກນ຺ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ອິທເມວ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນາຫາເຣ ປນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນອິນ຺ທ຺ຣິເຍ ອາຫາຣວເສນ. ຈຸທ຺ທສມູລກາທີສຸ ນກມ຺ເມນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິຕຕ຺ຕາ ໂນອຕ຺ຖິໂນອວິຄຕາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ນາຫາຣປຈ຺ຈຍາ ນຌານປຈ຺ຈຍາຕິ ນອິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອປເນຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ເອກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນວິປາກປຈ຺ຈຍາ ນອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາຕິ ນາຫາຣໍ ອປເນຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອາຫາຣວເສນ ເອກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິເມສຸ ປນ ທ຺ວີສຸ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕສຸ ຄຓນາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ເອກໂຕ ນ ທສ຺ສິຕາຕິ.

ນເຫຕຸມູລກໍ.

໕໓໔. ນາຣມ຺ມຓມູລກາທີສຸປິ ປນ຺ນຣສເຕຣສເອກາທສນວາຕິ ສພ຺ພທຸເກສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣວ ມູລຄຓນປຣິຈ຺ເຉທາ. ຕິກາທີສຸ ປນ ພຫຸປຈ຺ຈຍສມາໂຍເຄ ອິຕຣານິປິ ສຕ຺ຕ ປຎ຺ຈ ຕີຓິ ທ຺ເວ ເອກນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຄຓນານິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິເຍວ. ເຕສຸ ເຍສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສມາໂຍເຄ ຍໍ ຍໍ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສາຘຸກໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ. ສພ຺ເພສຸ ເຈເຕສຸ ນາຣມ຺ມຓມູລກາທີສຸ ນາຣມ຺ມຓາທີນິ ປທານິ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕນ ເຫຕຸປເທນ ສທ຺ຘິໍ ປຐມໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາວ ຈກ຺ການິ ກຕານິ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕານິ ນເຫຕຸມູລເກ ວຸຕ຺ຕສທິສາເນວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອທສ຺ເສຕ຺ວາ ສງ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕານິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ນເຫຕຸມູລເກ ນາຣມ຺ມຓນອຸປນິສ຺ສຍາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ປນ຺ນຣສ ວາເຣ ລຠນ຺ຕາປິ ສມາໂຍເຄ ເຕຣສ ລຠິໍສຸ, ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເຕຣເສວ ລຠນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ນາຣມ຺ມຓນສຫຊາເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ນອຸປນິສ຺ສຍນາຣມ຺ມເຓຫິ ສທ຺ຘິໍ ນສຫຊາເຕປິ ສຕ຺ຕ.

໕໓໘. ນນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາ ນອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາ ນປຈ຺ຉາຊາເຕ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທີນິ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕານິ. ເຕສຸ ກຏຕ຺ຕາຣູປຎ຺ຈ ອາຫາຣສມຸຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ.

໕໔໓-໕໔໔. ນາຫາຣນອິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກສຸ ຈຕຸກ຺ເກສຸ ນກມ຺ເມນ ສທ຺ຘິໍ ອຆຏິຕຕ຺ຕາ ນເຫຕຸມູລເກ ວິຍ ເອເກນ຺ເຕນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ນອິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ຈ ນປຸເຣຊາເຕ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ນາຫາເຣ ຕີຓີຕິ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ນອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອິເມ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈເຍ ຆເຏຕ຺ວາ ນອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ນອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍາ ນາຫາເຣ ຕີຓີ. ນອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ນປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍາ ນາຫາເຣ ຕີຓີຕິ ເອວໍ ອິເມຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ນາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ຈ ຄຓນາ ກາຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທີເນວ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລາກຸສລາ ກຏຕ຺ຕາຣູປານໍ ປຸເຣຊາຕສ຺ສ ຈ ກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ, ອພ຺ຍາກຕາ ປນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍເນວາຕິ ອິເມສໍ ວເສນ ຕີຓິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ກາຕພ຺ພານິ. ປຣໂຕ ປນ ນປຈ຺ຉາຊາເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິຕຕ຺ຕາ ນາຫາເຣ ທ຺ເວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ກຏຕ຺ຕາຣູປວເສນ ກຸສລໍ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ຕຖາ ອກຸສລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ລພ຺ຠຕິ. ອາຫາຣສ຺ສ ປນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກພຬີກາຣາຫາໂຣ ອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນາປິ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ ນ ລຠຕິ.

໕໔໕. ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລກສ຺ສ ຈຕຸມູລເກ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ປຎ຺ຈາຕິ ກຸສໂລ ສຫຊາຕກຸສລສ຺ສ, ກຸສໂລ ກຏຕ຺ຕາຣູປສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສໂລ ສຫຊາຕອກຸສລສ຺ສ, ຕຖາ ກຏຕ຺ຕາຣູປສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອພ຺ຍາກໂຕ ສຫຊາຕອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈ. ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ນອຸປນິສ຺ສເຍ ຕີຓີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ກຸສລາທໂຍ ຕໂຍ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ.

໕໔໖. ໂນອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍາ ນເຫຕຸຍາ ນວາຕິ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ໂນອຕ຺ຖິຍາ ວຸຕ຺ຕາ ນເວວ. ສພ຺ເພປິ ຫິ ເຕ ເອກມູລເກກາວສານາ ອນນ຺ຕຣປກຕູປນິສ຺ສຍວເສນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ນາຣມ຺ມເຓ ນວາຕິປິ ເຕເຍວ ນາຣມ຺ມເຓ ຐຕ຺ວາ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ທ຺ເວ ກາຕພ຺ພາ. ຍາວ ນິສ຺ສຍມ຺ປີຕິ ໂນອຕ຺ຖິມູລເກ ນເຍ ‘‘ໂນອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍາ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ເອວໍ ຈກ຺ກພນ຺ຘຄມເນນ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ຐຕ຺ວາ ອິເມຫິ ວາ ຕີຫິ, ອິໂຕ ປເຣສຸ ນາຘິປຕິອາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ສທ຺ຘິໍ ຍາວ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕາວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ທ຺ເວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ ກາຕພ຺ພານີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ລກ຺ຂຓໍ ຐເປຕ຺ວາ ປຸນ ນາຣມ຺ມຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ນິສ຺ສຍາ ສຕ຺ຕ ປຈ຺ຈເຍ ຄເຫຕ຺ວາ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ທ຺ເວຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂນອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍາ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ທ຺ເວ, ໂນອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍາ ນເຫຕຸນາຣມ຺ມຓນາຘິປຕິປຈ຺ຈຍາ ນອຸປນິສ຺ສເຍ ທ຺ເວຕິ ເອວໍ ນາຣມ຺ມຓໂຕ ປຸຣິມປຈ຺ຉິເມຫິ ນິສ຺ສຍປຣິໂຍສາເນຫິ ສພ຺ພປເທຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ທ຺ເວຕິ ປເນຕ຺ຖ ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມວເສນ ກຏຕ຺ຕາຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈຍວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ນອຸປນິສ຺ສຍປເທນ ສທ຺ຘິໍ ນປຸເຣຊາຕາທີສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ທ຺ເວ. ກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ປເນຕ຺ຖ ນ ຄຫິໂຕ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ຄຫິເຕ ເຕປິ ທ຺ເວ ວາຣາ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິສ຺ສຊ຺ຊນເມວ ນ ລພ຺ຠຕິ. ເອວໍ ເຍນ ເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຍສ຺ສ ຍສ຺ສ ສໍສນ຺ທເນ. ຍໍ ລພ຺ຠຕິ, ຍຎ຺ຈ ປຣິຫາຍຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ສາຘຸກໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ສພ຺ພປຈ຺ຈນີເຍສຸ ຄຓນາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາຕິ.

ປຈ຺ຈນີຍຄຓນວຓ຺ຓນາ.

ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີຍວຓ຺ຓນາ

໕໕໐. ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີເຍ ‘‘ເຫຕຸຍາ ສຕ຺ຕ, ອາຣມ຺ມເຓ ນວາ’’ຕິ ເອວໍ ອນຸໂລເມ ‘‘ນເຫຕຸຍາ ປນ຺ນຣສ, ນາຣມ຺ມເຓ ປນ຺ນຣສາ’’ຕິ ເອວໍ ປຈ຺ຈນີເຍ ຈ ລທ຺ຘຄຓເນສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອນຸໂລມໂຕ ຐິໂຕ, ຕສ຺ສ ອນຸໂລເມ ລທ຺ຘວາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິຕສ຺ສ ປຈ຺ຈນີເຍ ລທ຺ຘວາເຣສຸ ສທິສວາຣາ, ເຕສໍ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອນຸໂລມສ຺ມິຎ຺ຫິ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍ ‘‘ເຫຕຸຍາ ສຕ຺ຕາ’’ຕິ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ລທ຺ຘາ, ປຈ຺ຈນີເຍ ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ‘‘ນາຣມ຺ມເຓ ປນ຺ນຣສາ’’ຕິ ປນ຺ນຣສ ລທ຺ຘາ. ເຕສຸ ເຍ ເຫຕຸຍາ ສຕ຺ຕ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນາຣມ຺ມເຓ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ຺ນຣສສຸ ‘‘ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາ’’ຕິ ອິເມ ສຕ຺ຕ ສທິສາ. ເຕ ສນ຺ຘາຍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນອາຣມ຺ມເຓ ສຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນອຘິປຕິຍາ ສຕ຺ຕາຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ນສຫຊາຕສ຺ສ ປນ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຠາວາ ນສຫຊາເຕ ເອໂກປິ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊນາ ນ ກຕາ. ນອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ກຸສລາທໂຍ ຕໂຍ ຣູປາພ຺ຍາກຕສ຺ສ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ນສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ. ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ປນ ກຸສລໍ ກຸສລສ຺ສ, ອກຸສລໍ ອກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕໍ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ອຣູປຘມ຺ມວເສນ ຕີຓິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ນນິສ຺ສຍໂນອຕ຺ຖິໂນອວິຄຕາ ນສຫຊາໂຕ ວິຍ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິເຍວາຕິ ເຕຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊນາ ນ ກຕາ. ເອວເມຕ຺ຖ ສຕ຺ຕ ຕີຓີຕິ ທ຺ເວເຍວ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉທາ, ເຕສໍ ວເສນ ອູນຕຣຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ອຕິເຣກຄຓນສ຺ສປິ ຄຓນໍ ປຣິຫາເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍຆຏເນສຸ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

໕໕໑. ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕນ຺ຕິ ນາຣມ຺ມເຓ ສຕ຺ຕາຕິ ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ກຸສລາ ເຫຕູ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການໍ ຂນ຺ຘານໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ນາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ. ນາຘິປຕິຍາ ສຕ຺ຕາຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ທຸຕິເຍ ຆຏເນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ປວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຐເປຕ຺ວາ ນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ເສເສສຸ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ປນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຏິສນ຺ຘິນາມຣູປໍ ສນ຺ຘາຍ ເອກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈໂຍ ເຈຕ຺ຖ ອນຸໂລມຆຏເນ ປວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ເສສຆຏເນສຸປິ ປວິຏ຺ຐປຈ຺ຈຍາ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຕິຍຆຏເນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ປວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕີຓິເຍວ. ຈຕຸຕ຺ຖຆຏເນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ປວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຕີຓິ ກຸສລາທີນິ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ. ປຎ຺ຈເມ ວິປາກສ຺ສ ປວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເອກໍ ອພ຺ຍາກເຕນ ອພ຺ຍາກຕໍ. ອິໂຕ ປເຣສຸປິ ວິປາກສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ເອເສວ ນໂຍ.

໕໕໒. ເຫຕຸສຫຊາຕນິສ຺ສຍອິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ຄອຕ຺ຖິອວິຄຕນ຺ຕິ ນາຣມ຺ມເຓ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ; ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ອິເມສໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ທ຺ເວຕິ ກຸສໂລ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ຕຖາ ອພ຺ຍາກໂຕ. ປຣໂຕປິ ທ຺ວີສຸ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຆຏເນສຸ ລພ຺ຠມານວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສພ຺ພານິປິ ເຈຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີເຍ ສຫຊາຕວເສນ ເຈວ ປກິຓ຺ຓກວເສນ ຈ ປນ຺ນຣສາຘິການິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຆຏນສຕານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຆຏເນ ເຍ ອນຸໂລມໂຕ ຐິຕາ ປຈ຺ຈຍາ, ເຕສໍ ເອໂກປິ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ນ ລພ຺ຠຕິ. ເຫຕຸມູລເກ ເຈຕ຺ຖ ປຐເມ ຆຏເນ ອນຸໂລມໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ຐິຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ເອກູນວີສຕິ ປຈ຺ຈຍາ ອາຄຕາ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ ອນຸໂລມໂຕ ຐິຕາວເສສາ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ອາຄຕາ. ອນຸໂລມໂຕ ເຈຕ຺ຖ ພຫູສຸປິ ຐິເຕສຸ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ເອເກໂກວ ອາຄໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ຈ ເຫຕຸມູລເກ, ເອວໍ ອາຣມ຺ມຓາທິມູລເກສຸປິ ສພ຺ພເມຕໍ ວິຘານໍ ຍຖານຸຣູປໂຕ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີຍວຓ຺ຓນາ.

ປຈ຺ຈນີຍານຸໂລມວຓ຺ຓນາ

໖໓໑. ປຈ຺ຈນີຍານຸໂລເມປິ ‘‘ເຫຕຸຍາ ສຕ຺ຕ, ອາຣມ຺ມເຓ ນວາ’’ຕິ ເອວໍ ອນຸໂລເມ ‘‘ນເຫຕຸຍາ ປນ຺ນຣສ, ນາຣມ຺ມເຓ ປນ຺ນຣສາ’’ຕິ ເອວໍ ປຈ຺ຈນີເຍ ຈ ລທ຺ຘຄຓເນສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ໂຍ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິໂຕ, ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ລທ຺ຘວາເຣສຸ ເຍ ອນຸໂລມໂຕ ຐິຕສ຺ສ ອນຸໂລມໂຕ ລທ຺ຘວາເຣຫິ ສທິສາ ວາຣາ, ເຕສໍ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຈ຺ຈນີຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ນເຫຕຸປຈ຺ຈເຍ ‘‘ນເຫຕຸຍາ ປນ຺ນຣສາ’’ຕິ ປນ຺ນຣສ ວາຣາ ລທ຺ຘາ, ອນຸໂລເມ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍ ‘‘ອາຣມ຺ມເຓ ນວາ’’ຕິ ນວ ວາຣາ ລທ຺ຘາ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ນເຫຕຸຍາ ປນ຺ນຣສ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕສຸ ເຍ ວາຣາ ອາຣມ຺ມເຓ ວຸຕ຺ເຕຫິ ນວຫິ ສທິສາ, ເຕສໍ ວເສນ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ອາຣມ຺ມເຓ ນວ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕ ນເຫຕຸຍາ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ຺ນຣສສຸ ກຸສໂລ ‘‘ກຸສລາກຸສລາພ຺ຍາກຕານໍ, ອກຸສໂລ ອກຸສລກຸສລາພ຺ຍາກຕານໍ, ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕກຸສລາກຸສລານ’’ນ຺ຕິ ອິເມຫິ ນວຫິ ສທິສາ, ເຕ ສນ຺ຘາຍ ນເຫຕຸຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ນວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິປຕິຍາ ທສາຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອາຣມ຺ມຓາທີນຎ຺ຫິ ອນຸໂລມຄຓນາຍ ເຍ ວາຣາ ວຸຕ຺ຕາ ນເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທເນປິ ເຕ ສພ຺ເພ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ ກຸສລສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ນເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ສີລໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ, ປຸພ຺ເພ ສຸຈິຓ຺ຓານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ເຕສໍ ປາຬິ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ.

ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ອຘິປຕິຍາ ທສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຐເປຕ຺ວາ ວີມໍສາຘິປຕິໍ ເສສາຘິປຕິວເສນ ອນຸໂລມວິຠງ຺ເຄ ອາຄຕວາຣາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ. ເອວເມຕ຺ຖ ນວ ທສສຕ຺ຕຕີຓິເຕຣສເອກນ຺ຕິ ຉ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉທາ, ເຕສໍ ວເສນ ອູນຕຣຄຓເນນ ສທ຺ຘິໍ ອຕິເຣກຄຓນສ຺ສາປິ ຄຓນໍ ປຣິຫາເປຕ຺ວາ ນເຫຕຸມູລກາທີນໍ ນຍານໍ ຕິມູລກາທີສຸ ສພ຺ພສໍສນ຺ທເນສຸ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິທໍ ຕາວ ສາຘາຣຓລກ຺ຂຓໍ. ນ ປເນຕໍ ສພ຺ພສໍສນ຺ທເນສຸ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຍຫິ ປນ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍສໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສໍສນ຺ທເນ ເຍ ວາຣາ ວິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເຕ ອປເນຕ຺ວາ ອວເສສານໍ ວເສນເປຕ຺ຖ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາ ອຘິປຕິຍາ ສຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິ ກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ; ອພ຺ຍາກໂຕ ກຸສລສ຺ສ, ອກຸສລສ຺ສາຕິ ອິເມ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິວເສນ ລພ຺ຠມານາ ຕໂຍ ວາຣາ ວິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ນອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ເຕ ອປເນຕ຺ວາ ສຫຊາຕາຘິປຕິນເຍເນເວຕ຺ຖ ‘‘ກຸສໂລ ກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ; ອກຸສໂລ ອກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ; ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາ’’ຕິ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຕປິ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາຕິ ວຈນໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ວີມໍສາຘິປຕິໍ ເສສາຘິປຕີນໍ ວເສນ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອູນຕຣຄຓນປຈ຺ຈຍວເສນ ອວິຣຸຊ຺ຌມານຄຓນວເສນ ຈ ຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເຍສຸ ຈ ປຈ຺ຈເຍສຸ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕສຸ ເຍ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເຕປິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອນນ຺ຕເຣ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕ ສມນນ຺ຕຣາເສວນນຕ຺ຖິວິຄຕາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ສຫຊາເຕ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕ ເຫຕຸອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປາກຌານມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ນິສ຺ສເຍ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕ ວຕ຺ຖຸປຸເຣຊາໂຕ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອາຫາເຣ ວາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍ ວາ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕ ເຫຕຸອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິປາກຌານມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ອາຣມ຺ມເຓ ປນ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕ ອຘິປຕິອຸປນິສ຺ສຍາ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍາ ປນ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍໍ ລພ຺ຠຕິ, ຍຎ຺ຈ ນ ລພ຺ຠຕິ, ຕໍ ຊານິຕ຺ວາ ລພ຺ຠມານວເສນ ວາຣາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພສຸປິ ຕິມູລກາທີສຸ ອນນ຺ຕເຣ ສຕ຺ຕາຕິອາທໂຍ ທຸມູລເກ ລທ຺ຘວາຣາເຍວ ສຕ຺ຕມູລກາທີສຸ ປນ ນສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາ ນິສ຺ສເຍ ຕີຓີຕິ ປຸເຣຊາຕວເສນ ວຕ຺ຖຸນິສ຺ສເຍ ຕີຓິ. ກມ຺ເມ ທ຺ເວ ນານາກ຺ຂຓິກວເສເນວ. ອາຫາເຣ ເອກໍ ກພຬີກາຣາຫາຣວເສນ. ອິນ຺ທ຺ຣິເຍ ເອກໍ ຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ. ກເມນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທີນໍ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕານິ ປຈ຺ຉາຊາຕວເສນ. ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ ປຎ຺ຈາຕິ ຕານິ ເຈວ ຕີຓິ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕາ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສລາພ຺ຍາກຕາ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາຕິ ອິມານິ ຈ ທ຺ເວ ປຈ຺ຉາຊາຕາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນາຕິ. ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈຍສ຺ສ ປຈ຺ຈນີກຠາວໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ອຕ຺ຖິອວິຄເຕສຸ ເອກນ຺ຕິ ອພ຺ຍາກໂຕ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ. ນາຫາເຣ ຄຫິເຕ ນອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍາຕິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ນອິນ຺ທ຺ຣິເຍ ຄຫິເຕ ນາຫາຣປຈ຺ຈຍາຕິ. ກສ຺ມາ? ທ຺ວີສຸ ເອກໂຕ ຄຫິເຕສຸ ຄເຓຕພ຺ພວາຣສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ຌານມຄ຺ຄາທີສຸປິ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ຐິເຕສຸ ອາຫາຣໂຕ ວາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍໂຕ ວາ ເອກໍ ອນຸໂລມໍ ອກຕ຺ວາວ ອວສາເນ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍ ເອກໍ, ອຕ຺ຖິຍາ ເອກໍ, ອວິຄເຕ ເອກໍ, ອາຫາເຣ ເອກໍ, ອຕ຺ຖິຍາ ເອກໍ, ອວິຄເຕ ເອກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ນເຫຕຸມູລກໍ.

໖໓໖. ນາຣມ຺ມຓມູລກາທີສຸ ນອຎ຺ຎມຎ຺ຎມູລເກ ນອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ຕີຓີຕິ ກຸສລາທີນິ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານໍ. ອຘິປຕິຍາ ອຏ຺ຐາຕິ ອຘິປຕິຍາ ວຸຕ຺ເຕສຸ ທສສຸ ‘‘ກຸສໂລ ກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສໂລ ອກຸສລາພ຺ຍາກຕສ຺ສາ’’ຕິ ທ຺ເວ ອປເນຕ຺ວາ ເສສານິ ອຏ຺ຐ. ສຫຊາເຕ ປຎ຺ຈາຕິ ເຫຕຸຍາ ວຸຕ຺ເຕຫິ ຕີຫິ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສ, ອກຸສໂລ ຈ ອພ຺ຍາກໂຕ ຈ ອພ຺ຍາກຕສ຺ສາ’’ຕິ ອິເມ ທ຺ເວ. ນິສ຺ສເຍ ສຕ຺ຕາຕິ ເຕຫິ ປຎ຺ຈຫິ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ອພ຺ຍາກໂຕ ກຸສລສ຺ສ, ອພ຺ຍາກໂຕ ອກຸສລສ຺ສາ’’ຕິ ອິເມ ທ຺ເວ ວຕ຺ຖຸວເສນ. ກມ຺ເມ ຕີຓີຕິ ເຫຕຸຍາ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ເສສຕິເກສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຘິປຕິຍາ ຕີຓີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາເນວ.

໖໔໔. ນາຫາຣມູລເກ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ຕີຓີຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອາຫາເຣ ເສສເຈຕສິກວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຍຖາ ຈ ເຫຏ຺ຐາ, ຕຖາ ອິຘາປິ ນາຫາຣນອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ເອເກກເມວ ຄຫິຕໍ, ນ ທ຺ເວ ເອກໂຕ.

໖໔໘. ນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ຕີຓີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ນອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ອຘິປຕິຍາ ອຏ຺ຐາຕິ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕມູລເກ ກມ຺ເມ ປຎ຺ຈາຕິ ກຸສລາທິເຈຕນາ ສຫຊາຕກຸສລາທີນໍ, ນານາກ຺ຂຓິກາ ກຸສລາກຸສລເຈຕນາ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສາຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈ. ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຕີຓິ ສຫຊາຕສທິສານິ. ຌານມຄ຺ຄາທີສຸ ຕີຓິ ເຫຕຸສທິສານິ.

໖໕໐. ໂນອຕ຺ຖິມູລເກ ຍສ຺ມາ ເຫຕຸ ໂນອຕ຺ຖິ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ນິຍມໂຕ ອຕ຺ຖິເຍວ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນາຣມ຺ມເຓ ນວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຈ ເຫຕຸ, ຕຖາ ອຎ຺ເຎປິ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍລກ຺ຂຓຍຸຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຖ ອນຸໂລມໂຕ ນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ກມ຺ເມ ທ຺ເວຕິ ອິທໍ ປນ ນານາກ຺ຂຓິກກມ຺ມວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ສພ຺ເພ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠມານມ຺ປິ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຸເຣຕຣາ ປຈ຺ຈຍາ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ, ໂສ ປຈ຺ຉາ ໂຍຊນໍ ລຠຕິ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ‘‘ໂນອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍາ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ໂນອວິຄຕປຈ຺ຈຍາ ກມ຺ເມ ທ຺ເວ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ ປເນສ ສກຏ຺ຐາເນເຍວ ນ ຄຫິໂຕຕິ? ຍສ຺ມາ ອວເສເສສຸປິ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕສຸ ເອໂກວ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠຕິ. ອິທຎ຺ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈຍານຸໂລເມ ລກ຺ຂຓໍ – ໂຍ ສພ຺ເພສຸ ປຈ຺ຈນີຍໂຕ ຐິເຕສຸ ເອໂກວ ອນຸໂລມໂຕ ລພ຺ຠຕິ, ໂສ ປຈ຺ຉາ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ໂນອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍາ ໂນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ໂນອວິຄຕປຈ຺ຈຍາ ອຸປນິສ຺ສເຍ ນວາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິທໍ ປນ ປກຕູປນິສ຺ສຍວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລພ຺ຠມານໍ ອລພ຺ຠມານໍ ປຸເຣວຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຫາວາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈນີຍານຸໂລມວຓ຺ຓນາ.

ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ກຸສລຕ຺ຕິກປຏ຺ຐານສ຺ສ ວຓ຺ຓນາຕິ.