໒໑. ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໑. ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍນິທ຺ເທເສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາຕິອາທີຫິ ສຫຊາຕວເສນ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ຈກ຺ຂາຍຕນນ຺ຕິອາທີຫິ ປຸເຣຊາຕວເສນ. ຍໍ ຣູປໍ ນິສ຺ສາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕວເສນ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ເອວມຍໍ ປາຬິ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕານຎ຺ເຎວ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍານໍ ວເສນ ອາຄຕາ. ປຎ຺ຫາວາເຣ ປນ ສຫຊາຕໍ, ປຸເຣຊາຕໍ, ປຈ຺ຉາຊາຕໍ, ອາຫາຣໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ອິເມສໍ ວເສນ ອາຄຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉາຊາຕອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນາປິ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ລພ຺ຠຕິ. ອິຘ ປນ ສາວເສສວເສນ ເທສນາ ກຕາຕິ ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ປາຬິວຓ຺ຓນາ.

ອຍໍ ປນ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ນາມ ທຸວິໂຘ – ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໂຕ, ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໂຕ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຕິວິຘໍ – ອຣູປໍ ອຣູເປນ, ຣູປໍ ຣູເປນ, ຣູປາຣູປໍ ຣູປາຣູເປນ. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອຣູປິໂນ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິ ສພ຺ພຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ອຣູປໍ ອຣູເປນ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພສນ຺ຕຕິວເສນ ຣູປໍ ຣູເປນ. ‘‘ໂອກ຺ກນ຺ຕິກ຺ຂເຓ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ວຕ຺ຖຸໂນ ຈ ວເສນ ຣູປາຣູປໍ ຣູປາຣູເປນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ປິ ຕິວິຘໍ – ‘‘ອຣູປໍ ຣູປສ຺ສ, ຣູປໍ ຣູປສ຺ສ, ຣູປໍ ອຣູປສ຺ສ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິ ປຎ຺ຈໂວກາຣວເສນ ອຣູປໍ ຣູປສ຺ສ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ມຫາຠູຕາ ອຸປາທາຣູປານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພສນ຺ຕຕິວເສນ ຣູປໍ ຣູປສ຺ສ. ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ’’ຕິອາທີສຸ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນ ຣູປໍ ອຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອປິເຈສ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ນາມ ສງ຺ເຂປໂຕ ຂຓຕ຺ຕຍປ຺ປຕ຺ຕໍ ນາມຎ຺ເຈວ ຣູປຎ຺ຈ, ວຕ຺ຕມານາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂສ ຊາຕິເຠທໂຕ ກຸສລາກຸສລວິປາກກິຣິຍຣູປວເສນ ປຎ຺ຈຘາ ຠິຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຸສໂລ ສຫຊາຕປຈ຺ຉາຊາຕວເສນ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ, ຕຖາ ອກຸສໂລ ວິປາກກິຣິຍສງ຺ຂາໂຕ ຈ. ເຕສຸ ກຸສໂລ ກາມາວຈຣາທິເຠເທນ ຈຕຸຘາ ຠິຊ຺ຊຕິ, ອກຸສໂລ ກາມາວຈໂຣວ ວິປາໂກ ຈຕຸຠູມໂກ, ກິຣິຍາສງ຺ຂາໂຕ ຕິຠູມໂກ. ຣູປສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ກາມາວຈໂຣວ. ໂສ ປນ ສຫຊາຕປຸເຣຊາຕວເສນ ທຸວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈ ວຕ຺ຖູນິ ອາຣມ຺ມຓານິ ຈ ປຸເຣຊາຕາເນວ, ຫທຍວຕ຺ຖຸ ສຫຊາຕໍ ວາ ໂຫຕິ ປຸເຣຊາຕໍ ວາ. ປຎ຺ຫາວາເຣ ປນ ອາຄໂຕ ອາຫາໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຎ຺ຈ ສຫຊາຕາທິເຠທໍ ນ ລຠຕີຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ນານປ຺ປກາຣເຠທໂຕ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ເອວໍ ຠິນ຺ເນ ປເນຕ຺ຖ ຈຕຸຠູມກກຸສໂລປິ ສຫຊາໂຕ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ‘‘ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ ຕິຓ຺ຓນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ປນ ຣູປາວຈຣກຸສລໍ ອວເສໂສ ອາຣຸປ຺ເປ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຎວ ສຫຊາຕກຸສໂລ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຈຕຸຠູມໂກ ປເນສ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຕິສມຸຏ຺ຐານິກກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາໂຕ ກຸສໂລ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອກຸສເລປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂສປິ ຫິ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ, ຈຕຸໂວກາເຣ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຎວ ສຫຊາຕາກຸສໂລ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຕິສມຸຏ຺ຐານິກກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕາກຸສໂລ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ.

ວິປາກໂຕ ປນ ກາມາວຈຣຣູປາວຈໂຣ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ນິຍເມເນວ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ກຏຕ຺ຕາຣູປສ຺ສ ຈ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ປວຕ຺ເຕ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ຐິຕິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຕິສມຸຏ຺ຐານິກກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ອຣູປາວຈຣວິປາໂກ ປນ ອາຣຸປ຺ເປ ອຸປ຺ປນ຺ນໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາໂກ ຈ ອຕ຺ຕນາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຎວ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ໂລກຸຕ຺ຕຣວິປາໂກ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຕິສມຸຏ຺ຐານິກກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ກິຣິຍໂຕ ຣູປາວຈໂຣ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຈວ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສ ຈ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຕິສມຸຏ຺ຐານິກກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ. ກາມາວຈຣາຣູປາວຈໂຣ ປນ ອາຣຸປ຺ເປ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຎ຺ເຎວ, ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານຣູປສ຺ສາປິ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຕິສມຸຏ຺ຐານິກກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ.

ຣູປສງ຺ຂາໂຕ ປນ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາໂຕ, ປຸເຣຊາໂຕ, ອາຫາໂຣ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ສຫຊາຕຣູປຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານວເສນ ຈຕຸຘາ ຐິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐາໂນ ເອກໍ ມຫາຠູຕໍ ຕິຓ຺ຓນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ, ຕີຓິ ເອກສ຺ສ, ທ຺ເວ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ມຫາຠູຕາ ອຸປາທາຣູປານນ຺ຕິ ເອວໍ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ວຕ຺ຖຸຣູປໍ ກາມາວຈຣຣູປາວຈຣວິປາກກ຺ຂນ຺ຘານໍ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ເຕສມ຺ປິ ຕິສມຸຏ຺ຐານິກຣູປໍ ເອກໍ ມຫາຠູຕໍ ຕິຓ຺ຓນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ, ຕີຓິ ເອກສ຺ສ, ທ຺ເວ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ມຫາຠູຕາ ອຸປາທາຣູປານນ຺ຕິ ເອວໍ ສຫຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ປຸເຣຊາຕຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍ ປນ ວຕ຺ຖຸປຸເຣຊາຕອາຣມ຺ມຓປຸເຣຊາຕວເສນ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ. ໂສ ທຸວິໂຘປິ ເຫຏ຺ຐາ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈເຍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອາຫາຣຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍປິ ເຫຏ຺ຐາ ກພຬີກາຣາຫາຣປຈ຺ຈເຍ ໂຍຊິຕນເຍເນວ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ອິຘ ປເນສ ອຕ຺ຕໂນ ອນິຣຸທ຺ຘກ຺ຂເຓ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍມ຺ປິ ເຫຏ຺ຐາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈເຍ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໂຍຊນາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອິຘ ປເນຕມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ອນິຣຸທ຺ຘກ຺ຂເຓເຍວ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໂຕປິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ ວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ.

ອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ.