໑. ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີກວຓ຺ຓນາ

໑. ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາຕິ ອຍໍ ປຸຈ຺ຉາ. ອາມນ຺ຕາຕິ ອຍໍ ປຏິຊານນາ. ກສ຺ສ ປນາຍໍ ປຸຈ຺ຉາ, ກສ຺ສ ປຏິຊານນາຕິ? ອສຸກສ຺ສາຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຠຄວຕາ ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ນານປ຺ປກາຣານໍ ລທ຺ຘີນໍ ວິໂສຘນຕ຺ຖໍ ຕນ຺ຕິວເສນ ມາຕິກາ ຐປິຕາ. ສາ ເຖເຣນ ສຕ຺ຖາຣາ ທິນ຺ນນເຍ ຐຕ຺ວາ ຕນ຺ຕິວເສນ ວິຠຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ເຖໂຣ ຍຕ຺ຕກາ ເອຕ຺ຖ ວາທມຄ຺ຄາ ທສ຺ສິຕາ, ຕຕ຺ຕເກຫິ ວາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ວາເທນ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖໍ ກເຖສິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ປນ ຕາສໍ ຕາສໍ ກຖານໍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສຸຂາວຘາຣຓຕ຺ຖໍ ສກວາທີປຸຈ຺ຉາ, ປຣວາທີປຸຈ຺ຉາ, ສກວາທີປຏິຎ຺ຎາ, ປຣວາທີປຏິຎ຺ຎາຕິ ເອວໍ ວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາວ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ກຣິສ຺ສາມ.

ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາຕິ ຫິ ອຍໍ ສກວາທີປຸຈ຺ຉາ. ຕາຍ ‘‘ເຍ ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ເອວໍລທ຺ຘິກາ ປຸຄ຺ຄລວາທິໂນ, ເຕ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ’’ຕິ ທີເປຕິ. ເກ ປນ ປຸຄ຺ຄລວາທິໂນຕິ? ສາສເນ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ເຈວ ສມິຕິຍາ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ພຫູ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ. ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ອຕ຺ຕາ, ສຕ຺ໂຕ ຊີໂວ. ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປຎ຺ຎາຍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ລພ຺ຠຕິ, ຎາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐຕິ ມາຍາມຣີຈິອາທໂຍ ວິຍ ອຠູຕາກາເຣນ ອຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ ຠູຕຏ຺ໂຐ. ປຣມຕ຺ໂຖຕິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ອຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ໂຖ. ອຸຠເຍນາປິ ໂຍ ປຣໂຕ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ, ຣູປຎ຺ຈ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິອາທິນາ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸອິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສວິໂຘ ຘມ຺ມປ຺ປເຠໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ຍຖາ ໂສ ຠູເຕນ ສຠາວຏ຺ເຐນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ເອວໍ ຕວ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ປຣວາທີ ອາມນ຺ຕາຕິ ປຏິຊານາຕິ. ປຏິຊານນຎ຺ຫິ ກຕ຺ຖຈິ ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ‘‘ອາໂມ’’ຕິ ປຏິຊານນໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິຘ ປນ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ອາຄຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ໂສ ຫິ ຍໍ ຕໍ ປຣໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຄຕໍ, ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຍສ຺ມາ ປນ ຠຄວາ ສຈ຺ຈວາທີ ນ ວິສໍວາທນປຸເຣກ຺ຂາໂຣ ວາຈໍ ຠາສຕິ, ນາປິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ສເທວກໍ ປນ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ຕສ຺ມາ ໂຍ ເຕນ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິ, ໂສ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖເນວ ອຕ຺ຖີຕິ ລທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຊານາຕິ.

ອຖສ຺ສ ຕາທິສສ຺ສ ເລສວຈນສ຺ສ ຉລວາທສ຺ສ ໂອກາສໍ ອທທມາໂນ ສກວາທີ ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຍ຺ວາຍໍ ປຣໂຕ ‘‘ສປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ, ສງ຺ຂໂຕ ອສງ຺ຂໂຕ, ສສ຺ສໂຕ, ອສສ຺ສໂຕ ສນິມິຕ຺ໂຕ ອນິມິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິທີປິໂຕ ຣູປາທິສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສວິໂຘ ຘມ຺ມປ຺ປເຠໂທ ອາຄໂຕ; ນ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈວເສນ, ນາປິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຕໂນ ປນ ຠູຕຕາຍ ເອວ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ, ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂຕາຍ ຈ ປຣມຕ຺ໂຖ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຫ – ‘‘ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ ປຣມຕ຺ໂຖ, ຕໂຕ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາ’’ຕິ.

ຕໂຕຕິ ກຣຓວຈນເມຕໍ, ຕສ຺ມາ ເຕນ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຣຸປ຺ປນາທິເຠເທນ ວາ ສປ຺ປຈ຺ຈຍາທິເຠເທນ ວາ ອາກາເຣນ ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ໂຖ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ກິໍ ເຕ ປຸຄ຺ຄໂລປິ ເຕນາກາເຣນ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພຕິ ອວຊານນາ ປຣວາທິສ຺ສ. ໂສ ຫິ ຕຖາຣູປໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອວຊານາຕິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ປທຈ຺ເຉໂທ – ‘ນ ຫິ ເອວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ’ຕິ, ນ ຫິ ເອວນ຺ຕິປິ ວຏ຺ຏຕິ. ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ເອວໍ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫນ຺ຕິ ສກວາທິວຈນໍ. ຍສ຺ມາ ເຕ ປຸຣິມາຍ ວຕ຺ຕພ຺ພປຏິຎ຺ຎາຍ ປຈ຺ຉິມາ ນວຕ຺ຕພ຺ພປຏິຎ຺ຎາ, ປຈ຺ຉິມາຍ ຈ ປຸຣິມາ ນ ສນ຺ຘິຍຕິ, ຕສ຺ມາປິ ນິຄ຺ຄຫໍ ປຕ຺ໂຕ. ຕໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ໂທສໍ ອປຣາຘໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ອາຊານາເປຕ຺ວາ ອິທານິ ຕໍ ຐປນາຍ ເຈວ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນານຎ຺ຈ ວເສນ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ຍທິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ສເຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ຕາວ ປຣວາທີປກ຺ຂສ຺ສ ຐປນໂຕ ນິຄ຺ຄຫປາປນາໂຣປນານໍ ລກ຺ຂຓຠູຕາ ອນຸໂລມຐປນາ ນາມ. ເຕນ ວຕ ເຣຕິອາທິ ອນຸໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ປາປິຕຕ຺ຕາ ອນຸໂລມປາປນາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ເຕນາຕິ ກາຣຓວຈນໍ. ວຕາຕິ ໂອກປ຺ປນວຈນໍ. ເຣຕິ ອາມນ຺ຕນວຈນໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເຕນ, ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ວຕ, ເຣ ຫມ຺ໂຠ, ຠທ຺ຣມຸຂ, ເຕນ ກາຣເຓນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພເຍວາຕິ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ວເທສີຕິອາທິ ອນຸໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ ອນຸໂລມໂຣປນາ ນາມ. ຍໍ ຕສ຺ສ ປຣິໂຍສາເນ ມິຈ຺ຉາຕິປທໍ ຕສ຺ສ ປຸຣໂຕ ອິທໍ ເຕ’ຕິ ອາຫຣິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ປຣໂຕ ຈ ປາຬິຍໍ ເອຕໍ ອາຄຕເມວ.

ໂນ ເຈ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ເພຕິອາທິ ‘‘ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕປກ຺ຂສ຺ສ ຐປິຕຕ຺ຕາ ປຏິໂລມໂຕ ນິຄ຺ຄຫປາປນາໂຣປນານໍ ລກ຺ຂຓຠູຕາ ປຏິໂລມຐປນາ ນາມ. ໂນ ຈ ວຕ ເຣຕິອາທິ ປຏິໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ປາປິຕຕ຺ຕາ ປຏິໂລມປາປນາ ນາມ. ປຸນ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ວເທສີຕິອາທິ ປຏິໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ ປຏິໂລມໂຣປນາ ນາມ. ອິຘາປິ ປຣິໂຍສາເນ ມິຈ຺ຉາຕິປທສ຺ສ ປຸຣໂຕ ອິທໍ ເຕຕິ ອາຫຣິຕພ຺ພເມວ. ປຣໂຕປິ ເອວຣູເປສຸ ຐາເນສຸ ເອເສວ ນໂຍ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍທິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ, ເຕນ ວຕ ໂຠ ໂສ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ວເທສິ ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ໂຂ ປຸຣິມປຎ຺ເຫ ‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ອຸປລພ຺ຠຕີ’ຕິ, ໂນ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘ຕໂຕ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’’ຕິ, ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ເອວໍ ຕາວ ອນຸໂລມໂຕ ຐປນາປາປນາໂຣປນາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘‘ຕໂຕ ໂສ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ, ປຸຣິມປຎ຺ເຫປິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພວ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວເທສິ ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ໂຂ ປຸຣິມປຎ຺ເຫ ‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ອຸປລພ຺ຠຕີ’ຕິ, ໂນ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘ຕໂຕ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’’ຕິ, ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ເອວໍ ປຏິໂລມໂຕ ຐປນາປາປນາໂຣປນາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວເມຕໍ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ຈ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ປາປນາໂຣປນານຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິອາທິກໍ ອນຸໂລມປຎ຺ຈກໍ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກິຎ຺ຈາປິ ອນຸໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນາຫິ ເອໂກ, ປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນາຫິ ເອໂກຕິ ທ຺ເວ ນິຄ຺ຄຫາ ກຕາ. ‘ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫ’ນ຺ຕິ ເອຕສ຺ເສວ ປເນຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປຐມໍ ວາທໍ ນິສ຺ສາຍ ປຐມສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ ເອໂກວາຍໍ ນິຄ຺ຄໂຫຕິ ປຐໂມ ນິຄ຺ຄໂຫ.

໒. ອິທານິ ປຈ຺ຈນີກນໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ. ໂສ ຫິ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ສກວາທີ ຍຖາ ຣູປາທິຘມ຺ມາ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເອວໍ ອນຸປລພ຺ຠນີຍໂຕ ອາມນ຺ຕາຕິ ປຏິຊານາຕິ. ປຸນ ອິຕໂຣ ອຕ຺ຕນາ ອຘິປ຺ເປຕໍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐຕິອາທິມາຫ. ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈານິ ວາ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາປິ ເອວມາຫ. ສກວາທີ ‘ປຸຄ຺ຄໂລ’ຕິ ອຸປາທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕປິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາປິ ນ ເຫວນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ.

ອິທານິ ກິຎ຺ຈາປິ ເຕນ ປຐມໍ ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈວເສນ ນຸປລພ຺ຠນີຍຕາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕາ, ປຈ຺ຉາ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈວເສນ ໂວມິສ຺ສກວເສນ ວາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ປຣວາທີ ປນ ‘ນຸປລພ຺ຠຕີ’ຕິ ວຈນສາມຎ຺ຎມຕ຺ຕໍ ຉລວາທໍ ນິສ຺ສາຍ ຍໍ ຕຍາ ປຐມໍ ປຏິຎ຺ຎາຕໍ, ຕໍ ປຈ຺ຉາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຠຓ຺ຑນສ຺ສ ປຏິຠຓ຺ຑນໍ ວິຍ ອຕ຺ຕໂນ ກຕສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫກມ຺ມສ຺ສ ປຏິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາຊານາຫິ ປຏິກມ຺ມນ຺ຕິ ອາຫ. ອິທານິ ຍຖາສ຺ສ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ສກວາທິນາ ວາທຏ຺ຐປນໍ ກຕ຺ວາ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນາຫິ ນິຄ຺ຄໂຫ ປາກໂຏ ກໂຕ, ເອວໍ ປຏິກມ຺ມໍ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ຖໂຕ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ຐປນາ ນາມ ປຣວາທີປກ຺ຂສ຺ສ ຐປນໂຕ ‘‘ອຍໍ ຕວ ໂທໂສ’’ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຐປນມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ນ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ວາ ປຏິກມ຺ມສ຺ສ ວາ ປາກຏຠາວກຣຓໍ, ປາປນາໂຣປນາຫິ ປນສ຺ສ ປາກຏກຣຓໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ອິທໍ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນານໍ ວເສນ ຈຕູຫາກາເຣຫິ. ປຏິກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ປຏິກມ຺ມຈຕຸກ຺ກໍ ນາມາຕິ ເອກໍ ຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໓. ເອວໍ ປຏິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອິທານິ ຍ຺ວາສ຺ສ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ສກວາທິນາ ນິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ, ຕສ຺ສ ຕເມວ ຉລວາທໍ ນິສ຺ສາຍ ທຸກ຺ກຏຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຕ຺ວຎ຺ເຈ ປນ ມຎ຺ຎສີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ເຈ ປນ ມຎ຺ຎສີຕິ ຍທິ ຕ຺ວໍ ມຎ຺ຎສິ. ວຕ຺ຕພ຺ເພ ໂຂຕິ ອິທໍ ປຈ຺ຈນີເກ ອາມນ຺ຕາຕິ ປຏິຎ຺ຎໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂນ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ເພຕິ ອິທໍ ປນ ນ ເຫວາຕິ ອວຊານນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຕວ ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ ຕ຺ວໍເຍວ ຕສ຺ມິໍ ນຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປກ຺ເຂ – ‘‘ເຫວໍ ປຏິຊານນ຺ຕນ຺ຕິ ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ເອວໍ ປຏິຊານນ຺ໂຕ. ເຫວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພຕິ ປຸນ ນ ເຫວາຕິ ອວຊານນ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອຖ ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາມາຕິ ອເຖວໍ ນິຄ຺ຄຫາຣຫໍ ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ. ສຸນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຈ ໂຫສີຕິ ສເກນ ມເຕນ ນິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສຸນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຈ ຠວສິ.

ເອວມສ຺ສ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຫຎ຺ຈີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຐປນາປາປນາໂຣປນາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຣິໂຍສາເນ ປນ ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ອິທໍ ຕວ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ຉລວາເທນ ຈຕູຫິ ອາກາເຣຫິ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ນິຄ຺ຄຫຈຕຸກ຺ກໍ ນາມ.

໔. ເອວໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາປິ ອິທານິ ‘‘ຍທິ ອຍໍ ມຍາ ຕວ ມເຕນ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ, ໂຍ ມມ ຕຍາ ເຫຏ຺ຐາ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ, ໂສປິ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອເສ ເຈ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິເຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເອເສ ເຈ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິເຕຕິ ເອໂສ ເຈ ຕວ ວາໂທ ມຍາ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິໂຕ. ອຖ ວາ ເອໂສ ເຈ ຕວ ມຍາ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ. ເຫວເມວໍ ຕຕ຺ຖ ທກ຺ຂາຕິ ຕຕ຺ຖາປິ ຕຍາ ມມ ເຫຏ຺ຐາ ກເຕ ນິຄ຺ຄເຫ ເອວເມວໍ ປສ຺ສ. ອິທານິ ຍ຺ວາສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ສກວາທິນາ ນິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ, ຕໍ ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ເພ ໂຂ’’ຕິອາທິວຈເນນ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ຕໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ອນິຄ຺ຄຫຠາວໍ ອຸປເນນ຺ໂຕ ໂນ ຈ ມຍໍ ຕຍາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂນ ຈ ມຍໍ ຕຍາ ຕຕ຺ຖ ເຫຕາຍ ປຏິຎ຺ຎາຍາຕິອາທີສຸ ອຍມຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ມາ ໂສ ຕຍາ ມມ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ, ຕສ຺ມາ ມຍໍ ຕຍາ ຕຕ຺ຖ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ອາມນ຺ຕາຕິ ເອຕາຍ ປຏິຎ຺ຎາຍ ເອວໍ ປຏິຊານນ຺ຕາ ປຸນ ນ ເຫວາຕິ ປຏິກ຺ເຂເປ ກເຕປິ ‘‘ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພເຍວ. ເອວໍ ອນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພມ຺ປິ ມໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາສິ, ອີທິເສນ ປນ ນິຄ຺ຄເຫນ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິຕາ ມຍໍ ໂຫມ.

ອິທານິ ຍໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິຕາ ຈ ໂຫມາ’’ຕິ ອໂວຈ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິອາຫ. ເອວມິທໍ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຈຕູຫິ ປາປນາໂຣປນາຫິ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອຸປນີຕຕ຺ຕາ ອຸປນຍນຈຕຸກ຺ກໍ ນາມ ໂຫຕິ.

໕. ອິທານິ ‘‘ນ ເຫວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພ’’ຕິອາທິກໍ ນິຄ຺ຄມນຈຕຸກ຺ກໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ນ ເຫວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພຕິ ຍຖາຫໍ ຕຍາ ນິຄ຺ຄຫິໂຕ, ນ ຫິ ເອວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ເອຕສ຺ສ ຫິ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫຠາໂວ ມຍາ ສາຘິໂຕ. ເຕນ ຫີຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ, ຍສ຺ມາ ເອສ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ, ຕສ຺ມາ ຍໍ ມໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາສິ ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ, ອິທໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ຕວ ມິຈ຺ຉາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ຫິ ເຍ ກເຕ ນິຄ຺ຄເຫຕິ ເຍນ ກາຣເຓນ ອິທໍ ມິຈ຺ຉາ, ເຕນ ກາຣເຓນ ໂຍ ຕຍາ ນິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ, ໂສ ທຸກ຺ກໂຏ. ຍໍ ມຍາ ປຏິກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕເທວ ສຸກຕໍ. ຍາປິ ເຈສາ ປຏິກມ຺ມຈຕຸກ຺ກາທິວເສນ ກຖາມຄ຺ຄສມ຺ປຏິປາທນາ ກຕາ, ສາປິ ສຸກຕາ. ເອວເມຕໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິອາທິກສ຺ສ ອນຸໂລມປຎ຺ຈກສ຺ສ ນຸປລພ຺ຠຕີຕິອາທິການໍ ປຏິກມ຺ມນິຄ຺ຄໂຫປນຍນນິຄ຺ຄມນຈຕຸກ຺ການໍ ວເສນ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີກປຎ຺ຈກໍ ນາມ ນິທ຺ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ສກວາທິໂນ ປຸພ຺ພປກ຺ເຂ ສຕິ ປຣວາທິໂນ ວຈນສາມຎ຺ຎມຕ຺ເຕນ ຉລວາເທນ ຊໂຍ ໂຫຕິ.